De jaren zonder zomer

Ook verschenen van Jerrad Hoff:

Een leven geleden

Zon van de nacht

Dag van de zon

Een leven lang

Lage winterzon

Waar de wolken eindigen

Sant’Anna

Het begin

November

Jerrad Hoff

DE JAREN

ZONDER ZOMER

ROMAN

JHB

De jaren zonder zomer

© Jerrad Hoff

www.jerradhoff.nl

Druk: december 2023

Omslagontwerp: JHB

Vormgeving binnenwerk: JHB

Omslagillustratie: Pexels

ISBN   978 90 903 4479 9

NUR   301, 343

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, door middel van druk, fotokopieën, geautomatiseerde gegevensbestanden of op welke andere wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

“To win any battle, you must fight as if you are already dead.”

— Miyamoto Musashi

“Love isn’t finding a perfect person. It’s seeing an imperfect person perfectly.”

— Sam Keen

PROLOOG

EEN BAKKER

‘U realiseert zich goed waar u aan begint?’

‘Dat doe ik.’

‘Als ik klaar ben met u zullen zelfs uw ouders u niet meer herkennen.’

‘Mijn ouders leven niet meer.’

‘Heeft u een partner, misschien kinderen?’

‘Zeg wat je kwijt wilt en draai er niet omheen.’

‘Het spijt me. Ik probeer alleen duidelijk te maken dat vrienden en familie, de personen die het dichtst bij u staan, u hierna op straat straal voorbij zullen lopen omdat ze u niet herkennen. Zelfs niet vaag.’

‘Ik heb ook geen vrienden en familie. Los daarvan: je klinkt als een bakker die wanhopig probeert om zijn klanten ervan te overtuigen dat ze zijn brood beter niet kunnen kopen omdat dit ernstige gevolgen zal hebben.’

‘De ingrepen die ik ga uitvoeren zijn onomkeerbaar. U zult nooit meer de persoon zijn die u was. Ik wil zeker zijn dat u dat beseft.’

‘Dat doe ik, zoals ik al zei. Daarom ben ik hier. En vanbinnen verandert er helemaal niets.’

‘Maar in de spiegel verandert alles. U zult de persoon die u daar ziet niet herkennen. Niet iedereen kan daar even goed mee omgaan.’

‘Ik ben niet iedereen.’

‘U wilt het dus doorzetten?’

HOOFDSTUK 1

EEN ZONDAG

Ik hou van zondagen. Ze voelen makkelijk en aangenaam als een jurk die zo prettig om je lijf zit dat je haar het liefst iedere dag zou willen dragen. Zondag is voor mij als een oude, vertrouwde fauteuil die zich door de jaren heen naar mijn lichaam heeft gevormd. Erg comfortabel dus. En dat begint al door op de laatste dag van de week iets langer in bed te blijven liggen. Niet dat er voor mij op andere dagen een noodzaak bestaat om wel bijtijds op te staan. Ook doordeweeks heb ik weinig om handen. En over enkele dagen nog minder.

Als mij dus zou worden gevraagd wat mijn favoriete dag is, zou ik geen seconde bedenktijd nodig hebben. Tenminste, als die vraag me achtenveertig uur geleden was gesteld. Vandaag zou ik wel tijd nodig hebben om met een antwoord te komen. Deze zondag is namelijk anders dan alle voorgaande. Op deze zondag klinkt niet zoals gewoonlijk het lachen en rennen van spelende kinderen door het huis en in de tuin. Niemand klautert op mijn schoot. Ik word niet iedere minuut geroepen. Piepstemmetjes vuren geen onmogelijke vragen op me af. Maar er zijn meer stemmen die op deze zondag niet om me heen klinken. Ook dat is voor het eerst sinds lange tijd. De andere stem die ontbreekt, hoor ik wel in mijn hoofd. En dat is al sinds ik vanmorgen voor dag en dauw wakkerschoot.

‘We kunnen lunchen, Allison.’

Ik kijk over een schouder en bedank Mia, de enige echte vriendin die ik ooit heb gehad. Daarnaast ook de persoon die er decennialang voor heeft gezorgd dat het huishouden op rolletjes liep. De laatste jaren zijn we alleen vriendinnen. Sinds gisteren lijkt het echter dat we terug in de tijd zijn gegaan en ze weer mijn huishoudster is.

We gaan de woning binnen en nemen in de eetkamer plaats aan tafel. De vele lege stoelen benadrukken op pijnlijke wijze dat we niet compleet zijn. Nadat Mia koffie heeft ingeschonken en ook is gaan zitten, wens ik haar en mijn dochters Natalia en Vivian smakelijk eten.

We tafelen lang na. Er wordt druk gekletst over een voordehand liggend onderwerp. Algauw worden er herinneringen opgehaald. De meeste mensen doen dat graag. Ik niet. Als ik wel over het verleden vertel, omdat me daar nadrukkelijk naar is gevraagd, dan is dat alleen over het deel van mijn leven nadat ik was bevallen van mijn dochters. En ook dan laat ik nooit het achterste van mijn tong zien. Over het deel vóórdat ik moeder werd, praat ik zo min mogelijk en nooit volledig. Om ze te beschermen. De echte en volledige waarheid kent slechts één persoon.

We gaan terug naar de tuin. Mijn dochters hebben zich een glas wijn ingeschonken, ik een groot glas water. De zon verstopt zich nog steeds achter de bewolking die halverwege de ochtend uit het niets in de toen nog strakblauwe lucht verscheen. Toch is ze wel meer voelbaar dan voor de lunch. Daarom gaan we weer in de schaduw zitten van de grote eik die vlak naast het huis staat.

‘Komt papa nog steeds morgen om twee uur?’ wil Vivian weten.

Ik knik en besluit de woorden die ik wilde zeggen in te slikken.

We glimlachen naar elkaar. Mijn blik dwaalt door de tuin en gaat dan naar de vijver helemaal achterin. Het houten bankje ernaast doet me glimlachen. Mijn dochters zien het, maar vragen niets. Ze weten wat het bankje voor mij betekent, net als de ring die ik ondertussen bevoel alsof ik met gesloten ogen de vorm tracht te achterhalen. Als de glazen zo goed als leeg zijn, besluiten Natalia en ik een wandeling door de tuin te maken. Vivian gaat binnen op zoek naar fotoalbums.

Het is een fijne wandeling. We praten niet veel. Elkaars aanwezigheid, niet alleen voelbaar als onze schouders elkaar zo nu en dan schampen, is voldoende. Als we bij de rivier aankomen, breekt de zon door. Binnen enkele tellen lijkt het tien graden warmer. We gaan op de oever zitten. Het briesje over het zacht golvende water heen dat plagerig met ons haar speelt is zalig. We kletsen over de omgeving, dan over het huis achter ons, wit als kalk met een dieprood pannendak, in een overwegend groen landschap vol oude bomen. Niet voor het eerst hoor ik van Natalia dat zij en haar zus niks anders dan mooie herinneringen hebben aan de plek waar ze zijn opgegroeid. Het blijft me goed doen om te horen dat we erin geslaagd zijn om ze een jeugd te geven waar ze graag aan terugdenken en over praten. Voordat we teruggaan krijg ik een dikke smakkerd op mijn voorhoofd. Van mij krijgt ze een arm om haar schouders.

De aanblik van Vivian met stapels fotoalbums voor zich op tafel doet ons halverwege het grasveld lachen. Als we wat later bij haar zijn, loop ik het huis binnen voor een bezoek aan het toilet. Wanneer ik weer buiten kom zie ik dat ze beiden druk zijn met foto’s. Vivian houdt er eentje naar me omhoog.

‘Waar is deze genomen, mam? Ik heb ‘m nog nooit gezien.’

Enkele meters voordat ik bij ze ben herken ik de foto. Het is alsof in een oogwenk alle lucht uit mijn longen wordt gezogen. ‘Waar heb je die vandaan?’ schreeuw ik plots buiten zinnen, stap razendsnel op haar af en trek de foto hardhandig tussen haar vingers vandaan. Bij Natalia doe ik hetzelfde. Ze kijken me beiden onthutst aan. Ik heb nog nooit mijn stem tegen mijn dochters verheven, laat staan tegen ze geschreeuwd.

‘Mam, wat is er met je aan de hand?’

‘Ik vroeg je wat!’ schreeuw ik opnieuw en misschien nog wel harder.

‘Uit… uit jouw kamer,’ stamelt Vivian. ‘Het spijt me. Ik dacht… De doos lag gewoon op een…’

‘Het maakt me geen flikker uit waar die tyfusdoos lag! Je moet met je tengels van mijn spullen afblijven!’ gil ik en zie dan tussen fotoalbums de platte doos waarin de foto’s lagen. De schriften die ik er ook in bewaar, liggen ervoor. Ik graai paniekerig alles bij elkaar. Door mijn wilde bewegingen valt een stoel om. Opeens begin ik te huilen. Mia komt de woning uitgerend en kijkt me even verbijsterd aan als mijn dochters dat nog steeds doen.

‘Wat is er gebeurd, Allison?’ vraagt Mia geschrokken.

‘Niks!’ gil ik, terwijl ik de schriften en foto’s stevig tegen mijn bovenlichaam aandruk, alsof ik bereid ben om ze met mijn leven te beschermen. En dat ben ik ook.

‘Wat zijn dat voor foto’s en schriften?’

Ik zeg niks.

‘Allison…’

‘Mijn leven staat in die schriften!’

Even zegt niemand wat. ‘Jouw leven?’

Mijn mond beweegt, maar er komen geen woorden uit. Tranen blijven wel langs mijn wangen rollen. Het is alsof ik alles wat in de schriften staat geschreven ineens weer meemaak. Opeens begin ik uit volle borst te huilen. Mijn schouders schokken ruw op en neer. Foto’s en enkele schriften glippen uit mijn handen. Ik val op mijn knieën op het gras en begin ze haastig bij elkaar te graaien. Zowel mijn dochters als Mia zakken vlug naast me neer en helpen me.

‘Wat bedoelde je met dat jouw leven in de schriften staat?’ wil Natalia nadien met een zachte, geëmotioneerde stem weten, als ik weer wat ben gekalmeerd. Ik zie haar blik naar het zijden sjaaltje om mijn hals gaan. ‘Gaat het over vroeger… toen…’

‘Het doet er niet toe.’

‘Dat doet het wel. Je bent niet voor niks overstuur.’

Ik zwijg secondelang. Mijn blik gaat naar de vijver, dan kort naar het huis. Een diepe zucht klinkt langs mijn lippen. ‘Wat ik in de schriften heb geschreven is… is vanwege onze leugens.’

‘Leugens?’

‘We hebben jullie altijd geleerd dat eerlijkheid even belangrijk is als ademhalen. Alleen… alleen gedroegen wij ons daar zelf niet naar. Omdat we niet anders konden. We konden jullie niet vertellen over de dingen die we hebben gedaan en moesten doorstaan om uiteindelijk hier, in dit huis, in dit mooie leven met twee prachtige kinderen terecht te komen. Daarom hebben we niet alleen de waarheid achtergehouden, maar zelfs verdraaid. En dat begon heel lang geleden steeds meer aan mij te vreten. Daarom ben ik gaan opschrijven wat ik nooit kon vertellen, zodat jullie op een dag erover konden lezen, als jullie dat wilden. Maar niet nu. Juist niet deze dagen. Ooit, op een dag als we er beiden niet meer zijn.’

‘Als jullie beiden er niet meer zijn?’ herhaalt Vivian. Omdat ik niet reageer, vraagt Mia of ze de foto’s mag zien. Ik weifel, dan reik ik ze aan.

‘Wat mooi,’ glimlacht mijn vriendin. ‘Die zijn van lang geleden.’

‘Veertig jaar geleden. Ik was dertig,’ zeg ik bijna onverstaanbaar.

‘Florida?’

‘Cuba.’

‘Cuba?’ herhalen ze alle drie bijna in koor.

‘Je hebt nooit verteld dat je in Cuba bent geweest,’ zegt Natalia.

‘Ik heb meer niet dan wel verteld,’ reageer ik op fluistertoon.

‘Waarom kon je dan niet over Cuba vertellen?’

‘Door de dingen die we hebben gedaan.’

‘Wat voor dingen?’

Ik zeg niks en staar naar het bankje bij de vijver en voel aan de ring.

‘Pap weet van de schriften?’

Ik knik. ‘Maar ik heb het hem pas na vele jaren verteld. Omdat alles opschrijven een groot risico was. Maar hij begreep het wel. Ook omdat de leugens meer en meer aan hem begonnen te knagen.’ Nadat ik tranen uit mijn ogen heb geveegd, en Mia van mijn kaken, helpen ze me met opstaan. Ik geef de schriften aan mijn vriendin en omhels mijn dochters zo stevig als ik kan. ‘Het spijt me. We waren bang om jullie kwijt te raken.’

‘Dat zal nooit gebeuren, mam.’

‘Echt nooit,’ valt Natalia haar zus bij.

Ik glimlach vertederd en streel hun wangen. ‘Lief dat jullie dat zeggen, maar door wat in die schriften staat, zullen jullie nooit meer hetzelfde over ons denken. Dat garandeer ik. Daarbij kunnen die paar schriften ervoor zorgen, als ze in de verkeerde handen vallen, dat we alles kwijtraken. En dan bedoel ik ook écht alles: dit huis, jullie huizen, het bedrijf, en al het geld. Ze zullen ons alles tot de laatste dollar afpakken. Daarbij raken we ook het allerbelangrijkste kwijt: elkaar. En dat zal voorgoed zijn omdat ik voor de rest van mijn leven naar de gevangenis ga.’

HOOFDSTUK 2

EEN WITTE WIJN

Ik zit zeker al een kwartier roerloos op de rand van het bed. De enige beweging komt zo nu en dan van een traan die over een wang mijn hals inglijdt. Langs de openstaande deuren van het balkon hoor ik verderop onder de grote eik mijn dochters en Mia praten. Waarover ze het hebben is niet moeilijk te bedenken. Gelukkig kan ik er geen woord van verstaan. Om te voorkomen dat dit per ongeluk toch gebeurt, sluit ik voor de zekerheid de deuren.

Nadat ik bij het voeteneind op het aankleedbankje ben gaan zitten, maak ik de doos open en haal de foto’s eruit. Ik zoek de foto op die ze niet hebben opgemerkt en ga er heel langzaam met een vinger overheen. Diepgevoelde emoties nemen bezit van me. Ik waan me terug in 1983. Als ik door een stel luidruchtige ganzen die vlak boven het huis voorbijvliegen uit mijn gedachten opschrik, ontdek ik dat ik niet meer naar de foto’s, maar naar de hoofdkussens op het bed staar. Met de rug van een hand veeg ik onder beide ogen tranen weg.

Aarzelend haal ik de schriften uit de doos. Ik lees een stuk in het oudste. Algauw gaan er tranen van vertedering langs mijn gezicht. Wanneer ik een stuk heb doorgebladerd en verder lees, grijp ik al na enkele alinea’s naar mijn mond. Ditmaal glijden er tranen van walging over mijn wangen. Ik sla vlug het schrift dicht en leg het samen met de rest terug in de doos.

Heb ik er wel goed aangedaan om alles op papier te zetten? Niet alleen vanwege de gevolgen als de schriften in handen vallen van de verkeerde personen, maar vooral vanwege Natalia en Vivian. Kan ik ze dit wel aandoen? Dring ik ze iets op dat ze liever niet hadden geweten? Zadel ik ze op met afschuwelijke beelden die ze nooit meer kwijtraken? En dat alleen omdat ik meen dat ze het recht hebben om op een dag, als wij beiden er niet meer zijn, het ware verhaal te lezen over het pad dat hun ouders hebben moeten afleggen om in Virginia te belanden?

Ik haal mijn schouders op en ga op bed liggen, met de benen hoog opgetrokken. Niet om te slapen, maar om naar het lege kussen naast me te staren. Al vlug bemoeilijken tranen het zicht. De beelden die ik in mijn hoofd zie, zijn echter glashelder. Ze doen me glimlachen en af en toe zelfs zachtjes lachen.

‘Ik mis je, mi amor,’ fluister ik. ‘Ik kan niet wachten om je morgen weer te zien. Nu ga ik eerst proberen om weer een goede moeder voor onze kinderen te zijn. Ik hoop dat je achter mijn besluit staat.’

Ik ga van bed af, leg de foto’s in de doos en doe die dicht. Daarna ga ik op mijn blote voeten naar beneden en loop rechtstreeks door naar buiten. Mijn dochters en Mia kijken verrast op. Ik zet de doos op tafel neer en loop eromheen naar Vivian.

‘Het spijt me hoe ik reageerde. Behalve dat de wijze waarop fout was, was het ook niet terecht. Ik heb vele jaren niet geschreven en wilde dat gisteravond ineens weer doen. En toen toch niet. Daarom was ik vergeten de doos terug in de kluis te doen en lag die nog op de kast. Het spijt me. Ook voor de scene erna. Ik heb mezelf weer onder controle.’

Ze staat op en we omhelzen elkaar. Daarna neem ik Natalia en vervolgens Mia in mijn armen. Als ik ga zitten, zie ik ze naar de doos kijken.

‘Wil je iets drinken?’ vraagt mijn vriendin.

Ik knik. ‘Doe mij ook maar een witte wijn.’

‘Een witte wijn?’ roepen mijn dochters. Mia kijkt me alleen stomverbaasd aan. ‘Je hebt nog nooit alcohol gedronken. Zelfs geen nip.’

‘Dan wordt het de hoogste tijd. Dus hup hup, Mia,’ knipoog ik.

Niet veel later staan er vier glazen witte wijn op tafel.

‘Proost, dames!’

‘Is echt alles weer goed met je?’ vraagt Natalia voorzichtig.

Ik proest het uit en knik. ‘Zoals jullie hebben opgemerkt, heb ik de doos met schriften weer mee naar buiten genomen. Omdat jullie nu van ze afweten zijn er naar mijn mening drie opties. De eerste: jullie lezen pas wat erin staat als wij beiden er niet meer zijn, zoals ik dat had bedacht toen ik met schrijven begon. De tweede: jullie lezen het voordat papa morgen thuiskomt, want erna komt het voorlopig niet van. Om tijd te besparen, gezien de hoeveelheid, zou ik het kunnen voorlezen. Anders halen we het misschien niet voor morgenmiddag. En de laatste: jullie willen niet weten wat in de schriften staat. Nooit. Als jullie hiervoor kiezen, zal ik daar oprecht vrede mee hebben. Ik wil jullie niks opdringen. Want door die schriften zullen jullie dingen over ons te weten komen die jullie misschien liever niet hadden geweten. Daarbij heb ik zonder enige terughoudendheid, dus zeer expliciet geschreven. Daardoor zullen bepaalde gebeurtenissen jullie voorgoed bijblijven. Zonder meer vreselijke gebeurtenissen die me zelfs nu nog met afgrijzen vullen en mijn maag binnenstebuiten doen keren. Ik wil dat jullie dat goed beseffen.’

‘Wat is er in hemelsnaam allemaal gebeurd, mam?’ vraagt Vivian, die me net als Natalia en Mia bezorgd aankijkt.

‘Dat staat allemaal hierin,’ knipoog ik. ‘Maar het is niet alleen doffe ellende wat erin staat. Sommige dingen zullen jullie mooi vinden.’

‘Kan je echt naar de gevangenis gaan door die schriften?’

‘Als ze in de verkeerde handen vallen wel.’

‘Heb je iets heel ergs gedaan?’

Ik tuur kort langs ze naar het bankje bij de vijver. Dan knik ik.

Mijn dochters kijken elkaar aan. Zoals gewoonlijk hebben ze geen enkel woord en niet langer dan een oogwenk nodig om tot overeenstemming te komen. ‘Wij willen graag voordat papa thuiskomt uit jouw mond horen wat er allemaal is gebeurd.’

‘Weten jullie dat heel zeker? Het is namelijk een eenrichtingsweg. Wat jullie gaan horen kan niet ongedaan worden gemaakt.’

‘Honderd procent zeker,’ zegt Vivian.

‘Dan ga ik naar binnen,’ zegt Mia.

‘Ik begrijp het.’

‘Ik bedoel: dit is iets tussen jullie drieën.’

‘Voor familie, bedoel je?’

Ze knikt.

‘Jij bent familie, Mia,’ zegt Natalia en trekt een gezicht. ‘Uiteraard is de keuze of je wel of niet blijft aan jou.’

‘Dank jullie. Erg lief. Dan blijf ik graag.’

Ik leg mijn hand op die van Mia en we glimlachen.

‘Het laatste dat ik wil is jullie bang maken, maar ik kan niet genoeg benadrukken dat niks van wat ik ga voorlezen buiten deze tuin mag worden herhaald. Echt niemand mag hiervan afweten. Niet de manicure. Niet de vriendin die je al vanaf highschool kent. Niet je therapeut bij wie je wekelijks je hart lucht. Zelfs niet jullie echtgenoten. Echt niemand. Als maar enkele zinnen van bepaalde delen bij de verkeerde personen terechtkomen, dan kan dat nog veel ernstigere gevolgen hebben dan die ik eerder heb geschetst.’

‘Wat is er erger dan alles kwijtraken en in de gevangenis belanden?’

‘Als er personen bij de poort verschijnen die niet komen praten.’

‘Wat komen ze dan wel doen?’

Ik zeg niks. In elk geval niet met woorden.

‘Meen je serieus dat er personen zijn die jou wat zullen aandoen als ze ontdekken wat je hebt opgeschreven? En het is toch heel lang geleden gebeurd?’

‘Rancune kan jaren, soms zelfs decennia overbruggen. En ze zullen niet alleen mij iets aandoen, Vivian, maar ons allemaal. En misschien ook onze buren en hun kinderen. En diens buren en hun kinderen. In stukken zagen met een kettingzaag is een geliefde methode. Wellicht doden ze daarna voor de grap ook de huisdieren van iedereen. Daarom zal ik de schriften na het voorlezen direct verbranden.’

‘Wat zijn dat dan voor mensen?’ kreunt Natalia.

‘Monsters waar zelfs in de hel geen plek voor is. Daarom leven ze onder ons. Willen jullie dat ik begin?’

HOOFDSTUK 3

EEN ZONSONDERGANG

Eerlijk is eerlijk; hij acteert buitengewoon geloofwaardig. Al sinds hij de eetzaal binnenkwam doet hij alsof hij me niet heeft gezien. Net als gisteren bij het avondeten op het buitenterras aan de zeezijde staat hij nu bij het ontbijtbuffet besluiteloos te dralen zonder dat zijn blik een enkele keer in mijn richting gaat. Wanneer hij eindelijk een keuze heeft gemaakt, begint hij net als gisteravond zogenaamd aan de zoektocht naar een zitplaats. Terwijl compleet lege tafels worden genegeerd, komt hij steeds dichterbij. En nog steeds kijkt hij niet naar mij.

‘O, jij…’ glimlacht hij, als hij voor mijn tafel staat. ‘Goedemorgen.’

‘Jij ook,’ zeg ik met een uitgestreken gezicht terug en hoop dat mijn reactie net zo onaardig overkwam als die in mijn oren klonk, en hij daardoor besluit om door te lopen.

‘Is het goed dat ik je gezelschap houd?’

Ik knik. Niet dat ik de vraag ooit zelf zou stellen, maar als iemand zo onverschillig op dezelfde woorden uit mijn mond had gereageerd, zou ik direct doorlopen. Graag of niet. Maar de sukkel die nu met een abnormaal brede glimlach tegenover me plaatsneemt stoort zich daar duidelijk niet aan.

‘Smakelijk eten.’

‘Jij ook.’

‘Is dat het enige dat je eet?’

Ik knik. Hij glimlacht weer breed.

‘Ontbijt is de belangrijkste maaltijd van de dag.’

‘Voor mij niet.’

‘Dat blijkt wel,’ reageert hij en schiet in de lach.

Hoewel de grap me ontgaat, pers ik er een glimlachje uit.

‘Ik ben trouwens Hank.’

‘Allison.’

Niet voor het eerst gaat zijn blik naar de lange snee bij mijn wenkbrauw. ‘Ik heb me bij het scheren gesneden,’ ben ik hem voor, als zijn lippen beginnen te bewegen.

Hij kijkt me verrast aan en lacht dan alsof hij zijn verstand heeft verloren. ‘Allison is zeker voor het eerst op Cuba?’

‘Waarom denk je dat?’ reageer ik en neem een extra grote slok.

‘Je kleding.’

‘Wat is er mis met mijn kleding?’

‘Het is net half tien in de ochtend geweest en door de airco merk je het hier niet, maar buiten is het al vijfentwintig graden. Tijdens de excursie zal het nog een stuk warmer zijn. Een shirt met lange mouwen en een sjaaltje om je hals zijn dan niet echt lekker, lijkt me.’

Terwijl ik naar mijn mouwen kijk, voel ik hem naar mijn tieten gluren. Niet voor het eerst. En ongetwijfeld niet voor het laatst. Ik knik en neem weer een slok. ‘Excursie?’

Hank lacht hard. Best irritant. Heel irritant eigenlijk. ‘Dadelijk, Allison. Je bent toch niet vergeten dat we om tien uur voor het hotel in de bus moeten verzamelen?’

‘O, die excursie bedoel je. Natuurlijk ben ik die niet vergeten.’

‘Wat een enorme bos haar heb je.’

Ik kijk hem aan en vraag me af waar die opmerking ineens vandaan komt. En vooral wat hij ermee denkt te bereiken. ‘Ze zouden het haar beter onder mensen moeten verdelen,’ zeg ik ongeïnteresseerd, en voor niks blijkt, want de rot bedoelde opmerking ontgaat hem volledig.

Doordat ik voor de show wat aan het geroosterde broodje knabbel, houdt Hank eindelijk langer dan een minuut zijn smoel. Als ik weer een slok neem en daarna hoest, kijkt hij me fronsend aan.

‘Wat?’

‘Drink je nou alcohol?’

‘Ik?’

‘Ik dacht dat ik alcohol rook.’

‘Niet van mij. Ik drink op zijn tijd een glaasje, maar dat is zeker niet om half tien in de ochtend.’

Hij glimlacht weer ergerlijk vriendelijk en gaat verder met eten. Als ik verkondig dat ik genoeg heb gegeten en alvast naar de bus ga, is hij ook ineens klaar met ontbijten. Dat pakt anders uit dan bedoeld. In de lobby, waar het personeel achter de receptie direct weer naar me glimlacht alsof ik al jarenlang een vaste gast ben, stap ik in mijn slippers en laat Hank weten dat ik naar het toilet moet.

‘Ik wacht hier wel op je.’

‘Houd anders in de bus een plek voor me bezet,’ fluister ik. Om mijn voorstel kracht bij te zetten, druk ik met een indringende blik langs lokken haar mijn tieten tegen zijn bovenarm aan.

Hank kijkt alsof ik hem een huwelijksaanzoek heb gedaan. ‘Doe ik.’

‘Tot zo,’ glimlach ik en loop de gang in die naar de toiletruimte gaat. Ik sluit me in een hokje op en haal de fles wodka uit mijn schoudertas. Na enkele flinke slokken, om goed wakker te worden, berg ik de fles met tegenzin op. Terug op de gang loop ik niet naar de lobby, maar in tegenovergestelde richting.

Langs een rits wasmanden en rolkarren vol servies kom ik bij openstaande deuren. De buitenlucht en de felle zon doen me kreunen. Ik weet niet hoe snel ik de zonnebril voor mijn ogen moet doen. Twee rokende dienstmeisjes kijken me verwonderd aan. Omdat ik geen woord Spaans versta hoef ik niet te doen alsof ik de ratelende klotewijven niet begrijp. Alsof ik doof ben loop ik langs de twee een steegje in.

De bus staat verderop al voor de ingang van het hotel te ronken, zie ik glurend om de hoek van het gebouw. Net als ik de straat wil inlopen, komt Hank de bus uitgelopen en gaat het hotel binnen. Ik houd even in en loop dan snel van het hotel weg. Geen idee waarheen, maar alles is beter dan een excursie met een reisgezelschap overenthousiaste, kletsgrage landgenoten terwijl de hele tijd iemand naast je zit die niet kan stoppen met ergerlijk vriendelijk glimlachen. En naar je tieten gluren.

Na een uur lopen heb ik helemaal geen idee meer waar ik ben. Havana is een onvoorstelbare chaos. In sommige straten heb ik het idee dat ik honderd jaar terug de tijd in ben gelopen. Ik vraag me meer dan eens af waarom iedereen in aftandse wrakken rijdt, terwijl het antwoord me eigenlijk worst is. Omdat ik het niemand anders op straat zie doen, neem ik in een steegje uit het zicht achter een container een paar grote slokken. Omdat de fles nog maar voor een derde is gevuld, hoewel me dat nog niet paniekerig maakt, niet echt dan, koop ik bij de eerste de beste slijterij die ik tegenkom wodka. Gelukkig hebben ze ook literflessen. De taalbarrière is geen enkel probleem. Iedereen spreekt de taal van dollars.

Ik dool zeker drie kwartier rond in het centrum. Ik word er gek. Niet alleen door het verkeer, maar ook doordat al die Spaans lullende lamstralen je voor de voeten lopen. Dan, zelfs midden op straat als ik oversteek terwijl voor en achter me auto’s voorbijkomen, het gebedel en het opdringerige gedoe om een kettinkje, zonnebril of ander waardeloos prul te kunnen slijten. Zoek een echte baan zeg. De gloeiende zon en het ontbreken van een zuchtje wind word ik ook niet blij van. Het zweet loopt me langs het gezicht en het lijf. Ik besluit een plek te zoeken met geen, of in elk geval veel minder mensen. En met schaduw.

Het eerste strand dat ik tegenkom laat ik links liggen. Of beter gezegd: rechts. Het is zo druk dat ik niet eens de boulevard afga. De wind, maar ook het bulderen van de branding, geeft me wel een voorproefje van waarnaar ik smacht. Bij een kar op de boulevard koop ik een ijsje en klamp daarna een stel aftandse landgenoten aan met de vraag of ze een rustig strand op loopafstand weten. Al na een paar zinnen kan ik hun aanwijzingen niet meer volgen en loop zonder iets te zeggen weg. Maar ik weet nu wel in welke richting ik moet lopen. Als het ijsje na een paar likjes op de grond sodemietert en ik aansluitend het hoorntje een woeste gooi heb gegeven, ga ik gelijk op pad.

Een kwartier later staar ik beteuterd naar een ander volgepakt strand. Ik vervloek de twee bejaarden hardop. Voorbijgangers kijken me geschokt aan. Ze verstaan dus wel Engels. Dan schiet me te binnen dat het stel zei dat het zeker een half uur lopen is. Misschien was ik iets te voorbarig met mijn woorden. Ik loop verder. Het tempo is laag. Niks mis met de combinatie van hitte, zon en alcohol, maar niet als je een stuk moet lopen.

De aanblik van een rustig strand dat ineens voor me opduikt doet me juichen. Vanbinnen dan. Eindelijk minder mensen. En eindelijk zitten. Ik ben wel klaar met het doelloos wandelen. Omdat het links op het strand rustiger is dan aan het begin, besluit ik om een stuk door te lopen over de boulevard en dan pas het strand op te gaan. Ik heb geen zin om langs koekeloerende gezinnetjes en stelletjes op zoek te gaan naar een verlaten stuk. Het mulle zand loopt niet makkelijk. Zelfs niet zonder slippers. Maar met vloeken en tieren kom je een eind, blijkt maar weer. Ver van strandbezoekers vandaan worstel ik me naar een plek dat verlaten oogt. Net als ik wil gaan zitten, ontdek ik een groepje meiden onder twee parasols aan de rand van het strand. Lokale meiden. Schaars gekleed. Met perfecte, puntgave lijven. Ik loop direct door.

Tussen een paar rotsen vind ik een plek die speciaal voor mij lijkt te zijn gecreëerd: wat schaduw, uit het zicht maar met onbelemmerd uitzicht op de zee. Ik zak omlaag en val het laatste stuk in het zand. Nadat ik de fles wodka een paar tellen aan mijn mond heb gezet, ga ik languit op mijn rug liggen, ook omdat zitten wat lastig werd. Een badlaken of handdoek heb ik niet. Die ben ik vergeten in mijn reistas te doen. Ik heb ook geen bikini of badpak meegenomen naar Cuba. Niet dat ik die bezit of ooit zal bezitten. Voor geen goud in de wereld trek ik uit vrije wil badkleding aan.

Ik ben in slaap gevallen, ontdek ik met een schok. Geen idee hoelang. Dat kan vijf minuten zijn, maar ook twee uur. Ik ga rechtop zitten, met mijn voeten plat in het zand, veeg zweet van mijn gezicht en probeer vergeefs de afgeknipte pijpen van de spijkerbroek wat hoger over mijn dijen te krijgen. Ik neem weer een slok en pak dan de walkman uit mijn tas. Nadat ik de hoofdtelefoon heb opgezet, druk ik op afspelen. It’s Five O’ Clock van Aphrodite's Child brengt me in een ommezien ver weg van dit strand, van Cuba, van de wereld. Van mijn leven.

It's five o'clock

and I walk through the empty streets

thoughts fill my head

but then still

No one speaks to me

My mind takes me back

to the years that have passed me by

It is so hard to believe

that it's me

that I see

in the window pane

It is so hard to believe

that all this the way

that it has to be

It's five o'clock

and I walk through the empty streets

The night is my friend

And in him

I find sympathy thus so

And so I go back to the years that have past me by

Al bij het tweede couplet rollen er tranen langs mijn wangen. Als het nummer afgelopen is begint het vanzelf opnieuw. En dat zal het nog tien keer doen voordat het cassettebandje teruggespoeld moet worden. Ik pak de fles en drink die leeg. Daarna maak ik de andere open en neem nog een paar slokken. Zonder van de wit schuimende golven weg te kijken, klinkt muziek in mijn oren tot het eind van de cassette is bereikt. Terwijl ik hem terugspoel houd ik de fles aan mijn lippen. Daarna beland ik weer languit in het zand. Vanzelf. Hoewel mijn ogen gesloten zijn, voel ik tranen uit de hoeken sijpelen.

Ik schrik met een gilletje wakker. Het duurt seconden voordat ik weet waar ik ben: Cuba. Op een strand. Ik weet niet welke. En waar. Mijn lijf is drijfnat van het zweet. In het T-shirt tekenen zich vele donkere vochtplekken af. In de spijkerstof slechts één. Wel een grote en niet van het zweet. Ik heb weer eens in mijn broek gepist.

De zon bevindt zich voor de helft achter de horizon en zet de lucht en de zee in lichterlaaie. Het strand is zo goed als uitgestorven, zie ik langs rotsen. Ik moet uren hebben geslapen. Of het bewustzijn hebben verloren. Nadat ik de walkman weer heb aangezet en op ogenschijnlijk gezette momenten de fles aan mijn lippen zet, ben ik ondertussen getuige van waarschijnlijk de allermooiste zonsondergang die ooit heeft plaatsgevonden. En het enige dat ik doe is me afvragen wat ik hier doe, op dit strand, op Cuba, op de wereld. In dit leven.

HOOFDSTUK 4

EEN T-SHIRT

Ik drink nog een glas en vertrek dan. In de krappe lift gluurt een kalende kerel in een belachelijk bontgekleurde bermuda, die al na twee verdiepingen hevige pijnscheuten achter mijn ogen veroorzaakt, gefascineerd naar mijn tieten, totdat zijn vrouw, of moeder, met een verstikkende, braakselopwekkende parfumwalm om zich heen, hem eerst op een flinke por trakteert en daarna op een allesvernietigende blik. Ik proest het uit.

Misschien was het niet zo slim om al op de kamer te drinken, bedenk ik me wachtend in de rij voor de autoverhuurbalie van het hotel. Als er nog twee mensen voor me staan, slenter ik op mijn blote voeten naar de balie en graai een handvol pepermuntjes uit een schaaltje. Het zijn er vier en ik stop ze allemaal tegelijk in mijn mond. Vervolgens ben ik sneller dan verwacht aan de beurt. Praten met een mond vol pepermuntjes is niet te doen, ontdek ik. Daarom spuug ik er twee terug in het schaaltje. Daarna nog één. Dat is beter. De medewerkster van de autoverhuur kijkt me aan alsof ik het avondeten van gisteren heb uitgekotst. Dat ik mijn slippers op de balie heb gelegd, is ze volgens mij ook niet echt van gecharmeerd. Zuurpruim.

Zo’n tien minuten later rij ik met een huurauto de parkeerplaats van het hotel af. Het eerste dat ik doe is langs de weg stoppen. De wodka doet me spinnen van geluk. Het duurt even voordat ik op de radio muziek heb gevonden die ik versta. Het Spaanstalige gejank is werkelijk om maf van te worden. Ik vouw de kaart die ik bij de receptie dacht te hebben gejat, tot ik diezelfde dag nog ontdekte dat ze gratis zijn, naast me open en volg met een vinger de route die ik met een pen heb gemarkeerd en probeer de onmogelijke namen die ernaast staan te onthouden. Ik neem nog een piepklein slokje en vertrek dan.

Na drie keer bijna hetzelfde rondje te hebben gereden in het centrum, verlaat ik eindelijk Havana. Misschien was het verstandiger geweest om na de ochtendspits te vertrekken. De eerste keer dat ik stop, nauwelijks twintig minuten nadat ik de heksenketel achter me heb gelaten, is bij het dorpje Playa Baracoa. Niet omdat ik er iets wil bekijken, maar omdat ik twijfel of ik wel goed rij. En dat doe ik. Denk ik. Ik neem een slok uit de fles en rij verder. Dat ‘ritueel’ herhaal ik nog driemaal tot ik in het plaatsje Alquizar de handdoek in de ring en de kaart in elkaar gepropt op de achterbank gooi. De namen van wegen, straten en dorpen uitspreken is al ondoenlijk; ze onthouden is pas echt een kwelling. Dan maar op de bonnefooi rondtoeren.

Na een uur of twee rijden langs de zuidkust van het eiland, over slingerwegen, soms niet breder dan een voetpad, dwars door dorpjes, meestal niet groter dan een paar huizen en waar de armoede van de muren druipt en om de lijven van de bewoners hangt, vang ik bij toeval tussen hoge begroeiing een glimp op van een strand. Het kost me zeker nog een half uur om er te komen.

Ik parkeer onder bomen en zie door de stoffige voorruit dat er geen ziel op het strand is. Na een vreugdekreet die uit mijn tenen kwam, stap ik uit. De bulderende branding klinkt uitnodigend. Met de tas over een schouder loop ik het witte strand op. Heet zand doet me gillen en vloeken. En rennen. De natte, gladgestreken strook waar uitlopers van golven keer op keer overheen glijden, komt als een verlossing. Ik blijf er een poosje staan voordat ik na een slok wodka verderloop tot de zee langs mijn knieën gaat. Het ongewoon heldere, groenblauwe water is verrukkelijk. Daarom ga ik er op mijn reet in zitten en geniet een eeuwigheid van de golfjes die tegen me aan duwen.

Ik ga aan het begin van het strand onder palmbomen in het zand liggen. Dat mijn natte bermuda en T-shirt bijna de kleur van het zand hebben voordat ik goed en wel lig, bomt me niet. Nadat ik de hoofdtelefoon heb opgedaan en nog wat heb gedronken, sluit ik de ogen en geef me over aan de woorden en klanken van It’s Five O’ Clock. Beelden van recent en van vele jaren geleden vullen mijn hoofd. Ik hoor stemmen alsof ze ook op het cassettebandje staan. Net als gegil. Ook mijn gegil. Hoewel zelfs de wind warm is gaan de haartjes in mijn nek rechtovereind staan. Ik voel kippenvel op mijn armen en tranen in mijn ogen. Wanneer ik de fles voor de helft heb leeggedronken, val ik in slaap.

Alsof ik een snoeiharde stomp in mijn maag heb gekregen, schiet ik rechtop. Het eerste dat ik zie zijn drie knapen die in de golven met surfplanken in de weer zijn. Ze kijken in mijn richting en praten met elkaar. Voor mij het startsein om naar de auto te gaan. Ik doe de fles in de tas en vertrek. Ondanks de afstand en ik niet in hun richting kijk voel ik dat het drietal me gadeslaat.

Slingerend bij de auto aangekomen besluit ik dat autorijden nu niet echt verstandig is. Daarom ga ik op de bijrijdersstoel zitten. Ik doe de rugleuning schuiner en zet mijn voeten tegen het dashboard. De gelakte teennagels zien er niet best uit, stel ik vast. Die van mijn vingers trouwens ook niet. Mijn maag knort. Misschien had ik vanochtend toch moeten ontbijten. Na een paar slokjes gaat de walkman weer aan en mijn ogen dicht. Binnen in een ommezien bevind ik me in het verleden.

De klap in mijn gezicht doet me met stoel en al achterover kiepen. Bloed stroomt uit mijn neus, drupt op mijn naakte lijf en op de stenen keukenvloer. Voordat ik kan opstaan, word ik wild aan mijn haar omhooggetrokken. Ik sta in een oogwenk op mijn blote voeten. Een hand gaat hoog de lucht in voor een nieuwe oplawaai.

‘Niet weer in haar smoelwerk, trut!’ schreeuwt hij vanaf de tafel zonder het blikje bier van zijn lip te halen.

‘Hoezo niet?’ snauwt ze terug.

‘Waarom denk je?’

‘Alsof ze het een kut uitmaakt of de teef een dikke lip, scheve neus of een dichtgeslagen oog heeft. De meesten zorgen daar zelf wel voor.’

Voordat hij iets kan terugzeggen, geeft ze me een stomp in mijn buik waardoor ik dubbelklap en happend naar lucht op mijn knieën val. Hun gelach vult de keuken. Een volgende stomp doet me languit op de vloer vallen. Dan krijg ik schoppen tegen mijn schouders, zij en benen. Ik snik hard. Het bloed uit mijn neus wordt ruw over mijn gezicht uitgesmeerd. Opnieuw vult gelach de keuken.

‘Moeten we de prijs aanpassen?’ wil hij weten als ze weer is gaan zitten.

‘Hoezo?’

‘Omdat ze negen is geworden.’

‘Wanneer is dat gebeurd?’

‘Vandaag.’

‘Rot op. Ze is vandaag niet jarig.’

Hij zucht geërgerd, zoals hij altijd bij mij doet als ik niet binnen een seconde reageer op een vraag of opdracht, wat altijd goed is voor een knal of een trap, en soms ook om zijn kromme worst in me te krijgen. ‘Luister, kuttekop. Ze is vandaag jarig. Negen jaar. Geloof me.’

Langs mijn wimpers zie ik dat ze haar vlezige schouders onverschillig ophaalt. ‘En wat dan nog? We kunnen de prijs niet nog meer omhoog doen.’

‘Omlaag, dom kutwijf.’

‘Hoezo omlaag?’

‘Voor jou wordt een auto dus meer waard als die ouder wordt?’

‘Je vergelijkt onze dochter met een auto?’

Iets zorgt ervoor dat ik van het ene op het andere moment terug ben in het heden en mijn ogen open. Het zijn de knapen die aan het surfen waren. Ze staan een paar meter van mijn auto vandaan. Ik gok erop dat het landgenoten zijn; studenten met rijke ouders die op Cuba de bloemetjes buitenzetten. Aan hun monden te zien zeggen ze iets tegen me. Iets dat volledig overstemd wordt door Demis Roussos. Ik trek de hoofdtelefoon geïrriteerd omlaag.

‘Praat je Engels?’

‘Vanmorgen nog wel.’

‘Wat ben je aan het doen?’

‘Waar lijkt het op?’

‘Waar luister je naar?’ vraagt een ander.

‘Muziek.’

Ze schieten in de lach.

‘En dat blijf ik dus ook doen.’

‘Hoe bedoel je?’ vragen er twee gelijktijdig.

‘Laat me raden: jullie hebben in de buurt een villa met zwembad, veel drank en misschien ook wat lekkers om te paffen. En daar kunnen we met zijn vieren een feestje bouwen. Misschien wel tot zonsopkomst.’

Ze schieten in de lach. ‘En?’

‘En wat?’

‘Ga je mee?’

Ik zucht, trek de hoofdtelefoon met een ruk van mijn nek en stap uit, wat niet zo soepel gaat door de wodka. De drie moeten lachen en komen dichterbij. Ik doe hetzelfde. Nu kunnen ze helemaal niet meer wegkijken van mijn tieten. ‘Lekker, hè, die grote knoppen?’

‘Héél lekker,’ grijnst de voorste knaap geil.

Met enkele snelle bewegingen trek ik het T-shirt uit. De uitdrukkingen op hun gezichten veranderen in een oogwenk, er wordt binnensmonds en hardop gevloekt, een knaap stapt zelfs iets achteruit in het zand, een ander drukt van ontzetting een hand op zijn mond, terwijl alle drie, tenminste, totdat één zijn blik afwendt, geschokt naar mijn blote bovenlijf staren en de redenen zien waarom ik altijd T-shirts met lange mouwen draag. Zonder halsuitsnijding. De vele redenen waarom ik liever een akelige dood sterf dan badkleding aantrek.

‘Geen feestje tot zonsopkomst dus, begrijp ik?’

Ze zeggen niks meer en lopen weg. En snel ook. Er wordt nog twee keer over een schouder gekeken. Even later rijden ze weg. Ik trek het shirt weer aan en plof lachend op de bijrijdersstoel neer. Mijn schouders schudden. Niet van plezier. Tranen glijden langs mijn wangen. Ook niet van plezier. Ik giet een paar extra grote slokken in me en plaats mijn voeten weer tegen het dashboard. Ik moet echt binnenkort mijn nagels lakken. En dadelijk op zoek gaan naar een zaak waar ze wodka verkopen.

HOOFDSTUK 5

EEN BLOEDNEUS

‘Krijg de tyfus en cholera in je verrotte kutkop,’ roep ik nogmaals, smijt dan het glas achter me tegen een wand in duizenden stukjes, schop aansluitend een barkruk om en ren lachend de zaak uit, het felle zonlicht in. Een tel zie ik niets, dan, gewaarschuwd door gevloek in het Spaans, ontdek ik dat kuttekop vanachter de bar de achtervolging heeft ingezet. Direct zet ik het weer op een lopen en ren daarbij enkele voorbijgangers ondersteboven, om vervolgens, als ik de weg opren, op een haar na door een auto te worden geschept. Ik beantwoord het overdreven toeteren met twee niet te missen middelvingers.

Als ik in een ooghoek een schim zie opduiken, zorgt een reflex ervoor dat ik met meer geluk dan wijsheid uit de graaiende handen van de barkeeper blijf. Ik zet het opnieuw op een lopen. En dat doe ik in het midden van de weg, met links en rechts van me auto’s die rakelings langs me gaan. Midden op een kruispunt vallen de slippers uit mijn hand. Kutzooi. Omdat de barkeeper hooguit twintig meter achter me zit, blijf ik doorrennen.

Pas drie straten en twee kruispunten verderop, nadat ik me ervan heb overtuigd dat kuttekop de achtervolging heeft gestaakt, stop ik met rennen. Het zweet gutst met bakken van mijn hoofd en gaat als stroomversnellingen langs mijn lijf. Ik hijg als een pakpaard. Toch stop ik niet om uit te rusten. Vooral omdat ik geen idee heb waar de auto staat. Een klein half uur later heb ik hem eindelijk gevonden in een straat die ik me met de beste wil van de wereld niet kan herinneren.

Zuchtend en steunend probeer ik het opnieuw. Erbij vloeken helpt helaas ook niet, ongeacht hoe hard ik dat doe. Ik haal de sleutel er voor de zoveelste keer uit, zak op mijn hurken en steek hem zo kalm mogelijk terug in het portierslot. Hij past perfect, maar dat is ook het enige. Draaien lukt niet, zowel niet naar links of rechts.

Ik ga staan en schrik me rot van de man die plots naast me staat. Iets achter hem staat een vrouw. Ook van middelbare leeftijd. Hij klinkt en oogt boos. Zij niet, of in elk geval minder. Ze nemen me van top tot teen op. Dat mijn blote voeten door het rennen over straat er nu helemaal niet meer uitzien, draagt vermoedelijk niet bij tot een betere indruk. Omdat ik geen woord versta van het Spaanse gezanik, probeert zij het in gebroken Engels, wat ik evengoed niet kan volgen. De autosleutel die zij uit zijn hand pakt en omhooghoudt, om er vervolgens mee naar het slot te wijzen, doet het kwartje eindelijk bij me vallen. De spullen die op de achterbank liggen, kwamen me toch al niet bekend voor.

Hoewel hij een straat verderop staat, duurt het zeker nog twintig minuten voordat ik mijn auto heb gevonden. Nadat ik genoeg slokken heb genomen om een stevig glas wodka te schenken, vertrek ik. Waarheen weet ik niet. Het zou helpen als ik weet waar ik ben. Ook daarom kom ik het plaatsje niet uit. Ik heb het idee dat ik al vier keer langs dezelfde kerk ben gereden. En drie keer langs dezelfde fontein. Maar dat zegt niks aangezien driekwart van Cuba met die oude teringzooi vol staat.

Met een luide klap sta ik opeens stil. Ik vlieg naar voren en knal met mijn gezicht hard op het stuur. Mijn zonnebril breekt doormidden. Een tel later voel en proef ik bloed. Niet voor het eerst. Het duizelen, alsof de hele wereld om me heen draait, is me eveneens niet onbekend. Ik zak kreunend terug tegen de rugleuning en zie bloed op mijn shirt en bermuda. De bril belandt met een gooi op het dashboard. Terwijl ik mijn neus dichtknijp en mijn hoofd vooroverbuig zodat het bloed niet in mijn keel komt, zie ik over het stuur heen dat de motorkap in een knik omhoog staat. Dat lijkt me niet goed. Er komt rook onder vandaan. Volgens mij spuit er ook water uit. De motor is afgeslagen. Een man stapt uit de auto voor me. Hij komt naar me toe gelopen.

‘Alles goed met je?’ vraagt hij langs het openstaande raam.

‘Ik versta geen Spaans!’ snauw ik hem toe.

‘Ik sprak geen Spaans.’

‘Waarom trapte je ineens op de rem?’

‘Waarom trapte je ineens op de rem?’ reageert de man lacherig in goed Engels, maar met een sterk Spaans accent.

‘Gaan we echoputje spelen?’

‘Ik trapte niet op de rem.’

‘Je bedoelt dat ik uit mijn nek lul?’

‘Ik bedoel dat ik langs de weg in een vak geparkeerd stond, met de motor uit, en jij vanachteren op mij knalde.’

‘Langs de weg geparkeerd? Ja, natuurlijk,’ lach ik overdreven en kijk dan, zo ver dat lukt met mijn hoofd voorovergebogen, door de voorruit en langs hem naar de weg. Mijn lach sterft abrupt weg. Ik zeg ook niks meer. Op de stoep staan voorbijgangers zich te verkneukelen om de aanrijding.

‘Heb je een ambulance nodig?’

‘Een pleister of wasknijper erop en we kunnen elk onze weg gaan.’

‘Is een zakdoek ook goed?’ zegt hij en haalt een keurig opgevouwen zakdoek uit zijn broekzak en houdt me die voor. Ik kijk ernaar alsof hij me gebruikt wc-papier aanbiedt. ‘Hij is schoon.’

Ik pak hem aarzelend aan en houdt hem tegen mijn neus. Net als hij iets wil zeggen, rijdt een politiewagen aan ons voorbij en stopt op de weg naast zijn auto.

‘Blijf zitten en als ze vragen stellen, zeg dan dat je geen Spaans praat.’

‘Dat doe ik ook niet. En hoezo?’

Zonder antwoord te geven, loopt hij naar de agenten. Hij praat met ze. En dat doet hij erg zelfverzekerd. De agenten kijken naar de schade. Een van hen gluurt bij me naar binnen, zo ver dat gaat met ogen die in verschillende richtingen kijken. Ik probeer te glimlachen. Hij reageert niet, zegt ook geen woord. Vragen hoe het met me gaat, in welke taal dan ook, is kennelijk te veel moeite op Cuba. Nadat ze nog even hebben gepraat, geeft de man die ik heb aangereden de agenten een hand. Het zwaailicht gaat uit en de politiewagen vertrekt. Het groepje ramptoeristen op de stoep lost op.

‘Waarom vroegen ze mij niks?’ wil ik weten wanneer hij weer naast mijn auto staat.

‘Omdat ik heb verteld dat je geen woord Spaans praat, net als zij geen woord Engels praten. En ik heb uitgelegd dat ik jou heb aangereden bij het achteruitrijden.’

‘Waarom heb je dat gedaan?’

‘Anders had je nu bij ze op de achterbank gezeten. Geboeid en wel.’

‘Hoezo?’

Hij glimlacht. ‘Hoe gaat het met je neus?’

‘Prima,’ zeg ik en haal de zakdoek weg waardoor onmiddellijk bloed op mijn shirt druipt. ‘Minder goed dan ik dacht dus,’ ga ik verder als de zakdoek weer tegen mijn neus zit. ‘Maakt niet uit. Ik rij wel zo terug.’

‘Je haalt het niet naar Hotel Palacio in Havana. Voordat je de straat uit bent, heeft de motor het begeven. Hij lekt olie en koelvloeistof.’

Ik kijk hem eerst verbaasd, dan achterdochtig aan.

‘De naam van het hotel staat op je auto.’

‘Waar dan?’

‘Op de neus. En op de zijkant. Waarschijnlijk ook op de kofferbak.’

Ik haal mijn schouders achteloos op. ‘Kutzooi. Waarom moest je dan ook ineens achteruitrijden?’

Hij glimlacht en wijst de straat in. ‘Ik heb verderop een restaurant en woon erboven. Als je wilt kun je je daar opfrissen, dan bel ik het autoverhuurbedrijf voor je. Misschien kunnen ze iets voor je doen.’

Ik kijk hem secondelang in zijn ogen die zelfs in de felle namiddagzon, net als zijn halflange haar, zwart als steenkool lijken. Ik kan er niks in ontdekken wat mij op scherp zet. En heb ik het mis dan kan ik altijd nog, wanneer hij boven op me ligt en me de kleren van het lijf scheurt, roepen dat ik een vreselijke geslachtziekte heb. Wat natuurlijk geen kut uitmaakt als hij condooms in huis heeft. De binnenspiegel maakt er geen geheim van dat ik er afschuwelijk uitzie. Er klontert zelfs bloed in mijn haar. Ik kijk hem weer aan.

‘Je hoeft nergens voor de vrezen. Padvinder erewoord,’ glimlacht hij.

‘Padvinder erewoord? Geen idee wat je daarmee bedoelt.’

Hij fronst zijn voorhoofd. ‘Ik bedoel dat je me kunt vertrouwen.’

‘Wat dan ook. Ik maak mijn gezicht schoon en ben dan weer weg.’

Hij opent het portier voor me. Ik pak mijn tas en wil uitstappen. Zijn blik gaat naar mijn voeten. ‘Waar liggen je schoenen?’

‘Mijn slippers liggen ergens op een strand.’ Als ik naast de auto sta, draait opeens de wereld om me heen.

Hij grijpt me bij een arm vast. ‘Voorzichtig.’

Met zijn hulp gaan we de stoep op. Dan zeg ik dat ik het verder alleen af kan. Amper nadat hij me heeft losgelaten, zwalk ik van hem vandaan. Hij pakt me weer bij een arm en we lopen een stukje door de straat, dan een steeg in tot we op een terras staan met lege tafels en stoelen, direct aan het water. Ik kijk hem aan. ‘Rustige avond.’

‘Ik ben aan het verbouwen.’

Ik reageer niet en loop met hem mee naar een wenteltrap. Boven komen is een uitdaging. Het terrasbalkon met tientallen planten in potten, waarvan een aantal hangend, een zithoek en een houtenbankje tegen een muur, alles onder een groot schaduwdoek, had ik niet zien aankomen. We gaan het appartement binnen en vervolgens naar de badkamer.

‘Je mag ook douchen, als je dat wilt.’

‘Dat wil ik niet.’

Zijn blik schiet van mijn bebloede gezicht naar mijn vieze voeten.

‘Ik ken je net drie seconden. Ik ga hier niet douchen.’

Hij knikt, geeft me een handdoek en laat me alleen. Mijn spiegelbeeld bij het harde kunstlicht doet me kreunen. Ik zie er niet afschuwelijk uit, maar om te kotsen. Het oogwit is even rood als het opgedroogde bloed op mijn gezicht. Eronder tekenen zich donkere kringen af. Mijn neus is ook rood, maar niet van het bloed. En voor mijn haar bestaan geen passende woorden. Ik was mijn gezicht, hals, oksels en handen. De bloedvlekken in mijn kleren laat ik ongemoeid. Nadat ik mijn haar boven de wastafel heb gewassen, wat makkelijker gezegd dan gedaan is als je haar tot halverwege de rug reikt, en met mijn vingers heb gekamd, ga ik terug naar de zitkamer. Hij blijkt buiten te zitten. Ik stap het terrasbalkon op. Als hij me ziet, veert hij van de fauteuil op. Dat heeft geen man ooit voor mij gedaan. Hij wijst naar de bank en ik neem plaats.

‘Water?’

‘Heb je wodka?’

‘Heb ik, alleen niet het merk dat in je tas zit.’

‘Sorry, zei je wat? Ik lette even niet op.’

Hij glimlacht en herhaalt zijn woorden.

‘Het merk maakt me geen reet uit.’

Hij gaat de woning binnen en komt wat later met een glas naar buiten dat bijna voor de helft is gevuld. Ik sla het met twee slokken achterover.

‘Doe je dat altijd?’ vraagt hij en gaat schuin tegenover me zitten.

‘Wat?’

‘Overdag dronken rondrijden.’

‘Alleen als ik in Boca Jarco ben.’

‘Boca de Jaruco.’

‘Ook goed.’

‘Maar je bent in Matanzas. Dat is zo’n zestig kilometer verderop.’

‘Dat verklaart waarom de kaart voor geen meter klopt.’

‘Sorry, het gaat me niks aan.’

‘Helemaal mee eens.’

Plotseling steekt hij een hand naar me uit. Ik schrik me het apezuur. ‘Ik ben Santiago de Céspedes.’

‘Allison,’ zeg ik en schud hem kort de hand.

‘Wil je misschien bellen, voordat iemand zich ongerust gaat maken?’

Ik schud mijn hoofd. Mijn blik gaat naar het lege glas op tafel. Een minuut later staat die weer gevuld voor me. Ik bedank hem met een hoofdknikje en neem ditmaal een slok zoals de meeste mensen dat doen. We kijken elkaar aan. Hij glimlacht opnieuw. Nu glimlach ik wel terug. Heel kort dan. Dan gaat hij binnen bellen. En dat doet hij lang genoeg om het glas leeg te kunnen drinken.

‘Het verhuurbedrijf kan vandaag geen vervangend vervoer meer regelen. Ik heb ze het adres van de aanrijding doorgegeven. De auto wordt morgen opgehaald door een sleepdienst.’

Ik knik. Hij staart naar mijn tieten en doet net als de meeste mannen geen enkele poging om dat te verbergen. Echt een enorme verrassing, maar niet heus. Of misschien toch wel een beetje.

‘Je T-shirt zit onder het bloed. Zal ik een andere…’

‘Dat is niet nodig,’ val ik hem in de rede.

‘Het is geen moeite.’

‘Wel of geen moeite; het is niet nodig,’ herhaal ik allesbehalve vriendelijk. ‘Ik drink mijn glas leeg en ben dan weg.’

HOOFDSTUK 6

EEN ONTBIJT

Mijn ogen gaan langzaam open. Niet voor het eerst heb ik geen idee waar ik ben. Alleen ben ik nu nuchter. Zo goed als dan. Ik lig op een bank. Buiten. Op een terras. Een donker terras. Op een tafel flikkert een kaars. De silhouetten van planten en een stekende pijn in mijn neus en voorhoofd helpen me langzaamaan herinneren hoe ik hier ben beland. Ik voel voorzichtig aan mijn neusbotje.

‘Misschien is die gebroken.’

Ik veer met een gilletje van de bank waarbij ik bijna op mijn bek ga. De tafel schuift opzij en de kaars valt om. Een silhouet in een fauteuil beweegt naar voren en zet de kaars weer rechtop. De vlam wordt opnieuw aangestoken. Het kaarslicht op zijn gezicht zorgt ervoor dat mijn hartslag even abrupt daalt als die zonet omhoogschoot.

‘Excuses, ik wilde je niet laten schrikken.’

‘Dat is dan compleet mislukt,’ zeg ik en plof terug op de bank. ‘Wat is er gebeurd?’

‘Je bent in slaap gevallen.’

‘Had me dan wakker gemaakt.’

‘Dat heb ik geprobeerd.’

Ik zeg niks. Hij ook niet.

‘Waarom zit je hier en lig je niet in bed?’

‘Je sliep wat onrustig. Misschien heb je een hersenschudding. Daarom wilde ik een oogje in het zeil houden.’

‘Wat onrustig?’

De aarzeling in zijn antwoord zegt me genoeg. ‘Hoe laat is het?’

‘Rond vieren, gok ik.’

‘En als je niet gokt?’

‘Tien over vier.’

‘Waarom ben je daar zo zeker van?’

‘Omdat ik dat op mijn horloge zie.’

Ik zucht. ‘Waar is mijn tas?’

‘Die staat naast je op de vloer.’

‘Als je het goed vindt, ga ik even douchen. Daarna bel ik een taxi.’

‘Natuurlijk. Een taxi bellen is niet nodig. Ik breng je naar Havana.’

Voordat ik met mijn tas naar de badkamer verdwijn, laat hij me weten dat hij naar beneden gaat. De waterstralen voelen verrukkelijk op mijn lijf. Mijn voeten, de zolen bijna net zo zwart als roet, schoon krijgen is een tijdrovende klus, een flinke dosis wodka tot me nemen niet. Ik poets mijn tanden met de vingers, gebruik zijn deodorant en trek mijn kleren weer aan. Omdat die weleens frisser hebben geroken, hul ik me in een nevel van de eau de toilette die naast de deo stond.

Ik ga de wenteltrap af. De deuren van het restaurant staan open. Aarzelend loop ik de zaak binnen en zie verderop licht.

‘Lekker gedoucht?’ vraagt hij als ik de keuken ben binnengegaan.

Ik knik.

‘Zachte of harde dooiers?’

‘Dat is niet nodig. Misschien kunnen we beter gaan.’

‘Ik heb al koffiegezet. Dit is zo klaar. Daarna vertrekken we direct.’

Nadat de toastjes en eieren klaar zijn en hij wat tomaten en groen spul heeft gesneden, brengt hij het eten het restaurant binnen. Alles wordt op de bar neergezet. Aarzelend volg ik zijn voorbeeld en ga ook op een kruk zitten.

‘Je parfum heeft iets weg van die van mij.’

‘Wat toevallig.’

‘Smakelijk eten, Allison.’

Ik knik.

De eieren, toastjes en tomaten smaken heerlijk, net als de koffie. De groene dingen raak ik niet aan. Mijn blik gaat meer dan eens naar mijn tas op de bar. Als ik hem zie kijken, vraag ik wat er is.

‘Er is niks.’

‘Stoort mijn drinkgedrag je?’

‘We kennen elkaar niet. Waarom zou jouw drinkgedrag mij dan storen? Stiekem in de badkamer drinken was dus niet nodig.’

‘Dat is een opluchting zeg,’ reageer ik op sarcastische toon en haal de fles uit de tas tevoorschijn. ‘En ik heb inderdaad in de badkamer gedronken, maar daar was niets stiekem aan. Ik had gewoon dorst.’ Ik neem een slok uit de fles en ga verder met de eieren. Hij pakt achter de bar een glas en zet die voor me neer. Ik giet er wodka in en neem weer een slok.

‘Mag ik je wat persoonlijks vragen?’

‘Nee.’

Waarom niet?

‘Omdat we elkaar niet kennen, zoals je zelf zei.’

Hij glimlacht. Het is geen gekunstelde glimlach om zijn irritatie of ongenoegen over mijn botheid te verhullen. Ik kan me vergissen, wat beslist niet voor het eerst zou zijn, maar het heeft er alle schijn van dat hij mijn reactie oprecht amusant vond. Vreemd, want hij lijkt me geen type dat met zich laat sollen of makkelijk laat afschepen.

Zonder dat er nog wordt gesproken, eten we het ontbijt op. Een kwartier later zitten we in de auto. Als we net de stad uit zijn verlaten we de weg die naar Havana gaat. Niet veel later hobbelen we over een landweggetje tot we op een stuk gras tot stilstand komen. Hij stapt uit. Ik blijf zitten. Hij gebaart door de voorruit naar me. Met tegenzin stap ik uit en volg hem naar de rand van kliffen die een weids uitzicht bieden op de zee. De lucht begint net met de zon mee te kleuren. Zwermen vogels komen vlak boven de golven voorbij.

‘Veel mooiere zonsopgangen zul je in je leven niet zien.’

Ik knik. Dertig seconden later vraag ik of we kunnen gaan.

We zitten al even op de hoofdweg. Daglicht haalt ons in. Het is stil. Hij kijkt voor zich uit, ik door het portierraam naar het landschap alsof dat me boeit.

‘Het spijt me,’ zeg ik op fluistertoon, zonder hem aan te kijken.

‘Dat is niet nodig.’

‘Het is niet persoonlijk,’ ga ik verder alsof ik hem niet heb gehoord. ‘Het is… ik kan… ik weet niet…’

‘Ik begrijp het.’

‘Wat begrijp je?’ reageer ik ronduit geïrriteerd.

‘Dat ik de vijand ben. Net als ieder mens met een kloppend hart.’

‘Wat een lulkoek. Ik…’

‘Welke maat schoenen heb je?’ onderbreekt hij me.

‘Wat?’

‘Schoenmaat.’

’Waar heb je het over?’ snuif ik.

Hij antwoordt niet en stopt langs de weg bij een benzinepomp. Nadat hij is uitgestapt kijkt hij weer de auto in. ‘En?’

’38.’

Als hij weer naast me zit reikt hij me een paar slippers aan.

‘Wat moet ik hier mee?’

‘Heb je dan andere in het hotel liggen?’

‘Daar gaat het niet om.’

‘Waar gaat het dan wel om?’

Ik haal mijn schouders op.

‘Je zou ook gewoon dank je kunnen zeggen.’

Ik trek een gezicht. ‘Oké, jij je zin: dank je…’

Hij lacht hard.

‘Niks zeggen. Ik weet het heus wel. Het is… ehh… kutzooi…’

‘Santiago.’

‘Niks zeggen, zei ik toch? Misschien wilde je naam me niet direct te binnen schieten omdat ik niet goed luisterde toen je ‘m zei. Dat heb ik op een of andere manier altijd bij mensen van wie ik weet dat ze geen enkele rol van betekenis in mijn leven zullen gaan spelen.’

Hij lacht weer hard. Ik glimlach, maar niet lang.

We vertrekken. Ik doe de nieuwe slippers in mijn tas en haal de fles eruit. Bij iedere slok voel ik hem kijken, maar hij zegt geen enkele keer iets. Verstandig.

‘Hoe bevalt Cuba?’

Ik haal mijn schouders op. ‘Ik heb er niet veel van gezien.’

‘Wanneer ben je aangekomen?’

‘Een week geleden. Misschien korter. Of langer.’

‘Het hotel zal toch excursies organiseren?’

‘Zowat elke dag.’

‘Maar?’

‘Niks maar.’

‘Waarom ben je dan naar Cuba gekomen?’

‘Geen idee.’

Hij kijkt weer voor zich op een bijna verlaten weg die door een groen landschap gaat. De zon wint steeds meer terrein en de lucht lijkt iedere paar minuten dieper blauw te worden. Boven de horizon zijn wat stapelwolken te zien. Het bord Havana haalt me uit mijn gedachten. Het duurt nog een tijdje tot we voor het hotel staan. We kijken elkaar wat ongemakkelijk aan. Of ben ik de enige die het moment ongemakkelijk vind? Net als hij iets wil zeggen, val ik hem in de rede.

‘Dank je. Voor alles. En het spijt me van de aanrijding.’

Hij knikt. ‘Hoelang ben je hier nog?’

‘Hoezo?’

‘Ik zou je het eiland kunnen laten zien.’

Ik staar hem aan. Secondelang. Tranen beginnen in mijn ogen te prikken. Geen idee waarom en ik schrik ervan. ‘Dat is niet verstandig.’

‘Waarom is dat niet verstandig, Allison?’

Zonder antwoord te geven stap ik uit, doe het portier dicht en haast me naar de ingang van het hotel. Ik kijk niet om.

HOOFDSTUK 7

EEN MILKSHAKE

Ik neem het rietje tussen mijn lippen en laat mijn blik over het terras rondom het zwembad gaan. Als ik me ervan overtuigd heb dat niemand in mijn richting kijkt, geef ik de zonnebril een gooi. Hij komt op de rand van het ligbed terecht, maar valt dan alsnog op de stenen vloer. Jammer, maar het doet er niet toe. Als het aanstellerige kutwijf dadelijk terugkomt zal ze haar zonnebril nog hebben. Ik begrijp trouwens nog steeds niet waarom ik hem eerst jat en vervolgens vijf minuten later teruggeef. Maar ook dat doet er niet toe. Het is gebeurd.

Zonder het rietje uit mijn mond te halen, zet ik het volume hoger. Ik blader wat door een Cubaanse krant zonder dat ik er een woord van begrijp en geef die dan ook een gooi waardoor de krant iets meer dan drie ligbedden verderop boven op de zonnebril terechtkomt. Met wat geluk trapt het kutwijf dadelijk haar eigen bril kapot. Met een zucht sluit ik de ogen. Beelden openen ze onmiddellijk weer. Op hetzelfde moment komt hij het terras op gelopen. Een hotelmedewerker wijst in mijn richting. Vervolgens komt hij naar mij toegelopen. Ik sluit mijn ogen en open ze opnieuw. Ik zie ze niet vliegen; hij komt nog steeds op me af.

Zonder iets te zeggen, gaat hij op de rand van het ligbed naast die van mij zitten. Hij zet de zonnebril in zijn licht golvende haar, glimlacht en schiet zelfs even in de lach. En best hard ook. De verkleuringen rondom mijn neus en onder de ogen schijnen erg vermakelijk te zijn.

‘Dat ziet er niet best uit. Net een ananas waar…’

‘Ja, heel grappig,’ val ik Santagio in de rede.

‘Hopelijk voelt het niet zoals het eruitziet.’

‘Erger. Wat doe je hier?’

Hij trekt de milkshakebeker uit mijn hand en zuigt aan het rietje. ‘Ik had het kunnen weten.’

‘Omdat je me zo goed kent? En neem gerust nog een slok hoor.’

‘Lang genoeg. De beker is in elk geval chiquer dan een fles.’

‘Fijn dat die je goedkeuring heeft. En de beker is alleen om de verdeeldheid onder het reisgezelschap waartoe ik behoor te vergroten.’

‘Verdeeldheid waarover?’

‘Of ze me in het zwembad zullen verzuipen of nog een kans zullen geven. En voordat je vraagt waarom zal ik mijn vraag herhalen: wat doe je hier?’

‘We gaan een rit over het eiland maken. En wat betreft die verdeeldheid: hoewel ik alle begrip zou hebben dat ze je in het zwembad verzuipen, heb ik zelf besloten om je nog een kans te geven.’

Ik weet niet of ik geërgerd of lachend moet reageren. Daarom zucht ik alleen diep en lang. ‘Ben je vergeten wat ik gisteren zei?’

‘Zeker niet. Wil je eerst wat anders aantrekken?’

‘Hallo, praat ik soms hardop tegen mezelf? En wat is er mis met wat ik aanheb?’

Voordat hij kan reageren komt het aanstellerige kutwijf in haar string en hesje die zeker twee maten te klein zijn terug bij haar ligbed. Jammer genoeg gaat ze niet op haar zonnebril staan. Wat ze wel doet is Santagio een glimlach en blik toewerpen die gelijkstaat aan een uitnodiging tussen haar wijd gespreide benen. Tot mijn verrassing retourneert hij de glimlach niet. Nog verrassender is zijn blik; die is compleet onverschillig, alsof hij dwars door haar heen kijkt. Als hij mij weer aankijkt, vormt zijn mond een glimlach en glinsteren de lichtjes in zijn ogen weer.

‘Niks mis met je kleding, behalve dat de lange mouwen aan de warme kant zijn, maar dat moet je zelf weten. Zullen we gaan?’

Ik weet niet waarom ik aarzel. Het idee om met hem een rit over het eiland te maken is namelijk niets minder dan belachelijk. Waarom weifel ik dan? ‘Ik heb één voorwaarde,’ hoor ik mezelf zeggen.

‘De milkshakebeker mag mee. Maar ik draag je niet nogmaals.’

‘Wat, hoezo dragen? Waar heb je het nu weer over?’

‘Na de aanrijding; ik heb je van de auto naar boven gedragen,’ zegt hij en komt omhoog van het ligbed.

‘Lul je altijd uit je nek of is het de zon? Die is vandaag erg fel.’

Hij geeft geen antwoord en steekt zijn hand naar me uit.

‘Ik heb nog een voorwaarde.’

‘Ik luister.’

‘Geen persoonlijke vragen of gezeur over mijn drinkgedrag. Zoals je gisteren zei, kennen we elkaar niet. Dat wil ik zo houden. Ik ga alleen met je mee omdat de verleiding om iedereen op dit terras de keel door te snijden met de minuut groter wordt.’

‘Een onpersoonlijke, zakelijke rondrit dus?’

‘Klopt.’

‘Oké, afgesproken.’

Ik treuzel en sta op zonder zijn hand aan te nemen. Op weg naar de lobby vraag ik hem of hij me echt van mijn auto naar zijn appartement heeft gedragen.

‘Alsof ik met jou in mijn armen een meter zou kunnen lopen, laat staan de trap omhoogkomen.’

De kreet van verontwaardiging sterft een vroege dood als Hank ons tegemoet komt gelopen. Onze blikken treffen elkaar hooguit een seconde. Toch zou ik, als blikken echt konden doden, ogenblikkelijk het hoekje om zijn.

‘Het is geen vraag wat zijn keuze zou zijn,’ klinkt geamuseerd naast me. ‘Begrijpelijk. En ik verblijf niet al dagenlang in hetzelfde gebouw als jij.’

Ik proest het uit en heb vervolgens moeite om mijn gezicht weer in de plooi te krijgen. Daarom geef ik hem maar een schouderduw die op een of andere manier harder dan bedoeld uitpakt. Hij glimlacht, maar zegt niks. Bij de draaideur laat hij me voorgaan.

‘Ben je mijn slippers ook kwijt?’ wil hij weten als we buiten staan en ik geen aanstalten maak om iets aan mijn voeten te doen.

‘Ik kan er gewoonweg niet aan wennen.’

‘Ze zitten niet lekker?’

‘Niks zit lekker,’ reageer ik en besef dat ik iets heb gezegd wat ik beter niet had kunnen zeggen. ‘Jouw slippers zitten in mijn tas, maar ik ben liever blootsvoets.’

Hij knikt, maar ik zie dat hij er weinig van begrijpt. Niet zo gek.

‘Heb je een andere auto?’ vraag ik vanaf de bijrijdersstoel.

‘De achterbumper van de andere begon steeds meer te rammelen.’

‘Doordat je achteruitrijdend tegen een andere auto bent opgeknald?’

‘Ja, daardoor.’

Terwijl we wegrijden en ik de rugleuning schuiner heb gezet, plaats ik mijn voeten tegen het dashboard. Zijn blik ernaar is niet te missen.

‘Niet oké?’ vraag ik en slurp wat wodka door het rietje.

‘Geen probleem. Ik vroeg me alleen af of afgebladderde nagellak de laatste mode in Amerika is.’

‘Jazeker. Echt de allerlaatste. Niet mooi?’

‘Laat ik zeggen: anders. In elk geval ben je wel consequent.’

Hoewel ik het laatste woord niet begrijp, snap ik door zijn blik naar de afgebladderde nagels van mijn vingers wel wat hij bedoelt. Ik wend vlug mijn gezicht af zodat hij mijn glimlach niet ziet.

We rijden Havana door, in westelijke richting, denk ik. In ieder geval in tegenovergestelde richting van waar hij woont. De plaatsnaam wil me nu even niet te binnen schieten. Hij is zwijgzaam. Dat verandert als we de stad uit zijn. Niet dat hij me de oren van het hoofd kletst, maar hier en daar vertelt hij me over de omgeving of een gebouw waaraan we voorbijrijden. Het enige geluid dat ik af en toe maak is slurpen.

‘Waar heb je eigenlijk zo goed Engels leren praten?’ wil ik ineens weten. Geen idee waarom.

‘Vreemde vraag voor iemand die me niet wil leren kennen.’

Ik draai weer vlug mijn hoofd weg. ‘Dan niet.’

Een poosje is het stil.

‘Vertel dan.’

Santagio schiet in de lach. ‘Ik heb in de VS gestudeerd.’

‘Ga je ook vertellen wat?’ vraag ik als hij niet verder praat.

‘Bedrijfskunde.’

‘Geen idee wat dat is, maar klinkt als reuzehandig in een restaurant.’

Hij lacht zachtjes. ‘Het restaurant is iets waar ik altijd van droomde en heeft niets met mijn opleiding te maken.’

‘Je besloot dus op je oude dag niet ambitie, maar dromen na te jagen?’

‘Op mijn oude dag?’ roept hij.

‘Je bent toch een jaar of vijftig, vijfenvijftig? Vind je dat niet oud?’

Nu is hij pas echt verontwaardigd. ‘Ben je serieus?’

Ik knik met een uitgestreken gezicht, slurp wat wodka naar binnen, en proest het dan alsnog uit. Spetters vliegen tegen de voorruit, Ik stik bijna en een deel van de drank loopt mijn mond uit en mijn hals in. Vervolgens krijg ik de slappe lach, helemaal als hij mijn schouder een duw geeft.

‘Ik begin echt steeds meer te begrijpen waarom sommigen in het hotel je in het zwembad willen verdrinken. Misschien breng ik je zo terug en stel voor dat we het meteen doen.’

Daardoor wordt het lachen niet minder. ‘Ik schat vijfendertig.’

Hij kijkt opnieuw verrast naar me. ‘Goed geschat. En jij?’

‘Dertig zegt mijn paspoort,’ reageer ik nog steeds lacherig.

‘Het staat je goed?’

‘Wat?’

‘Vrolijkheid. Lachen.’

‘De alcohol begint eindelijk zijn werk te doen.’

‘Stop dan nu, voordat…’

‘Oké, genoeg kennisgemaakt voor vandaag,’ onderbreek ik hem. ‘Laten we teruggaan naar een onpersoonlijke, zakelijke rit over Cuba.’

De daaropvolgende tien minuten wordt er geen woord gezegd. Toch hangt er geen gespannen stilte tussen ons in. Het is alsof mijn botte gedrag hem niet raakt. Als onze blikken elkaar treffen, soms bij toeval en dan weer bewust, glimlacht hij direct. Ik glimlach soms terug. Wel gemeend.

HOOFDSTUK 8

EEN SJAAL

‘Heb je echt geen zwemkleding bij je?’ herhaalt Santagio met nog meer verbazing toen hij de vraag voor het eerst stelde.

‘Ik hou niet van zwemmen, zoals ik gisteren al drie keer zei.’

‘Ik dacht dat je een grapje maakte.’

‘Omdat ik bekend sta om mijn grapjes?’

Hij schiet in de lach.

‘Dat was overigens géén grapje.’

‘Je neemt me in de maling,’ zegt hij, na me een paar seconden onderzoekend te hebben aangekeken. ‘Je hebt onder je kleren badkleding aan.’

Ik zucht overdreven diep.

‘Oké, niet dus. Wil je wat anders gaan doen?’

‘Een strand is prima. Ik ga alleen niet zwemmen. Maar jij kunt doen wat jij wilt. Al zwem je naar de VS. Ik heb mijn milkshakebeker bij me en vermaak me evenwel. De enige voorwaarde… het enige verzoek dat ik heb is dat het geen strand is waar ik bij het water kan komen zonder eenmaal het zand te raken.’

‘Hoewel je niet van zwemmen houdt.’

‘Je weet wat ik bedoel.’

‘Dat doe ik. En een verzoek is een vooruitgang.’

Na iets meer dan een half uur rijden stoppen we op een zandstrook. Er staan een paar auto’s. Dat is veelbelovend. Ik krijg een parasol in mijn handen gedrukt. De eerste aanblik van het smalle strand doet me eensklaps stilstaan. Het zand is wit en mul als suiker, ingesloten tussen een lange strook palmbomen en een oneindige vlakte glashelder, groenblauw water. En de bezoekers, die op twee handen zijn te tellen, maken het geheel nog mooier.

‘Niet verkeerd,’ merk ik op, vraag me direct af waarom, waarna we ons, ik met de parasol en de tas schuin over een schouder, Santiago met een koelbox en badlakens, door het zand beginnen te ploegen dat halverwege de ochtend al flink op temperatuur is.

Ik hijg alsof we uit Havana hiernaartoe zijn gerend als hij besluit dat we een geschikte plek hebben bereikt. En ik ben het roerend met hem eens; de andere strandbezoekers zitten zo ver van ons vandaan dat ik hun gezichten nauwelijks kan onderscheiden. Hij neemt de parasol uit mijn handen en prikt die in het zand. Nadat de badlakens en de koelbox een plek eronder hebben gekregen, gaan we zitten. Hij komt er onmiddellijk weer onder vandaan en trekt zijn overhemd uit.

‘Wat is er?’ vraagt hij, terug onder de parasol.

‘Waar heb je dat lijf gekocht?’

Hij lacht hard. ‘Hoezo?’

‘Hoe durf je dat te vragen met zo’n lijf?’

Nu lacht hij nog harder. ‘Alsof jij iets te klagen hebt.’

‘Dat is niets meer dan gerechtigheid van de natuur: het slanke lijf en de grote tieten compenseren het gezicht. Het eerste waar mannen naar kijken zijn de tieten, daarna wat erboven zit. Omdat daar niks valt te zien dat de moeite waard is, gaat de blik algauw terug naar de tieten.’

‘Dat is echt de grootste kolder die ik ooit heb gehoord.’

‘Dat ik grote tieten heb?’

Hij trekt een gezicht, opent de koelbox en biedt me een blikje aan. Ik schud glimlachend mijn hoofd. Meer dan de milkshakebeker heb ik niet nodig.

‘Ik zie erboven juist heel veel dat de moeite waard is.’

‘Dan heb je heel dringend een bril nodig. Of verkopen ze die niet op Cuba? En is dat de reden dat je nooit naar mijn tieten kijkt? Zelfs niet stiekem. Maar wat je ook in mijn gezicht denkt te zien; het is niet waar.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Zoals ik het zeg.’

Hij besluit het onderwerp te laten rusten en gaat liggen. Ik volg zijn voorbeeld en staar een tijdje omhoog naar de parasol waarvan de blauw- en roodgekleurde taartpunten door de zon licht lijken te geven. Opeens schiet ik overeind en kijk hem nadrukkelijk aan. Hij mij vragend.

‘Wat doe je hier, Santiago? Seks kan het niet zijn. In elk geval niet alleen. Waarom rijd je al dagenlang rond en bezoek je een strand met een dronkenlap over wie je niks weet, behalve dat ze een etterig, onberekenbaar karakter heeft, en iedere vraag en opmerking van je neer knuppelt? De rij señorita’s die je willen bespringen zal ongetwijfeld eindeloos zijn.’

‘Omdat ik een oogverblindende verschijning ben?’ glimlacht hij.

Ik schater kort, doe alsof ik moet braken, en kijk hem dan weer aan. ‘Dat is precies wat ik bedoel. Waarom verspil je je tijd aan mij?’

‘Ik denk dat je het antwoord op die vraag wel weet, Allison.’

Na hem een paar seconden zwijgend te hebben aangestaard, ga ik weer liggen. ‘Ik wil de dag niet verpesten, maar je moet beseffen dat ik je niets meer te bieden heb dan gezelschap tijdens autoritjes en een strandbezoek. En niet eens leuk gezelschap.’

Hij knikt, doet zijn bermuda uit en zegt dat hij gaat zwemmen. ‘Hoe kom je trouwens ineens aan die schaafwonden?’

‘Ik heb me gisteravond gestoten.’

‘Beide knieën?’

Omdat ik niet reageer, zegt hij opnieuw dat hij gaat zwemmen. Ik kijk hem na totdat tranen mijn zicht vertroebelen. Terwijl Santiago zwemt en zich dan weer drijvend door de golven laat meevoeren, zuig ik regelmatig aan het rietje. Daarna staat hij een poos op het strand naar de zee te staren. Zijn gebruinde lijf ziet er nat nog gespierder uit. Alleen al het feit dat ik daarbij stilsta, is te belachelijk voor woorden. Als hij terugkomt, doe ik vlug alsof ik slaap. Wat later hoef ik niet meer te doen alsof.

Als mijn ogen weer opengaan, kijk ik recht in die van hem.

‘Lekker geslapen?’

‘Ja.’

Hij glimlacht. Ik glimlach terug.

Wanneer hij iets wil zeggen, leg ik vlug een vinger op zijn lippen. ‘Laten we het niet meer hebben over iets wat nooit zal gebeuren.’ Als tranen uit mijn ogen dreigen te rollen, ga ik gauw zitten en begin zweet van mijn voorhoofd, wangen en onder mijn ogen weg te vegen. ‘Wat is het heet.’

‘Ik krijg het alleen al heet als ik naar je kijk. Hoe houd je het uit in dat T-shirt en de lange mouwen? En doe je dat sjaaltje ooit af?’

‘Was dat nou een erg trieste poging om me uit mijn shirt te krijgen?’

Hij lacht, ik knipoog. Dan strijk ik met beide handen mijn haar uit mijn gezicht. Plotseling zie ik zijn blik omlaag schieten. Praktisch op hetzelfde moment zie ik het sjaaltje op mijn dijen vallen. Ik pak het vliegensvlug en spring op, zo ver dat nog gaat door de alcohol, waarbij ik de parasol zowat uit het zand lanceer. Zonder iets te zeggen, ren ik richting de golven. Gelukkig volgt hij me niet.

Het sjaaltje is zo weer om mijn hals gestrikt, de moed vinden om terug te lopen duurt aanmerkelijk langer. Als ik een idee had waar we zijn, had ik misschien mijn tas gepakt en het op een rennen gezet. Ik ga onder de parasol zitten, doe alsof ik hem niet zie en pak de beker. Het is nog een tijdje stil.

‘Mag ik vragen waardoor die littekens komen?’

‘Het spijt me dat je dat moest zien.’

‘Allison…’

‘Wat doet het ertoe? Ze zitten er.’

‘Draag je daarom altijd een sjaaltje?’

Ik zeg niks. Hij ook niet meer. Zijn blik gaat naar mijn T-shirt. Als onze blikken elkaar treffen, zie ik in zijn ogen dat hij weet waardoor de littekens rondom mijn hals zijn veroorzaakt, maar ook waarom hij me nog nooit heeft gezien in iets met korte mouwen en een halsuitsnijding.

‘Begin je te begrijpen waarom ik zei dat het niet verstandig was toen je me de eerste keer vroeg voor een rit over het eiland? Hoewel dat ongetwijfeld niet zo leek, heb ik het naar mijn zin gehad met je. Maar het is goed dat er een eind aan komt. Overmorgen vlieg ik naar huis.’

HOOFDSTUK 9

EEN AFSCHEID

‘Omdat je te vroeg bent, heb ik haar nog niet met de tuinslang kunnen afspoelen,’ zegt ze, waarna de stalen band om mijn hals wordt losgemaakt en samen met de zware ketting in een hoek naast het smoezelige matras belandt. ‘Ik kan dat nu wel doen.’

‘Dat is niet nodig,’ reageert de man met een hijgerige stem. ‘Ik ben juist blij dat ze niet is gewassen. Ik heb een smerig teefje het liefst echt goor.’ Terwijl hij aan zijn onderlip likt, dwalen zijn grote, bolle ogen van mijn vieze voeten omhoog langs mijn naakte lijf, vol zwarte vegen. ‘Wanneer is ze de laatste keer gewassen?’

‘Ik denk een week geleden. Kan ook langer zijn.’

‘Geil.’

‘Oké, dan laat ik jullie alleen.’

Terwijl de houten trap onder haar kraakt en piept, begint de man zich uit te kleden. Zijn blik laat me geen moment los. De valse grijns verdwijnt geen tel van zijn zwetende gezicht.

‘Ben je bang?’

Ik knik.

‘En terecht,’ buldert hij plotseling. ‘Heel erg terecht.’

Wanneer hij bloot is komt hij boven me staan. Onder zijn dikke, zware buik glinstert een klein worstje, zoals wij dat hier beneden noemen. Hij draait zich om en laat hem lachend aan de anderen zien. Dan komt hij met zijn volle gewicht op me liggen. Ik kreun alsof een tractor over me heen rijdt.

‘Heb je er zo veel zin in, smerig teefje?’

Voordat ik kan reageren, krijg ik een klap in mijn gezicht.

‘Ik vroeg of je er zin in hebt.’

‘Ja, ik heb… heb er zin in.’

Opnieuw krijg ik een oplawaai. ‘Meneer.’

‘Ik heb er zin in, meneer.’

‘Veel of héél veel zin?’

‘Héél veel zin, meneer,’ fluister ik met een trillende stem.

‘Dat komt dan goed uit. Ik heb er ook héél veel zin in,’ fluistert hij met zijn gezicht vlak voor die van mij terug. Dan begint hij te bulderen van het lachen. Zijn spuug voelt als de eerste druppels regen die op de huid vallen.

Hij duwt zich ruw tussen mijn benen. Ik voel het kleine worstje tegen me glibberen. Ineens drukt hij zijn mond stevig op die van mij en duwt zijn tong diep naar binnen. Daarna duwt hij die in mijn andere gaten, zoals ze dat boven noemen. Tussendoor hijgt hij lacherig dat ik naar een schijthok ruik dat maandenlang niet is schoongemaakt.

Na zijn tong, terwijl hij me in verschillende houdingen duwt, buigt en slaat, wordt het kleine worstje om beurten in de gaten geduwd. Er lijkt geen eind aan te komen. Hij zorgt ervoor dat de anderen alles goed kunnen volgen. Meer dan eens wil hij van hen weten of het er geil uitziet. Hun gespeelde enthousiasme, in de hoop dat het voor mij sneller stopt, zorgt er inderdaad voor dat hij eerder dan bedoelt zijn mosterd, zoals we dat hier beneden noemen, in me deponeert. Nadien blijft hij roerloos op me liggen, alsof hij ongemerkt het hoekje is omgegaan. Maar zo’n feest is het niet, blijkt als de trap weer begint te kraken en te piepen.

‘Ik wilde zeggen dat de tijd voorbij is, maar dat is niet nodig, zie ik.’

‘Wat een geil teefje,’ lacht hij met een onrustige ademhaling, zonder van me af te gaan. ‘Ik heb er al heel wat gehad, maar deze staat zeker in de top 3.’

‘Dank je,’ reageert ze met gespeelde trots.

‘Hoelang is die zwanger?’

‘Zeven maanden. Interesse?’

‘Misschien de volgende keer. Deze hier bevalt me erg goed. Wat geef je ze eigenlijk te eten? Niet normaal dat je op je tiende al zulke knoppen hebt.’

‘Tiende?’

‘Je man zei dat ze tien is.’

Ze haalt haar schouders op. De man buldert van plezier.

‘Je weet niet hoe oud je eigen dochter is?’

‘Dochter, dochter,’ snuift ze met ingehouden ergernis. ‘Ik heb het stuk ellende ooit geworpen, omdat dat niet anders kon. Maakt haar dat dan tot mijn dochter?’

‘Geen idee,’ reageert de man. ‘Boeit me ook niet. Wat me wel boeit is dat ze een geil, smerig teefje is. Daarom wil ik er nog een uur aan vastplakken.’

Ik trek de hoofdtelefoon wild van mijn hoofd en smijt die samen met de walkman op bed. Daarna zet ik de fles wodka aan mijn mond. En dat doe ik minstens even lang als nodig zou zijn om het alfabet van begin tot eind op te zeggen. Kokhalzend trek ik de fles weer van mijn lippen. De kamer beweegt snel om me heen. Wonder boven wonder blijf ik staan. Als ik ineens naar achteren wankel grijp ik me aan het gordijn vast. Dat zorgt er niet voor dat ik op de been blijf, wel dat er een lange rits gordijnenringen kapotgaat. Nadat ik de fles vlug rechtop heb gezet, wrijf ik over mijn pijnlijke heup. Ik blijf languit op de vloer liggen, vol in de strook ochtendzon die langs het slap bungelend stuk gordijn de hotelkamer binnenvalt, tot ik zin en vooral de kracht heb gevonden om op te staan.

Ik hijs me aan het bed omhoog en zwalk de badkamer binnen. Al na de tweede stap op de vloertegels ga ik onderuit, alsof ik over een bananenschil uitglij. Voordat ik op mijn rug val, sla ik eerst met mijn hoofd tegen de rand van de wc-pot. Mijn wenkbrauw scheurt zoals papier dat doet als er een vlijmscherp mes langs wordt gehaald. Ik kerm zacht, bloed sijpelt langs mijn slaap op de vloer en vermengt zich met de pis waarover ik ben uitgegleden. Blijkbaar was ik de laatste keer toch niet op tijd bij de pot. Net als nu. Ditmaal probeer ik het niet tegen te houden en laat de volledige inhoud van mijn blaas op de vloer stromen.

Het duurt even voordat ik opkrabbel. Mijn spiegelbeeld maakt geen enkele reactie bij me los, net als het stroompje bloed dat langs mijn gezicht kronkelt en via de hals naar een tiet gaat, waar het op een niet vloeiende, soms hoekige wijze verder glijdt. Ik ga terug naar de kamer en laat me met de rug op bed vallen. Dat mijn handen en de wond op mijn hoofd vuurrode vlekken in het witte laken maken, en mijn rug, reet en benen drijfnat zijn van de pis, interesseert me geen moer. Hooguit dertig seconden later slaap ik.

Zoals bijna altijd schrik ik met een ruk wakker. Mijn hoofd bonst alsof het een aambeeld is waar met een enorme hamer keer op keer op wordt geslagen. Ik voel voorzichtig aan mijn opgezwollen wenkbrauw. De oorzaak druppelt bij me naar binnen. Opeens schiet ik overeind. De wekkerradio doet me opgelucht zuchten. Eindelijk op mijn benen ga ik op zoek naar de fles. Terwijl ik die aan mijn mond houd zie ik langs het kapotte gordijn dat de zon laag staat. Het is tijd om te gaan douchen.

In de badkamer ga ik bijna weer onderuit. Ik sta lang onder de douche. Ook daar lig ik zowat op mijn smoel. Met meer geluk dan wijsheid kan ik dat voorkomen. Een iets opgezwollen knie houd ik er wel aan over. Maar ook een korst minder op een schaafwond. Het kost veel tijd om de klitten uit mijn haar te borstelen. Daarna de enorme blonde bos enigszins gefatsoeneerd krijgen, lukt me door de verrotte natuurlijke golven, die allemaal een eigen wil lijken te hebben, gewoonweg niet. Wat ik ook probeer. Ik smijt de borstel met een gil door de badkamer.

Ik staar besluiteloos in de reistas, alsof ik geen keuze kan maken uit het ruime aanbod van kleding. Uiteindelijk pak ik van de stoel het minst smoezelige T-shirt waar geen bloed in is opgedroogd. Helemaal okselfris is die niet, maar een overdosis parfum doet wonderen. Geen van de twee spijkerbroekbermuda’s die ik naar Cuba heb meegenomen is vrij van vlekken. Ik neem de minst vieze mee naar de badkamer en gebruik dampend heet water en zeep om de vlekken minder donker te maken. Tevreden, ook omdat de meest opvallende vlekken grotendeels door het T-shirt zullen worden bedekt, kleed ik me aan en ga op de rand van het bed zitten. Bang dat ik in slaap val en nu wel te laat wakker word, weersta ik de aandrang om te gaan liggen. De fles laat ik staan waar die staat. En dat doe ik ook na een lange weifeling wanneer ik een half uur later besluit om te vertrekken.

Net als ik de lift in wil stappen, ontdek ik dat ik niks aan mijn voeten heb. Ik haal de slippers in de kamer en trek ze pas aan vlak voordat ik op de begane grond in de draaideur stap. De hitte en de zon aan de andere kant voelen als een verstikkende wolk. Ik verwelkom ze vloekend en ga snel in mijn schoudertas op zoek naar mijn zonnebril, tot ik me herinner dat ik er geen meer bezit.

Ik haast me de straat over en dat lukt me zowaar zonder te worden geschept. Zelfs niet bijna. Het bankje zit heerlijk, vooral omdat het in de schaduw staat. Ik haal mijn voeten uit de slippers en zet ze plat op de koele straattegels neer. Door me te concentreren op het verkeer en de voetgangers die voorbijkomen, probeer ik de spijt dat ik de wodka op mijn hotelkamer heb laten staan de kop in te drukken. Misschien moet ik gaan roken. Dan heb ik iets om de doodsaaie momenten tussen het drinken mee op te vullen.

Ik zie hem voordat hij mij ziet. Ondanks het drukke verkeer hoor ik mezelf zuchten. Zelfs op deze afstand ziet hij er fantastisch uit in het beige pak. Of is het bruin? Ik ga staan en fluit op mijn vingers. Bij de tweede keer ziet hij me en zwaait. Ik wuif terug met beide handen. Misschien was dat net iets te enthousiast.

Hij loopt glimlachend de stoep op. Als hij vlak voor me staat, verdwijnt de glimlach acuut van zijn mond. Zijn hand beweegt ineens naar mijn gezicht. In een schrikreactie trek ik niet alleen mijn hoofd naar achteren, maar houd ook de armen afwerend voor me omhoog. Mijn tas klettert op de grond en er valt van alles uit.

‘Sorry… ik… het spijt me. Ik weet niet wat me bezielde.’

Ik ben hem zo dankbaar dat hij niets zegt en alleen op zijn hurken zakt om me te helpen de spulletjes in de tas terug te doen. Alleen jammer dat hij daarbij mijn rode, ietwat opgezwollen knie opmerkt. Ook daarover zegt hij niks.

‘Geen milkshakebeker?’ knipoogt hij.

‘Niet op onze laatste avond samen,’ glimlach ik en hoop zo dat hij de iets overslaande stem aan het einde niet hoorde. ‘En ik neem aan dat het restaurant waar we heengaan ook wel een glaasje schenkt.’

Hij glimlacht. In zijn ogen meen ik te zien dat mijn opmerking over onze laatste avond samen hem niet onberoerd laat.

‘Wat is er gebeurd?’ vraagt hij, op veilige afstand van me wijzend naar mijn wenkbrauw en knie.

‘Uitgegleden in de badkamer over een handdoek.’ Ik probeer te lachen, wat niet bijster goed lukt, en verontschuldig me dan opnieuw.

‘Wat spijt je?’ wil hij verwonderd weten.

‘Dit,’ antwoord ik op zachte toon, gebarend naar mezelf. ‘Jij ziet er zo mooi uit. En ik…’

‘En jij bent mooier dan alle vrouwen vanavond in Havana. En er zal vanavond in Havana geen man zijn die niet jaloers op mij is als hij jou aan mijn arm ziet.’

Zijn woorden, omdat ze van de eerste tot de laatste letter gemeend zijn, emotioneren me zo veel dat mijn ogen opeens vollopen. Het is een liefdesverklaring die regelrecht uit zijn hart kwam. Eentje die ik niet kan beantwoorden. ‘Je liegt dat je barst. En aan jouw arm?’

Hij lacht. ‘Als je dat wilt.’

Doen wat hij duidelijk graag wil is niet verstandig. Het zou alleen een verkeerd signaal zijn. Daarom moet ik het niet doen. ‘Zeg maar welke.’

Het duurt een paar meter voordat ik het juiste ritme te pakken heb, zodat we op precies hetzelfde moment een stap zetten, maar dan kan ik niet meer stoppen met glimlachen. Aan de arm lopen van een man is nog mooier dan ik dacht. Hoewel hij mijn glimlach opmerkt, vraagt hij niet naar de reden. Ik denk dat die wel met koeienletters op mijn gezicht is te lezen.

We wandelen naar de haven. De laatste zonnestralen van de dag doen het water mooi glanzen. Aangemeerde boten deinen kalm op de golven. Wij zijn niet de enigen die op pad zijn. Het is ronduit druk. Hoewel ik regelmatig verwonderde blikken in onze richting zie gaan, ongetwijfeld door zijn strak gesteven pak in combinatie met mijn slonzige kleding, maakt me dat nu geen reet uit. Vanavond vind ik het niet erg om de modderschuit te zijn die aandacht trekt. Niet alleen omdat de vlag erg mooi is, maar ook omdat hij voor buitenstaanders van mij lijkt te zijn.

We gaan een restaurant binnen. Door de vele ventilatoren aan het plafond is het er aangenaam. Al na een paar stappen weet ik dat ik hier niet thuishoor: mannen in chique pakken, vrouwen in mooie jurken en de haren prachtig gekapt. En als me dat op een of andere manier was ontgaan, dan had ik dat wel geweten door de blikken van de vrouw die ons naar een tafel voorgaat, toen ze me bij binnenkomst van top tot teen opnam. Santiago is me behulpzaam bij het plaatsnemen. Ik bestel een wodka, hij een bier.

‘Mooie zaak.’

Hij knikt. ‘Het was geen leugen.’

‘Dat was het wel,’ fluister ik terug. ‘Maar wel een heel lieve.’

We praten niet meer tot de glazen tussen ons in staan. Na een toost nemen we een slok van ons drinken. Hij kijkt niet van me weg. Ik voel tranen opwellen. Nog nooit heeft iemand zo naar mij gekeken.

‘Je hebt wonderbaarlijk mooie ogen, alsof ze van kristal zijn en je er dwars doorheen kunt kijken.’

‘Je vindt rode ogen mooi?’

Hij schiet in de lach. ‘Ze zijn inderdaad wat rood.’

‘Veel roder dan gewoonlijk bedoel je?’

‘Dat bedoelde ik inderdaad,’ glimlacht hij terug. Net als hij weer iets wil zeggen, slikt hij de woorden in. Zijn lichaamshouding verandert tegelijkertijd. Aan zijn gezicht zie ik dat hij luistert naar wat er aan een tafel schuin achter hem wordt gezegd. En ik weet precies welke tafel, hoewel ik geen woord versta van wat de drie mannen en drie vrouwen tegen elkaar zeggen. Hun blikken naar mij en het gelach maakt dat overbodig. Als twee van de vrouwen onder onze tafel gluren en in de lach schieten, doe ik vlug mijn voeten terug in de slippers.

Als ik weer voor me kijk schrik ik van Santiago. Zijn ogen lijken niet alleen donkerder dan ooit, maar er zit ineens zo veel woede en kilheid in opgesloten dat het even lijkt alsof iemand anders snel in zijn stoel is gaan zitten toen ik niet oplette.

‘Excuseer me voor een moment, Allison.’

Door vlug een hand op die van hem te leggen, kan ik maar net voorkomen dat hij opstaat en naar de tafel met de drie mannen en vrouwen loopt. ‘Laat ze,’ fluister ik. ‘Ik heb geen idee wat ze zeggen, maar het doet er niet toe. Ik ben het gewend.’ De vier laatste woorden raken hem diep, zie ik. Ik had ze niet moeten uitspreken. ‘Alsjeblieft, Santiago, laten we deze avond niet verpesten.’

Het duurt een tel of drie, maar dan knikt hij. ‘Wil je gaan?’

‘Alleen als jij dat wilt.’

‘Dan gaan we.’

Terwijl ik de wodka achteroversla, staat hij op. Een paar tellen lang kijkt hij naar het zestal waardoor iedereen plots stilvalt. Vervolgens worden blikken afgewend of de ogen neergeslagen. Daarna draait hij zich naar mij om, glimlacht en helpt me uit de stoel. Hij legt een bankbiljet op tafel neer en we verlaten de zaak.

Buiten verspillen we weinig woorden aan het gebeurde; hij excuseert zich en ik bedank hem. We weten beiden waarvoor. Alsof het de normaalste zaak van de wereld is sla ik een arm om die van hem en gaan we op zoek naar een ander restaurant. En die vinden we al na een paar minuten lopen. Het bomvolle terras beslaat zowat de hele breedte van de smalle straat. Muziek van een band weerkaatst langs de openstaande ramen van muur naar muur. Vanbuiten zit het er ronduit krakkemikkig uit. Binnen is dat niet anders. Misschien daarom voel ik me er direct thuis. En anders wel omdat het een bar-restaurant is. Omdat alle tafels bezet zijn, drinken we eerst een glas aan de afgeladen bar. Daarna gaan we aan een mini-tafeltje op het terras zitten.

Hoewel ik niet veel eet, smaakt het me goed. Ik drink wel door, maar niet zo veel als gewoonlijk. Na de koffie blijven we aan het tafeltje zitten. De zon is al een tijd geleden naar een ander deel van de wereld verhuisd. De temperatuur is zalig, ondanks dat er geen zuchtje wind staat. We kletsen vrijwel onafgebroken. Het valt me meer dan eens op hoeveel Santiago weet. Of hoe bar weinig ik eigenlijk weet. Hoewel dat natuurlijk niks nieuws voor me is. Aangestoken door opzwepende klanken van binnen, vraagt hij me ten dans. Ik zou niks liever willen, als ik zou kunnen dansen. De opgezwollen knie komt nu goed van pas.

Rond middernacht maak ik met pijn in mijn hart een eind aan de allermooiste uren van mijn leven. Uren waarin het verleden bijna was verdwenen, de toekomst even niet belangrijk was, en het enige dat telde het heden was. We lopen gearmd door een lange, bijna verlaten straat. Er wordt niet gepraat. De stilte is gespannen. Hoewel ik hem regelmatig naar me voel kijken, houd ik mijn blik strak voor me.

‘Hoe laat vlieg je morgen?’

‘Ergens rond het middaguur,’ antwoord ik en kijk hem aan. In zijn ogen zie ik dat hij weet dat ik lieg, maar ook waarom ik dat doe.

‘Ik besef dat we elkaar een week kennen, maar waarom blijf je niet, Allison? Blijf op Cuba, bij mij, laat me voor je zorgen en je gelukkig maken.’

Ik stop abrupt met lopen, draai me naar hem toe, en leg een hand tegen zijn wang en kaak. Tranen glippen uit mijn ogen. ‘Je bent een goede en fantastische man, Santiago. Ik ben géén goede en fantastische vrouw. Daarom kunnen we niet samen zijn. Wat ik voor jou en jij voor mij voelt, doet er niet toe. Ik zal je pijn en verdriet bezorgen, je leven tot een hel maken.’ In een opwelling ga ik op mijn tenen staan en sla mijn armen om zijn nek. Zijn armen sluiten zich om mijn middel. Ik breng mijn mond vlak bij zijn oor. ‘Dit waren de allermooiste uren van mijn leven. Ik zal ze koesteren als mijn waardevolste bezit. Je zult altijd in mijn hart zijn. Maar je moet me laten gaan. Kom me alsjeblieft niet achterna.’

Ik druk mijn lippen zacht op zijn wang en laat hem dan los. Na een laatste blik in zijn ogen begin ik te rennen. Zo’n twintig meter verderop stap ik uit de slippers en stop ze in mijn tas. Dan ren ik verder. Tranen blijven langs mijn wangen stromen. Ik hoor mijn naam in de verte wegsterven.

‘Ik zal je nooit vergeten, Santiago.’

HOOFDSTUK 10

EEN SMAKKERD

Mijn dochters staren me over de tafel heen aan. Vivian heeft al sinds ik over de dag van het afscheid voorlas een hand op haar mond. Bij beiden, maar ook bij Mia, rollen tranen langs de wangen. Bij mij niet. Ik onderschep ze telkens tijdig.

‘Ik denk dat een korte pauze wel op zijn plaats is,’ zeg ik met dezelfde geëmotioneerde stem als waarmee ik het laatste stuk voorlas. Alles wat er toen is gebeurd hardop zeggen, kost me nog veel meer moeite dan ik had verwacht. Ik kan alles zo helder voor ogen zien en alle emoties van toen weer voelen alsof het verleden week en niet veertig jaar geleden was. Ik kan hem ruiken alsof ik weer tegen hem aansta, met mijn armen om hem heen, en in zijn oor fluister dat hij altijd in mijn hart zal zijn.

‘Mam…’ begint Natalia snikkend. ‘Ik weet werkelijk niet… hoe…’

‘Het is werkelijk… en dan ook werkelijk vreselijk om dit…’ gaat haar zus verder als Natalia stilvalt. ‘Het is of je over… over iemand anders vertelt. Iemand die we niet kennen.’

‘Ik was toen ook iemand anders.’

‘Hoe je dacht en sprak. De woorden die je gebruikte. Je gedrag. Wat je jezelf allemaal aandeed,’ fluistert Natalia. ‘Al die drank… werkelijk afschuwelijk. En de grapjes die we door de jaren heen hebben gemaakt omdat je nooit alcohol dronk…’

De ogen van mijn dochters en Mia schieten op hetzelfde moment naar het glas witte wijn dat vlak voor me staat. Inmiddels halfleeg.

‘Is dat wel verstandig, mam?’

Ik glimlach. ‘Ik ben al langer nuchter dan jullie op deze wereld zijn. Bovendien is er geen reden om te drinken zoals ik destijds deed.’

Het is even stil. Mia gaat naar binnen en komt met een brandende sigaret terug. Ze kijkt me schuldbewust aan.

‘Ik heb je toch niet weer aan het roken geholpen?’

Ze schudt haar hoofd, begint te huilen en zakt op haar knieën naast mijn stoel in het gras. We nemen elkaar in de armen.

‘Wat je hebt geschreven over je biologische ouders…’

Opeens staat Vivian op en rent weg, het huis in. Natalia zegt dat ze bij haar gaat kijken. Ik knik en veeg tranen van Mia’s wangen. Mijn vriendin gaat weer in haar stoel zitten. Ze staart me aan. Ik vraag waarom.

‘We weten allemaal wat er vroeger met je is gebeurd, maar horen wat er toen écht is gebeurd, wat ze écht met je hebben gedaan… hoe je werd behandeld, misbruikt… Horen dat er ook een meisje bij was dat zeven maanden zwanger was. Het breekt werkelijk mijn hart om te horen wat mensen elkaar aandoen.’

‘Was het fout om Natalia en Vivian te vertellen?’

‘Ik kan niet voor hen spreken.’

‘Zou jij het willen weten als ik jouw moeder was?’

‘Ja,’ antwoordt ze zonder te moeten nadenken. ‘Wat zou ik als dochter, maar ook als mens waard zijn als ik niet kan aanhoren wat mijn moeder heeft moeten meemaken? En doorstaan.’

Natalia en Vivian komen het huis uitgelopen. Ze omhelzen me zo stevig dat ik erdoor moet kreunen. Na een extra dikke smakkerd op hun voorhoofden gaan ze weer zitten.

‘Ik vraag me af of het wel verstandig was om jullie hierover…’

‘Ja,’ reageren beiden in koor voordat ik ben uitgesproken. ‘We begrijpen het alleen niet goed: tot vandaag wisten we niet dat je in Cuba bent geweest. Maar als je toen bent weggegaan, hoe kan dan dat…’

‘Zal ik dat nu voorlezen?’

HOOFDSTUK 11

EEN TAXI

Het is duister in het kleine park. Drie van de vijf lantaarns doen het niet en in de fontein brandt alleen één lamp die bovendien iedere paar seconden knippert. Het meeste licht komt van de maan die als een glasheldere bol boven Havana gloeit. Mijn blik gaat richting de twee zwervers die al op een bankje lagen te slapen toen ik hier aankwam, vervolgens omhoog, langs zacht ritselende palmbladeren naar de donkere lucht waar een passagiersvliegtuig met nerveus knipperde lichtjes tussen de sterren lijkt te vliegen.

Over anderhalf uur vertrekt de bus van het hotel naar het vliegveld. Twee uur later stijgt het vliegtuig op met als bestemming Miami. Als ik nu terugga kan ik nog een half uurtje slapen, vervolgens op mijn gemak wat droge toastjes naar binnen werken, en dan in de bus, net als bij aankomst twee weken geleden, wat een eeuwigheid geleden lijkt, een plek zoeken zo ver mogelijk van de anderen vandaan. Ik heb geen idee wie ik voor de gek wil houden. En vooral niet waarom.

Na een slok berg ik met een diepe zucht de fles op. Besluiteloosheid teistert me als een zeurende hoofdpijn die maar niet wil overgaan. De opties zijn weinig en simpel: bij de ene houdt alles op en bij de andere niet. Mijn blik gaat weer omhoog naar de sterrenhemel. Ik zie hun gezichten, hoor hun stemmen. Ik hoor hun gegil. Ik zie hun levenloze lichamen. Ik voel de pijn van toen, het gemis van nu.

Het besluit komt ineens, uit het niets, alsof ik die niet zelf heb genomen maar ingefluisterd heb gekregen. Misschien is dat ook het geval. Ik knik en bedank ze. Nadat ik een zoen naar de sterren heb geblazen, hang ik de schoudertas schuin om, neem de reistas in een hand en in de andere het blaadje. Mijn benen voelen slap, trillerig, en mijn ademhaling is onrustig, merk ik al na een paar stappen.

Aan de rand van het park, vlak voor het plein, laat ik het blaadje aan een taxichauffeur zien. Een overbekende grijns, maar vooral zijn blik, die op allesbehalve mijn gezicht is gericht, volstaan om naar een andere taxi te gaan. De kleine man, rond de zeventig, misschien wel ouder, staat tegen een auto geleund waarvan ik me afvraag of die nog wel rijdt. Hij gaat direct rechtop staan en glimlacht vriendelijk. Als ik hem het blaadje laat zien, knikt hij. Ik pak geld uit mijn tas en houd hem dat voor. Wanneer hij slechts een van de drie biljetten er tussenuit pakt, weet ik dat ik bij de juiste taxichauffeur sta.

De auto blijkt beter te rijden dan verwacht. Voordat ik er erg in heb zijn we Havana uit. De man, die nauwelijks boven het enorme stuur uitkomt, wijst naar de radio. Ik steek een duim op en even later vult gedempte muziek het interieur. Langs de openstaande ramen stroomt een aangename wind de auto binnen. Mijn haren wapperen en dansen of ze uitzinnig van blijdschap zijn. Ik leg mijn hoofd tegen de rugleuning van de achterbank en staar naar het landschap dat steeds donkerder wordt naar mate we verder van Havana zijn verwijderd.

Ik houd het niet meer en haal de fles wodka uit mijn tas. Wanneer ik een slok neem zie ik de man in de binnenspiegel naar me kijken. Hij zegt niks. Ik ook niet. Als hij weer naar me kijkt, glimlacht hij. Ik glimlach terug. Na nog een slok berg ik de fles op en leg mijn hoofd terug.

Een dik uur nadat we zijn vertrokken, rijden we een stad binnen. Ik herken niets, wat helemaal niks betekent. Het duurt nog even tot we op een plein stoppen. Het is er doodstil. De motor gaat uit en de man noemt de stad die ik op het blaadje heb geschreven. Ik knik en pak mijn spullen bij elkaar. Hij helpt me uitstappen en reikt me de reistas van de achterbank aan. Zonder woorden nemen we afscheid. Ik kijk hem na tot de auto uit het zicht is.

Ook het plein doet geen enkel belletje bij mij rinkelen. Ik geloof niet dat ik mijn gezuip ooit meer heb vervloekt dan nu. Omdat hier blijven staan totdat de zon pal boven mijn bol hangt niet ervoor zal zorgen dat ik me wel ineens herinner waar het is, begin ik op goed geluk te lopen. En dat doe ik direct in de verkeerde richting, ontdek ik na een kwartiertje over aardedonkere, verlaten straten lopen als blijkt dat ik de stad bijna uit ben. Ik maak rechtsomkeert, maar kan het plein waar ik met zoeken ben begonnen niet meer terugvinden.

Een half uur later plof ik op een bankje neer. Ik ben kapot. Het zweet stroomt langs mijn lijf, haar plakt in mijn gezicht, het shirt aan mijn bovenlijf, en mijn ademhaling klinkt als een stofzuiger die zijn beste tijd heeft gehad. Even overweeg ik serieus om languit te gaan liggen en gewoon een poos de ogen te sluiten.

Dan valt mijn blik op iets dat op een plattegrond lijkt. Ik pak mijn tassen en sleep me ernaartoe. Het is inderdaad een plattegrond van de stad. Eentje waar ik geen steek wijzer van wordt. Daarom begin ik maar weer in een willekeurige richting te lopen. Omdat ik door de slippers al drie keer bijna ben gestruikeld, doe ik dat blootvoets. Een paar straten verder meen ik een kerk te herkennen. Dan weer niet. Ik loop verder. De reistas voelt inmiddels zo zwaar dat ik mijn vingers nauwelijks meer om de hengsels heen kan houden.

In de verte nadert daglicht. De lucht begint heel lichtblauw te kleuren. Hier en daar komt een auto voorbij, en soms iemand die te voet is en haast heeft. Ze lopen in elk geval sneller dan dat ik doe. Ik heb het idee dat ik een eeuwigheid geleden uit Havana ben vertrokken. Zucht naar drank doet me weer op een bank neerploffen. Met de fles aan mijn lippen laat ik mijn blik door de straat gaan. Door een bord schuin aan de overkant van de straat stop ik abrupt met drinken. De naam erop zegt me niks, maar in combinatie met de steeg waarboven het hangt doet het bord mijn hart sneller kloppen. Zou het echt zo zijn?

Ik loop zachtjes de steeg in. Het terras aan het eind, vol tafels en stoelen, direct aan het water, laat mijn hartslag nog verder omhoogschieten. Ondanks de blijdschap dat ik het heb gevonden, begin ik te twijfelen. Opnieuw te twijfelen, moet ik zeggen. Stemmen in mijn hoofd jagen de onzekerheid weg. Ze hebben gelijk: ik heb inderdaad niks te verliezen.

De wenteltrap omhoogkomen is een gevecht. Bijna boven valt de reistas voor de tweede keer. Als hij nog niet wakker is geworden door de eerste keer, dan nu wel. Niet door de tas die als een stuiterbal over de treden omlaaggaat, maar door mijn gevloek. Als ik eindelijk met beide tassen op het balkonterras sta, slaat de twijfel weer toe. Kan ik wel bij zijn woning opduiken na wat ik gisteravond heb gezegd? En wat zeg ik nu, over hem, over mij, de reden waarom ik hier sta? Wat zeg ik als hij op een dag, misschien morgen al, weer vraagt naar mijn leven voordat ik in Cuba terechtkwam? Hem daarover vertellen zou alles veranderen. En moet ik dus niet doen. Behalve als ik wil dat hij nooit meer naar me kijkt zoals gisteravond toen we uit eten gingen.

Ik laat de reistas uit mijn handen vallen en leg mijn schoudertas op de bank neer. Zeker een minuut sta ik roerloos voor de twee gesloten deuren. Erachter is het aardedonker. Ik klop op een deur. Dan nogmaals. Nergens springt een lamp aan. Ik klop nog twee keer voordat ik op de bank naast mijn tas neerplof. Net als in de taxi roept de fles me. Ik haal hem tevoorschijn, draai de dop eraf en neem een lange slok. Dan nog eentje. Ik zak achterover in de rugleuning en sluit mijn ogen.

De eerste stralen van de dag glijden over het water als ik opsta en op de deur klop. Ik roep hem ook. Het blijft binnen donker. Net als ik weer op de bank wil neerploffen, hoor ik geluid op de wenteltrap. Onze blikken treffen elkaar voordat hij boven is.

‘Allison…’ zegt hij met een stem vol verbazing. ‘Wat… hoe…’ Hij valt stil en komt dichterbij. ‘Nu begrijp ik waarom ik je niet kon vinden.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Ik ben naar het vliegveld geweest.’

‘Voor… voor mij?’

Hij knikt.

Tranen glijden langs mijn wangen. Ik kan geen woord uitbrengen.

‘Ik begrijp het niet… Gisteravond zei je…’

Ik barst in huilen uit. Mijn schouders schokken en tranen springen zowat uit mijn ogen. ‘Ik kan niet terug, Santiago… Ik kan niet terug naar Amerika.’

‘Hoe bedoel je? Is er iets fout gegaan met de vlucht?’

Ik schud mijn hoofd. ‘Ik weet niet waar ik heen moet…’

Nauwelijks nadat het laatste woord mijn mond heeft verlaten, plof ik op de bank neer en begin weer te huilen. Nog voordat hij goed en wel naast me zit, heb ik mijn armen al om hem heen gedaan.

‘Hoezo weet je niet waar je heen moet?’

Ik zeg niks en voel mijn hart in mijn keel kloppen. Even is het stil.

‘Allison…’

‘Ik heb iets gedaan…’

‘Waardoor je niet terug kunt naar de VS?’ gaat hij verder als ik stilval.

Mijn lippen bewegen, maar ik kan de woorden niet uitspreken.

‘Wil je me vertellen wat je hebt gedaan, Allison?’

Ik knik, aarzelend en bijna onmerkbaar. ‘Iets heel ergs.’

‘Mag ik weten wat?’

‘Ik heb hem vermoord,’ huil ik opeens met ademnood en voel Santiago verstijven. ‘Ik heb hem vermoord… hem zo vaak gestoken… zo veel bloed en hij… hij wilde maar niet doodgaan… tot ik…’

Secondelang is het stil.

‘Wie heb je vermoord, Allison?’

Wanneer hij zijn omarming wil vieren om me aan te kijken, druk ik me stevig tegen hem op. Het kan niet anders dan dat ik hem pijn doe.

‘Wil je me vertellen wie je hebt vermoord, Allison?’

Ik hap naar adem voordat er een lange zucht tussen mijn nat gehuilde lippen ontsnapt. ‘De man aan wie ik vroeger door mijn ouders ben verkocht.’

HOOFDSTUK 12

EEN ONTBIJT

Met mijn ellebogen leunend op de balustrade van het balkonterras staar ik omlaag naar de lege tafels en stoelen op het terras van het restaurant. Ik voel hem naast me komen staan, maar kijk niet van beneden weg. ‘In dit tempo gaat de verbouwing wel even duren, denk ik.’

Santiago glimlacht. Ik ga rechtop staan en kijk hem aan.

‘Waarom kijk je nog op dezelfde manier naar me als gisteravond?’

‘Omdat ik nog hetzelfde voor je voel als gisteravond.’

‘Hoe is dat mogelijk?’ snuif ik. ‘Ik heb je zonet verteld dat ik iemand heb vermoord, een mens op beestachtige wijze heb afgeslacht.’

Kortstondig lijken zijn ogen weer net zo donker, net zo veel woede en kilheid te bevatten als in het restaurant waar de drie mannen en vrouwen zich amuseerden door mij belachelijk te maken. Opnieuw schrik ik ervan. Ik raak zijn schouder aan. ‘Santiago?’

Het is alsof hij met de ogen open sliep en wakker schiet. Zijn mond vormt direct een glimlachje. ‘En wat voor een mens. Als jij hem niet had vermoord, dan had ik dat gedaan. Met mijn blote handen.’

Ik zeg niks, ook omdat ik hem geloof.

We gaan zitten. Twee mokken koffie staan op tafel te dampen. We kijken elkaar aan. Ik sla mijn ogen neer, gluur in een ooghoek naar de fles die uit mijn tas steekt, en pak dan de mok op.

‘Zijn de littekens op je hals van hem?’

‘Ook.’

‘Ook?’

Ik knik.

‘En wat je onder de T-shirts en de lange mouwen verbergt?’

‘Op een paar na zijn de meesten van hem.’

Zijn lippen bewegen, maar woorden blijven uit. Ik weet ook niets te zeggen en staar naar de mok in mijn handen.

‘Er waren er dus meer?’

Ik zeg niks en blijf naar de mok staren.

‘Mag ik vragen hoelang het heeft geduurd?’

‘Geef je echt zo veel om me als ik in je ogen denk te zien?’

‘Ik geef meer om je dan je beseft.’

‘Waarom wil je dan horen wat je pijn zal doen?’

‘Omdat jouw pijn ook mijn pijn moet zijn.’

Ik kijk het balkonterras over en veeg een traan onder een oog weg.

‘Allison…’

‘Mijn hele leven.’

‘Je hele leven?’ reageert hij geschokt.

Ik zeg niks, neem een slokje en brand mijn tong. ‘Weet je nog dat ik zei dat ik niet kan wennen aan iets aan mijn voeten en liever blootsvoets ben? Dat komt doordat ik tot niet zo lang geleden nog nooit iets aan mijn voeten had gehad. Net als ik praktisch mijn hele leven bloot ben geweest, behalve als…’ Ik stop met praten en ga in mijn schoudertas op zoek naar mijn paspoort. Als ik hem heb gevonden leg ik het opengeslagen voor hem op tafel neer. ‘Tijdens onze eerste rit over het eiland vroeg je me hoe oud ik ben. Ik antwoordde: volgens mijn paspoort dertig.’

Hij knikt en kijkt kort in het paspoort.

‘De waarheid is dat ik niet weet hoe oud ik ben. Het is een gok.’

Ik zie pijn in zijn ogen en woedde rondom zijn kaken. ‘Het paspoort is recent afgegeven. Is het vals?’

‘Het is een officieel paspoort met een valse geboortedatum.’

‘Hoe is dat mogelijk?’

‘Door de hulp van iemand die toegang had tot officiële paspoorten. Vraag me alsjeblieft niet om details. Die zal ik niet vertellen.’

Het is een poos stil. We drinken beiden voorzichtig van de koffie.

‘Als ik de koffie op heb ga ik, Santiago. Dan ben je van me af. Ik begin steeds minder te begrijpen van wat me bezielde om hiernaartoe te komen en het nog lastiger te maken voor ons beiden.’

‘Ik wil niet dat je gaat. Ik laat je niet gaan.’

‘Heb je niet geluisterd naar wat ik heb verteld?’ reageer ik fel en snikkend. ‘Ik ben van kinds af aan misbruikt, vernederd, mishandeld en gemarteld. Ik heb meer ervaring dan een bordeel vol bejaarde hoeren die heel hun leven in het vak zitten, maar ik ben niet in staat tot liefde. Zelfs niet tot iets wat op genegenheid of tederheid lijkt. Mensen afstoten gaat me wel makkelijk af.’

‘Wat zag ik dan gisteravond in je ogen? En zelden heeft er meer tederheid in een aanraking gezeten dan toen jij met een hand mijn gezicht beroerde. En dan de kus op mijn wang…’

‘Dat was…’ zeg ik en val stil.

‘Zag ik gisteren niet in jouw ogen wat jij nu in die van mij ziet?’

Ik blijf zwijgen.

‘Laat de koffie staan. We gaan buiten ontbijten.’

Nadat ik me heb opgefrist, vertrekken we. Het is druk op straat. De laagstaande zon trekt lange schaduwen en er gaat een aangenaam windje door mijn natte haar. We praten niet. Aarzelend vouw ik een arm om die van hem. Hij kijkt naar me opzij en glimlacht. Niet veel later zijn we er. Het terras is bijna leeg. We gaan achteraan zitten, onder een boom met witte bloemetjes. Ik doe direct de slippers uit. Hij bestelt voor ons beiden. En dat voelt zo fijn.

‘Hoe is het met de wenkbrauw en knie?’

Ik haal mijn schouders op. ‘Ik voel er weinig van. Dat is het voordeel als je vaak op je bek gaat.’

Hij wil iets zeggen, maar slikt de woorden in.

‘Wat je gisteravond in mijn ogen zag,’ begin ik na een korte stilte op gedempte toon en schrik van de emotie die erin doorklinkt. ‘Dat was een gevoel dat ik niet ken. Ik ben ergens rond de dertig jaar en heb dat gevoel nog nooit gehad. Dat verwart me volledig en zorgt ervoor dat ik niet goed kan nadenken. En dat gaat me toch al niet makkelijk af. Blijkt maar weer vandaag. Want waarom doe je iets waarvan je weet dat dat nergens toe zal leiden en alleen maar verdriet zal geven? Nog meer verdriet. Jij wilt dat nu nog niet inzien, Santiago, maar over een week, twee maanden, over drie jaar, zal je terugdenken aan deze dag en beseffen dat ik gelijk had.’

Hij zegt niks en pakt zijn portefeuille uit zijn broekzak. Hij haalt er een foto uit en legt die voor me neer. Er staan een jochie en een vrouw met een baby in haar armen op. Ik kijk hem niet-begrijpend aan.

‘Mijn gezin: Carlotta met onze zonen Leonel en David.’

‘Je hebt een gezin?’

‘Had. Ze zijn dood.’

Ik grijp naar mijn mond. ‘Wat vreselijk. Wat ontzettend erg. Mag… mag ik vragen hoe?’

‘Auto-ongeluk, acht jaar geleden. Daarna dronk ik net als jij dag en nacht. En dat heb ik jarenlang gedaan. Maar dat is niet de reden dat ik je de foto laat zien. Die dag verdween samen met mijn gezin het vermogen én de behoefte om lief te hebben uit mijn leven. Vijf jaar lang werd ik beheerst door woede. En haat voor…’

‘Voor iedereen met een hartslag,’ vul ik hem aan.

Hij glimlacht en wacht met verder praten tot de serveerster weg is. ‘Tot ik op een dag in een parkeervak achteruitreed en op een auto van een Amerikaanse knalde.’

Ik verberg mijn gezicht kort achter mijn handen.

‘Vervolgens was er slechts één blik in haar ogen nodig om de liefde in me weer springlevend in me te maken.’

‘Bedoel je dat je toen al…’

‘Op slag.’

‘Ondanks dat ik stomdronken was en mijn gedrag?’

Hij knikt. ‘Beiden verbergen niet de vrouw die ik die middag in je ogen zag en daarna steeds meer ben gaan zien. Gisteravond, aan het tafeltje op het terras, na het eten, toen je meer kletste dan alle dagen ervoor bij elkaar, wist ik het helemaal zeker: wij zijn elkaar niet toevallig tegen het lijf gelopen. Wij zijn voor elkaar bedoeld. Ik besef dat er hindernissen te nemen zijn, op zijn zachtst gezegd, maar met de liefde voor elkaar kunnen we alles overwinnen en samen een prachtig leven vol geluk hebben. Dat wilde ik je vanmorgen op het vliegveld zeggen.’

Ik veeg met beide handen tranen onder mijn ogen weg. ‘Ik zou bijna gaan denken dat je me zonet ten huwelijk hebt gevraagd.’

‘Je hoeft alleen maar ja te zeggen, Allison.’

Ik snik in mijn handen en heb even nodig voordat ik een woord kan uitbrengen. ‘We kennen elkaar een week, Santiago. Een week! Een week waarin ik vrijwel onafgebroken dronken ben geweest en me even vaak heb misdragen.’

‘Dan wachten we nog een week,’ glimlacht hij. ‘Of een maand. Voor mijn part vijf jaar. Of we trouwen nooit. Zolang we maar samen zijn.’

Ik kan de tranen niet tot stoppen brengen, daarom prik ik maar wat in het eten. ‘Je hebt echt niet geluisterd naar wat ik heb verteld. Ik heb iets gedaan waarvoor ik voorgoed achter de tralies kan verdwijnen.’

‘Alleen in Amerika. Cuba zal je nooit uitleveren. En ik heb heel goed naar je geluisterd. Ook naar wat je niet hebt verteld.’

‘Dus je weet al dat ik nooit naar school ben geweest en dus evenveel weet als een vijfjarige? Lezen en schrijven heb ik overigens wel geleerd; een paar jaar geleden. En niet eens bijster goed, want het lukt me nog regelmatig om mijn eigen naam verkeerd te schrijven. Die klote dubbel l. Hoe dom kan je zijn? Je zal dan ook weten dat ik gisteravond niet met je wilde dansen vanwege die kut knie, maar omdat ik dat nog nooit heb gedaan. Wat valt er te dansen als je een leven hebt dat… Het zal dan ook geen verrassing voor je zijn dat ik niemand meer mij laat vertellen wat ik wel of niet kan doen. En dus ook niet wanneer en hoeveel ik drink. En als je goed hebt geluisterd naar wat ik niet heb verteld, dan zal het ook geen geheim voor je zijn dat ik geen man, of vrouw, naast me in bed, of zelfs in dezelfde slaapkamer duld. Ook niet als ze hun kleren aanhouden. Misschien verandert dat op een dag, misschien niet. Tot de dag dat dat duidelijk wordt, zouden we in elk geval niet in dezelfde kamer slapen. Onze relatie, als je dat zo kan noemen, zal die van vrienden zijn die alles met elkaar doen, behalve neuken. Maar mochten we dat op een dag toch doen, omdat we beiden stomdronken zijn, dan hoeven we ons niet druk te maken over eventuele gevolgen. Ik heb ergens in mijn tienerjaren twee abortussen gehad van een halfblinde slager en dat waren dan ook direct de laatste zwangerschappen.’

Zijn ogen glimmen. Ik zie tranen in de hoeken.

‘Ik wil je geen pijn doen, Santiago, maar je moet beseffen dat ik niet de vrouw ben die jij in mijn ogen denkt te zien; iemand die je met een paar aaien over haar bol kan repareren. Met jouw kop en lijf kun je aan iedere vinger een señorita krijgen. Waar je ook loopt, draaien ze zich naar je om met een wellustige lach en keiharde tepels. Je zou elke avond een ander geil mokkel kunnen naaien. Hoe haal je het dan in je hoofd om aan iemand te beginnen die zowel vanbinnen als vanbuiten beschadigd is? Iemand die je niet eens kunt naaien. Er is toch niks mis met je?’

‘Je kan blijven proberen om me van je af te stoten, Allison, maar wat je zegt of nog gaat zeggen, hoe goed je ook je best doet om me te shockeren; niks zal mijn gevoelens voor jou veranderen. Maar ook niet die van jou voor mij.’

Ik weet even niet wat ik moet zeggen. Hij schijnt overal een antwoord op te hebben. Ik prik weer wat in het eten en neem met tegenzin een hapje. Mijn blik schiet naar mijn schoudertas op de stoel naast me. De fles roept me. Zijn hand die langs de borden open op tafel wordt neergelegd, doet me naar hem opkijken.

‘Pak mijn hand en laten we samen een nieuw leven binnenstappen. Ik kan niet ongedaan maken wat je is aangedaan, of je dat zelfs maar doen vergeten. Ik kan niet wat jij onder je kleren verbergt laten verdwijnen. Wat ik wel kan doen is van je houden met heel mijn hart, heel mijn ziel, elke dag weer, voor de rest van onze levens. Geef ons een kans, Allison.’

HOOFDSTUK 13

EEN WEEK

‘Godverdomme, kutzooi, dit gaat helemaal fout!’ schreeuwt ze en grijpt met haar bloederige handen naar haar hoofd. ‘Vuile, vuile tyfuszooi! Achterlijke kutteef!’

We gillen zo hard als we kunnen. Ze draait zich om en verkoopt ons enkele loeiharde klappen. Daarna krijgen we elk nog een trap. Terwijl we elkaar weer vastpakken, en zij terug op het dunne, met bloed doordrenkte matras knielt, proef ik bloed dat niet van mij is.

‘Wat moeten we goddomme doen?’

Hij kijkt haar aan en haalt zijn schouders op. Langs hen zie ik haar gezicht. Ze ligt roerloos en is lijkbleek. Haar ogen zijn mat. Er zit bloed op haar voorhoofd. Op haar kin ook. Onze blikken vinden elkaar. Ze glimlacht zwakjes. Ik probeer terug te glimlachen. Haar lippen bewegen. Ze probeert iets te zeggen. Ik weet niet wat. Ik huil in mijn handen.

‘Pak dan meer doeken, klootzak,’ schreeuwt ze tegen hem.

De trap kraakt en piept. Even later nogmaals als hij met doeken in de kelder terugkomt. Ze drukken de lappen stof tussen haar benen. Bloed gaat over de vieze betonnen vloer als rivieren die zich alsmaar blijven vertakken. Onze blikken treffen elkaar opnieuw. Ze glimlacht, mompelt woorden tegen me. Plotseling begrijp ik wat ze probeert te zeggen: ze houdt van me. Ik retourneer de woorden eveneens onhoorbaar en huil zo hard in mijn handen dat ik bijna stik in mijn spuug.

Van het ene op het andere moment zijn de lichtjes in haar ogen gedoofd. Ze bewegen niet meer, staren me alleen maar aan. Ook niet als ze een paar harde klappen in het gezicht krijgt.

‘Goddomme, die achterlijke kutteef is dood! Godver! Godver!’

Hij schudt haar naakte lichaam wild heen en weer. ‘Ik zei toch dat we er iemand bij moesten halen!’

‘Daar hebben we nu geen kut aan; ze is dood!’ schreeuwt ze terug. ‘Waarom overkomt ons dat altijd? Tyfuszooi…’

Wij huilen en gillen onze kelen schor. Mijn hoofd lijkt te klappen. Als ik er een trap tegen krijg raak ik zowat buiten westen. Ik begin nog harder te krijsen.

‘Ze moet hier weg voordat die kutteven erin blijven. Dan zijn we helemaal de pineut.’

Hij knikt en ze pakken elk een pols van haar vast en slepen haar hardhandig van het matras af. Haar lijf zien, onder het bloed, slap, levenloos, doet me naar lucht happen.

Ze slepen haar de trap omhoog. De dode baby rolt van haar af, maar blijft dan aan de navelstreng bungelen. Ik gil zo hard als ik kan, wil wegkijken, maar dwing mezelf om te blijven kijken omdat dit de laatste keer zal zijn dat ik haar zie. Ondertussen bekvechten ze met elkaar wat ze met de lichamen moeten doen.

‘We doen ze bij de anderen,’ snauwt hij terug. ‘En jij mag graven.’

‘Waarom ik?’ bijt ze terug.

‘Omdat jij er niemand bij wilde halen.’

Het laatste wat ik van haar zie als ze boven zijn aangekomen, vlak voordat ze haar langs de deur de hal in trekken, zijn haar voeten, de zolen zwart als aarde. Ik zal dit moment nooit meer vergeten, weet ik. Dan gaat de deur bovenaan de trap weer open. De planken kraken en piepen onder haar gewicht. In haar hand is de korte, rubberen slang opgesloten. De dikke vingers eromheen zijn nog meer wit uitgeslagen dan gewoonlijk. Snel kruipen we dichter tegen elkaar aan.

‘Stelletje jankende en krijsende kutteven!’ gilt ze uitzinnig en zwaait dan de slang hoog boven zich door de lucht, om die met een zwiepend geluid weer...

Ik schiet met een gil overeind. Santiago veert van schrik achteruit waardoor de tafel met een hard geluid verschuift. Hij krabbelt vlug omhoog en gaat weer op zijn knieën naast de bank zitten. Zijn ogen glimmen en emoties beheersen zijn mond. Ik kijk hem door tranen heen aan en hoor mezelf snikken en naar lucht happen. Als ik weer ben gaan liggen, pakt hij mijn hand vast en streelt haar zacht. Dan haalt hij met een uiterst voorzichtige beweging, zodat ik niet schrik, nat gehuild haar uit mijn gezicht. Aansluitend pakt hij een zakdoek uit een broekzak en houdt die voor me omhoog. Ik knik. Terwijl hij met een ontroerende behoedzaamheid tranen van mijn wangen, kaken en bij mijn ogen dept, kijk ik niet van hem weg. Ik probeer te glimlachen. Als hij mijn gezicht zo goed als dat mogelijk is heeft gedroogd, klop ik naast me op de bank. Wanneer hij zit, pak ik zijn hand vast. Hij vraagt niks, en daar ben ik hem dankbaar voor.

‘Al spijt?’

‘Nog geen seconde,’ fluistert hij terug.

‘Echt niet?’

‘Echt niet, Allison.’

‘We zijn de eerste week dus officieel doorgekomen?’

Hij glimlacht zacht. ‘Met vlag en wimpel.’

‘Wat betekent dat?’

‘Dat het niet beter had kunnen gaan.’

‘Het was inderdaad een fijne week.’

‘De eerste van velen.’

Ik zeg niks.

‘Heb je zin om naar het strand te gaan?’

Ik knik. ‘Dat zou ik fijn vinden.’

Een half uur later zitten we in de auto; Santiago in een prachtig wit overhemd met korte mouwen dat hem fantastisch staat, op zijn neus een zonnebril die voor hem lijkt te zijn ontworpen, en ik zoals altijd met mijn blote voeten plat tegen het dashboard en tussen mijn handen een milkshakebeker. Een nieuwe. De vorige vond het niet prettig dat ik er met mijn reet vol op ging zitten.

Het is zo’n fijne rit dat ik het bijna jammer vind dat we er zijn. Gelukkig zitten er slechts een handvol mensen op het strand. Als een geoliede machine werken we ons door het dunne zand naar dezelfde plek als de eerste keer dat we hiernaartoe gingen. Wat betekent dat ik mijn schoudertas en de parasol draag, Santiago de rest. Hij laat me simpelweg niets meer dragen, hoezeer ik ook aandring.

Terwijl ik helemaal niks aan hem merk, hijg ik als een werkezel na een lange werkdag. Toch wil ik ditmaal de parasol neerzetten. Met veel gekreun lukt het om de stok in het zand te prikken. Tevreden over het resultaat spreid ik de badlakens eronder uit en ga snel zitten om aan de smorend hete zon te ontsnappen. Als hij ernaast blijft staan, vraag ik of hij er nog onder komt. Nauwelijks uitgesproken valt de parasol om als een boom die wordt omgekapt. Hij lacht zo hard dat ik niet anders kan dan hem over het strand achtervolgen, tot ik weer als een werkezel klink.

Het is heet. Op mijn voorhoofd parelen druppeltjes en het T-shirt plakt aan me zoals het altijd doet als ik zweet, alleen vandaag voelt het extra irritant. Mijn blik gaat vlak over het zand heen naar Santiago die net de golven induikt om een stuk verderop weer boven het zalig koel uitziende water uit te komen. Ik snuif. Dan nogmaals. Nadat ik wat wodka door het rietje omhoog heb geslurpt, kom ik onder de parasol vandaan.

Hij merkt me pas op als ik bij het natte deel van het strand sta. We zwaaien naar elkaar. Het koele zand voelt werkelijk verrukkelijk aan mijn voeten. Wanneer hij naar me toe komt gezwommen, ga ik tot mijn enkels in het water staan.

‘Even pootjebaden?’ vraagt hij nog voordat hij bij me staat.

Ik knik. ‘Ik denk zelfs dat ik er helemaal inga.’

‘Meen je dat?’ reageert hij opgewekt.

‘Ik lijk het vandaag nog heter dan gewoonlijk te hebben,’ antwoord ik en kijk ondertussen naar de strandbezoekers die het dichtstbij liggen, wat altijd nog ver is. Toch zouden ze kunnen zien dat ik met kleren en al het water inga. ‘Staat het niet…’

‘Daar hebben we dus maling aan.’

‘Oké, blijf je wel in de buurt?’

‘Uiteraard.’

‘Ik bedoel écht in de buurt, voor het geval ik kopje onderga.’

‘Bedoel je dat je niet…’

‘Zwemmen was nou niet iets wat we vaak deden in de kelder.’

‘Kelder?’

Ik kijk hem met een ruk aan. ‘Sorry, dat… dat floepte eruit.’

Santiago knikt en probeert te glimlachen.

‘Het spijt me echt. Ik wilde niet… sorry.’

Ik loop door tot het water tegen mijn knieën komt. De rafelige rand van de bermuda begint donker te kleuren. Na een paar stapjes komen de golfjes halverwege mijn dijen. Santiago stapt telkens met me mee.

‘Wat is het water zalig,’ kreun ik als de zee tot mijn middel komt.

Hij glimlacht, ondanks dat ik verdriet in zijn ogen zie.

Ik pak zijn hand vast. ‘Vergeet alsjeblieft wat ik heb gezegd.’

‘Een kelder, Allison? En ‘we’?’

‘Leer je me op een dag zwemmen, Santiago?’ vraag ik terwijl ik verder de zee in loop.

‘Nu?’ lacht hij gemeend.

‘Ik zei op een dag.’

‘Op een dag binnenkort dan.’

‘Afgesproken,’ glimlach ik en loop door tot de golven bijna tot mijn schouders komen. Ik kreun hardop. ‘Heerlijk! Ik denk dat ik hier de rest van mijn leven blijf staan.’

Als hij naast me staat, sla ik een arm om die van hem. We glimlachen naar elkaar. De zon doet zijn natte gezicht en haar mooi glanzen. Hij kijkt recht in mijn ogen, ik in die van hem. We zeggen niks. We glimlachen zelfs niet. En toch is het een moment dat ik niet snel zal vergeten.

HOOFDSTUK 14

EEN OLIJF

‘Kan ik het helpen dat ik dikke tieten heb?’ vraag ik met ingehouden lach en probeer tegen beter weten in het knoopje weer dicht te krijgen. ‘Het lukt echt niet, Santiago. Ik denk dat de knoop ervan afspringt als ik het nog één keer probeer.’

Hij wrijft met zijn handen over zijn gezicht, maar zegt niks.

‘Hallo, ben je er nog?’

‘Zeker.’

‘Dus?’

‘Draag je nooit een bh?’

‘Wat?’

‘Of je…’

‘Ik verstond je wel. Waar komt die vraag ineens vandaan?’

‘Nou…’ Hij krabt zich in het haar en schiet kort in de lach. ‘Doordat je grote borsten hebt zit alles in jouw maat op die plek nogal strak… Je begrijpt wat ik bedoel.’

‘Nee, eigenlijk niet. En wat zeg je dat schattig,’ glimlach ik.

‘Er zijn meer mensen die het woord borsten gebruiken.’

Ik haal mijn schouders op. ‘Maar wat wil je nou eigenlijk zeggen?’

‘Dat je borsten zich in deze, maar ook de andere bloesjes nogal aftekenen. Eigenlijk ook in de T-shirts van jouzelf.’

‘Wat heeft dat te maken met een knoopje dat niet dicht kan?’

‘Niks, denk ik. In elk geval niet direct. Ik vroeg het me gewoon af.’

‘Ik kan je echt niet meer volgen, Santiago. Maar dat aftekenen is dus een probleem, begrijp ik door je gezicht?’

‘Een probleem wil ik het niet noemen.’

‘Wat wel dan?’ plaag ik hem verder en zuig aan het rietje van de milkshakebeker.

‘Laat maar, Allison. Ander onderwerp. Ik heb niks gezegd.’

Ik verslik me in de wodka en krijg vervolgens de slappe lach.

‘Je neemt me in de maling?’

‘Ikke?’

‘Het doet me goed om je zo vrolijk te zien,’ zegt hij als ik ben uitgelachen.

Ik glimlach. ‘Goed, de bloesjes gaan dus terug. En wat nu?’

‘Verderop in de straat zit een naaiatelier. Laten we daar morgen informeren of ze zulke bloesjes kunnen namaken, maar dan met wat meer ruimte bovenin.’

‘Ja, bij de ‘borsten’.’

Ik kan de olijf nog maar net ontwijken en ren schaterlachend het appartement in. Nadat ik me in mijn slaapkamer heb omgekleed, keer ik terug op het balkonterras en ga naast hem op de bank zitten. Terwijl ik zijn hand tussen die van mij neem, zie ik hem van zijn handen naar mijn hals kijken.

‘Ik heb besloten dat ik hier de sjaaltjes wel kan af laten,’ verklaar ik voordat hij iets heeft kunnen zeggen. ‘Of vind je dat vervelend?’

‘Wil je niet van die gekke dingen vragen?’ zegt hij net niet boos.

‘Oké,’ glimlach ik, zowel blij als vertederd door zijn reactie. ‘En om nog antwoord te geven op je vraag: ik draag geen bh’s. Hetzelfde verhaal als bij de slippers. Ik vind ze vreselijk en kan gewoonweg niet aan ze wennen. Of heb jij liever dat ik ze wel draag?’

‘Neem je me weer in de maling?’

‘Ik ben bloedserieus, Santiago.’

‘Alsof ik daar iets over te zeggen heb.’

‘Dat heb je. Ik woon bij jou, rij naast jou in de auto, loop gearmd met jou over straat, zit tegenover jou in een restaurant. Mannen kijken. Vrouwen kijken. Mannen en vrouwen kletsen. Schijnbaar is het zonder bh allemaal nog veel spannender. Of sletteriger. Helemaal als je grote tieten hebt. Als je dat gekoekeloer en gefluister storend vindt, dan ga ik buitenshuis een bh dragen.’

Hij kust de rug van mijn hand. ‘Dat is niet nodig. Ze koekeloeren en kletsen maar raak. En ik ben blij dat je het vraagt, niet omdat het van belang is wat ik vind, maar omdat zulke gedachten door je hoofd gaan.’

‘Er gaat nog wel meer door mijn hoofd: restaurant. Hoewel ik stomdronken was kan ik me nog herinneren dat iemand die achteruit tegen me opknalde zei dat hij een restaurant heeft. En dat hij aan het verbouwen is. Ik ben hier nu een maand, maar heb nog geen plank, hamer of spijker gezien.’

‘Ik heb het pand een maand voor de aanrijding gekocht en wilde er een volwaardig restaurant van maken. Maar dat wil ik niet meer.’

‘Waarom niet?’

‘Omdat een restaurant lange werkdagen betekent. Voordat klanten vertrokken zijn en alles voor de volgende dag is schoongemaakt en gereedgezet, is het middernacht. En dat wil ik niet. Voor ons.’

‘Behalve je leven stuur ik dus ook je droom in de war?’

‘Jij bent mijn leven én droom, Allison.’

Ik glimlach en streel zijn hand. ‘Maar waar wil je dan van leven? Waar leven we nu eigenlijk van? Je koopt een andere auto, we eten minstens drie, vier keer per week buiten de deur. Buitenshuis lunchen doen we even vaak. Je neemt een stapel kleren voor me mee naar huis. Dit alles hier zal ook een flinke duit hebben gekost.’

‘Ik heb geld van de familie.’

‘Oké, dat verklaart alles. Wonen je ouders in de buurt?’

‘Die zijn dood.’

‘O… Dat spijt me. Misschien andere familie dan?’

‘Ik heb niet veel familie. En die wonen allemaal in Amerika.’

Ik sta op, drink wat wodka en zet de beker op tafel terug. Dan loop ik naar de balustrade. Ik kijk enkele tellen omlaag naar het terras en draai me dan om. ‘Ongetwijfeld zeg ik iets heel geks, maar is het misschien een idee dat we samen jouw droom proberen waar te maken?’

‘Je wilt het restaurant samen draaien?’

‘Stom idee zeker?’

‘Allesbehalve. Hoe had je dat dan in gedachten?’

‘Jij doet de keuken, ontvangt en bedient klanten, en ik beheer de bar.’

Hij lacht hard. Ditmaal kan ik de olijf niet ontwijken. Hij staat op en komt naast me staan. ‘Vertel.’

‘Misschien is een plek waar men kan lunchen, koffie kan drinken, met of zonder gebak, sandwiches of zoiets, met openingstijden van het eind van de ochtend tot ergens in de namiddag een idee? Ik kan in de keuken helpen. Of klanten bedienen. Of als je het echt heel druk wilt hebben, dan laat je me in zo’n bloesje van zonet op straat voor het steegje folders uitdelen.’

‘Dan wel in de witte.’

‘Omdat mijn tieten, en vooral de tepels daar zo goed in zijn te zien?’

‘Precies.’

We lachen en vallen bijna op hetzelfde moment stil.

‘Waarom wil je helpen mijn droom te realiseren, Allison?’

‘Omdat je mij probeert te helpen, elke dag weer.’

‘En hoe gaat me dat tot nu toe af?’

‘Niet slecht,’ antwoord ik met een effen gezicht en schiet dan in de lach. In een opwelling sla ik mijn armen om hem heen. ‘Ik wist niet dat een mens in staat was tot zo veel liefde en geduld. En dat doet me zo ongelooflijk goed.’

‘Dat is te merken.’

Ik knik. ‘Door jou.’

We kijken elkaar in de ogen, dan laat ik hem los, voordat ik doe wat ik niet wil. Of eigenlijk wel wil, maar wat niet verstandig is. Een kus wekt de verwachting van meer. En meer ben ik beslist nog niet aan toe. Nog lang niet. Misschien zelfs nooit.

HOOFDSTUK 15

EEN STERRENHEMEL

Alles draait om me heen. Zelfs de sterren lijken van hun plaats te komen. De maan schiet af en toe zowaar uit het zicht, om vervolgens doodleuk weer op zijn plek op te duiken. Als ik ineens met mijn bovenlijf naar voren beweeg grijp ik in een schrikreactie de reling van de trap nog steviger vast. Een seconde later en ik was vanaf de bovenste trede van de wenteltrap naar beneden gedonderd. Ik schiet in de lach en vind op de tast de milkshakebeker naast me. Omdat het rietje aan het uiteinde bijna plat is, komt er nauwelijks iets doorheen. Ik ruk geërgerd de deksel ervan af, waarbij ik bijna weer naar voren kukkel, en smijt die met rietje en al achter me op het balkonterras.

Mijn blik gaat weer naar de sterrenhemel omhoog, mijn gedachten terug naar twee lang vervlogen dagen. Tranen beginnen opnieuw omlaag te rollen. ‘Ik mis jullie,’ fluister ik. ‘Het is alsof het gisteren was dat…’ Plots tuimel ik naar voren. Mijn hand schiet los van de reling. Vlak voordat ik de donkere diepte onder me in flikker, weet ik in een reflex de reling weer vast te grijpen. Een deel van de inhoud van de beker belandt op mijn benen en op de treden onder me. Dat scheelde verrot weinig, stel ik grinnikend vast, zittend op een trede lager dan zonet. Blijkbaar wil iets of iemand graag dat ik de trap omlaag mieter. Als onderaan een trap de dood vinden, net als het leven dat ik tot nu toe heb geleid, mijn lot is, dan is dat niet anders. Misschien is dat maar beter ook, voor mij, voor ons. Ik ga weer op de bovenste trede zitten, laat de reling los, neem een stevige slok wodka en kijk omhoog naar de sterren. Ondertussen herbeleef ik gebeurtenissen en hoor ik stemmen om me heen zweven.

Het is alsof het vertraagd gebeurd. Ik voel mijn bovenlijf heel langzaam zo ver naar voren bewegen dat ik weet dat er geen weg terug zal zijn. De beker glipt uit mijn hand. Vlak voordat mijn reet vrijkomt van de trede en ik de beker achterna zal gaan, grijpen handen me bij mijn schouders vast en trekken me terug.

‘Godverdomme, Allison!’ roept Santiago. ‘Wat doe je?’

Ik kijk kort achter me naar hem omhoog. ‘Zitten.’

‘Het leek meer op vliegen. Waarom lig je niet in bed?’ wil hij weten zonder mijn schouders los te laten. ‘Het is midden in de nacht.’

‘Omdat ik hier zit.’

‘Laten we op de bank gaan zitten.’

‘Ik zit hier prima, Santiago. Maar jij kan op de bank gaan zitten.’

Even doet hij niets. Misschien overweegt hij om me tegen mijn zin in naar de bank te brengen. Dat zal dan sleuren worden. Dan gaat hij naast me op de trede zitten en legt een hand vlak naast me. Ik kijk hem aan en glimlach. Als hij nog niet door mijn manier van praten had opgemerkt dat ik stomdronken ben, dan heeft hij dat nu wel in de gaten.

‘Wat doe je hier, Allison?’

‘Geloof jij dat je gezin daar is?’

‘Waar?’ reageert hij en ik zie dat mijn vraag hem compleet verrast.

‘Daarboven, bij de sterren.’

Even is het stil en alleen het geklots van water en zacht geritsel van bladeren te horen. ‘Ja, dat geloof ik.’

‘Denk je dat het daar mooi is, waar ze zijn, dat daar niet de dingen gebeuren die hier gebeuren, op de aarde?’

‘Dat geloof ik inderdaad.’

‘Praat je wel eens met ze?’

‘Dat doe ik, Allison.’

‘Ik ook, ondanks dat ik niet zoals jij in een god, hemel en hel geloof.’

Weer is het even stil. ‘Met wie praat je dan?’

‘Met mijn zussen.’

‘Je zussen?’ reageert hij hoorbaar stomverbaasd.

Ik knik en tranen beginnen langs mijn wangen te zakken. ‘Ik praat vaak met ze. Soms in bed voor het slapen, in de nacht terwijl ik zoals nu naar de sterren kijk, maar ook overdag, op de vreemdste momenten.’

‘Wat zeg je dan tegen ze?’

‘Dat ik ze nog steeds iedere dag mis. Ik bedank ze wat ze voor me hebben gedaan, of in elk geval geprobeerd hebben om te doen. Maar ik vraag ook hun raad, wat ik moet doen, of niet moet doen. Op de dag van mijn vertrek zeiden ze dat ik naar jou toe moest gaan. Maar soms klets ik ook met ze over alledaagse dingen, alsof we een normaal leven hebben zoals ieder ander kind, alsof ze niet dood zijn.’ Ik kijk hem aan en glimlach. ‘Je weet wel; zussen-dingen, over kleding, make-up, jongens.’

Hij glimlacht en pakt mijn hand vast. ‘Mag ik weten hoe ze heetten?’

Ik zeg hun namen en zie ze beiden zo duidelijk dat het lijkt alsof ze een paar treden lager op de trap staan en naar me glimlachen. Nog meer tranen glijden omlaag.

‘Ik weet dat je niet over vroeger…’ begint Santiago en bedenkt zich.

Ik kijk hem aan. ‘Je wilt weten hoe ze zijn doodgegaan?’

Hij knikt.

‘Ik weet niet of dat verstandig is. Ik wil je het vertellen, maar het zijn vreselijke gebeurtenissen. Zo vreselijk dat ze voor altijd in je hoofd blijven zitten, als een kloppende pijn die je maf maakt. Al word je honderd.’

‘Ik wil het graag horen.’

‘Waarom?’

‘Omdat dan misschien een beetje van jouw verdriet in mij overgaat.’

Een snik ontsnapt aan mijn lippen. ‘Oké, laten we eerst op de bank gaan zitten, voordat we beiden naar beneden donderen.’

Wanneer we zitten, begin ik direct te vertellen. Niet omdat ik er dan snel van af ben, maar omdat ik popel om het te vertellen. Ik bemerk de laatste tijd meer en meer de behoefte om over mijn zussen te vertellen, zodat hun levens, maar ook hun dood niet langer alleen in mijn hoofd bestaan. Beiden mogen niet in stilzwijgen worden gehuld. Mijn zussen verdienen meer. Zo veel meer.

Al na een paar zinnen begin ik te twijfelen of ik daar wel goed aan doe. Santiago zegt niks, ook zijn gezicht niet, maar in zijn ogen zie ik afgrijzen en ontzetting. Ik vertel, soms snikkend en snotterend, dan weer kalm, maar ook terwijl tranen langs mijn wangen biggelen, over de kelder waarin we geketend als gevangenen leefden. Dan over de tweede zwangerschap van mijn oudste zus die toen rond de vijftien was, over haar doodgeboren kind, over de bloedingen die niet tot stoppen konden worden gebracht. En over haar onhoorbare woorden van liefde voordat de lichtjes voorgoed uit haar ogen doofden en haar levenloze lijf de trap op werd gesleurd alsof het een zak beschimmelde aardappelen was die zo snel mogelijk moest worden weggegooid. Santiago zegt nadien niks en staart voor zich uit.

‘Was het toch onverstandig?’

Hij schudt zijn hoofd. ‘Ik ben blij dat je het hebt verteld. Dank je.’

‘En ik dat ik het heb verteld. Dank je voor het luisteren.’

‘En je andere zus?’

‘Heb je nog niet genoeg gehad?’

‘Was ze ook ouder dan jij?’

Ik knik, wacht een paar seconden en begin dan te vertellen.

De harde tik op mijn achterhoofd maakt geen enkele reactie bij me los.

‘Kijk nog eenmaal weg en het is afgelopen. Net als haar leven.’

Ik probeer te zeggen wat hij wil horen, maar door de mondknevel komt er alleen gebrabbel uit me. Hij lacht en aait me over mijn bol, alsof ik een brave hond ben. Dan loopt hij naar een muur en begint aan een slinger te draaien. Direct begint het touw om de hals van mijn zus zich strak te trekken. Haar ogen, doordrenkt met angst en vertwijfeling, schieten snel heen en weer. Vanachter de knevel in haar mond komen wanhopige klanken. Wanneer ze hoog op haar tenen staat, stopt hij met draaien aan de slinger en komt naar me terug.

‘Wat zou je allemaal doen om het leven van je zus te redden, Allison?’

Als er opnieuw niks anders dan gebrabbel uit mijn mond komt, haalt hij de knevel eruit. ‘Ik zou alles doen.’

‘Echt alles?’

Ik knik zeker vier keer.

‘Bewijs het,’ grijnst hij en maakt de boeien om mijn polsen los. De metalen ring om mijn hals, waarmee ik aan de paal in de grote schuur vastzit, blijft waar die is. Hij loopt even weg en komt terug met een groot mes, diepglanzend in het licht van twee peertjes boven me. Ik pak het aarzelend aan. Hij doet drie stappen achteruit. Ik kijk hem aan. Mijn vingers slaan wit uit om het heft. ‘Vraag je eerst af of de ketting om je hals lang genoeg is, zodat je bij me kan komen om het mes in me te planten, voordat je besluit om iets te doen. Misschien lukt het je. Misschien niet. Als het laatste het geval is, dan sterft je zus de meest akelige dood die je kunt bedenken.’

‘Ik wil alleen dat ze blijft leven.’

‘Bewijs het. Snij in je armen.’

Ik staar hem aan, kijk dan naar mijn zus. Ze schudt driftig met haar hoofd en maakt drukke geluiden. De boeien op haar rug rammelen.

‘Ik vraag het niet nogmaals.’

Ik zet de punt tegen mijn onderarm. Omdat mijn hand trilt, beweegt die onrustig heen en weer. Kreunend maak ik een sneetje. Bloed sijpelt direct over de bleke huid omlaag.

‘Als ik sneetjes wilde zien, dan had ik dat wel gezegd. Ik zei ‘snijden’. Ik wil diepe, lange sneeën zien. Vanaf de pols tot voorbij de elleboog. Moet ik het misschien eerst bij je zus voordoen?’

Ik schud vlug mijn hoofd en maak kermend een diepe snee van de pols die bijna tot de elleboog gaat. In een oogwenk druipt mijn onderarm van het bloed.

‘Dat is een stuk beter,’ verklaart hij met een stem vol opwinding. ‘Maar ik zei voorbij de elleboog. Je krijgt nog een kans. De laatste.’

En ik maak bijna dankbaar gebruik van die laatste kans. Zijn glinsterende ogen en wellustige glimlach vertellen me dat hij nu tevreden is.

‘Ga verder en stop niet voordat ik zeg dat je moet stoppen.’

Kreunend en snikkend, en met een door pijn vertrokken gezicht, doe ik wat hij wil. Bloed druipt in de aarde. De boeien van mijn zus rammelen wild. De woorden die ze roept zijn door de mondknevel onverstaanbaar. Hij loopt naar haar toe en haalt hard uit. De stomp in haar buik doet haar bijna dubbelslaan waardoor het touw om haar hals strak wordt getrokken en ze even geen lucht krijgt.

‘Wat gaat er allemaal door dat mooie koppie van je, Allison,’ glimlacht hij, terug bij mij, als hij ziet dat ik het mes bij de slagader van een pols houd. ‘Ga gerust je gang. Voor mij is dat twee voor de prijs van één. Ik zal je dus niet tegenhouden. Weet wel dat, terwijl je op de grond ligt leeg te bloeden, dat ik je zus de lucht in takel, met benzine overgiet en als een fakkel zal laten branden.’

Ik ga verder met snijden. Dan begin ik met de andere arm, omdat hij dat wil. Pijn, verdriet en wanhoop doen mijn hand met het mes steeds meer trillen. Mijn armen druipen van het bloed, de grond om me heen kleurt steeds donkerder.

‘Vergeet de bovenarmen niet.’

Ik knik en maak met een door pijn vertrokken gezicht ook diepe, lange sneeën in beide bovenarmen. Opeens steekt hij zijn hand uit. Ik reik hem het mes aan. Hij legt het weg en begint weer aan de slinger te draaien. In een mum van tijd komen de voeten van mijn zus vrij van de grond. Ze begint direct een akelig geluid te maken. Ik gil dat hij haar zou laten leven, hij lacht hard. Dan maakt hij de ketting die aan de ring om mijn hals vastzit los.

‘Red je zus.’

Ik ren naar haar toe en sla mijn armen om haar bovenbenen, wat niet eenvoudig is omdat ze wild met haar benen trappelt, en til haar iets omhoog. Door het bloed op mijn armen glibbert ze bijna uit mijn omarming. Ineens heb ik beter grip. Direct wordt het akelige geluid boven me minder. Langzaam begint ze weer uit mijn armen te glijden. Het akelige geluid neemt weer toe. Dan lukt het me om haar weer iets hoger te tillen en zo te houden. Totdat ze weer uit mijn armen begint te glijden. Met een schreeuw krijg ik haar weer omhoog. Naast me klinkt gelach.

Het begint me te duizelen. Mijn hoofd bonst als een gek. Soms lijkt het zwart te worden voor mijn ogen. Mijn armen trillen, net als mijn benen. Plotseling glipt ze tussen mijn armen vandaan en klinkt het akelige, gorgelende geluid weer. Ik grijp haar snel vast, maar krijg haar niet meer omhoog. Mijn armen willen niet meer. Ik huil hard, roep haar naam constant, tranen stromen als rivieren langs mijn gezicht, spuug druipt uit mijn mond en snot uit mijn neus. Naast me klinkt voortdurend hard gelach. Dan raakt haar knie me vol in het gezicht en val ik op mijn rug. Even zie ik niks meer. Ik krabbel op en voordat ik haar kan vastpakken, trapt ze me onbewust snoeihard op mijn slaap. Ik val languit in het zand en verlies een tel later het bewustzijn.

Een emmer ijskoud water brengt me weer bij mijn positieven. Het eerste dat ik zie is zijn gezicht, dan langs hem mijn zus, die als een lappenpop aan het touw bungelt. Ik schreeuw het uit, krimp ineen en huil zowat mijn longen uit mijn lijf.

‘Ze is dood, Allison. Door jou.’

Santiago zegt niets. Hij zit al een poosje met een gebalde vuist met wit uitgeslagen knokkels voor zijn mond. Ik heb zijn ogen nog nooit zo zien glimmen.

‘Ik pak even drinken voor ons.’

Voordat ik kan reageren is hij naar binnen verdwenen. Langs de openstaande deur kan ik hem in de keuken zien staan. Hij veegt langs zijn gezicht, staat vervolgens een poosje voorovergebogen met zijn handen leunend op het aanrecht, alsof hij vergaat van de buikpijn, dan pakt hij een fles en glazen. Wanneer hij terugkomt, kijk ik vlug de andere kant op. Hij reikt me een glas aan, gaat weer naast me zitten en neemt een lange slok uit zijn glas.

‘Wat drink jij nou?’ vraag ik.

‘Hetzelfde als jij.’

Vlug neem ik een slok van mijn glas. ‘Wodka? Het is niet de bedoeling dat er hier straks twee…’

‘Dat gebeurt niet,’ onderbreekt hij me. ‘Ik heb er geen woorden voor, Allison, ook omdat niks toereikend zal zijn.’

‘Wat ik in je ogen zie volstaat,’ fluister ik terug, zet het glas voor me neer en beweeg me naar hem toe tot mijn lippen die van hem enkele tellen zacht beroeren. Daarna blijven we een eeuwigheid neus tegen neus zitten. Als ik hem loslaat zie ik dat afgrijzen en verdriet in zijn ogen zijn verdreven door liefde en vertedering. ‘Wil je misschien mijn armen zien, Santiago?’

HOOFDSTUK 16

EEN SINASAPPELBOOM

Het begint ietsjes drukker te worden op straat. De zon gluurt hier en daar voorzichtig over de daken. Het ingetogen briesje zwelt soms ineens aan en laat dan mijn haar wapperen. En dat is heerlijk. Hoewel het midden november is tikt het kwik iedere dag nog makkelijk achtentwintig tot dertig graden aan. En tijdens de nachten is dat slechts enkele graden lager. Toch lijkt het veel minder warm dan in de zomer, toen ik hier aankwam. De hitte beheerst me minder. Misschien ben ik er ongemerkt aan gewend.

Vijf weken geleden is de zaak opengegaan. We hebben besloten om de oorspronkelijke naam aan te houden: Los Naranjo. Wat ‘De sinasappelboom’ schijnt te betekenen. Het klinkt lekker in de oren, maar ik begrijp nog steeds niet waarom de vorige eigenaar de naam heeft gekozen; in de wijde omtrek van het restaurant staat geen enkele sinasappelboom.

Los Naranjo gaat door de week om 11 uur open en sluit om 15 uur weer haar deuren. In de weekenden zijn we gesloten. De openingsuren maken duidelijk dat Santiago de zaak niet nodig heeft voor het levensonderhoud. Dat blijkt ook door de kok en twee serveersters die hij heeft aangenomen. Zelf help ik in de keuken, ruim tafels af en maak ze schoon. En als het erg druk is serveer ik ook bestellingen. Gasten ontvangen, hoewel ik al wat Spaanse woorden en zinnen heb geleerd, gaat uiteraard niet.

Het meest lastige van mijn aandeel in Los Naranjo, zeker in het begin, is dat ik vanaf de ochtend totdat we sluiten geen slok wodka kan drinken. En dat is verrot moeilijk. Toch ben ik vastberaden om niet toe te geven aan mijn drankzucht. Ik wil Santiago’s droom, door alles wat hij voor mij heeft gedaan en elke dag nog doet, niet om zeep helpen omdat ik met een alcoholkegel rondloop of telkens van alles uit mijn handen laat kletteren. Ik vind het nog elke dag een hele uitdaging, en dan druk ik me heel voorzichtig uit, maar inmiddels haal ik de schade erna niet meer in een uur in.

Na sluiting gaan we bijna iedere dag naar het strand. Niet alleen om onder de parasol te luieren en te zwemmen, wat me de laatste tijd best goed afgaat, al zeg ik het zelf, maar ook om te leren. Santiago leert me beter lezen en schrijven, en zorgt er ondertussen ook voor dat mijn bedroevende woordenschat groeit. Als we niet actief bezig zijn met schrijven en lezen, vertelt hij me, terwijl we languit op de badlakens liggen, over uiteenlopende onderwerpen: de Eerste en Tweede Wereldoorlog, over de historie van mijn geboorteland, diens oorspronkelijke bewoners, over politiek, waarom in Cuba zo veel oude auto’s rondrijden, over Europa, Azië en Afrika, en over normen en waarden. En welke woorden wel en niet kunnen worden gebruikt. Vooral in het openbaar. Het schijnt uit te maken dat ik een vrouw ben. Woorden die anderen als grof ervaren schijnen uit de mond van een vrouw nog onbeschaafder te klinken. Ik wist al dat ik dom was, maar niet dat dit zo erg was. Een maand nadat de schoolklas onder de parasol is gestart, voel ik me nog steeds niet slim, maar inmiddels ook niet meer een oerdomme koe.

Als Santagio de steeg komt uitgelopen, trek ik gelijk zijn aandacht door hard op mijn vingers te fluiten, wat ik van mijn oudste zus heb geleerd. Ik heb daar direct spijt van. Nog voordat hij de straat oversteekt, heb ik mijn gezicht achter beide handen verborgen. Ik hoor hem lachend de stoep oplopen.

‘Sorry, ik had de vingers al in mijn mond voordat ik er erg in had. Ik zal de volgende keer echt wuiven.’

‘Wat ben je aan het doen?’ glimlacht hij, gaat naast me op het bankje zitten en kijkt me onderzoekend aan. ‘Alles goed met je?’

Ik knik opgewekt. ‘Het is een prachtige ochtend.’

‘Zoals iedere ochtend toch?’

‘Vandaag is het anders.’

‘Hoezo dat?’

‘Santiago, schaam je. Het is vandaag precies vier maanden geleden dat ik hier vroeg in de ochtend op het bankje zat, wanhopig en bang, omdat ik je restaurant niet kon vinden. Totdat ik ineens het bord boven de steeg zag. Een week ervoor was de aanrijding. Denk je er weleens aan wat er gebeurd zou zijn als je niet achteruit tegen me was opgeknald?’

Hij schiet in de lach. ‘Nee, eigenlijk niet.’

‘Waarom niet?’

‘Omdat dat er niet toedoet. Jij bent in mijn leven.’

‘Een leven waarin je nog steeds gelukkig bent, ondanks dat we…’

‘Ja, zielsgelukkig,’ valt hij me in de rede. ‘En jij?’

‘Kijk in mijn ogen, Santiago.’

We gaan naar binnen en ik maak ontbijt voor ons. Daarna brengen we een tijdje door op het balkonterras; Santiago met zijn neus in een stapel zakelijke papieren, ik in een Engels pocketboek om mijn leesvaardigheid te verbeteren. Zoals altijd stoor ik hem regelmatig met de vraag wat een bepaald woord betekent. Zelf ziet hij dat niet zo. Het is echt ongelooflijk hoe eindeloos het geduld van die man is.

Daarna gaan we naar beneden. De kok Basillio en de serveersters Ines en Aletha arriveren niet veel later. Ik kan het goed vinden met de twee meiden, met Basillio minder, zonder dat hij dat overigens merkt. Hij is altijd vriendelijk en beleefd, maar het ontgaat me niet als hij in de keuken naar me gluurt. En ook niet hoe vaak hij naar mijn tieten en reet staart.

Na het openen zit het terras in een mum van tijd vol. Rond lunchtijd komt daar zeker de helft van de tafels binnen bij. Hoewel ik meer dan eens door die verrotte slippers bijna struikel, loop ik me de benen uit het lijf. Het zweet rolt langs mijn rug. En toch, of misschien juist daarom, heb ik het reuze naar mijn zin. Als het in de middag rustiger is, heb ik een lang en leuk gesprek met een Brits echtpaar op leeftijd dat op vakantie is. Horen dat ze meer dan vijftig jaar met elkaar getrouwd zijn, raakt me. Op een of andere manier doet het me nog meer beseffen hoeveel geluk ik heb met Santiago in mijn leven.

Om 15 uur sluiten we de zaak, ruimen op en maken schoon. Daarna pakken we onze spullen en gaan naar het strand. Het is er nog rustiger dan gewoonlijk. We zetten de parasol op en leggen onze spullen eronder. Dan knoop ik mijn bloes open. Ik denk dat ik Santiago nog niet verbaasder heb zien kijken.

‘Ik heb er wel wat onder aan,’ glimlach ik vlug om mijn onzekerheid te camoufleren.

Als de bloes op de koelbox is beland, en mijn bovenlijf alleen nog in een mouwloos shirt is gehuld, waardoor de littekens op mijn armen tot aan de schouders onbedekt zijn, stapt hij op me af en omhelst me. Als hij me wil loslaten, blijf ik hem vasthouden. Op mijn beurt zeg ik ook niks, maar ik denk dat hij heel goed weet wat ik wil zeggen.

Nadat we hebben gezwommen, strijken we onder de parasol neer. Santiago geniet zichtbaar van een flesje Seven-Up. Ik drink water. Daarna gaan we aan de slag; eerst met lezen. Ik lees twee hoofstukken voor uit Breakfast at Tiffany’s. Ik leef erg mee met het personage Holly Golightly. Hoewel onze levens op geen enkele wijze overeenkomen, zie ik toch raakvlakken met de vrouw. Misschien omdat haar bovenbuurman, Paul Varjak, die op haar verliefd is, de enige is die haar ooit heeft gerespecteerd.

Na het lezen leert Santiago me weer wat Spaanse woordjes en zinnen. Ik heb er duidelijk geen aanleg voor, ontdekken we niet voor het eerst. Toch drukt dat niet de pret die we hebben.

‘Hoe zeg je eigenlijk ‘liefje’?’ wil ik weten nadat ik Santiago, die languit op een badlaken ligt, een koud flesje uit de koelbox heb aangegeven en nog op mijn knieën naast hem zit.

‘Amor.’

‘Mijn liefje is dus mi amor?’

Zijn wat weifelende hoofdknikje is het startschot om mijn handen links en rechts van hem neer te zetten en me naar hem omlaag te buigen, tot onze neuzen elkaar net niet raken. ‘Ik vraag het omdat ik je in je eigen taal wil laten weten dat jij mijn mi amor bent, Santiago,’ fluister ik. Zijn gezicht doet me vermaakt snuiven. De glimlach op zijn mond breng ik abrupt tot stoppen door hem te kussen zoals we dat nog nooit eerder hebben gedaan. Het is alsof de zee stopt met golven, wind niet meer waait, geluid onhoorbaar wordt, tijd stil wordt gezet en we ons opeens in een vacuüm bevinden waar verleden en toekomst niet bestaan. Mijn allereerste kus uit liefde is nog vele, vele malen fijner dan ik had durven te dromen.

‘Waar kwam dat vandaan?’ fluistert hij verwonderd, als ik weer rechtop ben gaan zitten.

Ik pak zijn hand en druk die op het shirt tegen mijn tieten. ‘Rechtstreeks van hier. Vind je het goed als ik bij je kom liggen?’ Hij maakt meteen plaats en ik laat me met mijn rug naar hem toe op het badlaken zakken. Nadat Santiago zich meer naar me toe heeft gedraaid, ga ik zo veel mogelijk tegen hem aanliggen. Op de tast vind ik achter me zijn hand en leg die op mijn buik. Ik zucht tevreden, dan is een poosje alleen de branding te horen. En wat vogels.

‘Kuste ik wel goed?’ wil ik op zachte toon weten.

‘Je kuste zalig, Allison. En ik?’

Ik snuif. ‘Waarom denk je dat ik zo buitenadem klink?’

Hij lacht. En dat klinkt zo fijn vlak achter me.

‘Ik verlang naar je, Santiago. Heel erg.’

Zijn ademhaling lijkt kort te stokken. ‘Ik ook naar jou.’

‘Dat voel ik,’ glimlach ik. ‘Tegen mijn reet. Sorry, ik bedoel kont. Op een dag leer ik het wel.’ Bijna direct beweegt zijn onderlijf van me vandaan. Ik schuif naar achteren tegen hem aan, zodat we weer hetzelfde liggen als zonet. ‘Ik wil je graag zo voelen, Santiago, en nog liever zonder dat er kleding tussen ons in zit, maar geef me alsjeblieft nog meer tijd.’

HOOFDSTUK 17

EEN PLASJE BLOED

Ik probeer de volgende tik in mijn gezicht te ontwijken door mijn hoofd weg te draaien. De klap erna raakt me wel vol op een wang. Daarom houd ik mijn armen omhoog. Ze worden opzij geduwd. Ik probeer me los te rukken, maar mis de kracht. Dan worden ze plat tegen de vloer gedrukt. Ik begin te gillen, zo hard als ik kan. De handen laten me los en ik begin meteen om me heen te slaan en te trappen.

‘Allison, wakker worden…’

Ik schreeuw hysterisch dat hij moet stoppen.

‘Allison…’

‘Laat me los, pleurishond!’

‘Ik ben het: Santiago…’

Het duurt nog een paar seconden voordat de betekenis van die woorden tot me doordringt. ‘Santiago?’

‘Ik ben bij je… Er kan je niks gebeuren, Allison…’

Mijn ogen gaan traag open tot kleine spleetjes. Een fel stekende pijn in mijn hoofd dwingt ze direct weer dicht. Ik hoor mezelf snotteren en kreunen. Dan begin ik plotseling te kotsen. Nadat ik vlug op een zij ben gedraaid, stik ik zowat terwijl het voelt alsof mijn maag omhoogkomt. Wanneer ik weer op mijn rug lig word ik langzaamaan rustiger.

‘Allison… kijk naar me…’

Ik open mijn ogen weer. ‘Santiago?’

‘Ik ben bij je.’

Ik barst in snikken uit. Hij tilt mijn bovenlijf voorzichtig omhoog en neemt me in zijn armen. Ik grijp me aan hem vast en huil mijn keel schor. Het duurt lang voordat ik helemaal gekalmeerd ben.

‘Mijn hoofd, Santiago… het doet zo pijn…’

‘Je bent gevallen en hebt je hoofd gestoten.’

‘Gevallen?’

‘Toen ik terugkwam van de markt lag je hier.’

Ik kijk om me heen en ontdek dat we op de vloer van het terras zijn.

‘Je weet niet meer wat er is gebeurd?’

Ik zeg niks en huil zachtjes.

‘Ik ga doeken en water halen en ben zo terug,’

Terwijl hij binnen is, trek ik me kreunend aan de bank overeind en ga er uiteindelijk tegenaan zitten. Mijn hoofd bonkt als een gek en de smaak in mijn mond doet me bijna weer kotsen. Dan bemerk ik het bloed op mijn broek, shirt en aan mijn handen. Naast de bank ligt op de vloer een plasje bloed dat bijna is opgedroogd. De tafel staat een stuk van waar die hoort te staan. Op de muur naast de openslaande deuren zit een vochtige plek, op het bankje en de tegels eronder ligt een fles wodka in stukken. En nog steeds kan ik me niet herinneren wat er is gebeurd. Ik snik in mijn handen.

Als hij naar buiten komt, begin ik harder te huilen. Zijn kleren zitten onder de kots, beide handen kleuren rood van mijn bloed, en de rode vegen in zijn gezicht zitten daar door de klappen die ik hem heb gegeven.

‘Wat doe ik je aan?’ jammer ik. ‘Wat doe ik je allemaal aan, Santiago?’

Hij zakt op zijn knieën naast me neer. Nadat ik het glas water in één teug heb leeggedronken, begint hij met een vochtig doekje de wond op mijn hoofd heel voorzichtig schoon te maken. Ondanks dat het pijn doet, geef ik geen kik. Simpelweg omdat ik het verdien om pijn te hebben.

‘Hoe is het met je hoofd?’

‘Ik hou van je en dan doe ik dit,’ snik ik zacht. ‘Ik verdien je niet, ik verdien het niet om te leven… Ik wou dat ik dood was.’

‘Zeg dat niet, Allison,’ roept hij en pakt mijn schouders vast. ‘Zeg niet zulke dingen. Alsjeblieft…’

‘Het ging juist beter en dan… dan… Ik word nooit normaal. Ik blijf altijd een gestoord kutwijf. Dit kan gewoon niet langer zo doorgaan. Ik moet weggaan. Je bent beter af zonder mij.’

‘Beter af zonder jou?’ zegt hij op harde toon, met een zachte snik. ‘Jij bent mijn leven, Allison. Mijn alles. Zonder jou…’

Ik schrik van zijn harde stem, maar nog meer van zijn emoties. Mijn armen gaan om hem heen en ik trek me tegen hem op. Hij doet hetzelfde. Het is alsof we elkaar willen vermorzelen. Amper nadat ik hem heb losgelaten, ga ik weer over mijn nek. Er komt niet veel uit, maar wat er uitkomt, weet ik op zijn overhemd te spugen. Voordat ik me kan verontschuldigen, begint het me te duizelen. Vervolgens beginnen Santiago en het terras te draaien. Niet veel later verlies ik het bewustzijn.

Als ik bijkom lig ik in mijn bed. Langs de openstaande deur hoor ik de stem van Santiago en van een man die ik niet ken. Even later komen ze de slaapkamer binnengelopen. De onbekende man wordt voorgesteld als dokter Marrero. Hij geeft me met een vriendelijke glimlach een hand en vraagt me in gebroken, maar begrijpelijk Engels hoe ik me voel. Daarna onderzoekt hij mijn hoofdwond en zegt algauw dat die moet worden gehecht. Ik knik en onderga het hechten zonder zelfs maar met mijn ogen te knipperen.

Daarna onderzoekt hij mijn gezicht op breuken en vraagt me intussen over de duizelingen. Nadat de dokter een stethoscoop uit zijn tas heeft gehaald, beluistert hij mijn longen en hart. Als zijn bewegingen plots bevriezen, weet ik waarom dat is. Zijn blik schiet van de littekens op mijn hals naar mijn ogen, en dan kort terug, alvorens hij verdergaat met luisteren.

Wanneer de dokter verklaart dat hij voor de zekerheid een aantal testen wil doen en me een nacht in het ziekenhuis wil laten opnemen, raak ik van het ene op het andere moment in paniek. Santiago ziet het en verzoekt dokter Marrero om in de woonkamer te wachten.

‘Ik kan niet naar het ziekenhuis gaan,’ fluister ik als we alleen zijn.

Hij gaat op de rand van het bed zitten. ‘Waarom niet, Allison?’

‘Ze gaan testen doen… Dan zien ze alles.’

‘Het zijn artsen die je onderzoeken.’

‘Ze mogen het niet zien,’ snik ik wanhopig. ‘Niemand mag lezen wat ze in me hebben gekerfd… Ik ga nog liever dood.’

Santiago staart me aan. ‘Bedoel je dat het ook…’

Ik knik. ‘Ook woorden.’

Zijn ogen vullen zich in een ommezien met tranen. Hij probeert het te verbergen door met beide handen stevig over zijn gezicht te wrijven.

‘Je moet me helpen, Santiago… Alsjeblieft, ik smeek het je.’

Hij knikt, kust mijn voorhoofd en verdwijnt de kamer uit. Het duurt even voordat hij terug is. Waarschijnlijk niet omdat het lang duurde om van de dokter af te komen. Zijn rode ogen als hij weer op de rand van het bed zit, bevestigen mijn vermoeden.

‘Hij is weg.’

‘Dank je. En het spijt me. Ik wist niet hoe ik het moest vertellen…’

Hij knikt bijna onmerkbaar. ‘Dat geeft niet. Het is alleen het idee dat iemand…dat iemand zoiets doet…’ begint hij en stopt dan met praten. Hoewel zijn lippen even later kort bewegen, zegt hij niks meer.

Ik ben hem dankbaar dat hij nu niet vraagt welke woorden in mijn huid zijn gekerfd. Het is een poos stil. We weten beiden niet wat te zeggen, tot ik besluit om hem alles op te biechten. ‘Het zijn… afschuwelijke woorden. Ze zitten ook op… op mijn dijen… en op mijn rug.’

Hij zwijgt. De blik in zijn ogen, vlak voordat hij van me wegkijkt, breekt mijn hart in duizenden stukjes. ‘Waarom zeg je niks?’

‘Ondanks dat je me hebt gezegd dat ik nooit mag vragen of je met drinken wilt stoppen, doe ik dat toch: stop met drinken, Allison. Nu. Is het niet voor ons, dan voor jouzelf.’

‘Ik pak morgen mijn spullen en dan ben je van me af. Je kunt van alles beweren, Santiago, hoe lief en goedbedoeld ook, maar dit wordt niks. Niet door jou, of omdat je me toch vraagt om te stoppen, maar door mij; een oerdomme zuipschuit, een weerzinwekkend verminkt, compleet gestoord kutwijf dat je leven vergalt. Zelfs als ze nuchter zou zijn.’

HOOFDSTUK 18

EEN FLES WATER

Caibarién, in 1832 gesticht door Don Narciso de Justa in de provincie Villa Clara, ook bekend als La Villa Blanca, wat ‘de witte stad’ betekent, vanwege het zand en de stranden, is een prachtig plaatsje aan de noordkust van Cuba, grenzend aan de baai van Buena Vista en ongeveer driehonderd kilometer ten oosten van Matanzas, waar ik inmiddels iets langer dan een half jaar woon.

Ik ben trots op mezelf dat ik dit al over het stadje wist voordat de rit ernaartoe zelfs maar was begonnen. Waar ik nog vele malen trotser op ben is dat ik al twee maanden, sinds die dag in december dat Santiago me laveloos en bloedend op de vloer van het balkonterras vond, niet meer drink. Niet meer overdag drink moet ik zeggen.

Omdat ik door het restaurant al gewend was om door de week niet tot halverwege de middag te drinken, veranderde er tijdens die uren eigenlijk niks. De strandbezoeken erna veranderden echter drastisch. En dat deden ze al direct de eerste keer. Binnen een uur was ik nog minder te genieten dan doorgaans stomdronken. Die avond heb ik me in een recordtijd klem gezopen. Ik voelde me in een ommezien top en mijn humeur was weer opperbest.

Het duurde zeker een week totdat ik onze strandbezoeken niet meer verpestte en nog een week langer tot ik bij thuiskomst niet meer rechtstreeks naar een fles wodka rende. Geleidelijk werd het drinken in de avond minder hysterisch. Ik dronk nog steeds meer dan de gemiddelde mens, maar ik sloeg niet meer het ene na het andere glas achterover. De weekenden daarentegen bleven een ramp. Zonder bezigheden in het restaurant kropen de uren overdag meedogenloos langzaam voorbij. De onrust in mij, drijvend op een ziekmakende, stekende koppijn die maar niet wilde overgaan, verrot slecht slapen, zweten als een otter, trillende vingers en een op hol geslagen hart, leken alleen maar erger te worden. En het maakte niet uit welk pestdorp we bezochten of over welke doodsaaie strook zand langs water we slenterden om de zaterdagen en zondagen door te komen. Misschien nog wel het ergste van alles was het kotsen. Ik ben de tel kwijtgeraakt hoe vaak ik, terwijl ik ervoor door het drinken alleen af en toe over mijn nek ging, de pot nog maar net haalde of op tijd uit de auto was. Hetzelfde geldt voor de keren dat me dat niet lukte. Alleen dat was al reden genoeg om weer vol voor het drinken te gaan, heb ik misschien wel tientallen keren geroepen.

De ontwenningsverschijnselen zijn niet weg, maar beheersen niet meer de klok rond de dagen. Hetzelfde geldt voor wodka. Ik drink nog regelmatig meer dan goed voor me is, maar ik kom niet meer bloedend ergens op een vloer bij kennis, mijn stemmingen wisselen niet meer ieder half uur, en ik huil niet meer alsof de wereld vergaat. Ik voel me fitter, helderder, opgewekter, zelfs nuchter, mijn zintuigen lijken beter te werken, en misschien nog wel het belangrijkste: ik begin steeds meer in te zien wat de drank met me deed en me liet doen. Ik schaam me zo voor dingen die ik heb gedaan en gezegd.

Omdat we een rit van zo’n vijf uur voor de boeg hadden zijn we vanmorgen rond zonsopkomst vertrokken. Nog voordat we het parkeervak uit waren, had ik de rugleuning al schuiner en mijn blote voeten op het dashboard gezet. Afgebladderde nagellak heb ik al een tijd niet meer, net als zwarte nagellak. Er zijn zo veel mooie kleuren rood. In mijn handen ook geen milkshakebeker maar een fles water. Het was een prachtige rit die zeker een uur korter had kunnen duren als we door het binnenland waren gereden, maar beiden gaven we de voorkeur aan de route langs de kust.

Caibarién is in het echt nog mooier dan op foto’s. De stranden, met ongewoon wit zand, prachtig blauwgroen water, vol palmbomen, zijn om vrolijk van te worden. We hebben net op een terras geluncht, even snel het centrum verkend, boodschappen gedaan, en gaan nu op weg naar het huis dat we hebben gehuurd. Met tegenzin laat ik vlak voordat we in de auto stappen zijn hand los.

Het huis direct op het strand met een overkapt houten terras, waarachter suikerachtig zand naar zachtjes deinende golven leidt, ingesloten door hoge, ritselende palmbomen, overstijgt al mijn verwachtingen. Die van Santiago niet, zie ik aan zijn glimlach. Hij wist al waar we de komende drie nachten zouden gaan doorbrengen. Algauw rennen we de zee in. Daarna vallen we op het strand in elkaars armen in slaap. Terug bij het huis gaan we op het terras zitten. Ik pel sinaasappels voor ons.

‘Zal ik vanavond koken?’ vraagt Santiago nadat hij een partje heeft gegeten en een glas met water van tafel oppakt.

Ik knik. ‘Wil je dat ik over mijn leven vertel?’

Hij staart me aan en zet dan het glas terug. ‘Bedoel je wat ik denk?’

‘Ik wil geen geheimen voor je hebben. Verzwijgen hoe het leven voor mij was tot de dag dat je tegen me opknalde, voelt niet alleen alsof ik dingen voor je verberg, maar ook alsof ik tegen je lieg. Dat wil ik niet. Ik wil dat je weet wie Allison is. Helemaal als ik misschien op een dag Allison de Céspedes ga heten. Maar ik heb er begrip voor als je het niet wilt horen. Dan praten we er gewoonweg nooit over.’

Hij glimlacht niet zoals hij altijd doet als ik het flauwe grapje over de aanrijding maak. ‘Ik wil het graag horen, maar alleen als jij dat echt wilt vertellen. Voel je op geen enkele wijze verplicht. Je verzwijgt niks voor me. Allison de Céspedes?’

Ik knik. ‘Tenminste, als je me nog steeds als jouw vrouw wilt.’ Hij antwoordt met een blik die regelrecht mijn hart in gaat. ‘Ik zal je zo veel mogelijk vertellen. Wat ik niet ga doen is je uitgebreid vertellen over de seks. Wat overblijft is veelal schokkender, maar je zult zelf wel kunnen bedenken wat er zoal gebeurde. Is dat goed, mi amor?’

Hij knikt en glimlacht omdat ik hem mijn liefje noem, wat ik niet vaak doe, maar wel altijd gemeend. Ik schenk onze glazen water bij en verhuis naar de stoel tegenover hem, aan de andere kant van de lage terrastafel. Ik wil niet vlak naast hem zitten als ik vertel over gruwelijkheden die voorbij iedere fantasie gaan.

Ik begin bij mijn oudste herinneringen, toen de twee mensen die me op deze wereld hebben gezet zich aan me begonnen te vergrijpen, wat vermoedelijk rond mijn zevende, achtste moet zijn geweest. Mijn twee zussen waren toen al jarenlang de klos. Het seksuele misbruik werd snel heftiger, net als de vernederingen en de mishandelingen. Ik werd in de kelder bij mijn zussen aan de ketting gelegd. Op een dag deden anderen met ze mee. Niet veel later mochten mannen, maar ook vrouwen en stelletjes zich alleen met mij vermaken. We werden alleen in de tuin met een tuinslang afgespoeld als iemand langskwam om zich met ons te vermaken. Eten en drinken was er niet elke dag, soms zelfs langer niet, alsof de twee boven vergeten waren dat wij in de kelder opgesloten waren. Af en toe kan ik nu nog de smaak van mijn eigen pis proeven, overgehouden aan wanhopige pogingen om niet van de dorst te sterven.

Hoewel een dag in de kelder een eeuwigheid kon duren, gingen de jaren ongemerkt voorbij. De enige keren dat ik uit de kelder mocht was als ik met de tuinslang werd afgespoeld of naar iemand werd gebracht. Meestal voor een paar uurtjes, maar soms ook voor langer. Er is een periode geweest dat er regelmatig ontvoerde meisjes in de kelder belandden, tot de twee boven het waarschijnlijk te riskant begonnen te vinden. De meiden die van straat waren geplukt, tieners maar soms ook jonger, verdwenen meestal al na enkele dagen weer. In de grond bij het groepje eiken, volgens mijn zussen. Eenmaal was er een jongen. Hij werd huilend beneden gebracht en niet veel later nog steeds luid snikkend de kelder uit gesleurd. Ik heb hem nooit meer teruggezien. Zijn radeloze gegil vanuit een van de slaapkamers boven ons zal ik nooit meer vergeten.

Toen ging mijn oudste zus dood. Ze is samen met haar doodgeboren baby bij het groepje eiken begraven. Ongeveer een jaar later kon ik mijn andere zus niet van verhanging redden. Ik heb geen idee wat er met haar lichaam is gebeurd. Rond mijn achttiende ben ik door de mensen die me op deze wereld hebben gezet verkocht aan de man die mijn zus heeft opgehangen en mij mezelf met een mes liet snijden. Ik heb nog steeds geen idee hoeveel ik heb opgebracht. Vermoedelijk was het niet veel want door mijn leeftijd begonnen zij, maar ook de personen aan wie ze me verhuurden, de interesse in mij te verliezen. Bovendien hadden ze een nieuwe favoriet; een meisje half mijn leeftijd die ze tijdens een van hun strooptochten van straat hadden gesnaaid.

De man die me had overgenomen had een groot vrijstaand huis in een bos en deed eigenlijk best vriendelijk tegen me, tenminste, op de momenten dat hij me niet misbruikte, sloeg, de keel dichtkneep of met een mes of priem in me aan het krassen of schrijven was. In het begin heb ik jarenlang in zijn schuur vastgeketend gezeten en naar hetzelfde stuk touw gestaard waaraan mijn zus als een lappenpop bungelde. Wanneer hij me niet misbruikte of verhuurde, of voor mijn ogen een meisje met zijn mes martelde om haar vervolgens op te hangen, was ik alleen. Het was een erg eenzame tijd en een constante strijd om niet het verstand te verliezen.

Op een dag mocht ik in huis komen wonen, aan zijn tafel eten, me in zijn badkamer wassen, bij hem in bed slapen. Ik kreeg wel een ring om de hals, nu met een lange ketting, maar ik zat aan een tafel, stond onder een douche en lag op een bed. Ondanks dat hij veel ouder was dan de twee die me op deze wereld hebben gezet, begon hij me steeds meer als zijn geliefde te behandelen. Hij bracht me soms zelfs ontbijt op bed, kookte avondeten waar ik bij was en liet me op de bank naast hem tv kijken. Het misbruik en de martelingen gingen onverminderd door, net als het verhuren aan anderen.

Ik woonde al jaren in zijn huis toen hij me leerde lezen en schrijven. Op het erf leerde hij me ook autorijden. Hij kocht kleding voor me, al mag het meeste die naam niet dragen, realiseerde ik me toen al. Maar er waren dagen dat ik weer stof aan mijn lijf voelde. Op een warme zomerdag ging de ring om mijn hals ineens af en kreeg ik kleding aan die al mijn littekens verborg. We gingen een stuk autorijden. Nog voordat we zijn land af waren, maakt hij me gedetailleerd duidelijk wat hij met me zou doen als ik maar het kleinste probleem veroorzaakte. Met een hand op mijn hart beloofde ik hem dat ik me zou gedragen, zoals hij dat van mij gewend was.

Na twee uur rijden kwamen we bij een stadje. We gingen lunchen en winkelen. Niemand kende hem en hij deed tegen serveersters en verkoopsters alsof ik zijn kleindochter was. Omdat ik me voorbeeldig had gedragen en zijn spelletje goed had meegespeeld, gingen we een paar weken later weer. En toen weer, naar een nog grotere stad. Tevreden over de geloofwaardige wijze waarop ik zijn kleindochter speelde, maar ook hoe ik me thuis tegen hem gedroeg, mocht ik steeds vaker zonder ketting rondlopen, eten, slapen, tv kijken, en bij hem op de veranda zitten. Ik mocht zelfs zonder zijn toezicht naar de wc. Ik speelde de rol, alsof ik me volledig had neergelegd bij het leven dat we samen leidden, zo geloofwaardig dat hij op een dag opmerkte, nadat hij een poosje met een mes in me had gekerfd, dat ik voor de rest van zijn leven bij hem zou blijven. En daar had hij gelijk in. Alleen niet zoals hij dat in gedachten had.

HOOFDSTUK 19

EEN CASSETTESPELER

Het is een stralende dag. Er staat veel wind, maar die zorgt er alleen maar voor dat de warmte beter te verdragen is. Na het ontbijt zijn we het centrum uitgebreider gaan verkennen. Hoewel Santiago nog steeds wat zwijgzaam was, hebben we gezellig geslenterd. En stil is hij ook nu nog, terwijl we een lange strandwandeling maken. Het is uiteraard niet moeilijk te bedenken waarom dat is. Het is ook niet niks wat hij moet verwerken, nadat ik hem gisteren over mijn leven heb verteld. Eerlijk gezegd begin ik me langzaamaan wel wat zenuwachtig te maken.

‘Moet ik me zorgen gaan maken?’ vraag ik en verbreek daarmee de minutenlange stilte tussen ons.

‘Waarover?’ reageert hij niet zonder verbazing.

‘Over jou. Over ons. Je bent al sinds gistermiddag zo stil.’

Hij stopt direct met lopen en slaat zijn armen om me heen. ‘Het spijt me. Ik probeer het niet te zijn, maar jouw woorden blijven maar door mijn hoofd spoken. Alsof ze telkens opnieuw worden afgespeeld. Net als dat cassettebandje van je.’ Hij is enkele seconden stil en kijkt kort langs me naar de zee. ‘Ik was op het allerergste voorbereid, Allison, maar duidelijk niet op wat je hebt verteld. Ik heb vannacht uren wakker gelegen. Niet alleen door wat je hebt verteld. Ook omdat ik op mijn beurt naar woorden zocht die uitdrukking geven hoe erg ik het vind wat jou is aangedaan, hoever ik zou gaan om dat alles ongedaan te maken, als dat mogelijk zou zijn, en hoeveel bewondering ik heb voor de persoon die je bent, na al die jaren van… Maar ik kon de woorden gewoonweg niet vinden.’

‘Volgens mij heb je ze nu gevonden,’ reageer ik glimlachend. ‘Maar woorden waren niet nodig, Santiago. Wat ik in je ogen zag sprak boekdelen. Dit gaat dus niet tussen ons in staan?’

‘Nooit.’

‘Echt niet? Want ik zou het begrijpen als...’

‘Dit zal nooit tussen ons in staan, Allison.’

We wandelen nog een stuk verder en gaan dan terug naar het vakantiehuis. Hij slaat een arm om mijn schouders en trekt me tegen zich aan. Ogenschijnlijk een alledaags tafereel voor buitenstaanders, maar niet voor mij. Met zijn arm en de warmte van zijn lijf laat Santiago weten hoeveel hij van me houdt en dat hij voor me zal zorgen. En dat heeft nog nooit iemand gedaan. In elk geval niet zonder bijbedoelingen.

De middag brengen we bij het huis door: op het terras, op badlakens in het zand, in de golven, met badminton en een bal naar elkaar trappen. Net als voor de Spaanse taal heb ik ook voor die laatste twee geen enkele aanleg. Santiago blijft er soms in van het lachen. Ook dat maakt me zo gelukkig.

‘Wat kijk je?’ wil ik geamuseerd weten.

‘Ik kijk zomaar.’

Ik glimlach en wring mijn haar nogmaals uit. ‘Je keek zomaar naar mijn tie… Ik bedoel… Hoe noem jij ze ook alweer?’ grap ik met een gezicht alsof ik diep peins. De druif die hij vanaf de rand van het terras gooit mist me op een haar na. De volgende niet. ‘Ik leer het nog wel. Het is ook erg wennen. Jij bent de eerste die ze borsten noemt. Heel mijn leven heb ik niks anders gehoord dan tieten. En de vele variaties daarop.’

‘Misschien nog een goede reden om ze anders te noemen.’

Ik staar hem aan. Zo had ik het nog niet bekeken. ‘In de herhaling dan: je keek zomaar naar mijn borsten? En voordat je antwoord geeft, wil ik je erop wijzen dat sinds we het water uit zijn je al meerdere keren naar ze hebt gegluurd.’

Hij schiet in de lach en zijn blik gaat weer naar het drijfnatte T-shirt dat als een tweede huid om mijn bovenlijf, en dus om mijn… borsten lijkt te zijn gegoten. ‘Ze zien er mooi uit, in het natte shirt, vol in de zon. Erg sexy en opwindend.’

Zijn antwoord verrast me compleet. ‘Oké.’

‘Vind je het niet fijn als ik zoiets zeg?’ informeert hij voorzichtig.

‘Juist wel,’ antwoord ik op zachte toon. ‘Ik vond je blikken al zo fijn dat ik ze zelfs in mijn buik voel. Maar je horen zeggen dat je ze sexy en opwindend vindt, voel ik op nog meer plekken.’ Ik kijk met hem mee omlaag en zie net als hij dat mijn tepels zowat door de stof priemen. Ik kijk terug naar Santiago, mijn ogen iets toegeknepen door de zon, nat haar druipend voor mijn gezicht en mijn lippen iets van elkaar. ‘Ik voel die woorden ook nog ergens anders. Op een plek die je niet kunt zien. En ik had niet verwacht dat een blik en paar woorden zoiets bij me kon losmaken. Zelfs niet door jou.’

‘Daar ben ik blij om, ook omdat ik het best lastig vind of ik iets wel kan zeggen, of op een bepaalde manier naar je kan kijken.’

‘Ik begrijp het. Ik maak het je allesbehalve makkelijk. Maar stop alsjeblieft nooit met laten blijken dat je naar me verlangt.’

We hebben heerlijk gegeten op het terras. Terwijl de avond over zee dichterbij kwam en de golven bijna ongemerkt verder het strand op werden geduwd, een verkoelend briesje door de haren en langs de huid ging, genoten we van het eten dat we samen hadden bereid. Nadien maken we een wandeling over het strand. Bij terugkomst gaat Santiago douchen en ruim ik de tafel af.

Ik sta al even in de badkamerspiegel naar mezelf te staren voordat ik mezelf aanspoor om naar mijn slaapkamer te gaan. Aankleden duurt lang omdat ik na iedere beweging even stop en dan roerloos voor me uit staar. Meer dan eens moedig ik mezelf aan om door te zetten. En dat doe ik uiteindelijk ook. Na een laatste bezoek aan de badkamer gluur ik in mijn slaapkamer langs het gordijn naar buiten. Net als gisteravond heeft hij brandende fakkels in het zand gezet.

Ik pak de cassettespeler en loop blootsvoets de woonkamer in. Na een laatste aarzeling ga ik naar buiten. Omdat hij me niet hoort, schraap ik zachtjes mijn keel. Op het moment dat hij me ziet veert Santiago uit de stoel. Het glas dat op de armleuning stond, valt in het zand. De blik in zijn ogen emotioneert me zo dat ik alles op alles moet zetten om niet te gaan huilen. Even denk ik dat hij dat wel gaat doen, terwijl zijn blik langs de zwarte, mouwloze jurk gaat, met aan de voorkant vanaf beneden tot boven kleine knoopjes. Bij de bescheiden halsuitsnijding heb ik twee knoopjes losgemaakt, aan de onderkant zijn ze tot iets voorbij mijn knieën los. Het is de eerste keer dat hij me in iets anders ziet dan een broek met een T-shirt of bloes. Ik zie verlangen in zijn ogen, maar ook geluk. Hopelijk realiseert hij zich dat ik geen jurk heb aangetrokken omdat ik sta te popelen om hem nog meer littekens te tonen, maar om hem op mijn manier te vertellen wat hij voor mij betekent.

‘Wat zie je er prachtig uit, Allison,’ fluistert hij met een stem die bij zijn blik past. Hij stapt ook het terras op. ‘De jurk staat je ongelooflijk mooi.’

Ik glimlach opgelaten en sla mijn ogen neer. Hij komt voor me staan en beweegt met een vinger onder mijn kin mijn gezicht langzaam naar hem omhoog. Als onze blikken elkaar treffen, glimlacht hij en streelt mijn bovenarm en schouder zachtjes, daarna mijn hals en de plek iets eronder. Het is alsof hij de littekens niet voelt. In zijn ogen is geen tel afgrijzen te zien, terwijl de toppen van zijn vingers heel zachtjes over de vele littekens gaan. Ik zie alleen liefde en verlangen. Zijn lippen beroeren mijn voorhoofd.

‘Ik hou van je, Allison.’

‘Ik van jou, Santiago.’

We glimlachen. Dan gaat zijn blik naar de cassettespeler in mijn hand.

Ik zet hem op tafel neer. ‘Wil je met me dansen?’

Hij kijkt me verwonderd aan. ‘Dat zou ik heel graag willen.’

Ik druk op afspelen, ga tegen hem aanstaan en sla mijn armen om zijn nek. Die van hem gaan om mijn middel. Een seconde later klinkt It’s Five O’ Clock van Aphrodite's Child uit het kleine luidsprekertje en beginnen we te schuifelen. Het kan niet anders dat hij mijn hart voelt bonzen van de zenuwen. Ik leg mijn hoofd tegen de ronding van zijn hals en zucht zachtjes. Hij drukt me iets meer tegen zich aan.

‘Ik dacht dat je niet kon dansen,’ fluistert hij.

‘Echt dansen wil ik dit niet noemen,’ glimlach ik terug, zonder mijn gezicht uit zijn hals te halen. ‘Maar dit is de eerste keer.’

‘Dan ben je een natuurtalent.’

Ik schiet in de lach. ‘Met de hulp van Ines en Aletha.’

‘Hebben zij je dit geleerd?’

‘In de keuken, als het stil was in het restaurant.’

‘Speciaal voor nu?’

‘Speciaal voor nu, speciaal voor mi amor.’

Hij zegt niets meer, maar drukt me nog wat steviger tegen zich aan.

‘Niet bepaald een vrolijk nummer,’ zegt hij als het voor de derde keer begint.

‘Wil je stoppen?’

‘Daarom zei ik het niet. Ik begrijp dat de tekst je aanspreekt.’

‘De tekst sluit naadloos aan op hoe ik me voelde: alleen, constant met gedachten in mijn hoofd, onafgebroken herinneringen herbeleven van jaren die zijn geweest, niemand die met me praat. Maar stiekem in mijn achterhoofd toch een klein beetje hoop houden. En heel soms dromen over een leven dat nooit de mijne zou zijn.’

‘Je zei ’voelde’.’

‘Ik ben niet meer alleen. Ik zwerf niet meer alleen over straat. Ik heb iemand die met me praat. En niet zomaar iemand; de liefste, geduldigste en knapste man van de wereld praat met mij. Daarbij toont hij me elke dag zijn liefde.’

We dansen nog een tijdje en nadat ik drinken voor ons heb ingeschonken, gaan we op de rand van het terras zitten, met de voeten in het zand dat eindelijk niet meer warm aanvoelt. Ik sla het glas wodka bijna voor de helft achterover. Ik zie hem naar me kijken.

‘Maak je geen zorgen. Dit is het eerste en laatste glas van vanavond.’

Hij glimlacht. ‘Ik vond het heerlijk om met je te dansen.’

‘Ondanks dat ik zeker vijf keer op je voet ben gaan staan?’

‘Ik denk eerder dat het tien keer was.’

Ik proest het uit en duw met mijn schouder tegen die van hem.

‘Al was het honderd keer. Ik vond het heerlijk.’

Ik druk een kus op zijn wang en onderdruk de neiging om de rest van het glas achterover te slaan. Wat later gaan we nog een stukje over het donkere strand wandelen. De golven zien er zijdezacht uit in het maanlicht. Sterren reiken van boven ons tot aan de horizon. Als we terug zijn bij het huis, drink ik het glas leeg en zeg dat ik naar het toilet ga.

Het duurt een poosje voordat ik Santiago op de gang hoor lopen. De zenuwen gieren door mijn keel, mijn hart gaat als een bezetene te keer en tranen balanceren op de onderste rand van mijn oogleden. Hij kijkt in de badkamer, hoor ik. Dan zegt hij mijn naam. Ik zeg niks terug. Een tel later staat hij voor de iets openstaande deur van mijn aardedonkere slaapkamer. Hij blikt langs de deur naar binnen.

‘Allison, wat ben je aan het doen?’

Ik zeg nog steeds niks. Als ik het schemerlampje op het tafeltje naast me aan knip, vertrekt de eerste traan uit mijn oog.

‘O, sorry,’ zegt Santiago als hij ziet dat ik de jurk helemaal open heb geknoopt waardoor een smalle strook van mijn naakte lijf te zien is. Hij stapt vlug terug de hal in. ‘Nogmaals excuses. Ik wist niet dat je je aan het omkleden was.’

‘Blijf alsjeblieft,’ fluister ik, zittend op de rand van een fauteuil.

Hij komt terug de slaapkamer in. Weifelend stapt hij dichterbij. Zijn blik gaat kort naar mijn openstaande jurk. Meer tranen gaan langs mijn wangen. Hij kijkt me vragend aan. Als ik een hand naar hem uitsteek, snapt hij wat ik wil. Hij neemt mijn hand aan en knielt tussen mijn benen. Met trillende vingers laat ik de panden van de jurk over mijn schouders omlaagglijden. Een kreun ontsnapt aan zijn lippen. Terwijl zijn blik over mijn naakte bovenlijf schiet, worden zijn ogen waterig. Opeens slaat hij zijn armen om me heen. En dat doet hij heel stevig. Ik voel zijn tranen zich met die van mij vermengen.

Zijn reactie verrast me volledig. Ik wist wel dat hij een man is die niet bang is om zijn gevoelens te tonen, maar dat een stoere vent als hij, voor wie mensen op straat een stap opzij doen, iemand die met zijn blikken een tafel met zes volwassenen in een mum van tijd stil kan krijgen, zijn emoties zo zou laten gaan, had ik gewoonweg niet verwacht. Misschien besef ik nog steeds niet goed hoe ver zijn liefde voor mij gaat.

‘Ik begrijp het als dit te erg voor je is, Santiago. Maar ik wil dat je het weet, en ziet, voordat we maar een dag langer met elkaar omgaan.’

‘Als het te erg voor me is?’ vraagt hij zonder me los te laten.

‘Wie wil een vrouw hebben met zulke woorden op haar lijf? Ik begrijp het als dat te ver gaat voor je.’

‘Ik wil jou als mijn vrouw hebben. Dit verandert daar niks aan.’

Ik omarm hem zo stevig als ik kan en begin te huilen. Het duurt even alvorens we elkaar loslaten. Zijn blik gaat weer naar mijn bovenlijf. Nog nooit heeft een man op een dergelijke wijze naar mijn naakte lijf gekeken.

‘Je mag ze aanraken, als je dat wilt.’

Zijn vingers blijven eerst een centimeter of twee boven het woord HOER zweven dat in koeienletters over praktisch de gehele breedte onder mijn borsten staat. Dan beroert hij de letters met een aandoenlijke voorzichtigheid. Net als bij mij zakken er langs zijn wangen tranen. En dat blijven ze doen terwijl hij de woorden SLET, TEEF, KUTHOER, MIJN KUTHOER, SNOL, EIGENDOM VAN L, en varianten daarop, aanraakt die kriskras in verschillende groottes en in verschillende richtingen, tussen vele rechte littekens, in de huid op mijn bovenlijf en dijen zijn gekerfd.

‘Ze staan ook op mijn rug.’

‘De pijn die je moet hebben…’

Ik leg een vinger op zijn lippen. ‘Zou je wel met mij willen… vrijen door dit? En kunnen? Is dit zien terwijl we…’

Ik val stil als Santiago eerst mijn hals, daarna mijn borsten en aansluitend eronder de O van HOER teder kust. Wanneer hij weer rechtop zit neem ik zijn gezicht tussen mijn handen. Terwijl ik hem kus glijden er nieuwe tranen uit mijn ogen. ‘Blijf je vannacht bij me?’

HOOFDSTUK 20

EEN TIJDELIJK GEHEIM

‘Wat heb ik gedaan?’ snik ik wanhopig tegen Mia, terwijl ik Vivian steviger in mijn armen neem. Mijn vriendin, bij wie de tranen ook voortdurend langs het gezicht gaan, zegt niks. Het enige dat ze doet is Natalia vasthouden zoals ik mijn andere dochter vasthoud. De blik in haar ogen maakt er geen geheim van dat de laatste bladzijde die ik heb voorgelezen, ook keihard bij haar is binnengekomen. ‘Het spijt me echt vreselijk. Ik had het niet moeten voorlezen.’

‘Waarom heb je het… het nooit verteld?’ huilt Vivian in mijn armen. Haar met afgrijzen gevulde ogen breekt mijn hart opnieuw. ‘Hoe… hoe heb je dat voor ons kunnen verzwijgen? Al die jaren dachten dat we je nooit bloot zagen vanwege littekens zoals op je armen, borst en benen. Hoe heb je dat kunnen doen, mam?’

‘Ook dat spijt me vreselijk,’ fluister ik terug. ‘Het is mijn schuld, niet die van jullie vader. Ik durfde het niet te vertellen toen jullie jong waren, bang dat jullie me als een monster zouden gaan zien. Ik wilde het later vertellen, en laten zien, als jullie volwassen waren. Het was een tijdelijk geheim. Toen waren jullie opeens volwassen vrouwen. En ik durfde het nog steeds niet te vertellen. Het spijt me heel erg.’

‘Zou je het anders doen, als je de kans zou hebben?’ wil Natalia verderop in het gras weten.

Ik weifel en schud mijn hoofd. ‘Nee, ik zou het nog steeds niet vertellen. Behalve dat ik bang was dat mijn eigen kinderen me als een monster zouden gaan zien, wilde ik ook voorkomen dat jullie door mij bevooroordeeld aan het leven begonnen. Ik ben heel veel slechte mensen in mijn leven tegengekomen, maar gaandeweg, en dat duurde heel lang, heb ik ontdekt dat niet iedereen slecht is. Jullie moesten zelf ontdekken dat er slechte en goede mensen zijn, en niet door wat mij is aangedaan ervan uit gaan dat in ieder mens een slecht persoon schuilt. Littekens zoals op mijn armen waren al erg genoeg, maar woorden zoals ik heb voorgelezen zouden jullie onherstelbaar verbitterd en bevooroordeeld hebben, ben ik van mening. Misschien zelfs wel beschadigd. Daarom werd een tijdelijk geheim een altijd voortdurend geheim. Het spijt me dat ik ook daarover heb moeten liegen, maar ik dacht, en denk dat nog steeds, dat ik daar goed aan heb gedaan. Ik wilde jullie beschermen.’

‘Om die reden heb je ook nooit verteld dat je…’

Ik knik en streel Vivians haar.

‘Wie verkoopt in godsnaam zijn kind?’ snikt Natalia.

Niemand zegt iets. We gaan weer naast elkaar in het gras zitten en staren naar de rivier. Mia steekt een sigaret op. De zoveelste. Ik help mijn vriendin weer aan het roken en zorg er tegelijkertijd voor dat mijn dochters compleet overstuur zijn. Goed bezig, Allison.

‘Jullie hebben nog niks gezegd over wat ik heb gedaan, voordat ik naar Cuba ging?’ zeg ik voorzichtig, doodsbenauwd voor hun reacties.

Natalia en Vivian halen hun schouders ronduit onverschillig op.

‘Ik heb iemand vermoord. Vinden jullie dat niet erg?’

‘Nee,’ zeggen ze eenstemmig. ‘Hij heeft gekregen wat hij verdiende.’

‘Waarom heb je ook nooit verteld dat je zussen hebt gehad, mam?’

Ik reageer secondelang niet. ‘Ook dat heb ik jarenlang geprobeerd te vertellen, maar ik kon gewoonweg niet over ze praten. Alleen al aan ze denken kon me volledig van slag maken. En wat moest ik dan vertellen? O ja, ik heb twee zussen gehad: bij één zus heb ik toegekeken hoe ze doodbloedde nadat ze een kind dood ter wereld had gebracht en de ander is door mij bungelend aan een stuk touw doodgegaan.’

HOOFDSTUK 21

EEN KOFFIE

Ik kom steeds minder graag in Havana, stel ik niet voor het eerst vast. Het is niet alleen de chaotische drukte, of de opdringerige pogingen op zowat elke straathoek en zelfs midden op de weg, soms van kinderen die nauwelijks tot mijn heupen komen, om prul te kunnen slijten. Of de broeierige hitte, ondanks dat het pas mei is, die in het centrum tussen de gebouwen blijft hangen en je al na vijf stappen op de strot slaat. Vanavond komt daar ook nog eens bij dat de geuren van een drukke stad ergerlijk lang in mijn neus blijven hangen. Maar de meest belangrijke reden dat ik hier liever niet meer kom is zonder meer dat de stad me herinnert aan een Allison die ik liever vergeet. De enige reden waarom ik hier nog kom, zijn we nu naar op weg. En ik heb er zo veel zin in.

‘Waarom lach je?’

Santiago blikt nogmaals over het plein naar Hotel Palacio en schiet weer in de lach. ‘Ik moest terugdenken aan de ochtend dat ik je kwam ophalen voor de eerste rit. Je lag bij het zwembad.’

‘Wat valt er dan te lachen?’ reageer ik en trek een gezicht.

‘Het was leuk.’

‘Mijn herinneringen aan die ochtend zijn toch heel anders.’

‘Je was aandoenlijk lief.’

‘Lief?’ schater ik. ‘Ik was een verschrikkelijk kut… Ik was een niet zo fijne vrouw,’ verbeter ik mezelf vlug als ik hem met die blik naar me zie kijken. ‘Ik begrijp echt niet wat je toen in mij zag.’

‘Ik zag een eenzame, door God en iedereen verlaten vrouw die hunkerde naar een liefdevolle, beschermende arm om haar schouders. Maar ik zag ook een vrouw die ernaar smachtte om haar arm om de schouders van een ander te slaan,’ zegt hij terwijl we een straat oversteken.

Ik zeg niets en kijk weer voor me.

‘Had ik het fout?’

‘Nee, dat had je niet. Alleen wist ik dat toen zelf niet. Van dat eenzame natuurlijk wel.’

We lopen nog een lange straat door en steken aansluitend een pleintje over. Voordat we de zaak in het zicht krijgen horen we de muziek al. De aanblik van het bomvolle terras, nadat we de smalle straat in zijn gelopen, doet me glunderen. En dat is weleens anders geweest. Net als de avond van ons afscheid gaan we aan de bar staan. Het duurt even, maar dan kunnen we aan een mini-tafel op het terras gaan zitten. Ik bestel nog een wodka en Santiago een bier.

‘Het is krap tien maanden geleden dat we hier zaten, maar het voelt als verleden week,’ fluister ik hem over kaarslicht toe. ‘En het voelt alsof ik toen een ander mens was.’

‘Je bent ook niet meer de vrouw van destijds.’

Ik knik en ruik weer aan mijn glas.

‘Wat is er?’

‘De wodka ruikt vreemd.’

Santiago ruikt aan het glas en haalt zijn schouders op. ‘Ik ruik niks.’

Ik haal ook mijn schouders op en we bestellen eten bij dezelfde ober als tijdens de avond van het afscheid. We kletsen zo veel dat het eten ineens voor onze neus staat. Het smaakt me niet echt, maar dat laat ik niet merken. Hoewel de wodka ook anders dan gewoonlijk smaakt, bestel ik nog een glas.

‘Ruikt het weer vreemd?’

Ik knik en hij ruikt opnieuw aan mijn glas. ‘Ik ruik nog steeds niks.’

De ober ziet het en komt informeren of er iets niet in orde is. Ondanks dat ook hij niets ruikt, krijg ik een nieuwe wodka. Ik bedank de vriendelijke man en om hem niet verder lastig te vallen, zeg ik maar dat dit glas goed ruikt.

‘Deze jurk staat je mooi,’ glimlacht Santiago, als we weer alleen zijn.

‘Zo mooi dat die zo snel mogelijk uit moet?’

Hij knikt. Ik glunder. Het voelt zo fijn als hij me met een glimlachje en een blik vertelt dat hij naar me verlangt. Met mijn ogen laat ik hem hetzelfde weten. Over de tafel heen pakt hij mijn hand vast. We kijken elkaar secondelang aan zonder iets te zeggen.

Nadat we binnen op rustige muziek hebben gedanst gaan we terug naar onze tafel. We kletsen de rest van de avond vol. Na een bezoek aan het toilet ga ik niet terug op mijn stoel zitten, maar wurm me tussen Santiago en de tafel op zijn schoot. Zijn armen gaan om me heen. Ik kus hem alsof we alleen op het terras zijn.

‘Ik denk dat we zo naar huis moeten gaan,’ fluister ik in zijn oor.

‘Moe? Of voel je je niet lekker?’

‘Ik voel iets onder me wat dringend de vrijheid moet krijgen…’

Hij lacht hard en kust me op zijn beurt alsof we alleen op de wereld zijn. Daarna zegt hij dat we gaan. En ik ben het roerend met hem eens. Luttele minuten later lopen we gearmd terug naar de auto. In de straat waar ik afscheid van hem heb genomen, voordat ik het op een lopen zette, houd ik even in en gaan kortstondig de gevoelens van toen door me heen. Ik pak Santiago steviger vast. Aan zijn gezicht zie ik dat hij de reden weet. Hij zegt niks en kust alleen mijn voorhoofd.

Hoewel voor mij, maar ook voor Santiago, als ik zijn blikken naar mij zie, de zestig kilometer naar Matanzas niet snel genoeg achter ons kunnen liggen, is het een zalige rit. De maan en ontelbare sterren verlichten het glooiende landschap magisch. Langs de openstaande ramen stroomt de nacht massaal binnen. Mijn haren wapperen in mijn gezicht, maar ik laat ze doen wat ze willen doen. Als we Havana al even uit zijn, schuif ik tegen hem aan. Santiago doet een arm om mijn schouders.

We rennen nog net niet de wenteltrap op. Beiden krijgen we de slappe lach als Santiago de deur niet direct open krijgt en ik hem plagerig opjut om op te schieten. Nog voordat we in de slaapkamer zijn, heb ik de jurk al uit. Terwijl hij naast het bed uit zijn broek probeert te komen, sleur ik hem er al bovenop. Algauw maakt ons gelach plaats voor onrustige ademhalingen, dan gehijg en gekreun. Onze naakte lijven glanzen meer en meer. Zweetdruppeltjes zakken langs onze gezichten. Ik sla mijn armen en benen om hem heen alsof ik hem nooit meer zal laten gaan.

Na een erg korte nacht sluip ik weer voor dag en dauw de slaapkamer uit. Voordat ik de deur voorzichtig achter me sluit zie ik dat Santiago nog steeds in dromenland is. Hoe fijn moet het zijn om niets anders te hoeven doen dan de ogen sluiten om urenlang zonder onderbrekingen te kunnen slapen?

In de keuken zet ik koffie. Een voor mij op dit tijdstip ongewone trek doet me besluiten om ook een broodje te eten. Daarna schil ik een sinaasappel, die me eigenlijk ook niet smaakt. Toch heb ik nog steeds trek. Nadat ik koffie heb ingeschonken, ga ik tegen het aanrecht staan. Herinneringen aan de vorige avond en nacht gaan door mijn hoofd. De beelden doen me glimlachen en vullen me met een gevoel dat me tot een paar maanden geleden vreemd was.

Als ik voorzichtig een slokje van de hete koffie wil nemen, trek ik in een reflex de mok kokhalzend onder mijn neus vandaan. Een scheut koffie klettert op de vloer en een voet. Een vloek ontsnapt aan mijn lippen. Ik houd de mok weer onder mijn neus. Direct krijg ik weer een kokhalsneiging. Nu zet ik de mok met een wilde beweging terug op het aanrecht, waarbij er koffie over de rand klotst. De geur dringt weer mijn neus binnen. Ik druk een hand stevig op mijn mond en haast me zo snel als ik kan naar het toilet. Nog voordat ik op mijn knieën zit kots ik eten uit. En dat blijf ik doen totdat er alleen nog gal uit me komt. Ik stik zowat door ademnood.

‘Ben je ziek?’ klinkt achter me.

Van schrik veer ik bijna met beide knieën van de tegelvloer op.

‘Sorry,’ zegt Santiago. ‘Ben je ziek, Allison?’

‘Ik ben niet ziek, alleen erg misselijk. Verder voel ik me prima.’

Wanneer hij niets zegt, kijk ik over een schouder naar hem om. Hij kijkt me alleen maar aan. ‘Wat, waarom kijk je zo naar me?’

HOOFDSTUK 22

EEN WONDER

‘Wat zei of vroeg hij eigenlijk over Mexico aan je?’

‘Mexico?’

‘Ik dacht dat ik hem Mexico hoorde zeggen.’

Santiago schudt zijn hoofd. Ik kijk weer langs mijn voeten op het dashboard door de voorruit. Het is rustig op straat. Sporadisch komt er een auto voorbij. Het weinige volk dat op de been is heeft allemaal haast. Voor Cubaanse begrippen dan. De eerste straatverkopers verschijnen op plekken waar ze zo veel mogelijk voorbijgangers kunnen lastigvallen. Op een bankje in de schaduw van een boom leest een man een krant. Vermoedelijk omdat het binnenshuis te warm is. Hoewel het net tien uur is brandt de zon boven Matanzas alsof het halverwege de middag is.

Op het eerste gezicht lijkt het een dag als geen ander. Niets is echter minder waar, maakt ook het harde bonzen van mijn hart in mijn hoofd duidelijk. En anders wel het suizen in mijn oren, alsof ik plots in staat ben om mijn bloed door de aderen te horen razen. En het lijkt alsof ik, sinds we niet ver van de auto vandaan langs de blauwe deur naar buiten kwamen, de littekens over heel mijn lijf kan voelen zonder ze aan te raken.

Santiago’s hand op die van mij haalt me uit mijn gedachten. Ik kijk hem aan en probeer zijn glimlach te retourneren. Het is duidelijk wat hij gaat vragen. Een tel later krijg ik gelijk. ‘Wat denk je, Allison?’

‘Weet jij iemand? Of doen ze zulke dingen niet op Cuba?’

Hij staart me aan. Zijn ogen glanzen nog meer. ‘Is dat wat je wilt?’

‘Is dat dan niet wat jij wilt?’

‘Nee.’

Zijn antwoord verrast me op een of andere manier niet echt, of in elk geval niet heel erg, de vastberadenheid maar ook de emotie die erin opgesloten waren, doen dat wel. Of misschien ook niet. Ik weet het niet meer. Ik lijk niks meer te weten. En ook niks meer te snappen van mezelf en van mijn leven. Wat ik wel weet én snap, is dat het lang geleden is dat ik mijn milkshakebeker zo heb gemist zoals ik dat nu doe. ‘Hoe kan je dat zeggen, Santiago? Je bent toch niet vergeten wie ik ben? En vooral wat ik ben? De verminkingen in me zijn vele malen ernstiger dan die wel zichtbaar zijn. Ik mag bij anderen misschien de indruk wekken dat ik een doodnormale, volwassen vrouw ben, maar wij kennen beiden de waarheid: een tienjarige weet niet alleen meer dan ik, maar kan ook beter voor zichzelf zorgen. Zonder jou zou ik compleet verloren zijn. Zonder jou zou het slechts een kwestie van tijd zijn tot ik op een dag stomdronken mijn nek breek, tenminste, als ik ervoor niet in mijn eigen kots ben gestikt terwijl ik mezelf ondertussen weer eens onder piste. En dan zou ik… Dat geloof je toch zelf niet?’

Het is stil in de auto.

‘Je kunt prima voor jezelf zorgen.’

‘Ja, en daarom verlang ik nu naar een milkshakebeker die tot de rand met wodka is gevuld.’

Santiago start de auto en we rijden het vak uit. We zeggen de hele rit geen woord. Ik verbreek de stilte tussen ons als we voor het restaurant uitstappen. Mijn stem verklapt onomwonden dat het huilen me nader staat dan het lachen.

‘Zal ik met je meelopen?’ stelt hij voor.

‘Ik heb even tijd voor mezelf nodig.’

Hij knikt en oogt ineens wat verdrietig. Als hij naar het steegje loopt, volg ik hem vlug. Ik roep hem en vlieg hem om de hals. ‘Ik hou van je.’

‘Ik van jou, Allison. En volgens mij besef je nog steeds niet hoeveel.’

Ik zeg niks. Wat ik wel doe is hem secondelang heel stevig omhelzen. Daarna loop ik weg. Geen idee waarheen. Maar ik moet nu echt even alleen zijn.

Ik slenter langs de Baai van Matanzas, een tien kilometer lange en vijf kilometer brede zeearm van de Golf van Mexico, tenminste, als ik me het goed herinner wat Santiago heeft verteld. De wind over het kalme water is zalig. Van de omgeving krijg ik nauwelijks iets mee. Niet doordat mijn ogen onophoudelijk met tranen zijn gevuld. Met de minuut lijk ik me verder terug in mijn leven te bevinden. Gebeurtenissen herhalen zich vlak voor me op het wandelpad en stemmen omringen me alsof de personen met me meelopen. Soms kan ik zelfs hun aanrakingen voelen.

Bij een standbeeld van ene Piet Hein, die in 1628 bij de slag van de Baai van Matanzas de Zilvervloot veroverde, als ik de inscriptie juist ontcijfer, ga ik zitten. Die Piet Hein zegt me uiteraard niks, maar ik heb echt geen flauw idee wat ik me moet voorstellen bij een Zilvervloot. Opnieuw het bewijs dat ik dommer ben dan een tienjarige.

Ik praat lange tijd met mijn zussen. De reden dat ik alleen wilde zijn. En dat doe ik op fluistertoon. Door hun aanmoedigingen om te doen wat zij in hun korte levens nog geen minuut kans op hebben gehad, die ze me al de hele tijd influisteren, laat ik de tranen de vrije loop. Het zijn ook hun stemmen die me uiteindelijk weer kalmeren. Ik besluit Piet Hein nog een poosje gezelschap te houden. Toeristen die uit het niets opduiken, doen me voortijdig aan de wandeling terug beginnen.

Nog voordat ik het steegje inloop hoor ik al dat het restaurant geopend is. Gelukkig is het niet druk. Van de andere kant van het terras verwelkomt Santiago me met een glimlach terug. Ik gebaar naar mijn kleren en naar boven. Hij is eerder bij de wenteltrap dan ik. Voordat ik iets kan zeggen, kust hij mijn lippen.

‘Sorry dat ik te laat ben. Hoelang ben ik weggeweest?’

‘Bijna drie uur.’

‘Wat, drie uur?’

‘Wat zeiden je zussen?’ fluistert hij in mijn oor.

Ik kijk hem verrast aan en zeg niks, bang dat ik in snikken uitbarst.

‘Neem de rest van de dag vrij, Allison.’

‘Ik wil graag werken. Maar kunnen we erna direct naar het strand gaan om te praten?’

Nadat ik me boven vlug heb opgefrist en omgekleed, help ik in de keuken, ruim tafels af en maak ze schoon. De tijd vliegt om, ook omdat ik me alleen lijfelijk in het restaurant bevind. Net als tijdens de wandeling beheersen herinneringen me voortdurend. Ik hoor en zie mijn zussen continu. Voordat ik er erg in heb, bedankt Santiago de laatste klanten voor hun komst.

De rit naar het strand lijkt vandaag een eeuwigheid te duren. Er wordt niet gepraat. Voordat we uitstappen pakt Santiago mijn hand vast en kust de rug. ‘Ik hou van je en zal dat altijd blijven doen, Allison.’

Met tranen in de ogen sleep ik me met de parasol en badlakens door het hete zand. In een recordtijd zitten we eronder. Ik haal twee flesjes fris uit de koelbox en maak ze voor ons open. Nadat ik dat van mij in één teug heb leeggedronken, ga ik vlak voor hem in kleermakerszit zitten en neem zijn handen tussen die van mij.

‘Ik hou van je, Santiago de Céspedes, en dat zal ik altijd blijven doen,’ begin ik met een geëmotioneerde stem. ‘Je bent een onvoorstelbaar lieve man. Een waar goed mens. En daar heb ik er in de ongeveer dertig jaar die ik op de wereld ben niet veel van om me heen gehad. Eigenlijk maar twee: mijn zussen. Dat jij vorig jaar uit het niets in mijn leven kwam, zouden anderen misschien een wonder noemen. Zelf geloof ik niet in wonderen. Wat het ook was dat ervoor zorgde dat onze paden elkaar kruisten, deed er niet toe. Het zou toch nooit wat tussen ons worden. Door mijn verleden. En vooral door mijn toekomst. Het is nooit de bedoeling geweest dat ik Cuba na twee weken weer zou verlaten. Niet levend tenminste.’

Hij vecht tegen de tranen en knijpt onbewust in mijn handen.

‘Er wachtten in Amerika geen huis, geen familie en geen vrienden op mij. Het enige dat wel op me wachtte was een lange gevangenisstraf. Er was geen enkele reden om verder te leven. En juist talrijke om dat niet te doen. Dat veranderde niet toen iemand achteruit tegen me opknalde, ook al was hij met zijn donkere ogen, halflange glanzende zwarte haar, krachtige kaken en scherpe neus, de mooiste man die ik ooit had gezien. En dan heb ik het nog niet over zijn stem en het supersexy accent…’

We glimlachen beiden en ik kus zijn handen.

‘Om een of andere vage reden wilde hij me het eiland laten zien. Tijdens die ritten, en strandbezoeken, ontdekte ik meer en meer dat zijn uiterlijk helemaal niet het mooiste aan hem is. Bij lange na niet. Door de soms heel maffe dingen die hij zei, zoals na een week beweren dat hij met me zou willen trouwen, begon ik wel aan zijn verstand te twijfelen.’

‘En ik meende ieder woord daarvan,’ glimlacht Santiago.

‘Dat weet ik. En ik vond dat onbegrijpelijk, eigenlijk nog steeds, maar het raakte me ook diep. Het streelde de vrouw in me zoals die nog nooit was gestreeld. Ik voelde je verlangen naar mij zonder dat je met me wilde neu… vrijen. Ik voelde me geliefd en gewild door jou. Ik voelde jouw vriendschap zonder dat je er iets voor terug wilde hebben. Jij liet me zien dat mijn hand ook kan worden vastgepakt uit genegenheid, dat een omhelzing geen bijbedoelingen hoeft te hebben en dat een kus niet automatisch het startschot tot meer hoeft te zijn. Je liet me voor het eerst in mijn leven ervaren wat liefde en liefhebben is. Je toonde me dat liefde ook geduld en begrip hebben voor de ander betekent. Het is overduidelijk dat ik verreweg van perfect ben, zowel vanbuiten als vanbinnen, maar ik zie in jouw ogen, hoor in jouw woorden en voel in jouw aanrakingen altijd juist het tegenovergestelde.’

Ik neem een slok uit zijn flesje. ‘We kennen elkaar nu tien maanden, Santiago. Behalve dat je me in die maanden hebt laten zien en voelen wat liefde is, me een leven hebt gegeven dat ik echt nooit voor mogelijk had gehouden, heb je ook mijn ongelijk bewezen: wonderen bestaan wel. Jij bent een wonder. Mijn wonder. Opmerkelijk genoeg ben ik kennelijk ook een soort van wonder, medisch gezien dan, weet ik sinds vanmorgen. En drie maanden geleden, vermoedelijk de eerste keer dat we met elkaar naar bed gingen, hebben we blijkbaar samen een wonder gemaakt. Een wonder dat ik samen met jou op de wereld wil brengen en samen met jou een toekomst wil geven. Tenminste, als je dat nog wilt.’

HOOFDSTUK 23

EEN ORKEST

Hoewel ik mijn hand zo stevig op mijn mond druk dat ik me zowat verstik, vult mijn gesnik de slaapkamer alsof ik in een microfoon huil. Ondertussen kan ik mijn blik niet van mijn andere hand afhouden. Als ik zijn voetstappen op de gang hoor veeg ik vlug de tranen uit mijn ogen en van mijn wangen. Nadat hij even in de deuropening is blijven stilstaan, komt hij zonder iets te zeggen naast me op de rand van het bed zitten. Zijn arm gaat om mijn schouders, die van mij om zijn middel.

‘Het zijn tranen van geluk, mi amor. Ik kan gewoonweg niet geloven dat ik nu een echte achternaam heb,’ huil ik. ‘Allison de Céspedes…’

‘Een naam die je de rest van je leven zult dragen.’

Ik knik wel vijf keer, dan gaat mijn blik naar de fonkelende diamantenring om mijn vinger die hij krap een uur geleden tijdens de huwelijksceremonie ineens uit zijn zak toverde om die vervolgens met tranen in zijn ogen om mijn vinger te schuiven. ‘Ik vind het gebaar echt heel, heel erg lief, maar ik weet niet of het verstandig is dat ik je moeders trouwring draag. Hij moet een vermogen hebben gekost.’

‘Ze zou het niet anders willen. Bovendien is hij niet meer mijn moeders trouwring, maar jouw trouwring, mevrouw de Céspedes.’

Ik glimlach. ‘Wat als ik ‘m kwijtraak?’

‘Dan kopen we een andere. De ring is niets meer dan een symbool van onze liefde. En onze liefde zullen we nooit kwijtraken, al raak je vijf ringen kwijt.’ Hij streelt mijn wang en kust mijn lippen zachtjes. ‘Dank je dat je in de kerk wilde trouwen, Allison. Ik begrijp dat die plek jou niets zegt, maar het betekent veel voor mij om ten aanzien van God mijn levenslange verbintenis met jou te kunnen uitspreken.’

Ik kus zijn wang en omhels hem steviger. Dan ga ik rechtop zitten, pak zijn hand en leg die op mijn buik. ‘Het gaat ineens heel snel. Mijn buik lijkt alweer dikker dan gisteren.’

Met glinsterende ogen bevoelt hij voorzichtig de zwangerschapsbuik die zich steeds meer begint af te tekenen in mijn kleding. Maar er tekent zich meer nadrukkelijker af, zie ik ook aan zijn blikken. Nog nadrukkelijker moet ik zeggen, want ze waren al niet te missen.

‘Die groeien inderdaad ook lekker door…’

Hij schiet in de lach.

‘Misschien moet je daar ook even voelen.’

Zijn vingers die over mijn… borsten gaan doen me direct onrustig ademen. Als hij een tepel aanraakt, hard als steen, hoor ik mezelf kreunen. ‘Sorry, sinds ik zwanger ben, lijkt alles alsmaar gevoeliger te worden,’ leg ik ongevraagd uit door zijn verwonderde blik. ‘Misschien moet je wat knoopjes losmaken zodat je beter kan voelen…’

Als hij dat heeft gedaan en op mijn verzoek zijn vingers plaats hebben gemaakt voor zijn mond, vult mijn gehijg en gekreun onafgebroken de slaapkamer. Dan moedig ik hem aan om alle knoopjes van de jurk los te maken en ook tussen mijn benen te voelen. ‘Behalve dat alles overgevoelig is, heb ik ook steeds meer zin om… om te vrijen,’ hijg ik.

‘Nog meer zin?’ lacht Santiago.

Ik slaak een verontwaardigde kreun en schuif vervolgens achteruit het bed op. Nadat ik ben gaan liggen, zet ik mijn voeten een stuk van elkaar plat neer. ‘Misschien moet je nu met iets anders dan je vingers voelen…’

Een klein uur later zitten we in de auto. Mijn voeten op het dashboard neerzetten gaat me wat minder soepel af dan gewoonlijk. Terwijl we wegrijden, kijk ik in het spiegeltje van de zonneklep naar mezelf en zie wat ik al dacht: mijn wangen gloeien nog steeds.

‘Je ziet er stralend uit,’ glimlacht Santiago.

‘Met stralend bedoel je dat het me nog steeds is aan te zien dat ik niet zo lang geleden bijna de hele buurt bij elkaar heb gekreund terwijl ik mijn man bijna dwars door het bed heen bonkte?’

‘Dat bedoel ik inderdaad.’

Ik lach met hem mee en val dan abrupt stil. Santiago kijkt van de weg naar mij en vraagt wat er is. ‘Hoe zeg ik dat netjes? Ik had nooit verwacht dat ik van het vrijen zou kunnen genieten. Maar ook niet dat ik er uit mijzelf zin in zou hebben. Dat lag niet aan jou, maar aan… vroeger. Begrijp je wat ik bedoel?’

Hij knikt, pakt mijn hand en kust de palm. We glimlachen kort naar elkaar, dan kijkt hij weer op de weg. Een mooi moment om verder in het boek te bladeren dat in het handschoenkastje ligt. Ik kan geen genoeg krijgen van de foto’s en dwarstekeningen. Als ik in de lach schiet, vraagt Santiago naar de reden.

‘Gelukkig. We kunnen gewoon blijven neu… vrijen tot de bevalling, staat hier.’ Zijn gezicht doet me schateren en bezorgt me uiteindelijk de slappe lach tot mijn kaken er pijn van doen. Ik blader verder en laat hem af en toe weten wat ik lees. ‘Onvoorstelbaar dat ik niet wist dat een zwangere vrouw geen alcohol mag drinken. Hoe onbeschrijfelijk dom en onwetend ben ik eigenlijk?’

‘Je bent niet dom. Hoe kan je iets weten als je niks werd geleerd?’

‘Ik weet nog steeds niet veel, maar zo veel meer dan toen ik naar Cuba kwam. Door jou. Stop alsjeblieft niet met me alles te leren wat je weet of denkt dat ik moet weten. Later wil ik ons kind ook dingen leren zoals jij dat bij mij doet. Ik zou het vreselijk vinden als ons kind op tienjarige leeftijd mij constant dingen moet uitleggen. Ik hoef niet zoals jij alles te weten, maar ik wil niet dat ons kind denkt dat ik dom ben, of zelfs maar merkt dat ik nooit naar school ben geweest.’

‘Ik weet niet alles, Allison.’

‘Zo voelt dat voor mij wel.’

‘We zorgen er samen voor dat ons kind dat nooit zal merken,’ verklaart hij en streelt mijn hoofd. ‘Hoe gaat het na een maand zonder wodka? Eerlijk gezegd merk ik weinig aan je.’

‘Het is dagelijks een gevecht,’ beken ik tot zijn verrassing. ‘Maar een gevecht dat ik ga winnen. Niet alleen voor mezelf, en voor ons, maar vooral voor de kleine die in me groeit. Zelf heb ik nooit een moeder gehad, maar ik wil voor hem of haar de best mogelijke moeder zijn. En dat wil ik al zijn voordat ons kind het levenslicht ziet. Daarom zal ik het gevecht met de wodka winnen, hoeveel moeite me dat ook kost. Hoeveel pijn dat ook doet.’

‘Ik ben trots op je. Maar verberg het alsjeblieft niet voor me als je het zwaar hebt. Ik wil je kunnen helpen.’

‘Je helpt me al met alles. En dat ik eerder al minder ben gaan drinken, heb ik al aan jou te danken. Het volledig stoppen is iets wat ik zelf voor elkaar wil krijgen. Dat is iets wat ik zelf voor elkaar moét krijgen. Van mezelf. Waarmee je me wel kunt blijven helpen is ervoor zorgen dat ons kind zich later niet voor mijn taalgebruik gaat schamen. Ik wil dat ons kind niet één verkeerd woord uit mijn mond zal horen. Blijf me dus alsjeblieft corrigeren, Santiago. Tot vervelens toe. Ik wil zo netjes als jij kunnen praten, zodat ik ons kind ook kan uitleggen waarom het niet oké is om sommige woorden in de mond te nemen. En dat kan niet als ik praat als een ordinaire tien peso puta.’ Hoewel ik door de voorruit kijk, ontgaat zijn blik me niet. ‘Een niet zo nette prostituee, mi amor?’

Na een half uur rijden, informeer ik weer naar onze bestemming. En net als voorgaande keren vergeefs. Ik blader weer vanaf voor af aan door het boek. Na een kwartier sla ik het dicht en doe het terug in het handschoenkastje. Daarna schuif ik tegen hem aan en leg zijn arm langs mijn schouders.

‘Wat denk je ervan dat als het een jongen is hij de naam krijgt van een van jouw zonen, en als het een meisje is ze naar een van mijn zussen wordt vernoemd?’

‘Dat vind ik een heel mooi idee,’ antwoordt Santiago met een stem die verklapt dat hij niet zomaar wat zegt. ‘Goed bedacht, Allison.’

‘Dan is dat afgesproken,’ zeg ik en kus zijn wang vlug. ‘Ga je me nu eindelijk vertellen waar we gaan eten?’

‘Nee.’

‘Niet? Waarom niet?’

‘Omdat we er bijna zijn,’ lacht hij.

Niet veel later rijden we een parkeerplaats op. Er staat geen enkele auto. Ik ga rechtop zitten en kijk hem aan. ‘Ik denk dat ze gesloten zijn, Santiago.’

Hij zegt niks en stapt uit. Terwijl hij om de auto loopt, trek ik vlug mijn slippers aan. Hij helpt me met uitstappen. Zijn gezicht, ondanks dat ik binnen in de chique ogende zaak geen enkele beweging zie, voorkomt dat ik opnieuw opmerk dat het restaurant gesloten is. Meters voordat we bij de ingang zijn, gaan de twee deuren gelijktijdig open en komt een onberispelijk geklede man naar buiten. Hij buigt voor ons alsof we de koning en koningin zijn van… van een land waar ze een koning en koningin hebben.

‘Welkom bij Son Cubano, meneer en mevrouw de Céspedes. Mijn naam is Victor. Graag wil ik u namens het voltallige personeel feliciteren met uw huwelijk. Mogen u beiden de rest van uw levens net zo gelukkig zijn als vandaag.’ Nadat hij Santiago de hand heeft geschud en die van mij heeft gekust, verzoekt hij ons om hem te volgen.

Amper binnen begint een band te spelen. Ik ken het nummer niet en versta er ook geen woord van, maar dat doet er niet toe; mijn ogen vullen zich sowieso met tranen. We gaan een trapje af en staan niet alleen ineens oog in oog met een zeker tien man sterk orkest compleet met een zangeres in een prachtige jurk, maar ook met het voltallige personeel. Er staan zelfs mannen met koksmutsen op. We worden naar de enige tafel gebracht, prachtig gedekt, vlak voor een opengeschoven wand zodat het strand en een bulderende branding erachter onbelemmerd te zien zijn. Nadat ik in een stoel ben geholpen, laat Santiago weten wat we willen drinken. Terwijl Victor en het personeel de aftocht blazen, staar ik Santiago aan. Ik heb de grootste moeite om niet te gaan huilen. Hij glimlacht en zoekt langs glinsterend kristal en blinkend zilver mijn hand op.

‘Voor mijn vrouw: señorita Allison de Céspedes.’

HOOFDSTUK 24

EEN LUCIFER

Het waren bloedhete maanden. Volgens anderen was het een gemiddelde Cubaanse zomer. Deze maand, september, is het minder warm, hoor ik ook om me heen. Maar ik heb het nog steeds snikheet. Mijn gezicht gloeit onverminderd als een vuurtoren. Ik heb Santiago weleens gevraagd of ik in het donker licht geef. De wangen lijken met de week roder te worden. Net als het zweten met de week erger lijkt te worden. Soms, als ik in bed of op de bank lig, zelfs als ik al minutenlang geen millimeter heb bewogen, denk ik dat er insecten over me heen lopen. Niet dat het veel beter is dat het druppeltjes zweet zijn die langs mijn lijf glijden, maar het is toch iets minder goor.

Ik ben zeven maanden zwanger en dat is me van alle kanten aan te zien. Hoewel ik vele kilo’s ben aangekomen is mijn buik het eerste dat anderen van mij zien. Zelfs op straat of in een winkel kijken wildvreemde mensen eerst naar mijn buik. Daarna zijn mijn tieten aan de beurt. Ik bedoel mijn borsten. En tot slot mijn gezicht. Van vrouwen krijg ik dan meestal een blik van medeleven. En dat begrijp ik wel. Vermoedelijk zou ik hetzelfde doen als ik iemand tegenkwam met zo’n buik en enorme joekels van borsten. Het is ook heel goed mogelijk dat ik ze allemaal verkeerd begrijp en het medeleven vanwege mijn gezicht is dat net als mijn handen en voeten vocht vasthoudt als een spons.

Lopen gaat goed. Al vind ik zelf dat ik zo nu en dan waggel als een eend. Santiago vindt van niet. Autorijden met mijn voeten op het dashboard doe ik niet meer. Die houding zit niet meer lekker. En bovendien ziet het er niet uit. Ik voel me als een dikke worst die wordt dubbelgevouwen. De wenteltrap kom ik wel omhoog, maar van harte is het niet. Zo nu en dan heb ik het gevoel dat ik Santiago op mijn rug mee naar boven zeul. Toch wil ik niet dat hij beneden een slaapkamer voor ons inricht. Ik wil ons kind in onze eigen slaapkamer ter wereld brengen. Door wie weet ik nog niet. Nadat die arts ons in mei vertelde dat ik zo’n drie maanden zwanger ben, ben ik niet meer bij hem of bij een verloskundige geweest, zoals hij me adviseerde. Ik wil gewoonweg niet dat iemand anders ziet wat er in mijn lijf is gekrast. Santiago en ik hebben er lange gesprekken over gehad. Nadat ik had beloofd dat ik het direct zou aangeven als iets niet goed aanvoelde, of als ik me zelfs maar een beetje ziek voelde, heeft hij zich bij mijn wens neergelegd. Hoe vreselijk ik het ook zal vinden als iemand anders de woorden ziet; dat zal me er niet van weerhouden om aan de bel te trekken als ik vermoed dat er iets niet goed gaat met ons kindje en medische zorg nodig is.

Ik verwelkom Santiago met een glimlach boven op het balkonterras. Als hij een stoel wil bijtrekken, zeg ik dat hij bij me op de bank moet komen zitten. Nadat hij dat heeft gedaan, ga ik weer liggen en leg mijn hoofd op zijn bovenbeen.

‘Iedereen weg?’ vraag ik terwijl hij mijn haar begint te strelen.

‘We zijn alleen.’

‘Zullen we dan gelijk naar de slaapkamer gaan?’

Zijn adem stokt kort. Ik proest het uit en mijn kont krijgt een tik.

‘Wat was er met die man?’

‘Welke man bedoel je?’

‘Die met de gouden tanden.’

‘Heb je hem gezien?’

‘Blijkbaar.’

Het is even stil.

‘Ben je er nog?’

‘Mijn stem kwam hem bekend voor. En blijkbaar kende hij iemand met hetzelfde litteken als ik op een hand heb.’

‘Waarom ergerde je dat zo?’

Opnieuw is het even stil.

‘Zit er misschien ruis op de lijn?’

‘Waarschijnlijk door het drammerige.’

‘Kan ik me voorstellen. Vreselijke kerel trouwens met al dat goud in zijn smoelwerk. Wat een ongure tyfuskop. Niet prettige rotkop, bedoel ik. Of kan ik dat ook niet zeggen?’

‘Rotkop kan prima,’ snuift Santiago vermaakt.

Terwijl ik geniet van zijn strelingen is het een poosje stil.

‘Wil je wat drinken?’

‘Waarom heb je me nooit gevraagd hoe ik hem heb vermoord?’

Opnieuw laat een reactie even op zich wachten. Ditmaal helemaal te begrijpen. ‘Omdat ik wachtte totdat jij daaraan toe bent. Als dat nooit zou gebeuren, was dat ook prima.’

‘Wil je het wel weten?’

‘Waarom zou je het aan mij willen vertellen?’

‘Ik wil dat je weet welke vreselijke dingen jouw vrouw, en over twee maanden de moeder van jouw kind, heeft gedaan. Toen we in Caibarién waren, heb ik over mijn leven verteld, maar niet over dat deel; hoe ik hem heb vermoord. Dat heb ik gedaan omdat hij me ineens wilde vermoorden. Ik kon niet anders. Maar de wijze waarop ik dat heb gedaan was niet alleen die van iemand die wanhopig zichzelf het leven probeert te redden. Uit blinde haat heb ik hem iets vreselijks aangedaan. Alsof ik wraak nam op iedereen die ooit misbruik van mij had gemaakt. Ik wil dat je weet wat ik heb gedaan. En het liefst vóór de geboorte van ons kind zodat we daarna nooit meer over die ochtend hoeven te praten.’

‘Dan wil ik het graag weten, als je daar op een dag aan toe bent.’

‘Vandaag is die dag.’

‘Weet je dat zeker?’

‘Si, mi amor.’

Nadat hij drinken voor ons heeft gehaald en weer is gaan zitten, en ik mijn hoofd terug op zijn dij heb gelegd, is het nog een minuut of wat stil. ‘Als je wilt dat ik stop met vertellen, dan kun je dat elk moment zeggen, Santiago. Dan stop ik direct.’

‘Dat zal niet gebeuren.’

We zaten aan tafel. Ik had ontbijt voor ons gemaakt, zoals ik dat vaak deed. In tegenstelling tot gewoonlijk was het doodstil in de keuken. De radio stond uit en hij zei geen woord, terwijl hij tijdens het ontbijt altijd op zijn praatstoel zat en kletste over alledaagse onderwerpen, zoals wat hij die dag allemaal met me ging doen. Hij at en dronk ook amper iets. Als ik wat zei, reageerde hij nauwelijks of helemaal niet. In al die jaren had ik hem nog nooit zo meegemaakt. Voorzichtig informeerde ik of hij met het telefoontje vanmorgen vroeg misschien vervelend nieuws had gekregen. Hij keek me met een ruk aan. Ik zag de vuist niet aankomen. Het werd gewoon ineens zwart voor mijn ogen. Ik kwam languit op de grond in de schuur weer bij bewustzijn. Hij stond verderop met zijn rug naar me toe een mes te slijpen. Het touw bungelde boven me aan een balk. Zonder zich naar me om te draaien vertelde hij dat vandaag onze laatste dag samen was. Hij zou eerst een eind maken aan mijn leven en daarna aan dat van hem. Een week voordat we naar een stad zouden gaan waar we vaker waren geweest, en waar ik na maanden van voorbereidingen uit het motel wilde ontsnappen, zou hij me alsnog vermoorden. Hij was doof voor al mijn smeekbedes. Ik moest wat doen, wilde ik na al die jaren van overleven het er vandaag levend vanaf brengen. Daarom krabbelde ik geruisloos op en sloop op hem af. Onderweg pakte ik voorzichtig het enige dat op een werkbank voor het grijpen lag: een klein zakmes. Ik vouwde het voorzichtig open. Hooguit een meter van hem vandaan draaide hij zich ineens naar me om. Ik stak het zakmes razendsnel drie keer in zijn buik. In een ongecontroleerde beweging zwaaide hij zijn mes rakelings langs mijn gezicht. Omdat ik hem weer in zijn buik stak, vloog het mes uit zijn hand en kwam een eind verderop in de schuur terecht. Ik begon weer te steken, te steken en te steken, in zijn borst, buik, armen, benen, in zijn handen die hij afwerend voor zich omhooghield. Bloed spatte in het rond, in mijn gezicht, op mijn lijf. Hij wankelde als een dronkenlap van me vandaan. Keer op keer stak ik het zakmes in zijn rug. Toen viel hij op de grond, kreunend en kermend van de pijn. Ik boog me naar hem omlaag, met mijn mond vlak bij een oor: ‘De dichtstbijzijnde buren wonen vier kilometer hier vandaan, lieve Allison. Gil dus wat je wilt, er is toch niemand die je hoort. Maar ik word er wel heel erg geil van, dus stop alsjeblieft niet met gillen en kermen. Hoe vaak heb je die zieke pleuriszin tegen me gezegd, oude, gestoorde, verrotte tyfushond? Duizend, tweeduizend keer? Misschien vaker?’ Uiteraard kreeg ik geen antwoord. Daarop ramde ik het zakmes zo hard in zijn borst dat volgens mij de punt op een bot afbrak. Hij schreeuwde het uit. Omdat hij tien minuten later nog leefde, besloot ik zijn mes te gaan zoeken. Totdat mijn blik op het stuk touw aan de balk viel. Opeens zag ik mijn zus, maar ook de vele andere meisjes eraan bungelen, akelige geluiden voortbrengend, wild trappend met hun benen, vergeefs vechtend voor hun leven. Het was alsof iemand anders bezit van me nam en me influisterde wat ik moest doen om mijn zus en de anderen te wreken, maar ook vanwege wat ik al die jaren heb moeten doorstaan. Ik veegde de tranen uit mijn ogen en sleepte hem onder het touw. Omdat hij groot en zwaar was, duurde dat even. Bijna te lang, was ik bang, want hij reageerde niet toen ik de strop om zijn hals deed. Na een poosje draaien aan de slinger aan de wand, waardoor het touw om zijn hals zich straktrok en uiteindelijk zijn bovenlijf van de grond werd getild, kwam er ineens weer geluid uit hem. Geluid dat ik te vaak had gehoord. Alleen klonk het ineens een stuk minder akelig. Zijn handen probeerden het touw boven zich vast te grijpen, helemaal toen ik hem verder omhoog takelde totdat hij met zijn tenen nog maar net op de grond kon blijven staan. Daarna takelde ik hem een paar centimeter verder omhoog zodat hij alleen nog aan het touw bungelde. Zijn benen bewogen soms zo wild dat zijn hele lijf van links naar rechts slingerde. Net als dat ding in de grote afzichtelijke, kut klok in de woonkamer die constant heen en weer ging. Wanneer het akelige geluid bijna stopte, liet ik hem weer met de voeten op de grond terugzakken. Als hij weer enigszins op adem was, takelde ik hem opnieuw omhoog, zoals hij dat vaak bij anderen had gedaan. Dat heb ik zeker vijf keer herhaald. Nadat ik hem had laten terugzakken totdat zijn tenen net de grond raakten, ben ik gaan douchen. Daarna trok ik de kleding aan die ik altijd moest dragen als we naar de stad gingen en ik zijn kleindochter speelde. Ik stopte nog een broek en wat extra shirts in een reistas, pakte een wegenkaart van de staat en alles wat eetbaar is, plus al het geld dat hij in huis had. Nadat ik alles in zijn auto had gelegd, zette ik twee jerrycans met benzine in de woning klaar en eentje in de schuur. Toen ik benzine over hem heen begon te gieten, schoten zijn ogen open. Eigenlijk verbaasde het me dat hij nog leefde. Door de jerrycan in mijn handen vulde zijn blik zich in een oogwenk met pure doodsangst. Zoals ik hem ontelbare keren heb aangekeken. Ik vertelde hem dat hij jaren geleden had gedreigd, als ik mezelf niet precies sneed zoals hij dat wilde, om mijn zus als een fakkel te laten branden. Dat had hij niet gedaan, maar hij had haar wel opgehangen. Daarna liet ik hem weten dat ik wel ging doen waarmee hij had gedreigd. Ik eindigde met zijn eigen woorden: ‘Gil wat je wilt, er is toch niemand die je hoort.’ Vervolgens pakte ik het doosje lucifers, stak een stokje aan en liet hem dat goed zien. Terwijl hij paniekerig van me vandaan probeerde te komen, wat door het strakgetrokken touw om zijn hals nutteloos was, gooide ik de lucifer tegen hem aan. Hij ontvlamde als een bolletje watten dat in aceton was gedoopt. Of niemand zijn gegil heeft gehoord, durf ik te betwijfelen. Ik hoor het zelfs soms nu nog.

HOOFDSTUK 25

EEN ALLEDAAGS LEVEN

De stilte nadat ik het schrift in het gras heb neergelegd is oorverdovend.

Mijn dochters staren in gedachten verzonken naar de rivier. Mia kijkt naar mij, al geloof ik niet dat ze mij ziet maar wat ik zonet heb beschreven. Ben ik nu echt te ver gegaan?

‘Een week voordat je wilde ontsnappen, had hij besloten om je alsnog te vermoorden?’ vraagt Natalia.

Ik knik en heb moeite om mijn verbazing en vooral opluchting te verbergen. Ik heb net voorgelezen hoe ik in koelen bloede een man heb opgehangen én levend in brand heb gestoken, en daar gaat de eerste vraag die wordt gesteld niet over.

‘Mag ik vragen waarom je niet eerder hebt geprobeerd om te ontsnappen? Of… Ik bedoel: je bent helemaal naar Cuba gegaan om… om iets vreselijks te doen…’

‘Tot dan durfde ik niet te ontsnappen. De buitenwereld was voor mij even, of misschien zelfs wel angstaanjagender als de wereld waarin ik leefde. Mijn ervaringen met mensen waren niet de beste. Ik dacht dat iedereen zo was. En wat betreft een eind maken aan mijn leven…’ Ik stroop beide mouwen van de jurk omhoog en laat ze mijn polsen zien. ‘Ze vallen nauwelijks op tussen de andere littekens, maar de eerste jaren bij hem heb ik drie keer geprobeerd een eind te maken aan mijn leven. En alle drie keer wist hij dat te voorkomen. Hij was een gepensioneerde arts en wist precies wat te doen, ook met de wonden die hij zelf veroorzaakte.’

Ze kijken me alle drie onthutst aan. Niemand zegt wat. Mia veegt langs haar wangen en heeft de grootste moeite om niet in huilen uit te barsten.

‘Op een dag wilde ik niet meer dood, maar overleven, niet alleen voor mijzelf maar vooral voor mijn zussen. Iemand van ons moest het overleven, of in elk geval niet sterven door toedoen van de mensen die ons gevangen hielden en misbruikten. Na mijn ontsnapping en bijna twee maanden te hebben rondgezworven, en me op elke plek een buitenstaander te hebben gevoeld, iemand die moeite had om haar eigen naam te schrijven en niks wist, zelfs niet hoe je een buskaartje moest kopen, geen basale omgangsvormen kende, iemand die het niet gewend was om iets aan haar voeten en om haar lijf te dragen, alsof ik van een andere planeet kwam, besloot ik dat het genoeg was geweest en een eind te maken aan mijn leven. En dat besloot ik op Cuba te doen.’

‘Het spijt me, mam.’

‘Wat spijt je, Vivian?’ reageer ik verbaasd.

‘Al het gezeik dat je al die jaren van mij, maar vooral van Natalia, hebt moeten aanhoren,’ begint ze en retourneert het plagerige duwtje van haar zus. ‘Gezeik over kleding, jongens, kapsels, dat de schoenen niet lekker zitten, hoe saai school is, vriendjes, relatie akkefietjes, onze gezinnen, enzovoort, enzovoort. Al het onbeduidende waarmee we jou hebben lastiggevallen terwijl jij de eerste dertig jaar van jouw leven iedere dag… En daarna de vreselijke herinneringen waarmee je moest leven. Ik voel me zo’n verwend snertwijf.’

‘Het doet me goed om dat te horen.’

‘Hoezo?’ reageert zij op haar beurt verbaasd. Drie paar ogen zijn op me gericht.

‘Dat betekent dat het jullie vader en mij gelukt is om jullie het leven te geven dat we voor ogen hadden: een alledaags leven waarin de grootste problemen zijn dat school saai is, schoenen niet lekker zitten, jullie haar niet doet wat jullie willen, en een jurk uitkiezen voor een schoolfeest of een avondje uit het probleem van de maand is. Een leven zonder echte problemen en zorgen. Een leven zonder herinneringen waardoor jullie midden in de nacht zwetend wakker schrikken, een blik in de spiegel op je naakte lijf of op straat het horen van een bepaald woord jullie herinnert aan gebeurtenissen.’

‘Schrik je nu nog weleens in de nacht wakker dan?’

Ik aarzel en knik.

‘O, wat vreselijk,’ snikt Natalia. ‘Na al die jaren nog.’

‘Je las net voor dat je het gegil van die man nog weleens hoort. Is dat nog steeds?’

Ik knik opnieuw. ‘Maar zijn gegil wordt meestal overstemd door dat van anderen. Van vele anderen.’

‘Je bent zeventig en hoort nog steeds wat er is gebeurd in je de jaren voor je dertigste?’

‘En ik zie het. Maar lang niet zo vaak en ook heel anders dan vroeger,’ probeer ik ze gerust te stellen. ‘Alles wordt namelijk overstemd door jullie stemmen en gelach, het glinsteren van geluk in jullie ogen, en de wetenschap dat jullie gelukkig zijn met jullie gezinnen. Dat bewijst iedere dag weer dat wij erin zijn geslaagd om jullie een onbekommerd leven te geven én te beschermen tegen de demonen uit onze levens.’

‘De demonen uit jullie levens?’

Ik knik, kijk even van ze weg zodat ze de emoties in mijn gezicht niet zien, pak dan het schrift uit het gras en sla het open. Nog voordat ik met voorlezen ben begonnen, glippen de eerste tranen al uit mijn ooghoeken.

HOOFDSTUK 26

EEN AKELIG GEVOEL

Ik heb een beetje spijt van de wandeling. Eerlijk gezegd begrijp ik niet goed wat me bezielde om op dit tijdstip een stukje door de buurt te gaan lopen. Misschien wilde ik mezelf bewijzen dat ik nog fit genoeg ben voor een wandeling. Geen idee. Ik ben in elk geval blij dat ik weer thuis ben. Alleen het woord al maakt me gelukkig, stel ik glimlachend vast, terwijl ik door de steeg loop. Als ik met iets geen rekening had gehouden in mijn leven, dan is het wel dat ik op een dag een plek ‘thuis’ zou noemen. En al helemaal niet op een tropisch eiland waar het twaalf maanden per jaar zomer is en waar ze een taal praten die ik nog steeds niet begrijp.

Het buitenterras is zeker voor driekwart gevuld. Ik voel me direct schuldig dat ik ben gaan wandelen. In de keuken vraag ik aan Basillio of ik kan helpen. Aan Ines en Aletha vraag ik hetzelfde. Maar niemand kan mijn hulp gebruiken. Ze willen wel allemaal weten hoe het met me gaat. Santiago stelt voor dat ik op het balkonterras lekker languit met een groot koel glas limonade in de schaduw ga liggen. De limonade klinkt me niet verkeerd in de oren, maar ik heb behoefte aan wat bedrijvigheid om me heen. Daarom ga ik aan een schaduwrijke tafel op de rand van het buitenterras zitten.

De citroenlimonade smaakt me goed, stel ik niet voor het eerst vast, terwijl ik aandachtig door een lokale krant blader alsof ik begrijp wat erin staat. Zo nu en dan laat ik mijn blik over het terras gaan. Bekende gezichten knikken en glimlachen dan naar me, informeren met gebaren hoe het met mij gaat, en maken bewegingen die hopelijk niet overeenkomen met de ware omvang van mijn buik. Tijdens een slok zie ik hem plots aan de andere kant van het terras zitten; de man met de gouden tanden die Santiago van de week lastigviel over zijn stem en het litteken op zijn hand. En ditmaal is hij niet alleen. De man die schuin tegenover hem zit heeft een net zo ongure rotkop, misschien zelfs nog wel erger.

Ik blader verder en krijg ongevraagd van Ines een nieuw glas limonade en een bordje met meloenpartjes. Als ik wat later op kijk zie ik dat de twee mannen weer, of misschien nog steeds, langs andere gasten naar me kijken. Die met de gouden tanden glimlacht. Maar het is geen glimlach uit vriendelijkheid. Er gaat iets minachtends vanuit. De andere man staart me alleen maar aan. Ongure klootzakken.

Wanneer ik wat later het drinken en de meloen op heb besluit ik alsnog naar boven te gaan. Mijn oogleden zijn ongemerkt zwaarder geworden en de bank onder het schaduwdoek is een wel heel erg aanlokkelijke plek geworden. Omdat ik hem niet wil storen, vraag ik aan Aletha of ze Santiago in de keuken wil laten weten dat ik naar boven ga. Op weg naar de wenteltrap komen de twee ongure klootzakken me tegemoet gelopen. Ik probeer wat sneller te lopen, zodat ik eerder bij de trap ben en niet langs hen hoef.

Meters voordat ik de trap heb bereikt, beginnen ze al tegen me te praten. Met een geforceerd vriendelijk gezicht probeer ik met gebaren uit te leggen dat ik ze niet begrijp. De man met de gouden tanden wijst naar mijn buik. Ik denk dat hij wil weten hoeveel maanden ik ben. Hoewel ik niet begrijp waarom hem dat een zier interesseert, steek ik een hand en een duim en wijsvinger op. Opeens legt hij een hand op mijn buik en raakt daarbij opzettelijk ook mijn tieten aan. In een reflex sla ik de hand weg. Niemand raakt mij meer aan zonder dat ik dat wil. De woorden die ze daarna tegen me zeggen, versta ik eveneens niet, maar dat is ook niet nodig. Het is duidelijk dat ze me verrot schelden, zie ik ook aan de geschokte reacties van gasten om ons heen. Terwijl ik een serie woorden met een soortgelijke betekenis in het Engels retourneer loop ik langs hen de trap op. Hooguit een minuut later staat Santiago op het balkonterras. Hij is duidelijk meer overstuur door het gebeurde dan ik. Het kost me dan ook even om die ijzige blik weer uit zijn ogen te krijgen.

Als het restaurant gesloten is blijven we thuis. Vandaag hebben we beiden geen zin om naar het strand te gaan. Bij elkaar op het balkonterras liggen is zeker ook geen vervelende manier om de rest van de middag door te brengen, ondanks dat de bank de laatste tijd wel wat krap begint te worden om met zijn tweetjes languit op te liggen. Of moet ik met zijn drietjes zeggen?

In de keuken van het restaurant kook ik voor ons het avondeten. Santiago mag even niks doen. We eten het Cubaanse gerecht dat ik van hem heb geleerd op het buitenterras vlak naast het water op. Het smaakt niet helemaal hetzelfde dan als hij het maakt, maar het smaakt zeker niet verkeerd. We blijven zitten tot de zon bijna onder is.

Door hem onder de douche gewassen worden is een gebeurtenis waar ik geen genoeg van kan krijgen. De tedere, maar ook erotische aanrakingen en strelingen brengen me telkens in een roes van geluk en verlangen. Ik baal dan ook altijd als een stekker als hij zegt dat hij klaar is. Gelukkig betekent dat ook dat ik hem van top tot teen mag gaan wassen, waarbij dat laatste wel wat lastig is geworden. Daarna verkassen we naar de slaapkamer, gaat het kleine tv’tje aan en vertaalt Santiago wat de Cubaanse nieuwslezeres te melden heeft.

Ik schrik met een ruk wakker. De tv is uit. Alleen de kleine schemerlamp brandt. Santiago zit nog naast me, leunend tegen het hoofdeind van het bed. Vreemd genoeg heeft hij zijn kleren weer aan. Ik streel zijn arm. ‘Sorry, dat ik in slaap ben gevallen.’

‘Dat geeft niet,’ zegt hij op zachte toon.

‘Hoe laat is het?’ wil ik weten en rek me lang uit.

‘Iets na middernacht.’

‘Wat, heb ik zo lang geslapen?’

‘Je hebt je slaap nodig.’

‘Waarom heb je je kleren aan?’

Als ik geen antwoord krijg, draai ik me naar hem toe.

‘We moeten praten, Allison.’

Zijn stem zorgt ervoor dat ik plotsklaps klaarwakker ben. Met zijn hulp krabbel ik op en ga naast hem tegen het hoofdeind zitten. Zijn gezicht zorgt er vervolgens voor dat een bijzonder akelig, nerveus gevoel me in bezit neemt. ‘Wat is er dan?’

Hij is nog een tel of wat stil. ‘Net als jij wil ik geen geheimen voor je hebben. Maar ik wist niet hoe ik het moest vertellen, zelfs niet hoe ik moest beginnen. En ik was vooral zo bang dat je…’

‘Wat is er dan, Santiago?’ zeg ik als hij met praten stopt, en ga meer rechtop en naar hem toe zitten. ‘Je maakt me bang. Gaat het over mij? Of over ons? Hou je niet meer van me?’ zeg ik met een overslaande stem.

Hij neemt vlug mijn gezicht tussen zijn handen. ‘Er is niemand in de wereld van wie ik meer hou, Allison. En over twee maanden hou ik even veel van het kleine mensje dat in je groeit. Mijn liefde voor jou en ons kind is voor eeuwig. Het gaat over mij, over wie ik ben…’

‘Hoe bedoel je: over wie je bent?’

We horen beiden het geluid buiten bij de wenteltrap.

‘Wat was dat, Santiago?’

Hij glipt uit bed en loopt vlug en geruisloos naar de commode. In plaats van dat hij een lade opentrekt, maakt hij een plank aan de onderkant deels los. Een tel later komt er een pistool achter vandaan. Daarna nog een.

‘Wat moet je met die wapens?’ fluister ik geschrokken.

Voordat hij terug is bij het bed horen we gemorrel aan de deuren op het balkonterras. Hij geeft mij een pistool en steekt de andere op zijn rug in zijn broek.

‘De mannen van vanmiddag zijn hier om me te vermoorden.’

‘Wat? Hoezo? Hoe bedoel je? Waarom willen ze je vermoorden?’

‘Er is nu geen tijd om dat uit te leggen. Als ze daarin slagen dan moet je… Het spijt me vreselijk dat ik je dit aan doe, maar dan moet je met dit pistool direct een eind maken aan je leven. Ze mogen je beslist niet levend in handen krijgen, Allison. Zet de loop tegen je slaap en haal de trekker over voordat ze bij je zijn.’

Ik weet niet wat ik moet zeggen. Mijn hersenen lijken geen woorden meer te kunnen vormen en mijn stembanden geen klanken meer voort te kunnen brengen. Dan horen we de vloer in de zitkamer zacht kraken.

Santiago omhelst me en neemt aansluitend mijn gezicht weer tussen zijn handen. Ik zie tranen in zijn ogen. ‘Ik hou van je, Allison de Céspedes.’

Ik spreek mijn liefde ook voor hem uit en druk me tegen hem aan. Het idee dat dit blijkbaar de laatste keer kan zijn dat ik zijn warme lijf tegen dat van mij voel, maakt me misselijk van verdriet. Helemaal als hij me loslaat en fluistert dat ik in de hoek van de kamer op de vloer moet gaan zitten. Terwijl voetstappen over de gang langzaam dichterbij komen, glimlacht Santiago naar me. Ik probeer terug te glimlachen. Geen moment zie ik angst in zijn gezicht voor wat gaat komen. Wat ik wel zie is liefde in zijn ogen. Zo onbeschrijfelijk veel liefde dat tranen spontaan langs mijn wangen beginnen te rollen.

‘Alejandro…’ klinkt zacht vanaf de gang.

Ik kijk Santiago verbaasd aan, ook omdat de stem me bekend voorkomt. Zelf lijkt hij niet verbaasd. Hij richt wel het wapen in zijn hand nadrukkelijker op de deur.

‘Alejandro…’

Nog steeds reageert Santiago niet.

Dan zegt de stem achter de deur iets in het Spaans en begint Santiago te glimlachen. Er wordt over en weer in het Spaans gesproken. Even later gaat de deur langzaam open. Pas als Santiago de persoon in de opening ziet laat hij het pistool zakken. De man komt voorzichtig binnen.

‘Alejandro?’

Ze steken beiden hun wapen op de rug in hun broek en stappen op elkaar af. Vlak voor elkaar blijven ze stilstaan. De man, net zo groot als Santiago, wat langer golvend haar, knap maar ook best wat onguur, lacht hard en lijkt dan ineens geëmotioneerd. Santiago zelf trouwens ook. Dan omhelzen ze elkaar. En de wijze waarop ze dat doen, verklapt mij dat ze veel voor elkaar betekenen. Heel veel zelfs. Als de man mij ziet, kom ik van de vloer omhoog, wat nog niet zo eenvoudig is.

‘Dit is Allison, mijn vrouw,’ stelt Santiago me voor en legt uit dat ik geen Spaans spreek.

‘Je vrouw?’ herhaalt de man en lijkt weer wat geëmotioneerd. Misschien ook door mijn buik, denk ik door zijn blik.

Santiago knikt. ‘Allison: dit is Guillermo, mijn broer.’

‘Je broer?’ fluister ik nu stomverbaasd.

Opnieuw knikt hij. ‘Ik leg het je straks allemaal uit.’

De man komt dichter naar me toe. Wanneer zijn blik heel kort omlaaggaat, zie ik dat mijn ochtendjas iets openhangt. Ik trek hem vliegensvlug dicht. Hij glimlacht vriendelijk en doet alsof hij de littekens niet heeft gezien. Dan kust hij de rug van mijn hand.

Terwijl de broers op de gang met elkaar op fluistertoon praten, trek ik vlug een jurk aan. Ik weet niet hoe ik het heb. Vragen schieten als knikkers door mijn hoofd. Waarom verwachtte Santiago iemand die hem wilde vermoorden? Waarom heeft hij nooit verteld dat hij een broer heeft? En waarom riep zijn broer hem bij de naam Alejandro? Ik ben net klaar als Santiago de slaapkamer binnenkomt. Hij gaat vlak voor me staan en weifelt of hij zijn armen om me heen zal doen. Hij besluit van niet. Waarschijnlijk door mijn lichaamstaal.

‘Wat gebeurt er allemaal, Santiago… Alejandro… of hoe je ook heet?’

‘Ik begrijp dat je boos op me bent.’

‘Boos komt niet eens in de buurt van wat ik nu voel.’

‘Dat begrijp ik. En het spijt me vreselijk dat ik je dit allemaal aandoe, helemaal nu, nog geen twee maanden voordat… Maar ik leg je straks alles uit en beantwoord elke vraag die je hebt. Eerst moeten we hier zo snel mogelijk weg. Anders valt er niets meer uit te leggen en te beantwoorden. Stop wat kleren van ons in een tas en dan vertrekken we.’

‘Waar gaan we dan heen?’

‘Een ander huis hier ver vandaan.’

‘En wanneer komen we dan terug?’

‘Nooit meer, Allison.’

HOOFDSTUK 27

EEN GEZICHT

Hoewel ze vriendelijk naar me knikken, schrik ik van de vier mannen die op het balkonterras staan. Hoewel ze er alle vier even onguur uitzien, schrik ik het meest van hun wapens. Santiago helpt me in het donker de wenteltrap omlaag. Beneden blijken nog twee mannen te staan, net als aan het begin van de steeg. Ook allemaal met grote wapens. We lopen niet verder. Er wordt door walkietalkies gesproken. Niet veel later zie ik door de steeg koplampen van auto’s in de straat. Santiago zegt dat we naar die auto’s gaan. Hij heeft een arm om mijn schouders en in een hand een pistool.

Drie mannen lopen voor ons uit de steeg door met hun wapens in de aanslag. Er staan vier auto’s met draaiende motoren voor het restaurant. Portieren worden geopend. Santiago helpt me met instappen, daarna gaat hij naast me op de achterbank zitten. De reistas en mijn schoudertas liggen tussen ons in. Ik voel hem naar me kijken, terwijl ik naar het appartement boven het restaurant kijk waar ik voor het eerst in mijn leven ontdekte hoe het is om gelukkig te zijn.

We zijn nog geen minuut onderweg als er ineens van twee kanten auto’s met hoge snelheid de weg op rijden. Ik gil. Oorverdovende knallen klinken. Ruiten springen kapot. Stukjes glas vliegen in het rond. Een auto ramt ons waardoor we met de zijkant geparkeerde auto’s raken. Santiago smijt de tassen op de vloer en duwt me plat op de bank. Hij gaat boven me liggen. Dan hoor ik vlakbij keiharde knallen. Voorin klinkt oorverdovend geratel. Kogelhulzen vallen om me heen. Dampen en een typische geur vullen de auto.

Opeens worden we weer geramd, eerst van rechts, dan van links. Kogels fluiten door de auto. Over de achterbank heen en door de voorruit zie ik dat achter en voor ons wordt geschoten op andere wagens. Terwijl we met hoge snelheid over een slecht verlichte weg scheuren, herken ik over de rand van het portier heen de bestuurder van de auto rechts van ons: de man met de gouden tanden. Ik voel in mijn tas en haal dan het pistool tevoorschijn dat Santiago me in de slaapkamer gaf. Zonder goed te mikken, schiet ik op de auto. Bij het eerste schot wordt het wapen zowat uit mijn hand geslagen. Als ik het in beide handen neem, gaat het afvuren van de tweede en derde kogel beter. De knallen zijn echt keihard. Guillermo heeft het niet meer en buldert van het lachen. Hij roept iets in het Spaans. Santiago zegt dat ik moet gaan liggen.

‘Ze proberen niet alleen ons, maar ook ons kind iets aan te doen!’ roep ik terug. ‘Ik ga niet rustig afwachten of ze dat lukt!’

Guillermo schatert opnieuw. Als de auto rechts ons weer raakt, kom ik iets hoger achter het portier vandaan en haal de trekker over en houd die ingedrukt. Kogels worden achter elkaar uitgespuwd. Plots maakt de auto met de man met de gouden tanden een abrupte beweging van ons vandaan en knalt vol op een geparkeerde vrachtwagen. Een grote explosie volgt, vlammen slaan vele meters hoog de lucht in. Guillermo lacht hard, de man achter het stuur ook. Santiago niet. In zijn ogen zie ik iets van trots, maar ook verdriet. Vermoedelijk omdat hij zijn vrouw en ongeboren kind in deze levensgevaarlijke situatie heeft gebracht.

Even abrupt als het schieten is begonnen stopt het ook weer. Toch blijven we op hoge snelheid door de straten rijden. Waarschijnlijk ook door de sirenes die in de verte klinken. Door de walkietalkie horen we dat we een auto met drie mannen hebben verloren en dat er twee gewonden zijn. Santiago zegt niks, zijn blik wel.

Wanneer we de stad uit zijn gaan we al snel de hoofdweg af. Mijn hartslag keert terug naar normaal. Mijn vingers trillen niet meer. Beelden en geluiden van de achtervolging en schietpartij blijven nog een poosje door mijn hoofd gaan. Over hobbelige en kurkdroge weggetjes rijden we dwars door weilanden, bossen, gehuchten, langs riviertjes en meertjes. Ondanks dat het een heldere nacht is, is het zicht soms slecht. Vooral door de wolk met zand en steentjes die de auto voor ons opwerpt. We stoppen alleen als ik moet plassen. En dat doen we driemaal. Dat geeft de mannen ook gelegenheid om te kijken of we worden gevolgd. Santiago is zwijgzaam. Al sinds we Matanzas uit zijn staart hij voornamelijk zijn kant van de auto uit. Hij praat alleen als zijn broer iets tegen hem zegt. Ik pak zijn hand en kus de palm, dan leg ik die samen met de mijne op mijn buik. Hij kijkt me aan en retourneert mijn glimlach. In zijn ogen zie ik dat hij begrijpt wat ik hem zonder woorden probeer te zeggen. Met een hoofdknikje bevestigt hij dat we alles zullen doen om het leven dat in mij groeit te beschermen. Zelfs als dat betekent dat we andere levens tot een eind zullen moeten brengen.

Na zo’n drie uur rijden komen we bij een poort. Er staan twee gewapende mannen. We rijden het terrein op. In de verte zijn de omtrekken van verschillende gebouwen zichtbaar. Terwijl ik uitstap hoor ik een branding. Ik snuif de zoutige wind gretig op. Er staan meer gewapende mannen. Ze begroeten Santiago met veel respect en knikken met eenzelfde eerbied naar mij. Onze reistas wordt naar een slaapkamer gebracht. Nadat ik me in een mooie badkamer heb opgefrist, ga ik buiten op een verandatrap zitten. Santiago praat verderop met de mannen. Hij doet dat op een bevlogen, bijna emotionele wijze. Daarna omhelst hij ze een voor een. Hoewel ik er geen woord van versta is het me duidelijk dat deze mannen een zeer bijzondere, diepgaande verbintenis hebben.

Aansluitend lopen we samen naar een steiger die ver de zee ingaat. We gaan op het uiteinde zitten. Ik kijk naar hem, hij staart over een kalme zee, bijna magisch glanzend onder de maan, naar de horizon. Er wordt niet gesproken, alleen de golven zijn te horen.

‘Mijn naam is Alejandro Hernández Rivera,’ begint hij zonder zijn blik van de zee te halen. ‘Mijn ouders zijn Hector Hernández en Esperanza Rivera. Ik ben zesendertig jaar geleden geboren in Morelia, Michoacán de Ocampo, Mexico. Tot vier jaar geleden was ik samen met mijn broer de leider van het Rivera-kartel.’

‘Sorry, ik weet niet wat dat is…’

‘Het Rivera-kartel is de grootste en volgens velen de meest beruchte misdaadorganisatie van de wereld. Een organisatie met vele duizenden gewapende leden, met burgermeesters, ministers, politiecommissarissen, rechters en hoge officieren op de loonlijst, met een jaaromzet waarmee staatsschulden van landen kunnen worden afbetaald. Een organisatie die zich bezighoudt met drugs- en wapenhandel, prostitutie, uitbuiting, chantage, met moord. Een organisatie die vele duizenden doden op haar geweten heeft.’

Ongemerkt heb ik een hand op mijn mond gedaan. Even weet ik geen woord uit te brengen.

‘Samen met Guillermo ben ik nog steeds een van de meest gezochte personen van de wereld, ook al ben ik vier jaar niet meer actief in de organisatie. Het Rivera-kartel is ook de organisatie waar ik tot negen jaar geleden niks mee te maken wilde hebben. Daarom heb ik in Amerika gestudeerd en leefde ik met mijn gezin daar. We zagen mijn familie alleen met verjaardagen en heel soms op feestdagen en korte vakanties. Ik was het zwarte schaap van de familie.’

‘Waardoor veranderde dat?’

Hij zegt niets en kijkt nu helemaal van me weg. Vermoedelijk omdat hij zijn emoties voor me wil verbergen. Ik leg mijn hand op die van hem.

‘Je vrouw en kinderen zijn niet door een auto-ongeluk om het leven gekomen?’

‘We waren op een korte vakantie in Mexico, zodat mijn ouders hun kleinkinderen even konden zien. Toen…’ Hij valt weer stil en kijkt opnieuw van me weg. ‘Terwijl Guillermo en ik onverwacht een dagje aan het vissen waren op zijn nieuwe boot sloegen ze toe en ontvoerden mijn ouders, mijn gezin, mijn zus Cristina en haar gezin met drie kinderen, en het gezin van Guillermo met eveneens drie kinderen.’

‘Je hebt ook een zus?’ reageer ik en heb direct spijt van de vraag. Ik verontschuldig me en pak zijn hand vast. Ik durf niets meer te zeggen. Even is het stil.

‘Het duurde een week voordat we al hun lichamen terug hadden.’

‘Al hun lichamen…’ kreun ik zacht. ‘Ook van de kinderen?’

Hij knikt. ‘Toen heb ik gedaan wat ik moest doen: samen met Guillermo heb ik de leiding van de organisatie genomen en ervoor gezorgd dat alle daders en opdrachtgevers, maar ook hun families, verantwoording aflegden voor wat ze onze families hadden aangedaan. Daarna hebben we ervoor gezorgd dat niemand ooit nog zou proberen om het Rivera-kartel uit te schakelen. Vijf jaar lang werd ik dag en nacht gedreven door haat, drank en drugs. Ik heb afschuwelijke dingen gedaan. Onbeschrijfelijke wreedheden begaan.’

‘Terwijl je juist zo’n lieve en zachtaardige man bent.’

Hij kijkt me weer voor het eerst aan. Achter de tranen in zijn ogen zie ik veel verdriet. Het breekt mijn hart om hem zo te zien.

‘En toen je had gedaan wat je moest doen?’

‘Toen stapte ik weer uit de organisatie. Ik kon en wilde niet meer terugkeren naar de VS. Iedere politieorganisatie daar was naar mij op zoek. Eigenlijk in elk land in de wereld. Daarom werd het Cuba.’

‘Was je zus ouder of jonger?’

‘Jonger.’

‘En Guillermo?’

‘We zijn even oud.’

‘Hoe bedoel je?’

‘We zijn een tweeling.’

‘Een tweeling?’ reageer ik verrast.

‘Een eeneiige tweeling.’

‘Hoe kan…’

‘Ik ben niet met dit gezicht geboren,’ valt hij me in de rede.

‘Bedoel je dat je…’

‘Ze hebben zowat elk bot in mijn gezicht gebroken en doorgezaagd, en vervolgens waren er vele operaties nodig om mij zo te veranderen dat zelfs mijn eigen broer me niet meer herkende.’

Mijn lippen bewegen, maar woorden blijven achterwege.

‘Na de plastische chirurgie nam ik me voor om nooit iemand over mijn ware identiteit te vertellen. Wat er ook gebeurde en wie er ook in mijn nieuwe leven zou komen. Totdat jij in mijn leven kwam, Allison. Ik heb zo vaak op het punt gestaan om je het te vertellen, ook omdat jij altijd zo open was over jouw verleden, maar tegelijkertijd was ik zo bang om je kwijt te raken dat ik de woorden weer inslikte.’

‘Waarom zou je me kwijtraken?’

‘Vanwege de vreselijke dingen die ik heb gedaan.’

‘Ik heb vanavond iemand een paar kogels in zijn hoofd geschoten omdat hij probeerde om ons, en dus ook ons ongeboren kind, iets aan te doen. Wat denk je dat ik met hem zou doen als het hem was gelukt om ons kind iets aan te doen? En je bent toch niet vergeten wat ik heb verteld over de man die ik als een fakkel heb opgehangen?’

Hij zegt niets en staart voor zich uit. ‘Ik ben je niet kwijt?’

‘Ik kan me geen voorstelling maken van wat je hebt gedaan om wraak te nemen voor je gezin. En dat wil ik ook niet. We hebben beiden een verleden die we willen vergeten. De mijne is voor jou nooit een belemmering geweest om van me te houden. Jouw verleden zal dat ook niet voor mij zijn. Het enige dat voor mij telt is de man die je nu bent. De man van wie ik hou, met wie ik getrouwd ben en met wie ik een kind krijg. Dus nee, je bent me niet kwijt. Als je van me af wilt, Santiago, mag je wel met iets ergers komen.’

Hij schiet in de lach en slaat zijn arm om mijn schouders. Ik ga tegen hem aan zitten. ‘Guillermo had gelijk in de auto toen je uit jezelf begon te schieten.’

‘Wat zei hij dan?’

‘Dat ik de hoofdprijs had gewonnen.’

We glimlachen. Dan schiet ik in de lach. Santiago vraagt waarom.

‘De kleine lijkt duidelijk op zijn ouders. Terwijl we nu rustig op een steiger zitten, voel ik hem of haar bewegen. Tijdens de achtervolging voelde ik geen enkele trap of beweging. Alsof de kleine lekker sliep.’

HOOFDSTUK 28

EEN BRUG

De opkomende zon doet me denken aan de zonsopkomst die Santiago me liet zien toen hij me voor het eerst terugbracht naar het hotel in Havana. De herinnering aan het moment doet me kreunen van schaamte. Hoewel het veertien maanden geleden is kan ik me niet voorstellen dat ik de vrouw ben die al binnen een minuut vroeg of we verder konden rijden. Ze doet me denken aan iemand die ik ken, maar eigenlijk liever niet zou willen kennen.

De lucht boven de gelijkmatig golvende zee vult zich met geel en feloranje. Hier en daar zie ik flarden roze. De wolken die roerloos boven de horizon lijken te hangen kleuren mee. In de verte komt een enorm schip tergend langzaam voorbij. Vogels scheren over de branding en rennen voor de golven uit het strand op. Ik neem me voor om op een dag Santiago mee te nemen naar een plek die hij niet kent om samen naar een zonsopkomst te kijken. Alleen dan zonder dat er zwaarbewapende mannen door het landschap patrouilleren.

‘Stoor ik?’

Ik schud mijn hoofd, trek zo achteloos mogelijk mijn mouwen omlaag en wijs naast me op de verandatrap. Het is griezelig hoeveel zijn stem op die van Santiago lijkt. Hetzelfde geldt voor zijn oogopslag. Al lijkt Guillermo de hele tijd de ijzige blik te hebben die Santiago alleen in bepaalde situaties heeft. Hij heeft een ander overhemd aangetrokken van zwart, glanzend zijde. De zwarte, puntige westernlaarzen zijn hetzelfde. Net als het goudkleurige pistool dat op de rug uit zijn broek steekt. Ik vermoed dat niet alleen de kleur goud is.

‘Ook geen slaper?’

‘Niet echt.’

Hij glimlacht. Ik ook.

‘Sorry voor het staren,’ zeg ik na een stilte.

‘Ik begrijp het. Wat van de schok bijgekomen?’

Ik haal mijn schouders op en knik dan. ‘Ik denk het.’

‘Het is ook veel om te verwerken.’

Ik knik opnieuw en probeer niet naar de fles whisky te kijken die hij aan zijn mond zet.

‘Stoort het je dat ik op dit tijdstip drink?’

‘Nee.’

Hij kijkt me onderzoekend aan. ‘Wanneer ben je gestopt?’

‘Toen we ontdekten dat ik zwanger ben: zo’n vier maanden geleden.’

‘Dronk je veel?’

‘Alleen niet als ik sliep.’

Hij staat ineens op, loopt de villa binnen, en komt dan zonder fles weer naast me op de trap zitten. Geen idee waarom, maar hij had me niet meer kunnen verrassen. Ik bedank hem. Guillermo doet net of hij me niet hoort. ‘Je hebt veel meegemaakt.’

‘Waarom denk je dat?’

‘Dat zag ik zonet op je armen en eerder in jullie slaapkamer. Maar ook omdat Santiago zegt dat je behalve de liefste vrouw van de wereld ook een bikkel, een vechter bent met meer doorzettingsvermogen en veerkracht in haar linkerpink dan hij en ik bij elkaar hebben.’

‘Heeft hij dat echt gezegd?’

Guillermo knikt. ‘En ik geloof hem. Daarom wil ik je wat context geven waardoor je beter begrijpt waarom hij vijf jaar lang een man is geweest die dingen deed die hij al zijn hele leven verafschuwde, waardoor zelfs ik mijn eigen broer niet herkende. Hij heeft je verteld dat onze ouders en gezinnen een week onvindbaar waren?’

Ik knik.

‘Hij heeft niet verteld hoe we ze hebben gevonden?’

‘Nee.’

Terwijl hij even stil is lijken zijn ogen nog ijziger te worden. ‘Ze hebben onze families een weeklang in leven gehouden. Elke dag zorgden de putas ervoor dat we foto’s in handen kregen waarop te zien was hoe onze families werden gemarteld en verkracht. En niet alleen de volwassenen. Soms stuurden ze een oor, vinger of oog per post.’

‘Wat?’ roep ik en grijp naar mijn mond.

‘Na een week waren ze het zat en belden rond zonsopkomst met de locatie waar we onze families konden vinden: in het centrum van de stad waar onze ouders zijn geboren. We vonden ze daar naast elkaar hangend aan een brug, allemaal naakt en zwaar verminkt. De politie was er al. Santiago en ik hebben ze eigenhandig aan het touw boven op de brug omhoog gehaald en losgemaakt.’

‘De politie deed niks?’

‘Die doet niks als wij dat niet willen. Ze werken voor ons,’ reageert hij met een gezicht alsof ik iets geks vroeg. ‘Maar we wilden het zelf doen. Niemand mocht ze aanraken. Bij Leonel, de jongste van Santiago, een baby van een half jaar, waren de armen en benen afgezaagd. Zijn andere zoon David… die was van boven naar beneden doormidden gezaagd en bij zijn vrouw Carlotta hing het hoofd tussen het onderlichaam en bovenlichaam in. Sectie wees uit dat alles was gedaan terwijl ze nog leefden.’

Ik grijp nu met beide handen naar mijn mond en moet me inspannen om niet te gaan kokhalzen. ‘Wat waren dat voor beesten?’

Hij geeft geen antwoord. Aan zijn gezicht zie ik dat hij de beelden van de brug met de lichamen weer voor ogen ziet.

‘En jouw gezin?’

‘Mijn vrouw en drie kinderen hingen ernaast. Ik zal je de details besparen maar de putas hadden ‘leuke’ dingen gedaan met het omwisselen van boven- en onderlichamen, met de armen en benen, en met de hoofden.’ Hij zwijgt een paar tellen. ‘Je moet begrijpen dat ik nooit problemen heb gehad met het werk van het kartel. Santiago wilde er nooit iets mee te maken hebben. Als tiener al niet. We lijken in alles op elkaar, behalve in dat. Totdat hij zijn gezin van een brug moest optakelen en met hun lichamen moest puzzelen om ze te kunnen begraven. Het was alsof een schakelaar werd omgehaald. En die ging pas vijf jaar later weer terug, toen niemand van de daders en hun families meer leefden én niemand in Mexico het ooit nog in zijn hoofd zou halen om het Rivera-kartel aan te vallen.’

‘Wie zijn dan de mannen die hem vannacht wilden doden?’

‘Comemierdas van Columbianen; zakenpartners van het kartel dat verantwoordelijk is voor de slachtpartij onder onze families. Een stelletje stront vretende putas die er nog steeds de pleuris in hebben wat toen is gebeurd. We hadden destijds al hun lelijke koppen eraf moet zagen. Maar Santiago zei dat het genoeg was. Niet dus. Gelukkig kregen wij er lucht van dat de chirurg die Santiago heeft geopereerd rondbazuinde dat de patrón van het Rivera-kartel niet dood was en hij werktekeningen van diens nieuwe gezicht voor de hoogste bieder had. Bovendien wist hij welk land op het ticket stond waar Alejandro Hernández Rivera na zijn zogenaamde zelfmoord een nieuw leven was begonnen. Helaas waren de strontvreters ons voor, maar vanaf dat moment hoefden we alleen hen in de gaten te houden. Zo zijn wij ook in Cuba beland. De chirurg heeft overigens ook een nieuw gezicht gekregen.’

‘Dat moet een moeilijk afscheid voor jullie zijn geweest?’

‘Hoewel het uiteraard van begin tot eind een toneelstuk was, was de begrafenis lastig. Het was een echt afscheid. Als het lukte zoals we hadden gepland, zouden we elkaar nooit meer zien.’

‘Mis je hem?’

Hij knikt. ‘Maar het doet er niet toe wat ik voel of niet voel. Hij verdient een nieuw leven, nieuw geluk, een vrouw als jij.’

‘We zijn zeker nog niet van die Colombianen af?’

‘Voorlopig niet.’

‘Kunnen we dan wel op Cuba blijven?’

‘Bespreek dat maar met je man.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Zoals ik dat zeg: bespreek dat met je man.’

Het is even stil. ‘Dank je dat je ons het leven hebt gered én voor het vertellen wat er met jullie families is gebeurd, Guillermo.’

Hij knikt en kijkt naar mijn mouwen. ‘Wie heeft dat op zijn geweten?’

‘Hoezo?’

‘Mijn broer houdt zielsveel van je, zie ik in al zijn blikken naar jou en hoor ik in elk woord dat hij tegen je zegt. Nog even en dan ben je de moeder van zijn kind. Je bent mijn schoonzus. Vertel me wie dat gedaan heeft en ik zorg ervoor dat hij alle pijn zal voelen die jij hebt gevoeld.’

Ik zeg niks en kijk over het strand naar de zon die vanachter de horizon vandaan is geglipt. De eerste warmte van de dag voelt heerlijk op mijn gezicht.

‘Zag ik het in de slaapkamer goed dat op je…’

‘Ja, woorden,’ ben ik hem voor. ‘En hij is al dood.’

Guillermo kijkt me diep in mijn ogen. ‘Heb je het zelf gedaan?’

‘Doet er niet toe. Hij is dood.’

‘Behalve een mooie en sterke chica, ben je ook een slimme chica,’ glimlacht hij. ‘Santiago boft met je.’

‘Dat doet hij zeker,’ klinkt achter ons op de veranda.

Ik kom zo snel als ik kan omhoog en omhels hem. Zijn armen om me heen voelen zo fijn. Het pistool op zijn rug blijft wennen. Guillermo wandelt met een knipoogje langs ons de woning binnen. Wij stappen de veranda af en lopen naar de rand van de tuin, waar het strand begint.

‘Guillermo zei dat we nog niet van de Colombianen af zijn en ik met jou moest bespreken wat er nu gaat gebeuren,’ begin ik, als Santiago blijft zwijgen. ‘We kunnen zeker niet op Cuba blijven?’

Hij zucht diep en kijkt van me weg.

‘Santiago?’

‘Ik ga naar Mexico en Colombia.’

‘Wat? En ik dan?’

‘Jij gaat naar Amerika. We hebben een boot geregeld en die brengt je vanavond naar Florida.’

HOOFDSTUK 29

EEN BELOFTE

Al de hele dag voelt het alsof iets zwaars op mijn borst drukt waardoor ik niet goed kan ademhalen. Mijn vingers voelen trillerig en ik lijk ook geen enkele kracht meer in mijn benen te hebben. Het ergste is nog dat mijn gedachten een eigen leven lijken te leiden. Ze schieten van afgelopen nacht, toen ik in bed naast Santiago wakker werd en in luttele minuten ons perfecte leven in elkaar zag storten, naar de achtervolging dwars door Matanzas en naar het moment dat hij me hier op de steiger bekende wie hij echt is.

Ook het gesprek met Guillermo laat me niet los. Mijn fantasie verzint afschuwelijke beelden bij zijn woorden. Ik blijf maar een baby zonder ledematen zien en een jochie van een paar jaar die van boven naar beneden doormidden is gezaagd. Ik heb in mijn leven werkelijk afschuwelijke dingen gezien, en hoewel het nog even duurt voordat ik me een moeder kan noemen, kan ik me geen voorstelling maken van wat het met mij zou doen als ik mijn kind op een dergelijke wijze verminkt aan een brug zou zien bungelen.

De beelden die mijn fantasie bedenkt voor het naderend afscheid wringen mijn hart uit. Maar het irriteert me ook mateloos dat mijn hersenen menen beelden te moeten verzinnen over iets wat nog moet gebeuren. Alleen de gedachte eraan is al vreselijk, maar telkens moeten zien hoe Santiago en ik elkaar voor de laatste keer vasthouden en kussen, is niets minder dan wreed.

‘Je hebt niet veel gegeten.’

‘Jij ook niet,’ glimlach ik terug terwijl we het strand oplopen.

We wandelen een stukje in stilte en gaan dan in het zand zitten. Net als ik wil gaan praten, zie ik in de verte een boot die onze kant lijkt op te varen. Ik raak direct in paniek, wat Santiago niet alleen ziet maar ook voelt omdat ik ineens in zijn hand knijp.

‘Dat zijn ze niet, Allison.’

Ik knik en begin dan te huilen. ‘Ik wil niet bij je weg, Santiago…’

‘En ik niet bij jou, maar het kan niet anders. Wij kunnen onze eigen besluiten nemen, ons kind niet. Die moeten wij voor hem of haar nemen. Om de juiste besluiten te kunnen nemen moeten we onze eigen gevoelens opzijzetten. Je zei een poosje geleden dat je de best mogelijke moeder voor ons kind wilt zijn, ook vóórdat het op de wereld is. En op dit moment betekent dat ervoor zorgen dat hij of zij veilig is. De personen die mij willen doden maken geen onderscheid in volwassenen en kinderen. Zelfs als ze nog niet geboren zijn. Als het een kloppend hart heeft, dan kan het dood. En lijden. Ik wil niet weer de mensen van wie ik houd van een brug moeten losmaken. Als we dit nu niet voor eens en altijd oplossen, kunnen we nooit ongestoord leven en zullen we altijd over onze schouders moeten blijven kijken. En ons kind ook.’

Ik veeg mijn tranen weg. ‘Het spijt me dat ik er weer over begon.’

‘Verontschuldig je niet voor jouw liefde voor mij.’

We kussen lang. Opnieuw houd ik het niet droog. Ik stop alleen omdat ik verderop veel beweging zie: auto’s worden verplaatst, ramen geopend, deuren gesloten, mannen zijn druk met elkaar in gesprek, intussen worden wapens geladen. Ik kijk Santiago onderzoekend aan.

‘Wat vertel je me niet?’

Hij glimlacht en streelt mijn gezicht.

‘Santiago…’

‘Het doet er niet toe.’

‘Heb je nieuws over de Colombianen?’

Hij knikt. ‘Maar het doet er nu niet toe.’

Ik vecht tegen nieuwe tranen. ‘Hoelang tot ik je weer in mijn armen kan sluiten?’

‘Een paar weken, misschien wat langer.’

Ik knik en blijf tegen de tranen vechten.

‘Doe wat we hebben afgesproken en dan sta ik op een dag weer voor je neus. Maar als dat niet gebeurt, dan wil ik dat je…’

‘Hoe bedoel je: als dat niet gebeurt?’ roep ik snikkend.

‘Als er iets met mij gebeurt, dan wil ik dat je je leven voortzet zoals je dat nu doet. Je bent een sterke vrouw en zal ook die tegenslag overwinnen. Word dan gelukkig samen met ons kind.’

Ik stik bijna in mijn eigen tranen. Hij heeft lang nodig om me weer rustig te krijgen.

‘Wil je me dat beloven, Allison?’

‘Ik beloof het, áls jij belooft dat je bij ons terugkomt.’

‘Ik kan dat niet beloven.’

‘Het kan me niet schelen hoelang je nodig hebt en wat je moet doen, maar je komt bij ons terug. Beloof het me.’

Hij zegt niks en staart voor zich uit.

‘Beloof het me, Santiago!’

Hij glimlacht en streelt mijn wang. ‘Ik beloof het.’

We kijken op hetzelfde moment naar de boot die ongemerkt achter de horizon vandaan is gekomen. Dan zegt Santiago de woorden waar ik al de hele dag bang voor was.

In de slaapkamer nemen we alles nogmaals door. Hij laat me de enveloppen met dikke stapels geld en het papiertje met het adres zien. Daarna het pistool met extra magazijnen. Hij herhaalt de instructies van eerder. Nadat ik het wapen samen met het mes dat ik van zijn broer heb gekregen in mijn schoudertas heb gedaan, gaan we naar buiten. Er staan twee mannen te wachten. Bij de oudste steken niet één, maar twee pistolen uit zijn broek.

‘Dit zijn Ángel en Esteban. Ze zullen je tot aan het huis begeleiden en in de buurt blijven tot ik weer bij je ben. Ángel en Esteban zullen geen seconde aarzelen om je met hun levens te beschermen.’

Ik schud de twee vervaarlijk uitziende mannen de hand. Een van hen neemt de reistas over van Santiago en loopt dan samen met de ander richting de steiger. Guillermo staat er al.

‘De boot zou toch pas om acht uur vertrekken? We hebben nog een half uur, Santiago.’

‘Jullie kunnen beter nu gaan,’ glimlacht hij en slaat een arm om mijn schouders. Ik zwaai wat onbeholpen naar de andere mannen en we lopen de twee met de reistas achterna. Het is alsof mijn hart in mijn keel zit en mijn benen weigeren om nog een enkele stap te doen. Guillermo verwelkomt ons met een glimlachje aan het begin van de steiger. Ik zie nu pas dat er over een schouder een geweer hangt. Bij nader inzien zijn het er twee.

Na een korte aarzeling sla ik mijn armen om hem heen. ‘Pas alsjeblieft op Santiago. Hij is mijn alles. Zonder hem heb en ben ik niks.’

Hij knikt. Na twee kussen op mijn wangen lopen wij door en gaan naast de boot staan. Ángel en Esteban zijn al aan boord gegaan. De twee mannen die ermee kwamen aanvaren zijn druk bezig.

Nog voordat mijn armen om zijn nek zijn gegaan, rollen de tranen al langs mijn wangen. ‘Sorry, ik had me nog zo voorgenomen om niet te gaan huilen.’

Hij glimlacht. ‘Ik hou van je, Allison de Céspedes.’

‘En ik van jou, Santiago de Céspedes.’

Hij neemt mijn gezicht tussen zijn handen en kust me. Het is een fijne kus, niet lang, maar met zo veel gevoel en liefde dat ik hem in heel mijn lijf voel.

‘Geloof in jezelf, Allison. Je kunt meer dan je denkt.’

Ik knik en blijf tranen van mijn gezicht vegen. Dan roept Guillermo wat. Santiago schreeuwt op zijn beurt iets naar de man die achter het roer staan. Ángel en Esteban helpen me vlug over het loopplankje de boot op en nemen daarna direct hun wapens in hun handen. Ik schrik me rot. De plank wordt weggehaald, de boot losgemaakt van de steiger, en terwijl het motorgeluid toeneemt, varen we van de steiger vandaan. En van Santiago. Ik kan hem bijna niet meer zien door de tranen in mijn ogen. ‘Beloof me wat je me eerder hebt beloofd!’ schreeuw ik in een opwelling.

‘Ik beloof dat ik naar jullie terugkom, Allison!’

Ik werp hem een handkus toe. Plotseling klinkt er een keiharde ontploffing. Van schrik val ik naar achteren. Ángel houdt me op de been. Terwijl er nog een ontploffing is bij de poort rent Guillermo naar Santiago en gooit hem een geweer toe. Na een laatste glimlach naar mij rent Santiago zijn broer achterna. Net als bij Guillermo komen er kleine steekvlammen uit zijn geweer. Een derde ontploffing weerkaatst door de omgeving. Meerdere auto’s scheuren door de opgeblazen poort het terrein op. Geweren spuwen vuur langs de openstaande ramen. Er klinkt onafgebroken geratel. Mannen zakken ineen om niet meer op te staan. Een auto slaat over de kop en vliegt in brand. Een man die eruit kruipt wordt neergemaaid. Ángel en Esteban vloeken hardop. Ik huil nog harder in mijn handen. De afstand naar de steiger wordt snel groter. De villa en bijgebouwen worden kleiner en kleiner. En de vlammen die eruit slaan en de donkere rookwolken die erboven opstijgen, worden alsmaar dreigender en groter.

‘Je hebt het beloofd, Santiago.’

HOOFDSTUK 30

EEN LOODS

Ik heb het gevoel dat we al dagen aan het varen zijn. Ook daarom hoor ik waarschijnlijk de motor van het plezierjacht nauwelijks meer. Inmiddels ben ik ook meer gewend aan de golven en is de ergste misselijkheid verdwenen. Hoewel het best fris is op het water zit ik nog steeds op het achterdek en staar in de richting van waar we vandaan zijn gekomen, tenminste, als mijn richtingsgevoel me niet in de steek laat. Ik heb de hele tijd mijn beide handen op mijn buik en heb de kleine al meerdere keren onhoorbaar voor de anderen laten weten dat het afscheid tijdelijk is en we papa weer terugzien.

Ángel, die niet heel goed Engels praat maar wel het best van de twee, heeft me al een paar keer gevraagd of ik niet binnen wil zitten. Zijn bezorgdheid is zowel verrassend als aandoenlijk. Esteban is het zwijgzame type, maar iedere keer als onze blikken elkaar treffen glimlacht hij vriendelijk twee gouden tanden bloot. Ik denk niet dat Santiago en Guillermo ze met mij hebben meegestuurd vanwege hun beheersing van de Engelse taal en hun sociale vaardigheden.

Ondanks dat het Amerikanen zijn hebben de twee van de boot die voor de overtocht naar Florida zijn ingehuurd nog geen woord tegen me gezegd. Ik voel ze wel regelmatig naar me gluren. En dan vooral naar mijn tieten. Sorry, Santiago. Ik ben niet de enige die dat opmerkt. Zowel Ángel als Esteban hebben ze al meerdere keren iets in het Spaans toegesnauwd. Maar ook daar reageren ze niet op. Ik mag de twee niet en zal blij zijn als we ze kwijt zijn.

Ik kijk boven me naar de heldere hemel, gevuld met ontelbare sterren, de een nog feller dan de ander, en een maan die soms als een zoeklicht over de zee gaat; Golf van Mexico moet ik zeggen, herinner ik me plots door de kaart die Santiago gebruikte om me over Cuba en de landen in de wijde omgeving te vertellen.

Ik krijg van Ángel ongevraagd een beker koffie. Dan informeert hij in zijn beste Engels hoelang nog baby. Nadat ik heb uitgelegd dat het nog ongeveer twee maanden is, vertelt hij over zijn kinderen. Hij heeft er drie. Zijn vrouw is door een ander kartel vermoord. Esteban heeft zijn vrouw nog wel, maar hun beide zonen zijn door hetzelfde kartel vermoord. Ik vraag me af of er in Mexico iemand is die geen familieleden heeft verloren door het geweld van de misdaadorganisaties.

We gaan langzamer varen. Ángel wijst in de verte naar lichtjes die aan de horizon opduiken. ‘Florida Keys.’

Ik knik alsof ik begrijp waarover hij het heeft. Terwijl de lichtjes langzaamaan groter worden, neemt de spanning in mij toe. Ik had nooit gedacht dat ik weer voet zou zetten op Amerikaanse bodem. We buigen af en gaan langs kleine eilandjes, die door een weg met elkaar verbonden lijken, naar grotere donkere silhouetten in het water. Zelfs in het maanlicht ontgaat het me niet hoeveel mooie huizen er op de stranden staan. Dan buigen we opnieuw af en varen tussen eilanden door, om niet veel later bij een steiger aan te meren.

We gaan van boord en volgen de twee Amerikanen over de aanlegsteiger naar een gebouw waarin de auto staat waarmee Ángel, Esteban en ik de reis zullen voortzetten. Nadat het licht is aangegaan en de schuifdeur achter ons is gesloten, volgen we de twee naar de andere kant van de loods. Ik zie aan Ángel en Esteban dat ze op hun hoede zijn. Esteban, die naast me loopt, houdt zelfs het pistool vast dat in zijn broek steekt.

Een kort, vreemd geluid, terwijl vrijwel gelijktijdig een wolk van spetters hard tegen de zijkant van mijn gezicht spat, doet me gillen. Terwijl Esteban ineenzakt klinkt schuin achter me hetzelfde merkwaardige geluid. Ik hoor gekerm en nog een lichaam op de vloer vallen. Ik draai me met een ruk om en zie Ángel languit op zijn rug liggen. Op zijn borst wordt een rode vlek snel groter. De man die uit een donkere hoek stapt laat me opnieuw schrikken. Hij grijnst en houdt zijn wapen met iets langs en diks aan de loop op mij gericht terwijl hij naar Ángel loopt. De volgende kogel raakt Ángel iets onder de eerste. Zijn lichaam schokt en bloed begint direct uit zijn mond te sijpelen. Zijn ogen staren roerloos naar het plafond. Als ik me omdraai, staan de twee andere mannen vlak achter me. Ze grijnzen ook. Een tel later lig ook ik languit op de vloer. Er stroomt bloed uit mijn neus en ik zie vlekken. Dan word ik hardhandig aan mijn haar omhooggetrokken en over de vloer meegesleurd.

Terwijl de man die Ángel en Esteban heeft neergeschoten een kantoortje in verdwijnt, beland ik na een klap in mijn gezicht met een harde gooi op een goor matras dat in een hoek van de loods op de vloer ligt. De dikste van de drie, die de hele tijd achter het roer stond, zakt op zijn knieën en trekt mijn jurk aan de onderkant kapot. Knoopjes springen in het rond en rollen over de vloer weg. Hoewel ik tegenspartel en naar hem schop wringt hij zich tussen mijn benen en slaat me nu met een vlakke hand tweemaal hard in mijn gezicht. Daarna geeft hij weer een ruk aan de jurk waardoor de laatste knoopjes afscheuren. Dan stoppen zijn bewegingen abrupt.

‘Krijg de pleuris… wat hebben die taco-vreters met dit wijf gedaan?’ roept hij, starend naar de littekens en woorden op mijn bovenlijf.

De andere kerel komt dichterbij. Walging in zijn gezicht maakt al vlug plaats voor geilheid. ‘Wat kan jou dat verrotten? Kijk die enorme meloenen dan. En de teef draagt niet eens een slipje. Ze kan niet wachten tot je dat kleine dingetje van je in haar steekt. Neuk haar, anders ga ik eerst.’

De dikke vent tussen mijn benen drukt zijn vingers diep in het vlees van mijn borsten. Dan zuigt hij een tepel in zijn mond. Als ik begin te kreunen, stopt hij en kijkt me verrast aan.

‘Vind je het lekker, geile snol?’

Ik knik alsof ik me schaam. Dat is voor de andere man genoeg reden om ook op zijn knieën op het matras te zakken en de andere tepel in zijn mond te zuigen. Dat geeft mij meer gelegenheid om met een hand verder de schoudertas in te gaan. Het pistool ligt met de loop naar me toe. Het mes ligt wel voor het grijpen. Ik moet hem alleen eerst uit de schede zien te krijgen.

De man uit het kantoortje komt erbij staan en zegt dat de Colombianen uiterlijk over een half uur hier zijn. ‘We kunnen met haar doen wat we willen, maar mogen haar niet permanent beschadigen. Ze zeggen dat de puta van Alejandro Hernández Rivera nog vele jaren geld voor ze zal verdienen in een van hun bordelen in Bogota. Net als zijn kind dat op een dag zal doen. We moeten dus tempo maken, als we nog wat plezier willen hebben met die zwangere slet.’

De man tussen mijn benen staat op en laat zijn broek op zijn enkels zakken. Net terug op het matras klink ineens een oorverdovende knal. Ik schrik me de pest. Bloed spat in het rond. De man uit het kantoortje zakt als een zak aardappelen op de vloer naast het matras ineen. De dikke vloekt en wil omhoogkomen, maar ik sla mijn benen zo stevig als ik kan om hem heen en trek onderwijl het mes uit mijn tas. Terwijl een nieuw schot de andere man in zijn rug raakt, waardoor hij met een klap opzij valt, steek ik het mes met een harde stoot in de hals van de man tussen mijn benen. Hij maakt een eigenaardig geluid en zijn gezicht vertrekt van de pijn. Bloed gutst in mijn gezicht en op mijn bovenlijf als ik het mes weer in zijn hals plant. En dan nogmaals. Nu dwars door zijn hand die hij op zijn hals drukt.

Terwijl ik de man vloekend van me afduw en trap, strompelt Ángel dichterbij en vuurt twee kogels in hem en twee in de man die hij eerder in zijn rug raakte. Dan zakt hij op zijn knieën, glimlacht zijn bebloede tanden naar me bloot en valt met een klap opzij. Ik kruip vlug naar hem toe en neem hem in mijn armen.

‘U gaan… snel gaan moet… señorita… señorita de Céspedes…’

‘Je gaat met me mee, Ángel.’

‘Mijn tijd voorbij. Putas van Colombianen komen… Wilt u zeggen patrón Alejandro en patrón Guillermo dat ik… ik…’

‘Ik vertel ze dat je mijn leven hebt gered.’

Hij glimlacht opnieuw. ‘U goed señorita…’

Het laatste woord sterft weg in zijn mond. Het licht dooft in zijn ogen en ze blijven staren naar hetzelfde punt boven ons. Bloed stroomt zijn mond uit. Ik zucht diep en veeg langs mijn gezicht dat net als mijn handen, sjaaltje en jurk onder het bloed zit.

Ik heb een paar tellen nodig om mezelf onder controle te krijgen, wat niet eenvoudig is met vijf lijken en al het bloed om me heen, maar pak dan de reistas en mijn schoudertas. Ik doe de jurk uit en veeg met een smerige lap die op een werkbank lag het ergste bloed van mijn gezicht, handen, borsten en buik. Daarna trek ik een schone jurk aan. Omdat ik geen andere bij me heb, spoel ik vlug het bebloede sjaaltje onder een kraan uit. Na een laatste blik naar Ángel en Esteban duw ik een brede schuifdeur eerst voorzichtig op een kier en vervolgens helemaal open. Ik ga in de auto zitten en start hem.

Met meer geluk dan wijsheid blijk ik in de juiste richting te rijden, verklapt een verkeersbord wat later langs de weg. Ik bedank Santiago op fluistertoon dat hij me geleerd heeft waar Miami ligt. Er lijkt geen eind te komen aan de weg die de eilanden van Florida Keys met elkaar verbindt. Zo’n drie uur later rij ik via Key Largo het vasteland van Florida op. Met een hand aan het stuur en met de ander zachtjes mijn buik van links naar rechts en van boven naar onder strelend, fantaseer ik dat het Santagio’s hand is die ik voel. Mijn ogen lopen vol met tranen. Ik mis hem zo veel dat het pijn doet.

HOOFDSTUK 31

EEN LANDWEG

Ik neem nog een kleine slok en zet dan het flesje terug in mijn schoudertas. Als ik voorzichtig doe heb ik nog water voor een paar uur. Ik rommel wat door de spulletjes, zonder eigenlijk te weten waarom, en neem me voor om binnenkort mijn tas op te ruimen. Misschien moet ik een nieuwe kopen, kleiner, minder diep, zodat ik er geen spullen in kan verzamelen die ik nooit nodig heb. Een milkshakebeker hoeft er in elk geval niet meer in te passen. Ik hoor mezelf een smakkend geluid maken. Even, misschien korter dan een oogwenk, proef ik wodka. En dat is lang geleden.

Mijn ogen vallen bijna dicht. Dan gaan ze dicht. Ik dwing ze open. Groter dan kleine spleetjes openen lukt me niet. Ze gaan heel even weer dicht. Een plotselinge beweging in mijn buik doet me wakker schrikken alsof iemand ruw tegen mijn schouder duwde. Ik wrijf zachtjes over mijn buik. ‘Mama is wakker. Maak je geen zorgen, kleine. Ik moet alleen even uitrusten. Mama is heel, heel erg moe.’

Ik kijk over een schouder door de achterruit. Over de hoofdweg komt net een auto voorbij. Ook voor me is de landweg aardedonker en verlaten. Door de voorruit en langs hoge bomen staar ik een poosje naar de sterren en fantaseer dat Santiago op dit moment hetzelfde doet en aan ons denkt. Ik zeg dat ik van hem hou en zak dan met een zucht terug tegen de rugleuning.

Mijn blik valt op de schoudertas naast me. De milkshakebeker die ik ineens naast het flesje water zie staan, doet me zacht kreunen. Ik wrijf voorzichtig over mijn gezicht. Mijn neus voelt nog steeds alsof die tussen een bankschroef klem heeft gezeten. De milkshakebeker staat er nog als ik opnieuw kijk. Ik proef ook weer wodka. Nu heel sterk, alsof ik een grote slok heb genomen. Nadat ik mijn ogen zeker een minuut heb gesloten is de beker verdwenen. Het verlangen naar wodka niet. En dat maakt me zo boos. De kleine beweegt weer in mijn buik.

‘Maak je geen zorgen,’ fluister ik. ‘Mama drinkt niet meer omdat dat niet goed is voor jou, maar ze gaat nooit meer drinken. Omdat ze dan geen goede mama voor je kan zijn.’ Ik streel mijn buik en vraag me stilletjes af wat ik zou doen als er nu een milkshakebeker vol wodka in mijn tas zou staan. Het antwoord komt snel, maar of het de waarheid is weet ik niet.

Het is een waar gevecht om de ogen open te houden. Misschien moet ik toch even slapen. Een kwartier, een half uur. Hooguit een uur. Nu direct vertrekken is misschien verstandiger. Door het autorijden zal ik de slaap kunnen overwinnen. Het beeld van de auto die ondersteboven en brandend in een greppel ligt, doet me afzien van dat idee. Dan nog maar even hier op het aardedonkere landweggetje een gevecht voeren tegen de zware oogleden. Een gevecht dat ik al binnen een minuut verlies.

‘Alsjeblief, ik… ik kan niet… meer…’ smeek ik en kokhals weer. ‘Alsjeblieft...’

‘Bek open. Nu!’

Als ik niet snel genoeg doe wat hij wil, krijg ik twee klappen in het gezicht. Het duizelt me direct nog meer. Ik kokhals opnieuw en open dan mijn mond. De hals van de fles wodka wordt tussen mijn lippen geduwd.

‘Zuipen.’

De eerste paar slokken klok ik nog weg, dan verslik ik me en begin te hoesten. Ik zie de ergernis op zijn gezicht, in zijn ogen. Als ik me wil verontschuldigen ga ik plotseling over mijn nek en kots het ontbijt van zo’n drie uur geleden uit. Gelukkig niet over hem. In ademnood ga ik weer rechtop zitten. Hij slaat me hard in het gezicht en ik val opzij. Zijn hand in mijn haar duwt me omlaag naar de vloer en wrijft mijn gezicht door de kots heen en weer. Ik begin direct over te geven en braak eerst nog wat eten en vervolgens alleen nog slijm en gal uit.

‘Ruim die zooi op.’

Ik knik snel en probeer op te staan. Nog voordat ik rechtop sta val ik languit op mijn zij. Als ik eindelijk sta, met mijn voeten midden in de kots, draait de keuken nog meer om me heen. Ik probeer me aan een servieskast vast te grijpen, maar stop daar direct mee als hij zegt dat ik mijn gore poten bij me moet houden. Op weg naar de bijkeuken bots ik tegen de koelkast op, daarna tegen de openstaande deur. Ik haal een emmer en zwabber, laat ze beiden tweemaal uit mijn handen vallen, en nadat ik de emmer heb gevuld, maak ik de vloer schoon. De hele tijd kijkt hij vanaf de stoel naast de tafel toe. Hij zegt geen woord.

Als ik de emmer en zwabber heb opgeruimd wil ik weer op mijn knieën naast hem gaan zitten. Hij wijst echter naar een plek voor hem in het midden van de keuken. Het lukt me niet om stil te staan. Telkens moet ik een stapje opzij, naar voor of achter doen om te voorkomen dat ik omval.

‘Je stelt me teleur.’

‘Het… het spijt me,’ snik ik, terwijl tranen langs mijn wangen beginnen te rollen. ‘Ik… doe echt… echt mijn best…’

‘Dit noem jij je best doen?’

Ik zeg niks en mijd angstvallig zijn blik.

‘Kijk me aan, Allison.’

Ik kijk hem snel aan, ook omdat hij me niet vaak met mijn naam aanspreekt. Dat kan goed zijn, maar ook juist het tegenovergestelde.

‘Vandaag exact twee maanden geleden hebben we afgesproken dat je iedere dag een halve fles wodka zou drinken, zodat je zowel fysiek als psychisch meer ontspannen bent en daardoor beter kunt genieten van het genot dat ik je geef, maar ook de pijn die ik je schenk beter kunt waarderen. Vier weken geleden hebben we een halve fles opgehoogd naar een hele fles per dag.’

Ik knik vlug.

‘Ondanks dat ik wel iedere dag mijn best doe om jou te helpen dat doel te bereiken, is er nauwelijks vooruitgang. Er zit een liter wodka in deze fles. Ofschoon er zelfs nog geen vierde uit is, kots, brabbel en zwalk je door de keuken alsof je twee flessen wodka achterover hebt geslagen.’

‘Het spijt… me,’ fluister ik schuldbewust. ‘Het lukt… me vandaag gewoon niet… De wodka valt niet… goed… Het spijt me echt.’

‘Op deze wijze verdergaan heeft dus geen nut. Daarom gaan we de aanpak drastisch veranderen. Zodat je wel jouw doel gaat bereiken.’

‘Dank u.’

Hij pakt de fles van tafel en gebaart dat ik hem moet volgen. In de hal trekt hij kaplaarzen en een regenjas aan. Nadat hij de capuchon heeft opgedaan, volg ik hem naar de veranda en bots daarbij tegen de deurpost op. Op het trapje ga ik bijna onderuit. Niet alleen doordat de planken drijfnat zijn. Dwars door blubberige aarde en enkeldiepe plassen volg ik hem op mijn blote voeten naar het stuk gras recht tegenover het huis. Regendruppels tikken hard op zijn jas. Bij mij spoelen ze kots van mijn gezicht en naakte lijf. Hij wijst naar de ring aan het eind van de dikke ketting die vastzit aan een korte paal. Ik doe de ring om mijn hals en klik die vast.

‘Zitten.’

Nauwelijks uitgesproken, zak ik al met mijn reet in het soppende gras.

Hij reikt me de fles aan. ‘Je hebt tot vijf uur vanmiddag om deze fles tot halverwege het etiket leeg te drinken. Slaag je daarin, dan mag je binnenshuis de rest opdrinken én bij mij eten en slapen. Stel je me teleur, dan breng je de nacht hierbuiten door. Morgenochtend krijg je na het ontbijt een nieuwe fles met dezelfde voorwaarden. Dit houden we net zo lang vol tot je zonder de aanstellerij van zojuist elke dag een fles drinkt. Pissen, schijten en kotsen doe je in de emmer naast de boom. Ik wil niks van die smurrie in het gras zien.’

Ik knik. ‘Dank u.’

‘Waarom zijn je spenen zo hard? Heb je het koud of ben je weer geil?’

Ik kijk met hem mee omlaag naar mijn tieten. ‘Beiden,’ zeg ik op fluistertoon.

Met een aai over mijn bol laat hij me weten dat mijn leugen hem pleziert. Zonder nog iets te zeggen loopt hij de woning in. Ik draai de dop los en zet de fles tegen mijn lippen. De eerste slok wodka doet me direct weer kokhalzen. Ik probeer mijn ademhaling onder controle te krijgen en zet de fles weer…

Hard getik doet me met een wilde beweging wakker schrikken. Ik houd vlug een hand omhoog om het felle licht uit mijn ogen te weren. Door nieuw hard getik op de portierruit besef ik opeens dat er iemand naast de auto staat. In de binnenspiegel zie ik flitsende zwaailichten. Ik ben direct klaarwakker. En mijn hart klopt ook gelijk in mijn keel.

‘Wilt u het raam laten zakken, mevrouw?’

Ik knik en doe wat hij vroeg. De zaklantaarn wordt iets van me weggedraaid waardoor ik de agent beter kan zien. Hij is jong.

‘Goedenacht. Ik ben deputy sheriff Davies, Miami-Dade County. Mag ik vragen wat u hier doet?’

‘Natuurlijk. Ik rust wat uit. Ik heb een paar uur gereden en voelde me ineens slaperig. Daarom leek het me beter om even de ogen te sluiten.’

‘Zeer verstandig, mevrouw.’ Hij richt de lichtbundel weer wat meer de auto in. ‘Zeker in uw conditie. Dat kan niet lang meer duren als ik uw buik zie, als ik dat zo mag zeggen.’

‘Nog twee maanden,’ glimlach ik terug.

‘De eerste?’

Ik knik.

‘U voelt zich wel goed? U oogt wat bleek en klam.’

‘Ik voel me prima. Ik ben alleen erg moe.’

Even is het stil. De zaklantaarn gaat langs de auto heen en weer. ‘Dit is uw auto?’

‘Van een vriend.’

‘Is dat bloed op uw hals en het sjaaltje?’ vraagt hij opeens en schijnt weer meer de auto in.

‘Ik heb een bloedneus gehad.’

‘Dat is dan een flinke bloedneus geweest, want het bloed zit zelfs op uw voorhoofd en in uw haar.’

Als hij de lichtbundel vol op mijn handen richt, hoor ik mijn ademhaling stokken. Hopelijk hij niet. Het schoonvegen in de loods is niet helemaal gegaan zoals in mijn beleving: mijn handen zitten vanaf de nagels tot de polsen vol vegen opgedroogd bloed. ‘Sinds ik zwanger ben heb ik vreselijke neusbloedingen. Soms lijken er liters uit te komen.’

‘Uw kleren zitten niet onder het bloed.’

‘Ik heb me omgekleed. Ik heb alleen niet genoeg water bij me om me goed te kunnen wassen.’

Terwijl de agent zichtbaar twijfelt of hij me moet geloven is het secondelang stil. ‘Registratie en rijbewijs graag.’

Omdat ik geen idee heb waar het registratiebewijs van de auto is, besluit ik eerst mijn rijbewijs in de schoudertas te pakken. Nu zal blijken of de geldigheid ook standhoudt bij controle, zoals me is toegezegd. Als ik de tas voorzichtig wijder opendoe, komt ineens het bebloede handvat van het mes tevoorschijn.

‘Handen op het stuur!’ schreeuwt de agent plotseling, doet een stap achteruit en trekt gelijktijdig zijn wapen uit de holster om zijn middel en richt die samen met de zaklantaarn op mij. ‘Handen op het stuur, zei ik! Nu!’

Ik doe heel behoedzaam wat hij zegt. Tranen beginnen in mijn ogen te branden. Is dit het moment dat mijn leven samen met Santiago tot een eind komt omdat ik tot mijn dood in de gevangenis beland, vanwege de vijf lichamen die ze later vandaag in een loods op de Florida Keys zullen vinden?

‘Maak met uw rechterhand heel langzaam het portier open.’

Nadat ik dat heb gedaan, krijg ik de opdracht om uit te stappen. De lichtbundel beweegt omlaag naar mijn blote voeten en onderbenen; vol spetters en vegen bloed. Ik hoor de deputy sheriff naar lucht happen.

‘Draai u om, doe een stap naar rechts en sluit het portier. Daarna doet u de handen in uw nek, de vingers met elkaar verweven.’

Wanneer ik sta zoals opgedragen, vraagt hij wat er is gebeurd.

‘Ik heb een bloedneus gehad.’

‘U blijft bij die verklaring?’

‘Ja.’

‘Ik houd u aan op verdenking van een geweldsdelict en breng u naar de Sheriff’s Office, waar morgenochtend zal worden onderzocht of het bloed op uw lichaam en het mes inderdaad van uzelf is.’

Ik zeg niks. Tranen beginnen steeds meer mijn ogen te vullen.

‘Ik ga u nu boeien en…’ De agent valt stil als rechts van ons plots de koplampen aangaan van een auto die langzaam dichterbij komt. ‘Hoort die auto bij u?’

‘Nee, maar ik zou…’

Opeens begint de motor van de auto te brullen. De agent schreeuwt dat de bestuurder moet stoppen. Een tel later klinken achter me schoten. Ik duik ineen tegen mijn auto. Nog twee schoten galmen over de landweg. Dan klinkt een doffe klap, terwijl de onbekende auto op hoge snelheid achter mij langs voorbij scheurt. Ik draai me om en zie de agent vele meters verderop liggen. De zaklantaarn schijnt in zijn bebloede gezicht. Zijn ogen staren in het niets omhoog naar de sterrenhemel. De auto die hem heeft aangereden, komt een stuk verderop slippend in het zand tot stilstand. Ik open zo snel als ik kan het portier van mijn auto en schuif achter het stuur. Op het moment dat de voorportieren van de andere auto openzwaaien en twee mannen met pistolen in hun handen uitstappen en in het Spaans tegen me beginnen te schreeuwen, start ik de auto en trap het gaspedaal tot de bodem in.

De bijrijder vliegt via de motorkap en voorruit over het dak heen. Er klinken schoten. De achterruit knalt in duizenden stukjes uiteen. Dan de rechterbuitenspiegel. Ik houd het gaspedaal tot de bodem ingedrukt. Bij de eerste bocht verlies ik bijna de macht over het stuur. De auto breekt uit aan de achterkant en wringt zich langs een boom. In de binnenspiegel zie ik dat de auto de achtervolging heeft ingezet. Ik doe vlug het licht uit en blijf met hoge snelheid over de aardedonkere landweg gaan. De koplampen in de verte worden kleiner en kleiner.

Minuten later zie ik helemaal geen koplampen meer, alleen een vage lichtgloed in de duisternis achter me. Voor me is het aardedonker. De driesprong duikt dan ook uit het niets op. Ik mis de afslagen naar links en rechts volledig en vlieg rechtdoor, rakelings langs bomen en dwars door struiken, de weg af. Zo’n twintig meter verderop kom ik met een harde klap tot stilstand tegen een omgevallen boomstam. Het gebeurt zo snel dat ik niet eens gil.

Wanneer de auto niet meer wil starten, neem ik in hooguit vijf tellen een beslissing. Ik pak de schoudertas en reistas. Omdat ik maar één slipper kan vinden, laat ik die liggen. Dan stap ik uit en begin blootsvoets van de driesprong vandaan te rennen. Takken snijden langs mijn gezicht en zwiepen tegen mijn lijf. Mijn gejaagde ademhaling lijkt door het bos te echoën. Tranen stromen langs mijn gezicht. Om de paar meter blik ik over een schouder. Ineens ga ik onderuit. Gelukkig niet heel hard.

‘Sorry, sorry, sorry, kleine,’ fluister ik. ‘Het spijt mama heel erg.’

Net als ik wil opstaan, zie ik licht in de omgeving van waar ik de auto heb achtergelaten. Ik ga zo plat mogelijk liggen, zo ver dat mogelijk is met mijn buik, en zie vanachter een boomstam een auto op de driesprong tot stilstand komen. Kort erna stopt nog een auto. Bij elkaar stappen er zo’n vier of vijf mannen uit die naar mijn auto lopen. Ondanks de afstand druk ik een hand stevig op mijn mond, bang dat ze mijn gejaagde ademhaling in de stilte van de nacht kunnen horen. In mijn andere hand houd ik krampachtig het pistool vast. Ik zal me tot de één na laatste kogel verdedigen. De allerlaatste is voor mezelf. Door wat Santiago over zijn familie heeft verteld, begrijp ik inmiddels waarom ik beslist niet levend in hun handen mag vallen. Als ze me niet op een afschuwelijke wijze doden, dan is een bordeel in Bogota ook niet de plek waar ik op een dag aan mijn eind wil komen.

Nadat ze wat in het Spaans hebben geroepen, waarvan ik alleen het woord puta verstond, halen ze uit een achterbak een jerrycan en gieten die leeg in mijn auto. Even later slaan de vlammen eruit. Ze stappen weer in en rijden stapvoets in tegenovergestelde richtingen weg. Mijn auto ontploft met een keiharde knal. Een boom vat vlam.

Ik blijf nog een paar minuten liggen en krabbel dan op. Nadat ik de tas schuin over een schouder heb gedaan en de reistas in een hand heb genomen, begin ik te lopen in de richting waarheen ik eerder rende. Ik heb geen idee waarnaartoe dat is en wat me daar te wachten staat. Zoals dat eigenlijk al heel mijn leven gaat.

HOOFDSTUK 32

EEN KLEINE MAN

Door gefluit van vogels en geklots van water til ik mijn hoofd iets van de grond. Lichtschitteringen in het water dwingen mijn ogen dicht. Met kleine spleetjes laat ik ze aan het felle licht wennen. Dan kom ik omhoog en ga rechtop zitten, wat makkelijker klinkt dan het is. Ik streel met beide handen mijn buik.

‘Goedemorgen, kleine. Heb je lekker geslapen? Mama heeft ook goed geslapen, ondanks dat de grond best hard is.’

Nadat ik een slok water uit het flesje heb genomen, ga ik met de hulp van een boom staan en loop naar het water dat vlak als een spiegel is. Het meertje, volledig omgeven met bomen, veel groter dan ik vannacht dacht, stopt links van me en buigt rechts met een bocht uit het zicht. Op de vogels en het ritselen van bladeren na is het doodstil in de omgeving. Ik hoor zelfs geen auto’s in de verte voorbijrijden.

Ik loop verder tot ik met mijn enkels in het heldere water sta. De onverwacht aangename temperatuur verleidt om dieper te gaan. En dat wil ik ook doen, alleen niet met mijn jurk aan. Ik leg die samen met het sjaaltje bij de reistas en loop bloot terug naar het water. Ik stop pas met lopen als de waterlijn halverwege mijn borsten is. Hoewel in het begin iets frisser dan verwacht, voelt het water snel zalig. De plotselinge aandrang om te pissen en te schijten, dwingt me algauw terug op de kant. Plassen en poepen moet ik zeggen. Het spijt me, Santiago. Uit de reistas pak ik zeep en ga terug het meer in. Nadat ik me heb gewassen en al het bloed van me heb losgeweekt, waarbij ik nauwlettend de omgeving in de gaten bleef houden, leg ik de zeep op de reistas en keer terug in het water. Ik blijf er een eeuwigheid in en houd hele gesprekken met de kleine, maar ook met Santiago. Daarna ga ik op mijn jurk liggen en laat me door de zon drogen.

Als ik me net op een zij heb gedraaid om een deel van mijn rug door de zon te laten beroeren, hoor ik verderop gelach van mannen. Ik kruip op mijn handen en knieën naar een boom en zie erlangs twee mannen schuin aan de overkant van het meertje zitten. Ze zijn aan het vissen. Ondanks de afstand en ze mij onmogelijk kunnen zien, besluit ik om te vertrekken. Ik kan hier sowieso niet de hele dag blijven. Nadat ik de jurk heb aangetrokken en het sjaaltje heb omgedaan, ga ik op zoek naar mijn slippers, tot ik herinner dat ze samen met de auto zijn verbrand. Tyfus kutzooi. Sorry, Santiago, maar ik heb er nu even geen andere woorden voor.

Ik ga op pad, opnieuw zonder te weten waar ik ben en waarnaartoe ik loop. Hoewel ik praktisch mijn hele leven al op blote voeten loop, is de ondergrond in het bos niet altijd even makkelijk begaanbaar. Na zeker tien keer vloeken stop ik dan ook met me telkens tegenover Santiago te verontschuldigen. En dat doe ik met een verontschuldiging voor alle verkeerde woorden die nog gaan komen.

Ik heb geen idee hoelang ik al aan het lopen ben. De zon staat al een stuk hoger boven me en het is inmiddels flink warm geworden. Het flesje water is leeg en ik verga van de honger. Iets wat ik wel gewend ben, maar de kleine in me niet. En dat maakt me zenuwachtig. Omdat ik geen idee heb hoelang een ongeboren kind zonder eten en drinken kan, besluit ik dat beiden vinden op dit moment het belangrijkst is. Daarna zoek ik wel een manier om op het adres te komen dat op het blaadje staat. Wanhoop en radeloosheid beginnen me steeds meer in hun greep te krijgen.

Het monotone motorgeluid van auto’s doet me van richting veranderen. Wat later sta ik tussen bomen en struiken naast een brede weg waar auto’s en vrachtwagens voorbijrazen. Ik besluit om er evenwijdig aan door het bos verder te lopen. Liften, zoals ik in een film heb gezien, lijkt me allesbehalve verstandig. Vooral omdat ik niet weet wie er stopt en mijn buik me minder weerbaar maakt in het geval ik van me af moet slaan. En die situatie is zeker niet uitgesloten. Misschien zelfs wel gegarandeerd.

Het duurt een poos maar dan sta ik aan de rand van een enorme parkeerplaats vol vrachtwagens. Ik verstop me achter struiken en laat mijn blik langs de reusachtige voertuigen gaan. Hier en daar staan hun bestuurders ernaast, zitten op een klapstoeltje of zijn met elkaar in gesprek. De mannen, sommigen met buiken groter dan die van mij, nodigen bepaald niet uit om ze aan te klampen voor een lift. Behalve als ik er geen probleem mee heb om vooraf op mijn rug of op mijn ellebogen en knieën voor ze te gaan liggen. Niet heel erg lang geleden praktisch dagelijkse kost. Maar ik ben nu getrouwd en ik draag zijn kind. Ik zoek dus een andere manier.

Ik sluip verder tussen de bomen naar het eind van de parkeerplaats. Een vrachtwagen die apart van de rest met draaiende motor staat te ronken, trekt mijn aandacht. Als ik wat verder ben zie ik dat de man, klein en op leeftijd, spulletjes opbergt in ruimtes aan de zijkant van de vrachtwagen. Het lijkt erop dat hij op het punt staat om te vertrekken. Ik moet dus opschieten.

‘Sorry,’ zeg ik na een paar stappen tussen de bomen vandaan. De man draait zich met een ruk naar me om. Hij is zeker een kop kleiner dan ik. ‘Het spijt me, ik wilde je niet laten schrikken.’

‘Geen probleem, jongedame,’ glimlacht hij zichtbaar opgelucht, waarna zijn blik even omlaag naar mijn blote voeten gaat. ‘Kom je nou uit het bos gelopen?’

Ik knik.

‘Dat is een flink bos.’

‘Dat heb ik ontdekt,’ glimlach ik terug.

‘En dat heb je op je blote voeten gedaan?’

Ik knik opnieuw.

‘Bijzonder. De takken in je gezicht moeten ook niet fijn hebben aangevoeld. Kan ik je ergens mee helpen?’

‘Ik zou graag een lift willen hebben. Ik kan ervoor betalen.’

‘Waarheen?’

‘Georgia.’

‘Waar in Georgia?’

‘Gewoon in Georgia,’ antwoord ik, omdat ik mijn bestemming niet wil verklappen.

‘Georgia is groot.’

Ik haal mijn schouders op.

‘Ik ga naar North Carolina.’

Ik probeer me de kaart van Santiago te herinneren, maar de staten en hun ligging willen me nu gewoonweg niet te binnenschieten.

‘Dat is boven South Carolina, wat weer boven Georgia ligt,’ schiet de man me met een vriendelijke glimlach te hulp. Ik knik en glimlach terug. Hij kijkt me onderzoekend aan en kijkt even met me mee naar de mannen die verderop staan en me hebben opgemerkt. ‘Zit je misschien in de problemen, jongedame? En dan bedoel ik niet dat stelletje wilden daar verderop.’

Ik staar hem aan en knik bijna onmerkbaar.

Mijn reactie verrast hem zichtbaar. ‘Heb je iets te maken met de uitgebrande politiewagen en dode deputy sheriff die aan de andere kant van het bos zijn gevonden?’

Ik aarzel. Mijn antwoord zal allesbepalend zijn of ik dadelijk in zijn vrachtwagen wegrijd of hier alleen op de parkeerplaats achterblijf met een groepje mannen die naar me staren alsof ik de eerste vrouw ben die ze in vele jaren zien. ‘Ja, maar ik heb hem niet gedood. Mannen die ik niet ken hebben dat gedaan. Mannen die achter mij aan zitten.’

‘Jou een lift geven is blijkbaar dus niet zonder gevaar?’

Ik knik.

‘Eerlijkheid duurt het langst,’ zegt hij na een korte stilte.

‘Sorry, ik weet niet wat dat betekent…’

‘Dat ik je op een of andere manier geloof en dat je een lift naar Georgia hebt.’

In de hoge vrachtwagen komen is een uitdaging. Hij probeert me te helpen zonder me op bepaalde lichaamsdelen aan te raken, wat op zich al bijzonder is. En vertederend. Als ik eindelijk zit en hij achter het enorme stuur heeft plaatsgenomen, waardoor hij nog kleiner en ieler lijkt, steekt hij ineens zijn hand naar me uit.

‘Ik ben Frank.’

‘Allison.’

Met een hoop lawaai en rookvorming vertrekken we. Even later rijden we de snelweg op. Langzaamaan begin ik te wennen aan de hoogte van de vrachtwagen. Niet voor het eerst gaat mijn blik naar de verpakte sandwiches tussen onze stoelen.

‘Eet ze gerust op.’

‘Het is jouw eten.’

Hij geeft me knipogend een pakje sandwiches. Ik bedank hem, maak het plastic open en begin te eten. Nog voordat ik de eerste hap op heb, krijg ik een heerlijk koel flesje water in mijn handen geduwd. Ik bedank hem nogmaals, nu ook met een vriendelijk gezicht.

‘Nog een week of zes tot acht?’

Ik kijk hem verrast aan.

‘Ik heb acht kinderen.’

‘Acht?’ herhaal ik en verslik me zowat.

Hij lacht. ‘Ik ben al sinds mijn elfde verliefd op mijn Rita. Dat is vijftig jaar geleden. Op onze twaalfde kregen we verkering. Zes jaar later zijn we getrouwd. Anderhalf jaar later kwam Susan. Daarna volgden er nog zeven.’

‘Wat mooi,’ zeg ik op zachte toon, met meer emotie in mijn stem dan me lief is. Zo lang samen zijn met Santiago lijkt meer dan ooit de mooiste droom die werkelijkheid kan worden. Maar ook een droom die gaandeweg steeds meer van de werkelijkheid vandaan lijkt te staan.

‘De man die je die prachtige ring heeft gegeven, houdt erg veel van je. Hij zal een flinke duit hebben gekost.’

Ik leg mijn hand erop en kijk hem wat angstig aan.

‘Niet schrikken. Ik snij hem straks niet van je vinger. Ik ben een man die weinig nodig heeft. Mijn Rita en mijn gezin zijn mijn rijkdom. Ik rij iedere maand drie weken non-stop het land door en ben dan de vierde week samen met mijn gezin. Meer heb ik in mijn leven niet nodig.’

‘Mijn man houdt heel erg veel van me.’

‘En jij van hem, zie ik in je ogen.’

‘Ik heb nog nooit zo veel van iemand gehouden.’

Nadat Frank me ook het tweede pakje sandwiches heeft gegeven en ik dat heb opgegeten, praten we een poosje niet. Het deinen van de wagen, het monotone motorgeluid, en de binnenvallende zon samen met gedempte muziek uit de radio, maken me suf. Mijn ogen vallen soms dicht, waarna ik telkens wakkerschrik. Ik ben weer doodmoe, maar ik wil niet slapen. Ondanks dat de man naast me geen enkele aanleiding geeft om te denken dat hij iets doet, durf ik toch niet te slapen. Wat als ik het mis heb?

‘Ga gerust slapen, Allison. Als ik je iets had willen aandoen, dan had ik dat al een parkeerplaats terug kunnen doen. Of gewoon op de vluchtstrook, terwijl ik zogenaamd pech heb. Ik zou je dan wel eerst het pistool en de dolk in je tas moeten ontfutselen. Je lijkt me namelijk iemand die geen seconde aarzelt om ze te gebruiken.’

‘Sorry, het is niet persoonlijk.’

Hij glimlacht en knipoogt. ‘Slaap lekker.’

Ik word heel langzaam wakker en rek me gapend lang uit. Als ik ontdek dat we niet meer rijden en Frank weg is achter het stuur, schiet ik rechtop. We staan op een parkeerplaats naast vele andere vrachtwagens en de zon is zo goed als ondergegaan. Paniek dendert door me heen. Dan zie ik Frank lopen. Hij zwaait opgewekt. Ik zwaai terug door de voorruit. Hij maakt het portier aan mijn kant open en houdt een paar slippers naast mijn voeten.

‘Die lijken me de goede maat.’

‘Ze zitten perfect,’ bevestig ik even later als ze aan mijn voeten zitten. ‘Wat krijg je van me?’

Hij trekt een gezicht. Ik bedank hem.

‘Waar zijn we?’

‘Zo’n tweehonderdvijftig kilometer voor de staatsgrens van Georgia. Het leek me verstandig om het voor vandaag voor gezien te houden. Dan vertrekken we morgen bijtijds, als je dat oké vindt.’

‘Ik rij met jou mee, Frank.’

‘Misschien heb je haast.’

‘Heb ik niet.’

‘Dan zou ik je graag willen uitnodigen voor een etentje in het restaurant verderop. Het is een wegrestaurant, verwacht dus geen uitgebreide kaart, maar ze hebben heerlijke steaks. En ik denk dat jij en de kleine wel een goede steak kunnen gebruiken.’

HOOFDSTUK 33

EEN VISITEKAARTJE

We komen op de eerste parkeerplaats na de staatsgrens van Georgia piepend in een enorme stofwolk tot stilstand. Frank zet de motor uit. Nadat hij me met uitstappen heeft geholpen en naar een picknicktafel heeft begeleid, loopt hij terug naar de vrachtwagen om even later met een thermosfles koffie, twee bekers en een dik boek terug te komen. Terwijl ik de koffie inschenk, gaat hij tegenover me zitten en steekt een sigaret op.

‘Dit is een gedetailleerde stratengids met zowat alle dorpen en steden van Georgia,’ glimlacht hij, nadat hij een wolk rook hoog boven ons heeft uitgeblazen. ‘Ik begrijp dat je niet wilt zeggen wat jouw bestemming is, maar zoek een dorp of stad in de buurt ervan. Dan breng ik je daarheen.’

‘Dat kan ik niet van je vragen.’

‘Je hoeft het niet te vragen, Allison; ik bied het aan. En iets anders dan ‘dank je, Frank’ accepteer ik niet. Ik laat je niet achter op een parkeerplaats als deze terwijl je nog half Georgia door moet om op je bestemming te komen. Er zijn zo veel zieke lamstralen die de hele dag niks anders doen dan meiden zoeken die ze... Je begrijpt wat ik bedoel. Dat een vrouw hoogzwanger is, maakt die schoften niks uit.’

Ik aarzel even en leg dan een hand op die van hem. ‘Dank je, Frank.’

Hij glimlacht tevreden. We drinken voorzichtig van de koffie. Omdat ik het volledige adres uit mijn hoofd ken, blader ik ondertussen door de plaatsnamen achter in het boek. Het duurt even, maar dan heb ik mijn bestemming gevonden. Op een overzichtskaart vind ik een dorp dat volgens de schaalverdeling zo’n vijfentwintig kilometer verderop ligt. Ik laat het aan Frank zien.

‘Is dit ver hier vandaan? En eerlijk zeggen hoor, want ik wil echt niet dat je de halve dag kwijt bent door mij.’

‘Zo’n twee uur rijden, misschien iets langer.’

‘Dat is best lang.’

‘We drinken de koffie op en vertrekken dan.’

Het is een mooie rit over binnenwegen, dwars door prachtige dorpjes en dichtbegroeide bossen, langs meren en riviertjes, over eindeloos lijkende bruggen die diepgroene stukken land met elkaar verbinden. Ik verbaas me er regelmatig over hoe Frank de enorme vrachtwagen door smalle straten en lastige bochten weet te manoeuvreren. Twee uur en tien minuten nadat we van de parkeerplaats langs de snelweg zijn vertrokken, stoppen we op een pleintje in een dorp met de naam Midway. Ik zie als een berg op tegen het naderend afscheid.

Naast de vrachtwagen haal ik geld uit de envelop die in de reistas verstopt is. ‘Hoeveel krijg je van mij, Frank?’

‘Niks.’

‘Ik wil je betalen, ook voor de omweg die je voor mij hebt gemaakt.’

Hij reikt me een wat frommelig visitekaartje aan. ‘Bel me als de kleine is geboren en je herenigd bent met je man. Door wat je verteld hebt zou ik graag kennismaken met hem. Misschien een keer tijdens een etentje bij ons, dan kan ik je mijn Rita en onze kinderen aan je voorstellen.’

‘Zeker weten?’

Hij knikt.

‘Dan kan je op een dag mijn telefoontje verwachten.’

Frank steekt een hand naar me uit. Ik doe net alsof ik die niet zie en omhels hem. ‘Je hebt meer voor me gedaan dan je ooit zult weten.’

We laten elkaar los en ik veeg tranen van mijn wangen.

‘Gaat het wel? Ik kan nog wel even blijven.’

‘Ga lekker naar Rita en de kinderen. Ik red me wel.’

Ik zwaai totdat hij na een bocht definitief uit het zicht is. Opeens voel ik me moederziel alleen. Tranen dienen zich weer aan, maar ik jaag ze terug met woorden die Santiago niet blij zouden maken. Nadat ik een paar minuten op een bankje heb gezeten, ga ik op zoek naar een taxi, wat nog niet zo eenvoudig blijkt te zijn. Misschien had ik een groter dorp moeten uitkiezen.

Het blijkt geen vijfentwintig maar iets meer dan vijftig kilometer rijden van Midway naar mijn bestemming. Schaalverdelingen beheers ik dus nog niet helemaal. Misschien had ik ook geen dorp in het noorden van mijn bestemming moeten kiezen. Het voelt wat onzinnig om richting Florida te rijden terwijl ik er een dag over heb gedaan om de staat te ontvluchten. Toch is het ook een mooie rit. Niet op de laatste plaats omdat de chauffeur geen woord tegen me zegt. Soms heb ik het idee dat hij vergeten is dat ik op de achterbank zit. Dat geeft mij gelegenheid om ongestoord en onderuitgezakt, met mijn hoofd tegen de rugleuning terwijl ik mijn buik vasthoud of streel, naar buiten te kijken en intussen na te denken over wat er is gebeurd en te dromen over wat nog gaat komen.

Het centrum van Darien bevalt me direct. Vooral doordat het uitgestorven is. Op een pleintje vind ik een plattegrond. Ik begrijp gelijk waarom het zo stil is op straat. Darien is nog kleiner dan Midway. En dat was al een pestgehucht met nog geen tweeduizend inwoners. De straat waar ik moet zijn bevindt zich op loopafstand. Ik vertrek gelijk.

De zon brandt net zoals op Cuba en in Florida. Toch is het een stuk minder warm. Hoe dan ook loopt het zweet me langs het gezicht. Ik voel ook straaltjes over mijn rug gaan, zelfs waar bomen grote stukken in de schaduw zetten. Ik stop tweemaal kort en stap dan uit de slippers om mijn voeten op het gras te koelen. Bond Road duikt eerder dan verwacht op aan de overkant van de weg. De straat blijkt ook langer te zijn dan verwacht. En het nummer waar ik moet zijn bevindt zich natuurlijk zo goed als aan het eind.

Ik loop het pad op tussen twee huizen en ga op zoek naar huisje K1. En die blijkt zich op de rand van het terrein te bevinden. De aanblik op het spierwitte, houten huisje, gelijkvloers, tussen enkele enorme bomen en omgeven door gras, met aan de zijkant uitzicht op een rivier die mooi schittert onder de zon, doet me eensklaps stilstaan. Ik weet niet wat ik had verwacht, maar in elk geval niet dit. Hoewel het niet groot is zou ik hier wel de rest van mijn leven met zijn drietjes kunnen doorbrengen. Ik loop de veranda op en voel aan de deur. Ik krab me in het haar. Waarom verwachtte ik dat de deur open zou zijn?

‘Mevrouw de Céspedes?’ klinkt een eind achter me.

Ik draai me om en zie een vrouw van een bankje voor een huisje opstaan en naar me toekomen. Een jongere vrouw loopt met haar mee. Ik loop ze over het gras tegemoet.

‘Mevrouw de Céspedes?’ herhaalt ze als ze bijna bij me zijn.

Ik knik. ‘Allison.’

‘Ik ben Betsy,’ zegt de vrouw. Ze fronst kort haar voorhoofd als ze de striemen van takken in mijn gezicht opmerkt. ‘Dit is mijn dochter Lorraine.’

Ik schud de twee de hand.

‘Dat duurt niet lang meer,’ lacht Betsy.

‘November.’

‘Een meisje of jongen?’ wil de dochter weten.

‘Dat is nog een verrassing.’

‘Spannend,’ zeggen beiden bijna gelijktijdig.

‘Fijn dat je er bent. We dachten dat er iets fout was gegaan omdat je volgens de eigenaren in New York gisteren zou arriveren.’

‘De reis zat wat tegen. En we?’

‘Mijn dochter en ik. We beheren een aantal huisjes voor de eigenaren, maken ze schoon en zorgen ervoor dat alles naar wens is. Ik zal de sleutel halen.’

Terwijl Betsy haar woning binnengaat, biedt Lorraine aan om mijn reistas te dragen. Ik bedank vriendelijk. Vervolgens vertelt ze over het park en de omgeving. Als haar moeder terug is biedt die ook aan om de tas te dragen. Opnieuw bedank ik vriendelijk.

We gaan huisje K1 binnen. Alleen een blinde zou niet enthousiast worden. Betsy geeft me een snelle rondleiding door de keuken, de twee slaapkamers en de badkamer met een heus ligbad. Ik neem me voor om daar dadelijk nog een uur in te weken.

‘Mag ik vragen of je alleen bent?’ informeert Betsy voorzichtig als we weer op de veranda staan.

‘Er is een meneer de Céspedes. En hij komt ook. Alleen is onduidelijk wanneer. Dat kan nog even duren. Hij heeft het momenteel erg druk.’

We nemen afscheid. Voordat ze weglopen, laat Betsy weten dat ik zeven dagen per week bij haar kan aankloppen voor hulp en vragen. Ik bedank haar en ga naar binnen. Terwijl de badkuip volloopt, hang ik in de tegenovergelegen slaapkamer de paar kleren die ik bij me heb op in een kast. Als ik onder in de reistas wat van Santagio’s kleren tegenkom, die we hebben meegenomen toen we halsoverkop het appartement moesten ontvluchten, grijp ik naar mijn mond. Die nacht lijkt een eeuwigheid geleden.

Met een overhemd van hem laat ik me op de vloer voorzichtig achterover tegen het bed zakken. Ik houd het tegen mijn neus. Door zijn geur kan ik hem ineens zo helder voor ogen zien dat het lijkt dat hij tegenover me zit. Hij glimlacht en legt een hand zachtjes tegen mijn wang. Dan fluistert hij dat hij van me houdt en naar me terugkomt. Een snik ontsnapt aan mijn lippen. Dan verberg ik mijn gezicht in mijn handen en huil zo lang dat ik zowat stik van ademnood en in tranen verdrink.

HOOFDSTUK 34

EEN SLIJTERIJ

De ochtendzon die langs bomen de veranda bereikt is op dit vroege tijdstip heerlijk, ontdekte ik al snel. Aan het begin van de middag zal ze over het huisje heen zijn gedraaid en is het bankje dat daar staat de ideale plek om tot zonsondergang warmte op te vangen. Het bankje enkele meters door het gras trekken volstaat om praktisch de rest van de dag in de schaduw van een boom van koelte te genieten. Ik heb aan die kant van het huisje al heel wat tijd doorgebracht, starend naar de rivier die als een slang door het landschap kronkelt. Wat ik meestal zag, bevindt zich echter ver hier vandaan op een eiland met witte stranden, het helderste water dat ik ooit heb gezien, en palmbomen die met hun geritsel tegen of over je lijken te kletsen. Er zijn momenten dat Cuba aanvoelt als een plek die mijn fantasie heeft bedacht. Misschien om andere herinneringen dieper in mijn geheugen weg te stoppen. Dat is me vaker overkomen. Een blik omlaag, en steeds vaker is door beweging zelfs dat niet nodig, is genoeg om te zien dat mijn fantasie geen eigen leven leidt en ik echt op het eiland met de witte stranden heb gewoond. En dat met een man die zelfs mijn wildste fantasieën niet zouden kunnen bedenken.

Ik zwaai naar Betsy en Lorraine die over het gras aangelopen komen. Ik heb het getroffen met moeder en dochter. Al vanaf de eerste dag maken beiden er geen geheim van dat ze blij zijn met mijn aanwezigheid. En dat is wederzijds. Op een of andere manier voelt het alsof we elkaar al jaren kennen. Ik heb al tweemaal bij ze gegeten, zij eenmaal bij mij. Als ze klaar zijn met hun werkzaamheden in de huisjes, dan kletsen we regelmatig de rest van de middag vol. Wat niet altijd even eenvoudig is als je niks over vroeger, maar ook niet over Cuba kan vertellen. Ik baal vreselijk van de leugens, maar ik kan niet anders.

‘Wij gaan naar Hinesville, wat winkelen, misschien op een terrasje zitten,’ zegt Betsy nadat we elkaar goedemorgen hebben gewenst. ‘Heb je misschien zin om mee te gaan?’

Ik heb weinig bedenktijd nodig, ook omdat ik dringend nieuwe kleding moet hebben. In de zestien dagen die ik hier ben hebben ze me in twee jurken gezien die alleen van kleur met elkaar verschillen. En ik moet sjaaltjes hebben. De enige die ik nog bezit valt van ellende zowat uit elkaar.

Het is een leuke en vooral erg gezellige rit. Ik ben achterin gaan zitten zodat mijn benen languit op de achterbank kunnen liggen. De twee voorin zingen zowat met ieder liedje op de radio mee. En dat doen ze uit volle borst en met veel plezier. Hun gelach is aanstekelijk. Ik verbaas me er regelmatig over hoeveel teksten ze foutloos uit hun hoofd kennen, vooral omdat ik geen van de liedjes ken. De enige waarvan ik de tekst weet heb ik al lange tijd niet naar geluisterd. Het doet me weer eens beseffen hoeveel ik in mijn leven heb gemist.

Drie kwartier na vertrek parkeren we in Hinesville. Het is een leuk stadje, zie ik al snel. Omdat het zaterdag is, is het volgens Lorraine extra druk. Ik moet direct aan Havana denken. We lopen op ons gemak door de lange hoofdstraat, vol plantenbakken met bontgekleurde bloemen, nationale vlaggen aan gevels, lokale inwoners en dagjesmensen zoals wij. Ik heb het naar mijn zin. De vraag die al in me suddert sinds ik op Cuba op een boot stapte, wordt naar de achtergrond gedrukt. Niet op een onvindbare plek, maar hij gaat niet continu door mijn hoofd.

‘Wat voor kleding zoek je, Allison?’ wil Lorraine weten als we de straat zijn overgestoken.

‘Jurken als deze. Met lange mouwen, boven hoog gesloten.’

‘Met lange mouwen? Dat zal niet eenvoudig worden.’

‘Ze hebben hier wel een winkel met positiekleding, maar ik zie jou niet rondlopen in de jurken die ze daar verkopen. Het zal sowieso lastig worden door je slanke lichaam in combinatie met de buik. En dan heb ik het nog niet over je boezem. Wat ik te veel heb op mijn kont, heupen en dijen, eigenlijk overal, hebben ze bij jou in je borsten gepropt.’

‘Slanke lichaam?’ reageer ik als we uitgelachen zijn. ‘Het voelt alsof ik een ballon ben die op knappen staat.’

‘Ja, op drie plekken,’ knipoogt Betsy.

‘Zijn lange mouwen echt belangrijk?’ informeert Lorraine nogmaals.

Ik knik.

‘Deze jurk is zeker speciaal voor jou gemaakt?’

‘Klopt.’

‘Lorraine is erg handig met de naaimachine. Ik denk dat ze jurken die te groot zijn wel passend kan maken. Toch, Lorraine?’

Haar dochter knikt. Vervolgens koop ik in vier winkels zes jurken die allemaal veel te groot zijn. Ik koop ook drie sjaaltjes en een paar slippers. Als we daarna op een bankje uitrusten, ontdek ik dat we twee meter van een slijterij vandaan zitten. Mijn blik gaat langs de vele flessen in de etalage tot ik bij de wodka’s ben. Het water loopt me zowat in de mond en dat maakt me vreselijk kwaad op mezelf. Maar nog meer op hem, omdat hij me verslaaft aan de drank heeft gemaakt.

‘Niet heel lang meer en dan kun je weer een glaasje nemen,’ glimlacht Betsy.

‘Ik zal nooit meer een glaasje kunnen nemen.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Ik ben een alcoholiste,’ zeg ik, zonder haar aan te kijken. Het is voor het eerst dat ik mezelf een alcoholiste noem. Waarom is me een raadsel, net als de reden waarom ik dat tegen mijn buurvrouw zeg.

Betsy legt een hand op mijn arm. ‘Goed dat je bent gestopt, Allison.’

‘Voor de kleine. En Santiago. Zonder hem was het nooit gelukt.’

Ik trakteer op een late lunch. Het is erg gezellig. Er wordt veel gelachen. Het raakt me vandaag nog meer dan eerder hoe moeder en dochter met elkaar omgaan. De hoop dat ik op een dag op eenzelfde manier met mijn kind zal omgaan is sterker dan het verdriet doordat ik nooit iemand in mijn leven heb gehad die zelfs maar in de verste verte aan een moeder deed denken.

Omdat Lorraine direct aan de jurken wil beginnen, gaan we bij terugkomst op Bond Street naar hun huisje. Terwijl de naaimachine en naaispulletjes tevoorschijn worden gehaald, kleed ik me in de badkamer om. Terwijl ik me in de spiegel bekijk vraag ik me af hoe de meid verderop in de woning de jurk, die als een tent om me heen hangt, passend voor mij wil krijgen. Ik heb er een hard hoofd in.

Lorraine gaat aan de slag met een meetlint en spelden. Heel veel spelden. Geen idee hoe ze het doet, maar geleidelijk begint de jurk meer vorm te krijgen en de lijnen van mijn lijf te volgen. Als ze zich driftig in het haar krabt vraag ik wat er is.

‘Het zijn echt enorme dingen, zoals mijn moeder zei. Er mag nog wel stof bij van zeker een halve jurk.’

We krijgen alle drie de slappe lach. Dan zakt Lorraine op haar hurken en schuift plots de onderkant van de jurk wat omhoog met de opmerking dat iets boven de knieën misschien leuker is. Alsof ik door de bliksem ben getroffen deins ik achteruit en knal daarbij tegen een stoel die bijna omvalt. Ze kijken me beiden geschrokken aan.

‘Sorry…’ zeg ik, intussen zoekend naar een verklaring voor mijn gedrag, anders dan de littekens op mijn bovenbenen. ‘Het spijt me. Ik… ik word daar niet graag aangeraakt.’

De meid verontschuldigt zich wel drie keer.

‘Het spijt juist mij, Lorraine. Ik had het van tevoren moeten zeggen.’

Het duurt even om alle zes jurken te spelden. Ik heb het er bloedheet van gekregen, ondanks dat ik niks anders hoefde te doen dan een etalagepop imiteren. Terwijl Lorraine in de eerste begint te knippen, trek ik in de badkamer mijn oude jurk aan. Ik was mijn gezicht en hals met koud water, doe een nieuw sjaaltje om en ga de woonkamer in. Nadat ik aan de eettafel schuin tegen Lorraine ben gaan zitten, krijg ik van haar moeder een flesje Coca-Cola. Ik laat mijn blik door de gezellige kamer gaan. Als ik terugkijk, zie ik zowel moeder als dochter naar mij kijken. Hun geschokte gezichten verrassen me compleet, totdat ik een tel later ontdek dat mijn mouwen nog bijna tot de ellebogen omhoog zijn gestroopt. Van het wassen aan de wastafel. Ik trek ze vlug omlaag tot iets voorbij de polsen en mijd vervolgens hun blikken.

‘Wat… wat vreselijk,’ fluistert Betsy hoorbaar aangeslagen.

‘Wie heeft…’

‘Lorraine,’ onderbreekt ze haar dochter.

Het is een poosje stil. Ik zie ze beiden kort gluren naar het sjaaltje om mijn hals en naar mijn bovenbenen. Het is ook niet een heel moeilijke optelsom.

‘Het zijn overblijfselen van een ander leven. Een leven waarover ik niet praat. Het spijt me echt heel erg dat jullie dat hebben gezien.’

HOOFDSTUK 35

EEN VROUW

Hoewel ik vlug een stap terugdoe in de deuropening, ben ik net te laat. Ze heeft me gezien. Meer dan kort oogcontact volgt er echter niet, terwijl ze samen met Lorraine over het verderop gelegen pad voorbijloopt. Een groet, hoofdknikje, zelfs iets dat maar op een glimlach lijkt blijft uit. Nog voordat ze uit het zicht is achter struiken en bomen heb ik besloten dat ik de vrouw niet mag. Niet vanwege de kleding die doet vermoeden dat ze zonder om te kleden rechtstreeks van een stripclub hiernaartoe is gekomen, maar door het harde, onsympathieke gezicht, ondanks dat ze mooie scherpe trekken, een heel lichtbruine huidkleur en prachtig, zwart golvend haar heeft. Net als Santiago. En dat zet me ook direct op scherp.

Wat later komt Lorraine langs mijn huis gelopen. Als ze me op het verandatrapje ziet zitten, komt ze naar me toe. Nog voordat ze bij me is trekt ze een gezicht.

‘Zag je zonet de vrouw met wie ik voorbijliep?’

Ik knik.

‘Wat een typetje zeg. Die kleding, alsof ze… je weet wel.’

Ik lach met haar mee.

‘En dan het accent. Ze zegt dat ze uit Florida komt, maar het zou me niet verbazen dat ze vorige week nog in Mexico of op Cuba woonde. Haar Engels is nauwelijks te volgen.’

‘Hoelang blijft ze?’

‘Onbepaalde tijd.’

Als Lorraine weg is ga ik binnen direct het magazijn van het pistool in mijn schoudertas controleren. De kans dat de Colombianen weten dat ik hier leef, lijkt me nul, maar ik neem liever geen risico’s. Voortaan zet ik geen stap meer buiten de deur zonder de tas over een schouder. En in de tuin en zowel binnenshuis zorg ik ervoor dat die altijd hooguit twee stappen van me vandaan is.

De wandeling naar het zogenaamde centrum van Darien gaat me nog moeizamer af dan toen ik hier aankwam. Niet door de temperatuur. Was het in september nog warm, sommige dagen zelfs heet, in oktober komt de temperatuur tot nu toe niet hoger dan begin twintig graden. Op de plekken waar ik vóór Cuba leefde kon het in deze maand vaak al flink koud zijn. Zeker buiten bloot aan een ketting.

Ik loop rechtstreeks door naar een van de twee kapperszaken die Darien rijk is. Gelukkig is het niet druk. Wat betekent dat er slechts één klant voor me is. De eigenaresse raakt niet uitgesproken over mijn bos haar die inmiddels bijna tot de onderrug reikt. Pas nadat ze mijn haar van verschillende kanten aandachtig heeft bestudeerd, gelooft ze dat de slagen natuurlijk zijn. Het wassen zonder dat de halve kapperszaak onder een laagje water staat, is een uitdaging voor de kapster. Eentje die ze met veel bezieling aangaat. Het knippen lijkt een eeuwigheid te duren, maar als ik het resultaat van alle kanten bekijk herken ik mezelf bijna niet. Ik geef haar een flinke, dik verdiende fooi.

Nadat ik in een lunchroom een tosti heb gegeten en koffie heb gedronken, begin ik aan de wandeling terug. Omdat ik de straat die naar Bond Street gaat per ongeluk voorbijloop, beland ik op een piepklein, rond parkje met frisgroen gras en prachtige bomen. Het is er ongewoon vredig. Ik besluit om even op een bankje te gaan zitten.

Algauw ben ik op een andere plek. Santiago is er ook. Het zijn hartverwarmende herinneringen, zelfs die waarin ik me onmogelijk gedraag. De meest recente zijn ronduit hartbrekend. Ik zou er zo veel voor over hebben om hem in mijn armen te kunnen sluiten, om zijn warmte en ademhaling te voelen, en om hem met zachte woorden te laten weten hoeveel ik van hem hou. Steeds meer vraag ik me af of ik hem ooit nog zal zien. Ik probeer positief te blijven, wat al niet mijn sterkste eigenschap is, maar de laatste dagen gaat me dat nog krampachtiger af dan de laatste weken. Wat als hij al op de avond dat ik met de boot wegvoer tijdens de aanval van de Colombianen is… Ik wil het woord zelfs niet denken. Je komt bij me terug, Santiago. Je hebt het me beloofd.

Even geruisloos als ze me naderde gaat ze aan de andere kant van het bankje zitten. In de schoudertas krom ik mijn vinger om de trekker van het pistool. Van dichtbij ziet ze er nog onsympathieker uit. Haar stripkleding en hakken heeft ze omgeruild voor een best mooie jurk en platte schoenen. Over haar schouder hangt een tas. Ze glimlacht. Ik niet.

‘Je had me opgemerkt?’ vraagt ze met een goede uitspraak, waardoor ik nu zeker weet dat ze Lorraine een rad voor de ogen wilde draaien met het zogenaamde gebrekkige Engels.

Ik reageer niet.

‘Voordat je het wapen in je tas per ongeluk laat afgaan: de man die jij kent als Santiago heeft me gestuurd.’

Het kost me veel inspanning om niet mijn ware gevoelens te tonen. Ik zeg niks en blijf haar aankijken.

‘De eerste avond dat jullie uit eten gingen was er in het restaurant een situatie met drie mannen en drie vrouwen aan een tafel achter die van jullie. De man die jij kent als Santiago wilde ze daarop aanspreken. Jij voorkwam dat door jouw hand op die van hem te leggen, omdat je de avond niet wilde verpesten. Op zijn vraag of je wilde gaan, antwoordde je: alleen als jij dat wilt.’

De snik die me ontvalt moet aan de andere kant van het parkje te horen zijn. Tranen vullen mijn ogen. Mijn hart gaat als een gek te keer. ‘Wanneer heb je hem gesproken? Hoe is het met hem? Waar is hij nu?’

‘Ik heb hem niet persoonlijk gesproken. Zo werkt dat niet. Mensen als ik krijgen mensen zoals hem niet te spreken. Anderen die voor hem werken hebben mij hierheen gestuurd om jou te vertellen dat hij ongedeerd is en om ervoor te zorgen dat jij ook ongedeerd blijft.’

‘Kan je een boodschap overbrengen aan Santiago?’

Ze schudt haar hoofd. ‘Vanwege veiligheidsredenen is er geen enkele communicatie tussen mij en mijn opdrachtgevers. Hebben de mannen van de boot Ángel en Esteban gedood?’

Ik knik.

‘Ze hebben je voor een hogere prijs aan de Colombianen verkocht. Heb je ook te maken met de dood van de deputy sheriff?’

‘Dat waren de Colombianen. Weet je wanneer Santiago komt?’

‘Die informatie heb ik niet. Hierna zullen wij geen contact meer met elkaar hebben. Maar ik zal altijd in de buurt zijn. Merk je iets op wat mijn aandacht vereist, dan kan je me vinden in huis L2. Ben je in direct gevaar dan doe je hetzelfde.’

Voordat ik kan vragen hoe ze heet, staat ze op en loopt weg om een eind verderop naast een wit kerkje tegen een boom te gaan staan. Ik blijf nog een poos zitten om mijn emoties onder controle te krijgen. Ik kan wel huilen van blijdschap. Maar dat doe ik niet. Omdat zij van verderop naar me kijkt.

De wandeling terug naar Bond Street valt op geen enkele wijze te vergelijken met de wandeling heen, al was het alleen maar omdat ik niet kan stoppen met glimlachen. Zo nu en dan, nadat ik me met een blik over een schouder ervan heb overtuigd dat ze nog steeds zo’n vijftig meter achter me loopt, pink ik een traantje weg. Ik streel ook regelmatig mijn buik.

‘Papa leeft, kleine. Ik weet nog niet wanneer, maar hij komt naar ons terug. Tot die dag heeft hij iemand gestuurd om ons te beschermen. Beetje een akelige mevrouw, maar ik denk dat ze goed is in wat ze doet.’

Ik zit al een uur of wat op het bankje aan de achterkant van de woning als Betsy de hoek omkomt en zonder iets te zeggen naast me neerploft. Ik kijk haar vragend aan. Zij mij verrast.

‘Wat zit je haar mooi!’

‘Dank je.’

Even is het stil. ‘Ik maak me zorgen over je, Allison.’

‘Hoezo?’

‘Mag ik eerst vragen of je van plan bent om hier te bevallen? Of ga je binnenkort terug naar Florida?’

De vraag verrast me niet, het moment wel. Daarom heb ik even nodig voor een antwoord. ‘Zoals het er nu voor staat, blijf ik hier.’

‘En je man, als ik zo brutaal mag zijn?’

Ik haal mijn schouders op.

‘Gaat het wel goed tussen jullie?’

‘Maak je geen zorgen; het gaat goed tussen ons.’

‘Waarom komt hij…’ Ze valt stil en glimlacht ongemakkelijk. ‘In het begin dacht ik dat het een kwestie van dagen was, maar het is nu al meer dan een maand…’

‘Hij is niet in de gelegenheid om te komen.’

‘Zit hij in de gevangenis?’

Ik streel haar schouder. ‘Hij zit niet in de gevangenis, Betsy.’

‘Het gaat me allemaal niets aan, maar ik hoor je nooit over een bezoek aan een arts of over een verloskundige. Wie gaat je helpen bij de bevalling? En waar wil je bevallen?’

‘Ik zou het graag hier doen en dat jij de bevalling doet.’

‘Ik?’ roept ze. ‘Het is jaren geleden dat ik verpleegster was en ik heb hooguit bij vijf bevallingen geassisteerd. Waarom ga je niet naar een verloskundige?’

Ik zeg niks.

‘Door dit?’ vraagt ze zacht en legt een hand op mijn onderarm.

‘Ik wil niet dat anderen het zien. Alleen als het echt niet anders kan.’

‘Maar dan kan het te laat zijn, Allison. Voordat er in deze uithoek een ambulance is en je naar het ziekenhuis bent gebracht kan er van alles… Is dit je eerste zwangerschap?’

Ik schud mijn hoofd. ‘De vorigen zijn afgebroken.’

‘Was dat recent of…’

‘In mijn tienerjaren. Daarna kon ik niet meer zwanger worden, tenminste, dat dacht ik.’

Betsy kijkt kort van me weg. ‘Weet je misschien van problematische bevallingen in de familie?’

Nu ben ik het die naar de rivier kijkt. Alleen niet kort. ‘Mijn zus kreeg ernstige bloedingen tijdens de bevalling.’

‘Weet je misschien waardoor?’ vraagt ze als ik niet verder praat.

‘Nee. Ze is toen overleden. Net als haar baby.’

Ik kan haar ademhaling horen stokken. ‘Wat afschuwelijk, Allison. Vreselijk. Was dat in een ziekenhuis?’

‘Nee.’

Een paar tellen zegt ze niks. Dan neemt ze mijn hand tussen die van haar. ‘Als je in Darien blijft moet je een ledikantje en een kinderwagen hebben. En luiers en kleertjes. Als je wilt kan ik je daarmee helpen. En ook met een verloskundige. Ik heb een goede vriendin die al twintig jaar verloskundige is. Ik kan haar vragen om de bevalling hier privé te doen. Als je wilt, kan ik er dan ook bij zijn, om je bij te staan en mijn vriendin te assisteren mocht dat nodig zijn. En eventueel, als je dat prettig vindt, kan ik mijn vriendin vooraf informeren over wat ze kan tegenkomen op je armen, en misschien andere plekken, zodat je je niet op het moment zelf ongemakkelijk voelt.’

HOOFDSTUK 36

EEN HOOFDKNIKJE

Het was best een frisse avond. Toch heb ik geen moment overwogen om naar binnen te gaan. Het bankje achter het huis zat, voordat ik er languit op ging liggen, gewoonweg te lekker. Bovendien was er binnen niks wat kon wedijveren met het uitzicht op de rivier die tijdens de zonsondergang de mooiste kleuren reflecteerde en later in het maanlicht glansde alsof een zilveren weg door het donkere landschap ging. Ik geloof niet dat ik eerder zo veel oog heb gehad voor de omgeving, of zo aandachtig naar het gefluit van vogels heb geluisterd als vanavond.

Ik ga naar binnen. Als ik om het huis loop zie ik dat het doodstil en aardedonker op het park is. Hier en daar brandt alleen een lamp naast een pad. Betsy en Lorraine slapen al. In huisje L2 is het ook donker. Wat niet wil zeggen dat ze slaapt. Hoewel het iets na middernacht is besluit ik om te douchen. Daarna lees ik in bed verder in het boek dat ik van mijn buurvrouw heb geleend. Als ik voor de derde maal aan dezelfde alinea begin, weet ik dat het tijd is om te gaan slapen. Ik leg het boek weg en knip het schemerlampje naast bed uit. Vrijwel meteen knip ik het weer aan. Na een snel bezoek aan het toilet ga ik weer in bed liggen. Ik fluister dat ik van ze hou en wens Santiago en de kleine welterusten.

Een uur later, zie ik op de wekker, sjok ik weer naar de badkamer. Ditmaal niet om te pissen. Te plassen. De lamp boven de spiegel verblindt me kort. Mijn reflectie doet me geërgerd zuchten: mijn wangen gloeien rood, haren plakken aan mijn voorhoofd, langs de slapen sijpelen zweetdruppeltjes, net als boven en op mijn borsten. Ook mijn buik en rug zijn nat gezweet.

Het zal vermoedelijk altijd een raadsel voor me blijven waarom ik dagenlang geen nachtmerries kan hebben en dan ineens wel. Het irriteert me nog het meest dat dit ook op goede dagen kan gebeuren. Dagen dat mijn verleden me niet de hele tijd bezighoudt. En vandaag was een uitzonderlijk goede dag, nog beter dan eergisteren toen het wicht in huisje L2 me vertelde dat Santiago leeft. Geen idee waarom, want ik weet dat we de eindstreep nog niet hebben bereikt, maar op een of andere manier zie ik de toekomst rooskleuriger in. En toch vindt iets in me het nodig om me via nachtmerries te herinneren aan mijn verleden.

Terug in bed trek ik het laken over me heen. Niet veel later val ik weer in slaap. En ben ik terug in dezelfde nachtmerrie.

De vrouw duwt mijn benen nog verder van elkaar en begint weer te likken alsof ik een ijsje ben dat razendsnel smelt. Algauw zie ik in het gezicht van de vrouw die op haar knieën naast me zit de ergernis weer aanzwellen. Ze lijkt zo veel op de vrouw tussen mijn benen dat ik vermoed dat ze familie van elkaar zijn. Met een hand in mijn haar trekt ze mijn hoofd met een ruk van het matras omhoog. Als ze het wild op en neer begint te schudden, rammelt boven me de ketting waarmee mijn polsen aan de muur vastzitten.

‘Ben je compleet achterlijk, domme kut?’ bijt ze me toe, met haar gezicht zo vlak voor die van mij dat onze neuzen elkaar bijna raken. ‘Hoe vaak moet ik het nog zeggen: je moet doen alsof je het niet lekker vindt.’

‘Alsof?’ denk ik in mezelf, stilletjes snuivend. Ik lig hier geboeid en laat met me doen wat zij willen omdat ik niet bij de anderen in de grond bij het groepje eiken wil eindigen. Als ik wel een keuze had zou ik nooit iets met een vrouw doen. Ik heb niks met ze. Vooral niet als ze van top tot teen naar ongewassen reet ruiken. Vrouwen zijn ook valser, gemener en veeleisender dan mannen. De meesten dan.

‘Tegenstribbelen dus.’

Ik knik waarna mijn hoofd met een klap terug op het matras belandt. Terwijl de vrouw tussen mijn benen hoorbaar geniet van haar inspanningen, doe ik alsof ik me van haar probeer weg te bewegen. Ik rammel ook wat lusteloos met de ketting aan mijn polsen. De klappen in mijn gezicht zie ik niet aankomen. Toch komen ze niet als een verrassing.

‘Godverdomme! Wat ben jij voor een achterlijke kut?’ schreeuwt de vrouw naast me, slaat me vervolgens zeker drie keer vol in het gezicht en daarna, tot groot plezier van de vrouw tussen mijn benen, twee keer zo vaak op mijn tieten. Daarna grijpen twee handen mijn keel vast en beginnen die dicht te knijpen. En dat blijven ze doen. Terwijl ik geen lucht meer krijg, begin ik met mijn benen te trappelen en wild aan de ketting aan de muur te trekken.

‘Dit is wat ik bedoel met tegenstribbelen,’ lacht de vrouw vals, zonder de druk om mijn hals te verminderen. Ik heb zelfs het idee dat ze harder begint te knijpen.

Ik trap wild met mijn benen in het rond en hoor mezelf naar lucht happen. Plotseling zijn mijn polsen niet meer geboeid. Ik probeer de handen los te krijgen, maar ze zitten muurvast om mijn keel. Opeens ontdek ik dat ik niet op een smoezelig matrasje in de kelder lig, maar op een bed in een donkere kamer. En het is niet de vrouw die naar ongewassen kont ruikt die me probeert te wurgen, maar een silhouet met een walm van frisse bloemetjes om zich heen; hetzelfde parfum als van de vrouw die op het uiteinde zat van het bankje in het piepkleine, ronde parkje. De vrouw die door Santiago is gestuurd om me te beschermen.

‘Stribbel niet tegen,’ fluistert ze boven me. ‘Dan is het zo voorbij.’

De verstikkende druk om mijn hals stopt abrupt als de vrouw plots van me af wordt getrokken. Twee schimmen bewegen door de kamer. Ik hoor een klap, dan haar gekreun. Nog een doffe klap volgt, vervolgens hoor ik haar naar lucht happen. Ik schuif vlug van bed af, graai het pistool uit mijn tas en richt het op de twee schimmen. Dan knip ik op de tast de schemerlamp aan.

Een bijzonder grote man staat achter het wicht van huisje L2 en heeft haar in een wurggreep. Ze probeert paniekerig zijn arm los te krijgen. Ook met haar ellebogen naar achteren slaan heeft geen effect. Hij kijkt van me weg naar een muur. In zijn gezicht is geen enkele emotie te zien. Alsof hij niet in de gaten heeft dat hij het leven uit de vrouw knijpt.

Haar bewegingen en pogingen om van de man los te komen worden minder en krachtelozer. De ogen beginnen uit te puilen en haar tong hangt steeds verder uit haar wijd opengesperde mond. Het akelige geluid dat ertussen vandaan komt wordt alsmaar zwakker. Toch duurt het nog lang totdat hij haar als een zak kolen uit zijn handen op de vloer laat vallen. Hij draait zich direct van mij weg.

‘Het spijt me dat u dit heeft moeten zien, señorita de Céspedes.’

‘Wie… wie ben je? Draai je naar me om.’

‘Wilt u eerst iets aantrekken?’

Ik kijk omlaag naar mijn naakte lijf en pak vlug de jurk van de stoel. Als ik die zo snel mogelijk heb aangetrokken, neem ik het pistool weer in een hand en zeg dat hij zich kan omdraaien. ‘Wie ben je én wat is hier zonet gebeurd?’

‘Mijn naam is Aitor, señorita de Céspedes. Ik ben gestuurd door uw echtgenoot Alejandro Hernández Rivera om deze vrouw tot stoppen te brengen. En u daarna met mijn leven te beschermen.’

‘Zij was ook door mijn man gestuurd om me te beschermen. En ze wist dingen die alleen mijn man en ik weten.’

‘Dat klopt.’

‘Waarom wilde ze me dan vermoorden?’

‘Omdat ze besloot om u voor de Colombianen te doden. Die hebben een hoge prijs op uw hoofd gezet. Als de echtgenote van Alejandro Hernández Rivera bent u belangrijk voor ze. Uw dood en die van zijn ongeboren kind zou een fatale slag zijn voor patrón Alejandro. En dus voor het Rivera-kartel.’

‘De Colombianen weten dus waar ik ben?’

‘De persoon die door deze… vrouw werd benaderd om contact op te nemen met de Colombianen is wel loyaal aan het Rivera-kartel. Hij heeft ons meteen geïnformeerd over haar plannen. Daarop ben ik persoonlijk door uw echtgenoot hiernaartoe gestuurd. Met uitzondering van patrón Alejandro en ik weet niemand waar u bent. U bent dus veilig.’

‘Totdat jij besluit dat de prijs op mijn hoofd interessant is.’

‘Mijn naam is Aitor Ibarra Montoya. Ik ben al heel mijn leven trouw aan het Rivera-kartel. En dat zal ik tot mijn dood blijven. Sterven voor patrón Alejandro zie ik als een eer. Net als voor zijn echtgenote.’

Ik zeg niks, maar houd wel het pistool op hem gericht, terwijl ik langzaam om het bed heen loop. Hij houdt zijn blik recht voor zich, ook als ik vlak naast hem sta en de loop tegen de zijkant van zijn hoofd druk. Van dichtbij lijkt hij helemaal een reus. Een angstaanjagende reus die zojuist voor mijn ogen het leven uit een vrouw heeft geperst. Tegelijkertijd heeft hij iets onderdanigs over zich. Waarschijnlijk omdat ik de echtgenote ben van Alejandro Hernández Rivera. Zijn patrón. Zijn meester. Daarom geloof ik zijn woorden. En zijn onvoorwaardelijke trouw. Hij zou zonder te aarzelen sterven voor Santiago. En voor mij.

‘Wat doen we met het lichaam?’ wil ik weten nadat ik het wapen heb laten zakken.

‘Ik zal het laten verdwijnen.’

‘Hoe?’

‘Ik zal het op verschillende plekken begraven.’

Ik slik de vraag die in me opkomt in. ‘Wat kan ik doen?’

‘U hoeft niet te helpen, señorita de Céspedes.’

‘Wat kan ik doen, Aitor?’

Een half uurtje later, nadat ik zijn auto van de parkeerplaats heb gehaald en hij het lichaam in de achterbak heeft gelegd, rijden we Bond Street af. Het is uitgestorven op de weg. En aardedonker omdat de maan zich grotendeels achter wolken verstopt. Na een tijdje rijden wijst Aitor naar een landweggetje. Ik rij het op en stop pas als hij me daarom vraagt.

‘U kunt in de auto blijven zitten, señorita de Céspedes. Wat ik nu ga doen is niet prettig om te zien.’

Aitor rommelt een poosje in de achterbak, dan komt hij, gestoken in een plastic pak dat alleen zijn gezicht onbedekt laat, met het lichaam voorbijgelopen. Hij gaat kort terug naar de achterkant van de auto en knielt dan verderop naast het lichaam neer. Met een zaklantaarn in zijn mond begint hij iets te doen wat ik niet kan zien omdat hij met zijn rug naar me toe zit. Maar de bewegingen van zijn arm en zijn eerdere verklaring dat hij het lichaam op verschillende plekken gaat begraven, maakt het niet moeilijk te bedenken wat hij nu doet. De lichtbundel van de zaklantaarn in zijn mond beweegt alle kanten op. Ik aarzel en stap dan uit. Zonder iets te zeggen pak ik de zaklantaarn uit zijn mond, doe een paar stappen terug, schijn hem bij en kijk dan vlug weg. Alleen het geluid al van de zaag die zich door het been heen werkt geeft me koude rillingen. Hem bijschijnen zonder te kijken waar ik de lichtbundel houd, werkt niet, ontdek ik al snel. Door een hand stevig op mijn mond te drukken lukt het me maar net om de braakneigingen te onderdrukken.

‘U kunt nu beter de andere kant op kijken, señorita de Céspedes. Dit ziet er echt niet prettig uit.’

Net als ik me afvraag wat er erger kan zijn dan een vrouw die in zes delen wordt gezaagd en gehakt, pakt hij naast zich van de grond een hamer. Ik wend vlug mijn blik af. Het geluid van haar gezicht dat met een hamer tot moes wordt geslagen, vraagt het uiterste van me om niet te gaan kotsen. Als hij weer staat, zie ik dat hij tanden in een zakje doet.

‘Wat ga je daarmee doen?’

‘Als ik op een dag terug ben in Mexico zijn die voor haar familie.’

‘Toch niet als aandenken mag ik hopen?’

‘Als waarschuwing dat niemand het Rivera-kartel ongestraft verraadt.’

Nadat de lichaamsdelen in plastic zakken zijn gedaan, waarbij ik het werkelijk afschuwelijk vond hoe Aitor haar hoofd aan het lange haar vasthield voordat hij het onverschillig in een zak liet vallen, rijden we naar verschillende plekken in de wijde omgeving waar hij telkens een zak diep in de grond begraaft. Anderhalf uur nadat hij haar tanden in een zakje heeft gedaan, rijden we Bond Street op. Voordat we uitstappen zegt Aitor dat hij in de auto slaapt en morgenochtend een huisje bij mij in de buurt gaat huren. Daarna loopt hij met me mee naar het pad dat naar mijn huisje gaat.

‘Dank voor uw hulp, señorita de Céspedes,’ fluistert hij. ‘Het Rivera-kartel mag trots zijn met u als de echtgenote van de patrón.’

Voordat ik hem kan bedanken dat hij me het leven heeft gered, knikt hij met zijn hoofd en verdwijnt geruisloos in de duisternis van de nacht.

HOOFDSTUK 37

EEN KOPIE

Mijn ogen gaan traag open. Gras prikt in mijn gezicht. Ik hoor mezelf hijgen en zachtjes kreunen. Tranen glijden langzaam langs mijn neus. Ik probeer om hulp te roepen, maar er komt nauwelijks geluid uit me. Net als ik wil proberen om omhoog te komen, krimp ik door een heftige pijnscheut ineen. Ik ga met een hand onder mijn jurk en voel tussen mijn benen. Het bloed aan mijn vingers doet me harder huilen. Ik zie beelden van mijn oudste zus, en van bloed dat over een vieze betonnen vloer gaat als rivieren die zich alsmaar blijven vertakken. ‘Alsjeblieft… Nee, alsjeblieft niet…’

Over grassprieten heen zie ik verderop Aitor rennen. Even later valt hij op zijn knieën naast me neer. Hij helpt me voorzichtig op mijn rug te draaien. ‘Wat is er gebeurd, señorita de Céspedes?’ Voor zijn doen klinkt hij verontrust. Dan merkt hij mijn bebloede vingers op. ‘Wie heeft dat gedaan? Waar bent u gewond?’

‘Het is de baby…’

Zonder iets te zeggen, schept hij me van het gras alsof ik licht ben als een pakje koffie en rent met me om het huis heen. Terwijl hij hun namen roept gaat hij rechtstreeks door naar het huis van Betsy en Lorraine. Als we in hun voortuin aankomen, vliegt net de voordeur open. Aitor zegt dat er iets met de baby is en dat ik bloed. Met een ongewone kalmte zegt Betsy dat hij mij naar haar slaapkamer moet brengen. De wijze waarop de reus me wat later op bed legt is ontroerend. Dan vraagt hij aan Betsy wat hij kan doen.

‘Je kunt in de woonkamer gaan zitten, Aitor. Lorraine: bel Sophia en zeg dat ze onmiddellijk hiernaartoe komt. Daarna pak je een teil met handwarm water, washandjes en handdoeken. Veel handdoeken.’

‘Ik bloed… bloed op je bed,’ zeg ik met een onvaste stem.

‘Dan krijg ik hierna een nieuw hoeslaken van je,’ glimlacht ze, streelt mijn voorhoofd en veegt haren voor mijn ogen weg. ‘Wat is er gebeurd, schat?’

‘Ik was bezig… met het ledikantje… en…’

Een zacht tikje in mijn gezicht brengt me weer terug.

‘En toen ben ik naar buiten… naar buiten gegaan… voor frisse lucht en toen… een steek… in mijn buik… en rug… en ineens kwam ik in het gras weer bij.’

Betsy voelt aan mijn buik. ‘Heb je nu pijn?’

‘Een beetje, denk… denk ik.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Ik ben… pijn gewend. Misschien is het voor… anderen flinke pijn.’

Ze staart me aan en weet niet goed wat ze met mijn woorden aan moet. ‘Kan je beschrijven wat je nu voelt?’

‘Een soort kramp… in mijn hele onderlijf. Ook in mijn benen.’

‘Met tussenpozen?’

‘De hele… tijd…’

‘Vind je het goed dat ik het sjaaltje bij je afdoe?’

Ik knik. Betsy zegt niks als ze het sjaaltje heeft afgedaan. Ze probeert niet naar de littekens in mijn hals te kijken. Onze blikken treffen elkaar. We glimlachen. Ze streelt mijn gezicht.

Lorraine komt binnen gesneld met een teil in haar handen en handdoeken over een arm en schouder. Ze legt alles op de toilettafel en kruipt aan de andere kant van me het bed op. Haar blik schiet naar het sjaaltje naast me op een kussen, dan naar mijn hals en aansluitend kort naar haar moeder. ‘Sophia springt nu in de auto. Hoe gaat het hier?’

Ze krijgt geen antwoord. Ik vraag wat er is. Ook ik krijg geen antwoord. Ik zie ze wel kort naar elkaar kijken.

‘Bloed… ik erg?’

Betsy zegt niks. Ik pak haar hand en trek haar naar me omlaag. ‘Red mijn kind… ik wil niet zoals bij mijn zus…’

‘Er hoeft niemand te worden gered, schat. Alles komt goed,’ valt ze me in de rede met een stem die een stuk minder kalm is. ‘Ik moet nu ook je jurk…’

Ik knik en haal diep adem, bang voor wat gaat komen. Betsy begint de jurk aan de onderkant open te knopen. Als ze halverwege mijn dijen is hoor ik haar ademhaling haperen. Halverwege mijn buik stopt ze kort met losknopen en knijpt haar ogen dicht. Dan gaat ze verder tot alle knoopjes los zijn en slaat ze de jurk heel rustig open. Lorraine kreunt. Betsy verbergt net als haar dochter haar mond achter een hand. Ik zie tranen in de ogen van beiden.

‘Wil je je benen spreiden, schat?’ vraagt ze met een trillende stem. ‘Je vliezen zijn al even gebroken; het vruchtwater op je dijen is zo goed als droog. Ik ga even in je voelen.’ Op mijn ademhaling na is het stil in de slaapkamer. ‘Je hebt volledige ontsluiting. Zo ver ik het kan voelen is de kleine ook al ingedaald. En omdat je weeën niet meer afzakken, ga ik ervan uit dat het bevallen is begonnen.’

‘Ik moet… nog zeker twee weken…’

‘Dit is niet ongewoon, schat.’

‘En het… bloed?’

‘Misschien is het niets meer dan een gesprongen ader. Dat kan er soms erger uitzien dan het is. Laten we ons eerst…’

‘Mama!’ roept Lorraine opeens paniekerig. ‘Ik zie het hoofdje!’

‘Godver,’ fluistert haar moeder zacht, zwijgt kort en neemt vervolgens een besluit. ‘Oké, Allison, trek je benen op en duw je handen in de knieholtes. We gaan samen je kind ter wereld brengen. We beginnen met puffen, zoals we eerder hebben besproken. Haal oppervlakkig adem, dus niet te diep met grote teugen lucht. Adem niet vanuit je buik, maar vanuit je borstkas. Als ik het zeg ga je persen. Blaas dan uit. Minstens zeven tellen. Als je wilt gillen dan mag dat natuurlijk ook.’

Ik ga liggen zoals ze wil en begin met haar mee te puffen. Als ik mag persen dan blaas ik hard uit. Daarna vult ons gepuf de kamer weer. Terwijl zweet langs mijn gezicht en lijf rolt, en een helse pijn mijn rug en onderlijf teistert, komt er geen gil, brul of kreet langs mijn lippen. Ik heb in mijn leven ontelbare keren mijn keel schor gegild door ondenkbare pijnen. Daarom vertik ik het om tijdens een van de allermooiste gebeurtenissen in mijn leven dat ook te doen. Lorraine dept continu het zweet van mijn voorhoofd, wangen, hals en borst. Er lijkt langer dan een eeuwigheid voorbij te gaan. Soms begint de kamer om me heen te bewegen en denk ik het bewustzijn te verliezen.

‘Goed zo, schat, nog een stukje. Je bent er bijna!’

Ik blaas uit en pers met alle kracht die nog in me zit. Dan zie ik dat Betsy iets kleins met twee armpjes en twee beentjes, bloederig en vol slijm van bed oppakt en op mijn buik en borsten legt. Ik pak de kleine vast en begin te huilen. ‘Is alles… alles goed?’

Voordat Betsy antwoordt kan geven, begint de kleine uit volle borst te huilen. Het mooiste gehuil dat ik ooit heb gehoord. Ik doe fanatiek mee en huil bijna mijn ogen uit mijn hoofd. Betsy haast zich naar de toilettafel en knielt dan weer op bed. Nadat ze wat met de navelstreng heeft gedaan en die heeft doorgeknipt, kruipt ze iets meer naar me toe.

‘Gefeliciteerd met je dochter, Allison!’

‘O, een meisje,’ snik ik. ‘Een meisje! Een dochter!’

‘Ik zie nog een hoofdje!’ roept Lorraine bij het voeteneind.

‘Wat?’ roep ik met overslaande stem.

Nadat mijn dochter aan Lorraine is gegeven, moet ik weer mijn benen optrekken en mijn handen in de knieholtes plaatsen. We beginnen weer samen te puffen. Omdat ik algauw het ritme kwijtraak, zegt ze dat ik goed naar haar moet kijken en luisteren. Nu gaat het beter. Telkens als ik pers en uitblaas voel ik tranen uit mijn ogen zakken. Ik kan niet geloven dat ik nog een kind krijg. Ik kan wel gillen, van geluk.

Op het moment dat het tweede kind op me wordt gelegd, komt een vrouw met een tas de slaapkamer binnen.

‘Nog een kindje?’ roept ze verbaasd. ‘Wist je dat…’ Terwijl haar blik naar de verminkingen op mijn lijf schiet, valt ze stil. Ik zie haar naar Betsy kijken. Vervolgens glimlacht ze lief naar mij. ‘Ben jij even een bofkont zeg: twee kindjes tegelijk.’ Ze legt een hand op mijn arm. ‘Ik ben Sophia. Ik ga zo eerst de navelstreng afbinden en doorknippen. Daarna zal ik naar je prachtige dochters kijken.’

‘Nog een dochter?’ snik ik.

‘Ja, en een exacte kopie van de ander, als ik het goed zie.’

Nadat ze de navelstreng heeft doorgeknipt, onderzoekt Sophia mijn dochters. Een stekende pijn in mijn onderlijf doet me naar mijn onderbuik grijpen. Net als Betsy iets wil zeggen schiet haar blik tussen mijn benen. Ze fluistert tegen haar vriendin dat ik weer bloed. Aan Sophia’s gezicht zie ik dat het niet om een paar druppels gaat. Beelden van mijn zus en de enorme rode plassen op de keldervloer gaan weer door mijn hoofd.

‘Ik ga je even inwendig onderzoeken, Allison.’ Nadat ze dat heeft gedaan draait ze zich naar Lorraine. ‘Bel een ambulance. Ze heeft inwendige bloedingen en moet met spoed naar het ziekenhuis.’ Daarna richt ze zich tot Betsy. ‘Zie ik het goed dat ze voor de bevallingen ook heeft gebloed?’

Mijn buurvrouw knikt, dan fluistert ze iets in haar oor dat ik niet kan verstaan, maar wel kan raden.

‘Ze had nooit thuis mogen bevallen,’ zegt ze op gedempte toon terug.

Ik krijg een tikje in mijn gezicht. ‘Wakker blijven, Allison.’

Terwijl Sophia met handdoeken druk tussen mijn benen bezig is, zie ik dat zowel Betsy als Lorraine tegen de tranen vechten. Ik probeer naar ze te glimlachen. ‘Aitor…’

‘Wil je Aitor hier?’

Ik knik. Even later komt hij schoorvoetend achter Betsy de kamer binnen. Zijn blik schiet van mijn dochters naar het bloed op bed, van de rood doorweekte handdoeken naar de littekens en gekerfde woorden op mijn lijf. Het is voor het eerst dat ik iets van emotie in zijn ogen zie. Hij knielt vlak naast me op bed, glimlacht opvallend vriendelijk, en houdt een oor vlak bij mijn mond.

‘Aitor… als er wat… met mij gebeurt dan… dan wil ik dat je mijn… mijn dochters beschermt alsof… ze van jou zijn… En zeg tegen… Santiago dat hij… het allermooiste is dat me ooit is overkomen…’

‘Dat mag u op een dag zelf tegen hem zeggen,’ reageert hij met zijn mond vlak naast mijn oor, met een stem die net als zijn ogen niet vrij is van emotie. ‘U heeft al vele zeer zware gevechten geleverd, vertelt uw lichaam. Op de dag van onze kennismaking zag ik al dat u een vechter bent die altijd gereed is voor het volgende gevecht. Daarom zult u ook dit gevecht winnen, señorita de Céspedes.’

Ik glimlach. Dan verlies ik het bewustzijn.

HOOFDSTUK 38

EEN TELEFOONTJE

1985 is vijf dagen oud. Mijn dochters Vivian en Natalia zijn vandaag twee maanden jong. En vandaag is het bijna vier maanden geleden dat ik op een steiger op Cuba afscheid nam van hun vader; de man van wie ik zo veel hou dat er geen woorden bestaan om dat te beschrijven.

Na een ziekenhuisverblijf van iets meer dan een week, dat langer had kunnen duren zonder de aanwezigheid van Aitor, begon het leven waar ik nog geen seconde rekening mee had gehouden of zelfs maar over had gefantaseerd. Tot een arts, met een gezicht alsof het de normaalste zaak van de wereld was, verklaarde dat ik zwanger was. Net als veel andere onderdelen van het leven was het moederschap niet iets dat voor mij was weggelegd. Dacht ik.

Zelfs nu, terwijl ik kijk naar twee heel kleine mensjes, volkomen identiek, met pikzwart, sprietig haar, een lichtbruine huidskleur en amberkleurige ogen die van kristal lijken, beiden driftig op spenen zuigend, kan ik nauwelijks geloven dat ik moeder ben. Een moeder van een tweeling, voortgekomen uit de eerste keer dat ik uit liefde met een man naar bed ging. En dat terwijl ik na de abortussen niet meer zwanger kon worden. Ik geloof niet in wonderen, maar in alle eerlijkheid kan ik hiervoor simpelweg geen ander woord bedenken.

Wat in elk geval geen wonder kan worden genoemd zijn mijn vaardigheden als moeder. Na het ontslag uit het ziekenhuis wist ik helemaal niks meer van wat ik in de vele boeken had gelezen en Santiago me had verteld. Alsof alles uit mijn geheugen was gewist. Ik heb me nog nooit zo’n stuk onbenul gevoeld als in de eerste weken terug op Bond Street. Hoewel ik me ook de gelukkigste mens op aarde waande, werd ik ook de klok rond beheerst door het gemis van Santiago, herinneringen aan mijn verleden, en aan de mannen in de loods die me wilden gebruiken waar ik al heel mijn leven voor word gebruikt. Maar ook de jonge deputy sheriff levenloos op het landweggetje, en het onsympathieke wicht dat voor mijn ogen werd gewurgd en vervolgens in stukken werd gezaagd en gehakt, gingen regelmatig door mijn hoofd. Ik zag elke dag minstens wel een keer haar tanden in een plastic zakje verdwijnen.

Rode draad in dit alles was de angst om een slechte moeder te zijn. Niet omdat ik net als de vrouw die mij op de wereld heeft gezet geen zier geef om mijn kinderen, maar vanwege mijn onwetendheid en domheid, omdat ik nog nooit een school vanbinnen heb gezien. Maar ook omdat ik vóór Santiago geen liefde en geborgenheid heb gekend, en daardoor gewoonweg niet in staat ben om een liefhebbende moeder te zijn. Zonder vragen te stellen of te oordelen hielpen Sophia, Betsy en Lorraine, zelfs Aitor, me met veel geduld om het tegendeel te bewijzen. Ik vraag me serieus af of zonder hun hulp de twee meiden er zo blakend bij zouden liggen als nu.

Ik laat mijn blik door de woonkamer gaan, dan herinner ik me dat de slippers in de kast liggen. Naast het pompgeweer met pistoolgreep dat ik van Aitor heb gekregen. Ik durf met bijna honderd procent zekerheid te beweren dat nog nooit iemand een dergelijk origineel kraamcadeau heeft gekregen. Volgens hem op korte afstand krachtig genoeg om een volwassen man zo goed als doormidden te schieten. Goed om te weten. Hoewel ik hem op zijn woord geloof hoop ik nooit in de praktijk te moeten ontdekken of hij de waarheid sprak. Wat niet wil zeggen dat ik een tel zal aarzelen om het wapen te gebruiken als ik mijn meiden moet beschermen.

Tien minuten later draai ik de deur op slot en gaan we op weg naar de parkeerplaats. Vivian en Natalia liggen in de dubbele kinderwagen. Ik draag mijn schoudertas, een babyreistas en een koeltas met drinken. Betsy heeft eenzelfde set. Alleen is haar koeltas gevuld met eten. Aitor zeult met onze reistassen en een campingbedje. Even de deur uit gaan zit er tegenwoordig niet meer in. Zelfs een bezoek aan een supermarkt heeft meer weg van een volksverhuizing. Al na een paar meter worden we onderschept door Lorraine en twee vriendinnen. Horen hoe mooi en schattig mijn meiden zijn, laat me zoals altijd stralen van trots.

Als we alles een plek hebben gegeven in het busje dat ik Aitor na terugkomst uit het ziekenhuis heb laten kopen, met een heus tafeltje en twee achterbanken die in gedeelten kunnen worden neergeklapt, beginnen we eindelijk aan de achthonderd kilometer lange rit naar Mobile, Alabama, ten noorden van de baai van Mobile, een inham in de Golf van Mexico.

Het is een heerlijke rit, zie ik ook aan Betsy. Maar ook aan Vivian en Natalia, als ze niet slapen. We stoppen alleen als ze moeten drinken of verschoond moeten worden. Dat laatste zou ook rijdend gedaan kunnen worden, maar dat willen we onszelf niet aandoen. Het is werkelijk onvoorstelbaar wat voor lucht er uit die mini-mensjes komt. Het heeft dan ook lang geduurd alvorens ik luiers kon verschonen zonder te kokhalzen. Ik heb nog wel regelmatig tranen in mijn ogen.

We komen vlak voor het avondeten aan in Mobile. Het weer is er een stuk aangenamer dan in Darien. We installeren ons eerst in het motel. Betsy heeft samen met ons een kamer, Aitor heeft de kamer ernaast. Daarna gaan we eten in een restaurant in de buurt, wat een uitdaging is door de meiden die duidelijk andere plannen hebben dan in alle rust genieten van een maaltijd. Nadat ik hun luiers op het toilet heb verschoond, is de ergste honger bij mij wel voorbij.

Daarna rijden we door de stad. Het is best druk op de weg. Waar we heengaan weet ik niet. Achter het stuur wekt Aitor de indruk dat hij wel onze bestemming kent, maar ik weet wel beter. Een minuut of twintig nadat we het restaurant hebben verlaten, stopt hij langs de weg naast een openbare telefoon. Zonder iets te zeggen stapt hij uit en gaat bellen. Ik zie Betsy naar hem kijken, daarna naar mij. Ik glimlach. Zij ook.

‘Het spijt me dat we je hierin meesleuren.’

‘Als ik daar problemen mee zou hebben, dan zou ik niet met je moeten meegaan, lijkt me.’

Ik haal mijn schouders op, zij kijkt terug naar Aitor. Hoewel ze al lang in de gaten heeft dat hij geen vriend is van Santiago, zoals ik hem toen heb voorgesteld, al was het alleen maar omdat hij me stug blijft aanspreken met señorita de Céspedes, heeft ze nooit gevraagd waarom hij alleen van mijn zijde wijkt als ik daarom vraag. Zijn constante waakzaamheid, maar ook zijn dreigende verschijning, maken het niet moeilijk raden wat de reden is van zijn aanwezigheid, en ook niet hoever hij zou gaan om die taak goed uit te voeren. Toch, of misschien juist daarom, heeft ze nooit een woord tegen me gezegd over het onsympathieke wicht toen die plots met de noorderzon verdwenen bleek en Aitor diezelfde dag nog op het toneel verscheen. En daar ben ik blij om. Mijn meiden en ik hebben zo veel aan Betsy te danken, dat ik liever niet meer tegen haar wil liegen. Verzwijgen is iets anders, maar haar een verhaal met klinkklare onzin op de mouw spelden, wil ik niet meer.

Aitor stapt weer in en we rijden terug naar het motel. Nadat Betsy en ik nog een tijdje in bed op fluistertoon hebben gekletst, gaan we slapen. Nog geen drie uur later laten de meiden weten dat ze honger hebben. Nadien blijf ik nog een poos met beiden tegen mijn bovenlijf onderuitgezakt op een fauteuil zitten. Ze met tevreden gezichtjes zien slapen en hun warmte tegen mijn huid voelen, maar ook de stuipjes en de geluiden die ze maken, net als de grimassen die ze soms trekken, voelen niet voor het eerst als het allermooiste dat het leven heeft te bieden.

De volgende dag gaan we na het ontbijt naar de openbare telefoon van de vorige avond. Precies op de afgesproken tijd begint die te rinkelen. Nog voordat de telefoon voor de tweede keer overgaat, pakt Aitor de hoorn op. Betsy heeft geen idee wie er belt. En waarom. Ze ziet wel dat het telefoongesprek veel spanning bij mij veroorzaakt. Ze pakt mijn hand vast en glimlacht geruststellend. Ik hoop dat mijn glimlach niet zo gekunsteld overkwam als die aanvoelde.

Het is geen lang gesprek met de persoon die hij gisteravond om informatie over Santiago heeft gevraagd; de reden dat we naar Mobile zijn gereden. Toch zie ik aan Aitor dat hij een paar tellen nodig heeft om te verwerken wat hij te horen heeft gekregen. Ik stap vlug uit en we lopen een stukje van het busje weg. Ik bereid me voor op het ergste.

‘Heb je slecht nieuws?’ vraag ik zacht, hoorbaar nerveus.

‘Patrón Alejandro leeft,’ verklaart Aitor vlug.

Ik smoor het grootste deel van de snik achter een hand. ‘Maar?’

Hij heeft nog even nodig voor het antwoord. ‘Patrón Alejandro en patrón Guillermo zijn in een hinderlaag van het Colombiaanse leger gelopen en gevangengenomen. Net als in Mexico werken sommige legereenheden voor kartels.’

‘En toen?’

‘Zonder dat er een rechtszaak is geweest zijn ze naar een gevangenis in Bogota gebracht met meer dan tienduizend gevangenen, waaronder veel linkse rebellen, rechtse aanhangers van de regering en paramilitairen. Er zitten ook veel vijanden van het Rivera-kartel.’

‘Wat betekent het dat ze geen rechtszaak hebben gehad, Aitor?’

‘Dat de gevangenisdirecteur net als de militairen door de vijanden van het Rivera-kartel wordt betaald. Patrón Alejandro en patrón Guillermo zitten officieel niet in het systeem. Daardoor weet de Colombiaanse overheid niet dat ze daar zijn en kunnen ze dus voor onbepaalde tijd gevangen worden gehouden.’

‘En met onbepaalde tijd bedoel je?’

Aitor weifelt kort. ‘Een maand. Een jaar. De rest van hun levens. Of tot de vijanden van het Rivera-kartel besluiten dat de hel lang genoeg heeft geduurd en ze laat doden.’

HOOFDSTUK 39

EEN DANSJE

April brengt erg zacht weer met veel zon en weinig wind naar Georgia. Betsy, maar ook weermannen op tv en de radio, zelfs winkelpersoneel en mensen die ik op straat spreek, voorspellen een lange en prachtige zomer. Niet eens zo lang geleden had ik echt niks van die opwinding begrepen. Want wat boeit het hoelang en hoe mooi een zomer is als je in een kelder of in een schuur aan een ketting leeft? Niets dus. En hoewel me dat eigenlijk nog steeds niet echt interesseert, begrijp ik nu waarom anderen dat wel hebben. Vooral door mijn tweede zomer samen met Santiago, toen ik voor het eerst in mijn leven met al mijn zintuigen genoot van mooi weer, luieren in de schaduw, zwemmen in koel water, buiten kletsen in zalige nachtelijke temperaturen, en lange wandelingen door warm strandzand of golfjes die tot de enkels komen. Zonder hem had dat alles echter geen enkele betekenis gehad. Het was Santiago die zorgde voor een zomer vol plezier en geluk, niet een seizoen met mooi weer.

Ik probeer anders te denken, maar ik begin steeds meer te geloven dat er opnieuw een regelrecht wonder nodig zal zijn, zoals die van mijn zwangerschap, wil ik ooit nog met Santiago een zomer zoals vorig jaar beleven. Helemaal nadat we afgelopen week voor de derde maal de rit naar Mobile, Alabama, hebben gemaakt. Geen nieuws schijnt gewoonlijk goed nieuws te zijn, maar die dooddoener gaat niet op als je leven zich afspeelt in een van de gevaarlijkste gevangenissen van de wereld.

De meiden zijn inmiddels ruim vijf maanden. En dat is te merken. In de avond en nacht slapen ze veelal zonder onderbrekingen tien tot elf uur en overdag doen ze nog maar twee of drie dutjes die bij elkaar hooguit drie tot vier uur duren. Dat betekent dat ze veel wakker zijn. En dus veel aandacht nodig hebben. Dat was even wennen. Dagdromen op de wc-pot of een boek in een dag uitlezen zit er niet meer in, net als een middag languit op het bankje in de achtertuin doorbrengen iets is dat ook alleen nog in mijn herinneringen bestaat. Maar ik zou het niet anders willen. Het leven zou perfect kunnen zijn, met zijn viertjes.

Als ik naar de keuken ga om een glas weg te zetten zie ik dat twee paar ogen me volgen. Ik loop terug door de kamer, nu richting de voordeur. Opnieuw volgen twee paar ogen me nauwlettend.

‘Jullie houden mama toch niet in de gaten, meiden?’

Vivian en Natalia antwoorden door met hun beentjes te trappelen en met hun korte armpjes door de lucht te zwaaien, alsof ze juichen. Iets door mijn benen gezakt en met de handen voor me uit, de vingers wijd gespreid, sluip ik naar ze terug alsof ik ze ga pakken. Nu bewegen de beentjes en armpjes nog enthousiaster heen en weer. Ik zak met de knieën op de vloer en schuif dan het dekentje op waar de meiden, omringt door sierkussens zodat ze niet opzij vallen, tegen de onderkant van de zitbank liggen. Nadat ik me naar ze omlaag heb gebogen, hap ik naar hun voetjes. Het lachen gaat algauw over in aanstekelijk schateren. Dan krijg ik een trap recht op mijn neus. Mijn ogen schieten direct vol met tranen. Ik zie nog net geen sterretjes. Terwijl ik aan mijn neus voel of die bloedt wordt er weer met die hoge stemmetjes geschaterd.

‘Had mama die verdiend, Vivian? Of ben jij Natalia? Wat maakt het eigenlijk ook uit, vanaf nu ben jij Vivian.’ Ik lach hard om mijn eigen grapje en de meiden doen direct met me mee. Waar de anderen nog regelmatig problemen hebben om ze uit elkaar te houden, wist ik al vanaf de eerste dag wie wie is. Geen idee hoe dat komt. Misschien is het een moeder-kind-dingetje.

Als ik een vrolijk nummer op de radio hoor draai ik vlug het volume omhoog. Ik ga een stukje voor mijn dochters staan en begin bewegingen te maken die tezamen voor dansen moeten doorgaan: met de linkervoet een stapje naar links, een klap met de handen, dan met de rechtervoet een stapje naar rechts, en opnieuw een klap met de handen. Dat herhaal ik continu en wissel ik zo nu en dan af met aangedikte heupbewegingen, en het heen en weer zwaaien van mijn haar en mijn tie… borsten. Hoewel het er zonder twijfel belachelijk uitziet, heb ik daverend succes. Er wordt hard gelachen en de armpjes en beentjes bewegen onafgebroken door de lucht.

Het volgende nummer herken ik direct. En vrijwel direct waan ik me terug in het restaurant aan zee dat Santiago volledig voor ons had afgehuurd, en waar het personeel ons behandelde alsof we de koning en koningin zijn van een land waar ze een koning en koningin hebben. Son Cubano, schiet me plots te binnen. Ik kan het tien man sterke orkest weer horen spelen en de zangeres in de prachtige jurk horen zingen alsof ze bij ons in de woonkamer staan. Ik begrijp nog steeds weinig van de tekst, maar net als toen vullen mijn ogen zich met tranen. Terwijl mijn zogenaamde dansbewegingen langzamer worden, beginnen tranen langs mijn wangen te glijden. Ik zie Santiago glimlachen en langs glinsterend kristal en blinkend zilver mijn hand vastpakken. De woorden die hij me toefluisterde, kan ik nu nog in mijn buik voelen: ‘Voor mijn vrouw: señorita Allison de Céspedes.’

Mijn bewegingen stoppen abrupt en terwijl ik op de vloer kniel, barst ik in huilen uit. Drie, vier tellen later hoor ik ander gehuil. Ik trek mijn handen van mijn gezicht en zie dat de meiden uit volle borst met me meehuilen. Grote tranen rollen langs hun blozende wangetjes. Ik schrik me rot door hun diepe verdriet.

‘Sorry, sorry, sorry, meiden,’ snik ik en schuifel vlug naar ze toe. Met de gebruikelijke moeite til ik ze om de beurt in mijn armen en ga staan. ‘Het spijt mama héél erg. Maar mama mist papa héél, héél, héél veel,’ fluister ik ze toe, slik mijn tranen weg en kus die van hen van hun gezichtjes. Daarna dans ik met ze door de kamer. Algauw is het weer dikke pret en wordt er luidkeels gelachen, vooral als zo’n knuistje me onbedoeld een stomp in het gezicht verkoopt of bijna een oog dichtslaat.

Als mijn danspartners hun ogen bijna niet meer kunnen openhouden, breng ik ze naar bed. Net terug in de woonkamer wordt er aangeklopt. Mijn gok, wat eigenlijk geen gok was, blijkt te kloppen. Ik laat Aitor binnen en vraag of hij iets wil drinken. Hij knikt van niet. En dat doet hij met een bedrukt gezicht.

‘Is er iets gebeurd met…’ fluister ik geschrokken.

Hij schudt snel zijn hoofd. ‘Zou ik even met u kunnen praten, señorita de Céspedes?’

Zijn stem doet me weer schrikken. Ik wijs naar de bank. Hij neemt plaats en ik ga schuin tegenover hem op een stoel zitten.

‘Patrón Alejandro heeft me hiernaartoe gestuurd om die vrouw tot stoppen te brengen én om vervolgens ervoor te zorgen dat u veilig blijft.’

Ik knik.

‘Als het vaststond dat de patrón over één of voor mij part over vijf jaar terug is, zou ik niet vragen wat ik u wil vragen. En ik zou het nooit vragen als ik er niet van overtuigd ben dat u en uw kinderen hier veilig zijn.’

‘Je wilt weg?’

‘Niet omdat ik weg wil,’ reageert hij vlug en schuift naar de rand van de bank. ‘We hebben de luxe niet meer om te wachten tot onze contacten en vrienden in Bogota een oplossing vinden. Het is tijd om die oplossing naar Bogota te brengen.’

Ik kijk hem onderzoekend aan. ‘Wat heb je me niet verteld over het laatste telefoongesprek in Mobile, Aitor?’

Hij aarzelt. ‘Ze hebben het zwaar in de gevangenis. Erg zwaar.’

Nu aarzel ik. Hij lijkt gedachten te kunnen lezen.

‘Details zullen u alleen maar verdrietig maken, señorita de Céspedes.’

‘Wat wil je dan aan mij vragen?’

‘Ik heb patrón Alejandro beloofd dat ik u met mijn leven zal beschermen. Ik vraag uw toestemming om te mogen terugkeren naar Mexico waar we aan een plan gaan werken om patrón Alejandro en patrón Guillermo uit de gevangenis te halen.’

In zijn ogen zie ik dat mijn toestemming belangrijk voor hem is. Ik leg mijn hand op die van hem. ‘Je hebt mijn toestemming, Aitor.’

‘Dank u, señorita de Céspedes.’

‘Wanneer wil je vertrekken?’

‘Hoe eerder ik in Mexico ben, hoe beter. Ik heb mijn spullen in een minuut gepakt. Daarna vertrek ik meteen. Ik moet eerst nog een stuk rijden naar een vliegveld ver uit de buurt. Betsy en Lorraine zijn er niet. Kunt u ze laten weten dat ik weg moest?’

Hoewel ik dat antwoord niet had verwacht, knik ik instemmend. ‘Zal ik doen. Als je je spullen hebt opgehaald, gaan de meiden en ik met je mee naar de parkeerplaats.’

‘Dat is niet nodig, señorita de Céspedes.’

‘Het is geen moeite.’

‘Ik ben niet goed in afscheid nemen,’ bekent hij.

Ik kijk hem verrast aan.

‘Zou ik alleen nog even…’

‘Natuurlijk,’ reageer ik en neem hem mee naar de slaapkamer van Vivian en Natalia. Het is ronduit aandoenlijk om de reus wat onbeholpen naast hun ledikanten te zien staan. Hij lijkt me zelfs wat emotioneel. Buiten op de veranda zie ik door zijn glinsterende ogen dat ik me dat niet inbeeldde. Plots steekt hij een hand naar me uit.

‘Doe niet zo gek, Aitor,’ zeg ik en sla mijn armen om hem heen, zo ver dat lukt door zijn grootte en lichaamsbouw. ‘Pas op jezelf, want de meiden en ik willen je weer terugzien.’

Na een soort van glimlachje loopt hij weg. Hooguit drie minuten later komt hij met een koffertje en een tas aan het huisje voorbijgelopen. Ik zwaai vanaf de veranda naar hem, hij knikt met zijn hoofd. Daarna verdwijnt Aitor achter bomen uit het zicht. Zal ik hem ooit nog terugzien?

HOOFDSTUK 40

EEN PLANK

Zelfs in een gehucht als Darien is het vrijwel onmogelijk om je met een dubbele kinderwagen op straat te vertonen en niet te worden aangeklampt door voorbijgangers. Niet altijd even handig, vooral als ik eigenlijk zo snel mogelijk terug wil naar Bond Street, maar ik begrijp het wel. Terwijl ze de hele dag om me heen zijn, word zelfs ik nog regelmatig bevangen door diepe vertedering als ze naast elkaar in de kinderwagen zitten met exact dezelfde gezichtjes, glimlachjes en glunderende kijkers. En de laatste tijd ook met twee identieke staartjes boven op het hoofd omdat het haar steeds meer op ragebollen begon te lijken.

Inmiddels ken ik de meeste personen die me aanspreken. Sommigen zelfs bij naam. Het echtpaar dat nu wegloopt en waarvan de vrouw naar me zwaait alsof we elkaar goed kennen, alvorens ze achter het witte kerkje verdwijnen, heb ik echter nooit eerder gezien. Het gesprek was er niet minder gezellig door. En het gesprek toonde me meer dan ooit hoeveel ik ben veranderd. Zonder dat ik daar eigenlijk veel moeite voor moest doen kwam er geen woord uit mijn mond waardoor voorhoofden fronsten of wenkbrauwen omhoogschoten. En dat is weleens anders geweest. Toch vind ik het niet jammer dat we weer alleen zijn.

Ik ga weer languit op een zij liggen en plaats een hand tegen de zijkant van mijn hoofd. Het is heerlijk liggen in de scherp afgetekende schaduw van bomen in het piepkleine, ronde parkje. De zachte wind die als een strelende hand over het gras gaat maakt de warmte draaglijk. En zoals altijd is het er vredig, tenminste als we niet worden aangeklampt door overenthousiaste voorbijgangers. Natalia en Vivian zal het allemaal worst wezen; die zijn al in dromenland sinds ik ze naast me op het kleedje legde. Zelfs gepraat en gelach om hun heen is geen reden om de ogen te openen. Ik wou dat ik zo kon slapen.

Een uur later, nadat ik hun luiers heb verschoond, die wel drie kilo per stuk leken te wegen, vertrekken we voor een ijsje naar het ‘bruisende centrum’ van Darien. Op een terras met vijf stoelen stel ik niet voor het eerst vast dat mijn manier van softijs eten niet veel verschilt met die van mijn dochters van zeven maanden. Ik moet om extra servetten vragen om mijn kin, handen en jurk schoon te krijgen. Er zit zelfs wat op mijn slipper en voet. Vivian en Natalia vinden het allemaal vermakelijk. Of misschien schudden hun buikjes van plezier door de gekke gezichten die ik ondertussen trek.

De wandeling terug onder de blakende zon in een egaal blauwe lucht is geen makkie. Voor mij tenminste. Terwijl het zweet langs mijn rug loopt, zitten de meiden heerlijk in de schaduw van de kleine parasol die aan de kinderwagen vastzit. De aanblik op het pad dat het park ingaat voelt alsof ik midden in een woestijn oog in oog sta met een oase. Betsy en Lorraine schieten in de lach als ze mijn rode wangen en bezwete gezicht zien. Terwijl Lorraine met mijn opvallend fitte dochters in het gras gaat spelen, krijg ik van Betsy een enorm glas limonade die ik bijna in één keer leegdrink.

‘Ga lekker slapen,’ knipoogt mijn buurvrouw als mijn ogen voor de zoveelste keer openschieten. ‘Wij letten wel op de dames.’

‘Dat is niet nodig,’ glimlach ik terug en ga hoger op de bank zitten.

Ik schrik met een kreet van angst wakker, krimp ineen en bescherm mijn hoofd met beide armen. Dan ontdek ik dat ik buiten op een bankje lig. In een oogwenk sta ik ernaast. Betsy deinst achteruit. Ook Lorraine kijkt me geschrokken aan. De aanblik van Vivian en Natalia, heerlijk rustig slapend op een kleedje in de schaduw, brengt me in een ommezien tot rust. Ik verontschuldig me en ga weer zitten.

‘Ik wilde je net wakker maken,’ zegt mijn buurvrouw met een blik vol medeleven.

‘Dank je. Heb ik in mijn slaap gepraat?’ informeer ik op fluistertoon, als haar dochter net de woning is ingelopen.

‘Heel even, vlak voordat ik je wakker wilde maken, maar we konden er niks van verstaan.’

Ik haal opgelucht adem en veeg het zweet van mijn gezicht. Dan zie ik verderop de barbecue gloeien. De zon staat een stuk lager dan toen we hier aankwamen. ‘Hoelang heb ik geslapen?’

‘Bijna vier uur.’

Ik zucht in mijn handen. ‘Sorry.’

‘Doe niet zo mal, Allison. Het valt ook niet mee in je eentje.’

Ik kijk haar aan.

‘Wat zeg ik allemaal? Dat kwam er anders uit dan bedoeld. Excuses.’

‘Maak je er niet druk om,’ glimlach ik. ‘Even goed wakker worden en dan gaan we. Dan kunnen jullie eten.’

‘Nog een kwartiertje en dan kan jij het vlees op de barbecue leggen.’

Zo’n twee uur later vertrekken we alsnog. Vivian en Natalie zijn zo moe dat ik ze alleen even snel met een washandje was. Nog voordat ik hun kamer uit ben, slapen ze al.

Nadat ik heb gedoucht, zet ik koffie en doe de televisie aan. Als het journaal op een landelijke zender begint, zet ik paniekerig de tv uit. Ik durf niet meer naar het nieuws te kijken. Hetzelfde geldt voor alle niet-lokale kranten. Belachelijk natuurlijk, want sinds Aitor’s vertrek, zo’n twee maanden geleden, zijn mijn enige mogelijke informatiebronnen juist de tv en kranten. De reden dat ik al het niet-lokale nieuws blok is de tv-reportage over een opstand in een gevangenis in Bogota waarbij negentig gevangenen zijn omgekomen. Bijna vijftig van hen waren onthoofd en of van ledematen ontdaan. Zeker een week heb ik amper kunnen slapen. Ik zie de beelden van de lijkzakken die de gevangenis werden uitgebracht soms nog. Net zoals ik me af en toe weer afvraag of ik toen een lijkzak heb gezien waarin Santiago lag.

Sindsdien geef ik de voorkeur aan onwetendheid. Liever niks weten, dan weten dat hij niet meer leeft. Beter een leven lang hoop houden op een hereniging, ook al zal die nooit plaatsvinden, dan een leven leiden zonder hoop. Niet alleen voor mezelf, maar vooral voor mijn kinderen. Ik weet niet wat het met mij zal doen als het geen vraag meer is of Santiago nog leeft. Ik heb wel een vermoeden, maar ik kom er liever niet achter of dat klopt.

Betsy heeft gelijk: ik ben alleen met mijn dochters. Zij is niet de enige die zo denkt. En niet onterecht. Het is bijna tien maanden geleden dat ik in Darien ben beland. Winkelpersoneel en mensen die me op straat voor de zoveelste keer aanklampen om even in de kinderwagen te kunnen koekeloeren, informeren nooit naar hun vader. En dat is niet nodig. De vraag staat altijd met koeienletters op hun voorhoofden. Maar ik weiger mezelf als een alleenstaande moeder te zien. We zijn inderdaad al lange tijd niet samen, maar op een dag zal mijn man weer bij mij terug zijn, zoals hij me dat heeft beloofd.

De rest van de avond breng ik lezend door. Op een of andere manier kan ik mijn hoofd er niet bij houden. Ik kijk een poosje in het donker vanuit de deuropening naar Natalia en Vivian en zit aansluitend op het verandatrapje. Het is nog steeds warm. De wind die door de bomen en struiken gaat geeft nauwelijks verkoeling. De temperatuur en de ontelbare sterren in de aardedonkere hemel brengen me terug naar Caibarién, ‘de witte stad’, in de provincie Villa Clara op Cuba, waar Santiago en ik voor het eerst met elkaar vreeën, waardoor er nu verderop twee kleine, heerlijke meiden liggen te pitten. Nadien genoten we op het strand lang van verkoeling, een bewegelijke zee en een adembenemend mooie sterrenhemel. Er werd niet veel gesproken. En dat was ook niet nodig. Wat we elkaar wilden vertellen, liet de maan in onze ogen glinsteren.

Hoewel ik niet moe ben, ga ik een half uur na middernacht naar bed. Het is altijd afwachten wanneer de meiden hun ogen weer openen. Een uur later ben ik nog wakker. Ik drink een groot glas water in de keuken en kruip terug in bed. Waarschijnlijk daarom zit ik niet veel later op de wc-pot. Omdat ik nog steeds klaarwakker ben trek ik een jurk aan en ga op de veranda zitten. Het is zo stil in het park dat je een speld zou kunnen horen vallen. Pas als ik begin te knikkebollen, ga ik weer naar binnen.

Omdat mijn ogen gewend zijn aan de duisternis laat ik het licht uit. Om te voorkomen dat ik dadelijk weer uit bed moet, ga ik eerst in de badkamer naar het toilet. Terwijl ik wat druppels uit me pers, twijfel ik of de voordeur wel op slot is. Dadelijk maar voor de zekerheid controleren. Eerst wil ik het badkamerluikje verder openen zodat de warmte in huis makkelijker eruit kan. Ik ga op een opstapje staan, duw tegen het luikje en kijk vanzelf door het raampje naar buiten. Als ik van het opstapje wil gaan, zie ik verderop tussen bomen en struiken beweging. Net als ik begin te denken dat ik ze zie vliegen, zie ik opnieuw iets bewegen. Nu langer. Het is een silhouet. Van een man. Denk ik. Hij stopt met lopen en keert om, richting het pad dat naar de woning van Betsy en Lorraine gaat. En naar die van mij.

Plotseling flitst het beeld door mijn hoofd van Colombianen die het huisje omsingelen. Geen idee waarom. Mijn hartslag schiet als een raket omhoog. Toch aarzel ik niet langer dan drie tellen en besluit om te doen wat Aitor me heeft geleerd. Ik pak het pistool uit mijn tas en leg het ontzekerd op bed neer. Daarna haal ik het pompgeweer uit de kast, laad het door en leg het naast het pistool. Zonder een seconde te verliezen haast ik me zo stilletjes mogelijk naar de kinderkamer en haal Vivian uit bed. Terwijl ze zich lang uitrekt, breng ik haar naar mijn slaapkamer. Daar leg ik haar op de bodem van de kast op handdoeken en ga Natalia halen. De kleine kijkt me even met een diep gefronst voorhoofd geïrriteerd aan, maar ze slaapt alweer voordat ik haar in de kledingkast naast haar zus leg. Ik smak in gedachten kusjes op hun voorhoofdjes, pak het pompgeweer en sluip op mijn tenen een meter de woonkamer in.

Buiten, recht voor het huisje, klinkt geluid. Heel kort. Het is een trede van het verandatrapje die kraakt onder gewicht. Volgens mij de onderste. Dan de middelste. Vervolgens niets. Als van top tot teen versteend spits ik secondelang mijn oren. Het blijft stil. Tot een plank op de vloer van de veranda onder beweging kraakt. Mijn hartslag schiet verder omhoog, helemaal als ik vervolgens achter het gordijn kortstondig beweging van een gestalte zie.

Ik doe twee stappen achteruit en zak zoals Aitor me heeft geleerd met het pompgeweer in de aanslag in de deuropening van mijn slaapkamer op een knie, zodat de persoon of personen die binnenkomen in de duisternis niet direct mijn silhouet zien. Maar ik blijf ook in mijn slaapkamer om te kunnen doen wat geen enkele moeder wil doen, of zelfs maar aan wil denken. Ik ben niet de enige die niet levend in handen van de Colombianen mag vallen, heeft Aitor me verschillende keren op het hart gedrukt. De gedachte dat ik, voordat ik een eind maak aan mijn leven, mijn eigen dochters moet doden om te voorkomen dat er vreselijke dingen met ze wordt gedaan of dat ze de rest van hun levens in een bordeel in Bogota moeten doorbrengen, maakt me zo misselijk dat ik bijna moet overgeven.

Opnieuw kraakt op de veranda een vloerplank. Nu heel zacht. Een tel of wat gebeurt er niets. Dan beweegt de deurknop. Nu weet ik zeker dat ik me niks heb ingebeeld. De deur gaat geruisloos een stukje open. Niet verder dan een kier. Vervolgens weer wat verder. En nog wat verder. Een streep maanlicht valt de kamer binnen. Mijn vinger kromt zich meer om de trekker. Ik zet me schrap voor de terugslag waar ik de eerste keer dat we gingen oefenen met het geweer niet goed op voorbereid was.

Voor een moment overweeg ik om op goedgeluk een lading hagel op de deur af te vuren. Aitor heeft gelijk: beter spijt, dan dood. Maar ik wil niet het hoofd van een of andere verdwaalde parkbewoner, misschien met een glas te veel op, als een meloen laten exploderen. Daarom besluit ik om de trekker niet over te halen. Voor nu dan.

‘Ik heb een Remington kaliber 12 in mijn handen, tyfushond,’ zeg ik op zachte, maar vastberaden toon. ‘Vanaf deze afstand schiet ik je vermoedelijk net niet doormidden, maar ik garandeer je wel dat ik je verrotte kop helemaal tot de parkeerplaats lanceer…’

‘Ik ben het, Allison…’

De stem zuigt in een oogwenk alle lucht uit mijn longen. Het geweer valt zowat uit mijn handen en het duizelt me zo erg dat ik met een elleboog steun moet zoeken bij de deurpost. Aitor’s woorden, dat ze alle trucjes uit de kast zullen halen om me een rad voor de ogen te draaien, zorgen ervoor dat ik eensklaps weer op scherp sta. Snel richt ik de geweerloop weer omhoog.

‘Doe de deur helemaal open en stap met je handen in de lucht naar voren. Rechts zit een lichtschakelaar. Druk erop. Doe je iets anders of een stap te veel, dan schiet ik alsnog je kop eraf,’ fluister ik richting de openstaande deur.

De deur zwaait langzaam open en het silhouet stapt de woonkamer in. Het duurt een paar tellen voordat hij op de tast de schakelaar heeft gevonden en de vloerlamp links van hem, helemaal in de hoek van de kamer, aan gaat. Ik kreun en snik tegelijkertijd. Nadat ik het geweer op de vloer heb gelegd, krimp ik ineen met mijn handen op mijn mond gedrukt. Dan ren ik opeens huilend op hem af en vlieg Santiago zo hard om de hals dat hij bijna het evenwicht verliest. Zijn armen gaan om mij heen en hij houdt me zo stevig vast dat het pijn doet. De fijnste pijn die ik ooit heb gevoeld. Ik kan geen woord uitbrengen. Het enige dat me lukt is huilen als een kind, met harde snikken, happen naar lucht en schouders die onbeheerst op en neer bewegen. Er gaat een eeuwigheid voorbij zonder dat we onze omhelzingen zelfs maar iets laten vieren.

‘Ik heb een Remington kaliber 12,’ snuift hij vermaakt, met een zachte, geëmotioneerde stem. ‘Van deze afstand schiet ik je vermoedelijk net niet doormidden… Wat ben ik blij dat we aan dezelfde kant staan.’

‘Ik had je bijna doodgeschoten,’ huil ik zachtjes, terwijl hij tegen beter weten in tranen van mijn gezicht veegt. Ik doe bij hem hetzelfde en verberg de schrik vanwege zijn uiterlijk: zijn haar is lang en zijn wangen en jukbeenderen verklappen dat hij veel is afgevallen. Onder zijn ogen tekenen zich donkere kringen af, en in zijn gezicht en hals zitten littekens die er niet zaten toen we op de steiger afscheid namen. De grootste schok is echter zijn blik. Die is bikkelhard, van iemand die zonder enige emotie en aarzeling met een hamer het gezicht van een vrouw tot moes kan slaan. Zoals bij zijn broer en Aitor.

‘Het spijt me,’ fluistert hij. ‘Ik heb twee dagen niet geslapen en op het laatste moment twijfelde ik over het huisnummer. Door het tijdstip wilde ik niet aankloppen, maar eerst kijken of ik iets zag dat ik herkende.’

‘Guillermo en Aitor…’

‘Beiden leven. Aitor doet nog een paar dingen voor ons en dan ontmoeten we hem over enkele weken.’

Zijn stem laat nieuwe tranen langs mijn wangen rollen. Hij kust ze weg, dan kust hij mijn lippen zoals ik de laatste maanden ontelbare keren heb gedroomd en gefantaseerd. Toch blijven er tranen langs mijn wangen omlaaggaan. Dan kijkt hij langs me naar de kinderbox die naast de eettafel staat.

‘Wat heeft Aitor je verteld?’

‘Alleen dat de bevalling goed is gegaan. Verder kon hij niks vertellen, omdat hij dat jou had beloofd.’

‘Sorry, ik wilde het zo graag zelf vertellen.’ De bevalling en de gevolgen daarvan vertel ik hem later wel. Ik pak zijn hand en neem hem opgewonden mee naar mijn slaapkamer. Voordat we naar binnengaan, zie ik zijn blik naar de kinderkamer schieten. Langs de deur is een ledikant te zien. Zonder dat ik dat hoef uit te leggen, begrijpt Santiago waarom het leeg is. Nadat ik een lamp heb aangedaan loop ik naar de kledingkast en neem Natalia voorzichtig in mijn handen en draai me dan om.

‘Zeg buenas noches tegen je dochter Natalia Esperanza de Céspedes.’

‘Een dochter?’ reageert hij zacht, met een onvaste stem. ‘Esperanza?’

Ik knik. ‘We hadden afgesproken dat als het een jongen is hij de naam krijgt van een van jouw zonen. En als het een meisje is wordt ze naar een van mijn zussen vernoemd. Daarom Natalia, naar mijn oudste zus. Maar het leek me ook mooi om haar naar je moeder te vernoemen.’

Hij knikt meerdere keren met zijn lippen stevig op elkaar geperst. Er biggelen een paar tranen langs zijn gezicht terwijl hij Natalia heel voorzichtig van me overneemt. Dat worden er meer als ze haar oogjes opent. ‘Ze heeft jouw prachtige ogen,’ lacht en huilt hij tegelijkertijd en draait zich dan wat meer naar het licht toe om haar beter te kunnen zien. Dat geeft mij gelegenheid om ongemerkt naar de kledingkast terug te gaan.

‘En zeg buenas noches tegen je dochter Vivian Cristina de Céspedes.’

Hij draait zich naar me om. Zijn ogen schieten wijd open en zijn lippen bewegen, maar er komen geen woorden, zelfs geen enkel geluid uit. Net als bij mij rollen er bij hem tranen omlaag. ‘Een tweeling?’ fluistert hij geëmotioneerd. ‘We hebben twee dochters? En Cristina?’

‘Vivian naar mijn andere zus. En Cristina naar jouw zus.’

HOOFDSTUK 41

EEN RIVIER

Als de plek naast me nu onbeslapen was geweest, had ik het vermoedelijk uitgegild van verdriet. Toch zijn het zijn schoenen verderop in de kamer en zijn pistool op de commode die me pas helemaal geruststellen: ik heb de gebeurtenissen van afgelopen nacht niet gedroomd. Mijn hoofd speelt wel vaker spelletjes met me, maar dit zou wel het wreedste ooit zijn. Ik denk niet dat ik dat zou trekken en van me af kunnen laten glijden alsof er niks is gebeurd. Ik weet het eigenlijk wel zeker.

Ik doe de badjas aan en loop de slaapkamer uit. Langs de deur zie ik dat hij alleen gekleed in een broek op een stoel naast de ledikanten van de meiden zit. En ik zie dat hij huilt. Ik loop de slaapkamer binnen, ga tegen hem aan staan en leg een hand op zijn schouder. Hij veegt vlug de tranen van zijn wangen.

‘Ik kan niet geloven dat ik hier ben, bij jou, bij hen.’

‘Ik ook niet, mi amor,’ reageer ik met een even onvaste stem als van hem. ‘Ik kan het ook niet geloven, ondanks dat ik je zie en voel.’

‘Dank je dat je ze ook naar mijn moeder en zus hebt vernoemd. Dat betekent veel voor me.’ Hij streelt mijn hand op zijn schouder. ‘Het spijt me.’

‘Wat spijt je?’

‘Dat je de bevalling en alles erna alleen hebt moeten doen.’

‘Ik had dat natuurlijk liever met jou gedaan, maar ik was niet alleen. Mijn buurvrouw en haar dochter, Sophia de verloskundige, maar ook Aitor hebben ons alle hulp gegeven die we nodig hadden.’

‘En toch had ik er moeten zijn. Het spijt me, Allison.’

Nadat ik alle gordijnen heb opengetrokken, maak ik ontbijt voor ons. Hij mag alleen aan tafel wachten tot de koffie, eieren en bacon klaar zijn. Ook omdat ik dan tussendoor op zijn schoot kan zitten. Zijn sterk vermagerde bovenlijf bij daglicht zien, breekt mijn hart. Hoewel ik niet probeer te staren, ontdek ik steeds meer littekens. Sommige verwondingen zijn zelfs nog niet helemaal genezen.

‘Zijn die van…’ begin ik, wijzend naar zijn zij en borst, en val dan stil.

‘Een mes.’

‘En die?’

‘Van een kogel.’

Een snik ontsnapt aan mijn lippen. Ik streel het litteken op zijn hand en kus het ten slotte. Hij liefkoost mijn wang en kaak. ‘Dat is alleen vlees, Allison. De ergste verwonding zat in mij, omdat we niet samen waren.’

Ik omhels hem en huil in zijn hals. Daardoor laat ik zowel de eieren als de bacon bijna verbranden. Omdat hij graag wil dat ik op zijn schoot zit terwijl we ontbijten, mik ik alles op één bord. Terwijl we beurtelings, en soms tegelijkertijd van het bord prikken, kijken we veel naar elkaar.

‘Je bent nog mooier dan in mijn herinneringen.’

Ik glimlach en sla mijn ogen neer. Zijn lippen op die van mij doen me weer naar hem kijken. Dan blijven we een poos met onze neuzen tegen elkaar zitten. Er wordt geen woord gezegd. Toch is het een van de liefdevolste momenten die ik ooit heb meegemaakt.

Terwijl ik na het ontbijt onze bekers bijschenk, worden Vivian en Natalia wakker. We laten de koffie voor wat die is en gaan samen naar hun kamer. De tedere wijze waarop hij onze dochters in het badje wast en nadien aankleedt, raakt me tot op het bot. Santiago heeft hetzelfde, vertelt zijn blik me, terwijl hij in stilte toekijkt hoe ik ze de borst geef. Nadat wij om de beurt hebben gedoucht, gaan we wandelen. Waarschijnlijk in een soort van automatisme steekt Santiago het pistool op zijn rug onder het overhemd in zijn broek.

‘Dat is hier niet nodig,’ leg ik hem uit.

‘Zeker weten?’

‘Heel zeker weten.’

‘Wat als we het toch nodig blijken te hebben?’

‘Dan hebben we het pistool dat altijd in mijn schoudertas ligt, naast het mes dat ik van Guillermo heb gekregen.’

Hij lacht zo aanstekelijk dat de kinderen vanuit de kinderwagen met hem meelachen. Omdat Santiago ze wil bedanken voor wat ze voor ons hebben gedaan, gaan we eerst langs Betsy en Lorraine. Na twee keer aankloppen schiet me het opeens te binnen dat ze vandaag naar haar moeder zijn.

Ondanks dat het al flink warm is, gaat de wandeling naar Darien me een stuk makkelijker af dan voorgaande keren. Santiago achter de kinderwagen zien lopen, terwijl ik naast hem loop met een arm langs zijn onderrug, maakt me intens gelukkig.

‘Je kan ze bijna horen vragen wie ik ben,’ merkt hij op, terwijl we Bond Street afgaan en de weg oversteken, en Vivian en Natalia hem nog steeds aanstaren alsof ze water zien branden.

‘Ze zullen snel aan je gezicht gewend zijn.’

Als hij een gek gezicht trekt, beginnen beiden te lachen. Hoe gekker de grimassen zijn die hij trekt, hoe harder ze lachen. We lopen een rondje langs de paar winkels die er zijn en drinken koffie bij een lunchroom. De verraste gezichten dat ik ditmaal niet alleen ben doen me stilletjes goed en ik grijp dan ook elke kans aan om Santiago als mijn man voor te stellen.

Daarna gaan we naar het kleine, ronde parkje. Niet omdat het gras pas is gemaaid en daardoor lekkerder ligt, of doordat de schaduw meer verkoeling biedt dan voorgaande keren, maar de tijd uit het oog verliezen in het parkje is vandaag nog fijner dan gewoonlijk. Simpelweg omdat ons gezin nu compleet is. De meiden zijn niet de enigen die na een poosje in slaap vallen. Santiago naast zijn dochters zien slapen, alsof ik naar een projectie van mijn dromen kijk, is een tafereel waar ik geen genoeg van kan krijgen.

We besluiten om nog wat door de omgeving te wandelen. Santiago wil duidelijk de verloren tijd met zijn dochters inhalen. Als die het zat zijn, gaan we terug naar het huisje. Ik geef ze de borst en samen leggen we ze in hun bedjes. Daarna gaan we ook in bed liggen. Niet om te slapen. Om na tien maanden voor het eerst weer met Santiago te vrijen, emotioneert me zo diep dat ik nadien, hoewel ik mijn uiterste best doe om dat juist te voorkomen, mijn wangen niet droog kan houden. We blijven in bed liggen tot de meiden ons laten weten dat ze wakker zijn.

We gaan met kleedjes en een koeltas naar de rivier die op een paar minuutjes lopen van het park ligt. Als we een mooie plek op de oever hebben gevonden, onder een enorme boom, met een prachtig weids uitzicht, strijken we daar neer. Omdat het inmiddels echt warm is geworden, doe ik de kleertjes van Vivian en Natalia uit, zodat ze alleen met een luier aan van de zalige bries op hun huid kunnen genieten.

‘In de tien maanden dat we elkaar hebben moeten missen, ben je een andere vrouw geworden,’ merkt Santiago op, nadat hij me aandachtig heeft gadegeslagen terwijl ik de kinderen uitkleedde. ‘Je bent de vrouw geworden die ik na de aanrijding in je ogen zag. Niet iedereen met een hartslag is de vijand meer. Je kletst met mensen, lacht met ze. Je straalt van top tot teen liefde uit. En moederschap. Alles aan je verklapt dat je kinderen het allerbelangrijkste in je leven zijn.’

‘En jij,’ vul ik hem aan.

‘Ook dat zie ik in iedere blik van je, hoor ik in elk woord dat je tegen me zegt, en voel ik zelfs tijdens de meest simpele aanraking. Dat, samen met de twee kleintjes daar in het gras, maakt me tot de gelukkigste man van de wereld. Hoewel je er niets over hebt gezegd, weet ik dat het je niet is ontgaan dat ik niet helemaal mezelf ben. En dan bedoel ik niet aan de buitenkant. Het komt weer goed, maar ik heb alleen wat tijd nodig om weer de Santiago te worden die ik op Cuba was.’

‘Was het erg?’

Het duurt even alvorens hij knikt. ‘Alles was erg, maar de gevangenis was de hel. Erger dan de ergste hel die ik kan bedenken. Een plek met ruim tienduizend gevangenen, bewakers die veelal misdadiger waren dan de gevangenen die ze bewaken, waar meer steek-, kap- en vuurwapens, en zelfs explosieven rouleren dan in Los Cabos. Hoewel we met een flinke groep waren, en met uitzondering van de directeur binnen de muren niemand wist wie we waren, anders waren op de eerste dag al onze kelen doorgesneden, was het iedere minuut vechten voor je leven.’

‘Wil je me erover vertellen, maar ook over wat er is gebeurd nadat we op de steiger afscheid hadden genomen? Ik wil weten wat mijn man heeft moeten doorstaan zodat hij weer bij ons kon terugkomen.’

Hij weifelt even en knikt dan. ‘Net als jij niet over bepaalde details uit jouw verleden vertelt, omdat het voor de hand ligt wat er toen gebeurde, wil ik ook bepaalde details achterwege laten. Je zult zelf begrijpen wat er nodig was om de volgende dag weer de zon te zien, of ervoor te zorgen dat anderen dat niet konden.’

Ik knik en na een paar seconden begint hij te vertellen vanaf het moment dat de boot van de steiger wegvoer. Ik luister zonder dat er maar een enkel woord uit mijn mond komt. Soms moet ik me eraan herinneren om adem te halen. Zo nu en dan rollen tranen langs mijn gezicht of grijp ik mijn mond vast van ontzetting of afgrijzen. Ik krijg zelfs enkele keren kippenvel. Als hij klaar is met vertellen, omhels ik hem lang en stevig.

‘Zijn we nu veilig, mi amor, of moeten we de rest van onze levens over onze schouders kijken?’

‘We zijn veilig.’

‘Je kunt het me vertellen als dat niet het geval is.’

‘Na de ontsnapping uit de gevangenis hebben we het Colombiaanse kartel een meedogenloze slag toegebracht waar ze zeker een generatie lang van zullen moeten herstellen voordat ze zelfs maar weer iets van een gevaar vormen. En dan is er nog de samenwerking die het Rivera-kartel nu heeft met een ander, zeer machtig Colombiaans kartel. We zijn veilig, Allison.’ Hij kijkt naar de kinderen en dan terug naar mij. ‘Je zult me verafschuwen door wat ik allemaal heb gedaan.’

Ik ga dichter bij hem zitten en pak zijn handen vast. ‘Eres mi vida, mi mundo, mi todo, Santiago. Haré cualquier cosa para protegerte a ti, a nuestros hijos, a nuestra vida en común y a nuestro amor. Realmente todo.’

Santiago kijkt me stomverbaasd aan. Ik moet erdoor lachen.

‘Ik weet niet wat ik hoor…’ zegt hij met ontroering in zijn stem.

‘Aitor en ik hadden ‘wat’ tijd over. Dat gaf me gelegenheid om mijn Spaans wat op te krikken. Ik wil zo nu en dan ook met mijn man in zijn taal kunnen praten.’

Hij veegt tranen uit zijn ogen. Dan neemt hij mijn gezicht tussen zijn handen. ‘Jij bent ook mijn leven, mijn wereld, mijn alles, Allison. Ik doe ook alles om jou, onze kinderen, ons leven samen en onze liefde te beschermen. Echt alles.’

HOOFDSTUK 42

EEN TELEFOONGESPREK

Ik blijf lang staren naar de cijfers op het blaadje, alsof ik niet begrijp dat ze tezamen een telefoonnummer vormen en me suf pieker wat ze in deze volgorde zouden kunnen betekenen. Nadat ik met een tissue tranen onder mijn ogen en van mijn wangen heb gedept, haal ik het simkaartje uit de mobiele telefoon en sta op. Uit het niets beweegt de kamer om me heen alsof ik me op een stormachtige zee bevind en de boot overgeleverd is aan metershoge golven. De stoel achter me rolt met een harde klap tegen de boekenkast. Terwijl ik bijna de stoel achternaga weet ik me in een reflex aan het bureau vast te grijpen, waardoor ik nog maar net op de been blijf. Het duurt even tot de duizelingen helemaal voorbij zijn en ik naar de kluis die achter in de kamer in de vloer is weggewerkt begin te lopen. Halverwege zwalk ik plotseling een andere kant op. Ditmaal voorkomt een fauteuil dat ik val.

‘Wat doe je allemaal, Allison?’ vraag ik mezelf op fluistertoon af.

Ik haal een paar keer diep adem en berg dan de telefoon, het simkaartje en het blaadje met het telefoonnummer in de kluis op. Als ik me ervan heb overtuigd dat de duizelingen helemaal weg zijn, loop ik voorzichtig de werkkamer uit. En dat gaat prima, stel ik met een zucht van opluchting vast. In de hal, een meter of wat voor de openslaande deuren naar de tuin, begint de wereld opeens weer om me heen te draaien. Zonder dat ik dat wil stap ik opzij, bots hard tegen de deurpost aan, val vervolgens naar achteren en probeer vergeefs de hoge palm naast me vast te grijpen, waardoor ik het tafeltje ernaast omverloop. De vaas met droogbloemen erop dondert met een oorverdovende knal uiteen op de houtenvloer. Scherven schieten de hele hal door. Met meer geluk dan wijsheid val ik met mijn kont op het bankje. Hooguit twee tellen later komt Mia de hal binnen gesneld.

‘Wat is er gebeurd, Allison?’ roept ze geschrokken.

‘Er is niks aan de hand. Ik denk dat ik struikelde…’

Een blik recht in mijn ogen is voor Mia reden genoeg om mijn dochters te roepen. En dat doet ze uit volle borst. En niet één keer. Gealarmeerd door de paniek in haar stem komen Vivian en Natalia van de andere kant van de tuin aangerend alsof de woning in lichterlaaie staat en ik eruit moet worden gered.

‘Wat is er aan de hand, mam?’ roept Vivian terwijl ze voor me op haar knieën zakt. Natalia gaat naast me zitten en pakt een hand van me vast. ‘Je ziet lijkbleek.’

‘Er is niks ergs gebeurd. Ik was ineens een beetje duizelig.’

‘Duizelig? Heb je dat eerder gehad?’

Ik schud mijn hoofd. ‘Niet zo erg als nu,’ beken ik vervolgens.

‘Ik bel Martin,’ verklaart Natalia.

‘Dat is echt niet nodig. Het gaat weer prima.’

‘Oké, iemand anders nog een glas wijn dan? En zullen we binnen of buiten gaan zitten?’ Ze loopt weg en even later hoor ik haar aan de telefoon praten. Ik moet erdoor lachen. Mia en Vivian niet. Ze kijken alleen naar me alsof mijn laatste minuut heeft geslagen.

Een half uur later arriveert dokter Martin Thompson, al een eeuwigheid onze huisarts. Mijn hartslag schijnt wat aan de hoge kant te zijn, net als mijn bloeddruk. Hij stelt me niet de vraag die hij vermoedelijk wel aan iemand anders had gesteld. Met de mededeling dat ik die voorlopig niet meer mag dragen, doet hij ongevraagd het sjaaltje bij me af. En dat geeft niet. Martin kent de littekens op mijn lijf beter dan dat mijn dochters dat doen. Ik verontschuldig me dat hij voor niks is gekomen. Alsof ik niks heb gezegd, krijg ik te horen dat hij me in het ziekenhuis laat onderzoeken als ik opnieuw last heb van duizelingen.

‘Gaat het echt, mam?’ wil Vivian weten als we weer alleen zijn en buiten aan tafel zijn gaan zitten.

‘Er mankeert me echt niks,’ glimlach ik. ‘Het herbeleven van de gebeurtenissen van toen was nog emotioneler dan ik had verwacht. En ik maakte me de hele tijd erg druk over hoe jullie zouden reageren op wat ik voorlas.’

‘En misschien door het telefoongesprek dat je had na het voorlezen?’ vraagt Natalia op zachte toon. ‘Toen we door de tuin wandelden hoorden we je langs een openstaand raam van de werkkamer fluisteren. Maar ook huilen.’

Ik knik en staar de tuin in, naar het bankje bij de vijver. Ik moet bijna weer huilen als ik aan het gesprek terugdenk. Het was alsof ik met het verleden telefoneerde.

‘Met wie was je aan het bellen?’

‘Met iemand die ik heel lang niet had gesproken.’

Mijn dochters kijken me even zwijgend aan en besluiten dan niet verder te vragen. Ze kennen me goed genoeg om te weten dat doorvragen geen nut heeft. Het is een tijdje stil onder de eik.

‘Is het een opluchting dat we meer op pap en jou lijken dan jullie al dachten? Of dat een genetische of andere oorzaak heeft, zal waarschijnlijk altijd onduidelijk blijven. En dat doet er ook niet toe. Hopelijk komen we er nooit achter of wij de moed hebben om te doen wat jullie hebben gedaan om elkaar en ons te beschermen.’

‘Jullie hoeven daar nooit achter te komen. Niet in de levens die jullie leiden. En jullie begrip betekent alles voor me. Ook voor jullie vader. Misschien wel meer dan jullie ooit zullen beseffen.’

‘Vivian en ik hebben er ook geen woorden voor hoe mooi we het vinden dat we naar jouw zussen en naar zijn moeder en zus zijn vernoemd. Ook al hoorden zijn moeder en zus bij het Rivera-kartel. Alleen de gedachte al dat wij door bloed met deze mensen zijn verbonden… Maar daar kan pap niets aan doen. Hij heeft er niet voor gekozen om in die familie te worden geboren, wel om met ze te breken. Los daarvan: als onze gezinnen op eenzelfde beestachtige wijze als van hem zouden worden afgeslacht, kunnen we beiden niet met zekerheid zeggen of wij veel anders dan pap zouden handelen.’

‘Ik zou bijna zeggen dat ik daar trots op ben. Maar dat doe ik niet, ook omdat jullie nooit in die situatie terecht zullen komen. En we hebben vaak op het punt gestaan om te vertellen waar jullie namen vandaan komen, en waar jullie vader vandaan komt, maar dat vertellen zou ook betekenen dat we over de rest open kaart zouden moeten spelen. En dat konden we niet. Durfden we niet, beter gezegd.’

‘Mogen we nog één ding weten?’ vraagt Vivian.

Ik knik en hou mijn hart vast voor de vraag die gaat komen.

‘Er zijn geen banden meer met het Rivera-kartel? Ik bedoel: ze hebben geen vinger in de pap bij onze zaken?’

‘Geen enkele.’

‘Stopte het contact toen pap bij ons terugkwam in Darien?’

Ik weifel en krab me in het haar. ‘Iets later.’

Opeens is het erg stil. Ik mijd hun blikken. Ook die van Mia.

‘Wat is iets later, mam?’

HOOFDSTUK 43

EEN OMHELZING

Ik weet er nog wel een paar andere woorden voor, maar die gebruik ik niet meer. Bijna niet meer dan. En als ik ze wel gebruik, dan doe ik dat alleen nog stilletjes. Maar vandaag doe ik zelfs dat niet. Het is dus een vreselijk afscheid. Werkelijk vreselijk. Het voelt bijna zo afschuwelijk als tijdens het afscheid met Santiago op de steiger, zo veel zijn Betsy en Lorraine in elf maanden voor me gaan betekenen. En dat is wederzijds, zie ik aan hun gezichten. Dat we elkaar nooit meer zullen zien, maakt het afscheid extra moeilijk.

‘Stop alsjeblieft, Santiago,’ snik ik. Als hij dat heeft gedaan, stap ik uit en ren naar ze terug. Ik omarm ze beiden tegelijkertijd en druk ze stevig tegen me aan. Na kussen op hun voorhoofden en ze nogmaals voor alles te hebben bedankt, ren ik terug naar het busje. ‘Rij maar en stop niet meer, ook niet als ik daar weer om vraag.’

We rijden Bond Street af en draaien langzaam de hoofdweg op. Betsy en Lorraine lopen mee. Ik hang uit het raam en zwaai met beide handen naar ze. En dat blijf ik doen totdat ze na een bocht ineens niet meer te zien zijn. Ik ga recht op de stoel zitten en droog mijn tranen. Wat niet zo eenvoudig is als het klinkt. Als ik naar de achterbank kijk, staren twee verdrietige gezichtjes me aan.

‘Het spijt me, meiden. Mama is nu niet meer verdrietig.’

Omdat ze me duidelijk niet geloven, wat niet helemaal onterecht is, verhuis ik een poosje naar de achterbank. Pas als ze schateren van plezier, ga ik weer naast Santiago zitten.

‘Gaat het?’

Ik knik en buig me even naar hem toe voor een kus. ‘Is het nog ver?’

Santiago kijkt me met een diepe frons aan. Als ik in de lach schiet, doet hij dat ook. Achter ons wordt ook gelachen. ‘Nog iets meer dan zeshonderd kilometer.’

‘Maak je me wakker als we er bijna zijn?’ vraag ik op serieuze toon, terwijl ik mijn voeten plat op het dashboard plaats en vervolgens net doe alsof ik ga slapen. ‘Als de kinderen verschoond moeten worden, dan vind je de luiers in de grote roze tas achterin. In de koelbox ernaast vind je de flesjes met afgekolfde melk, mochten ze honger hebben.’ Voordat hij kan reageren doe ik mijn ogen weer open en knipoog naar hem.

‘Jij bent opeens in een opgewekte bui.’

‘Ik vond het afscheid echt vreselijk, maar ik heb zo veel zin in de rest van onze levens, met die twee kleine lastposten op de achterbank. En ik heb dit ontzettend gemist; onze autoritjes samen, net als op Cuba.’

‘In de gevangenis heb ik ze ontelbare keren herbeleefd. Ik bedacht zelfs ritten die we nooit hebben gemaakt. Ze hielden me op de been, vertelden me hoeveel ik van je hou, maar deden me ook in mezelf lachen in een omgeving waar zelfs helemaal niks te glimlachen valt.’

Terwijl we de snelweg oprijden, sla ik hem heimelijk gade. Een maand na onze hereniging is hij bijna weer de Santiago geworden als van tijdens de aanrijding. Zijn haar zit weer zoals dat toen zat. Goed en vooral veel eten hebben ervoor gezorgd dat hij zijn oude lichaamsgewicht bijna terug heeft. De kringen onder zijn ogen waren snel verdwenen. De koude blik kwijtraken duurde langer, maar die was uiteindelijk ook niet bestand tegen de liefde die hij van de meiden en mij krijgt. Zo nu en dan zie ik hem nog in het niets staren, terwijl herinneringen van de tien maanden die we niet samen waren door zijn hoofd gaan, maar een kus, een omhelzing, of een simpele aanraking van mij, jagen die steeds makkelijker terug naar de plek waar hij die vreselijke beelden in zijn geheugen heeft opgeslagen. Een soortgelijke plek als waar ik de beelden van mijn verleden verstop. Ik hoop alleen zo dat ze bij hem niet zoals bij mij nog jarenlang ongevraagd tevoorschijn blijven komen.

‘Vind je het echt niet erg dat we geen kinderen meer kunnen krijgen?’

Santiago blikt kort en verrast naar me opzij. ‘Ik ben verliefd op je geworden en wilde met jou de rest van mijn leven samen zijn, Allison. Dat door een wonder de twee lastposten op de bank achter ons erbij zijn gekomen, is iets wat ik niet in mijn stoutste dromen had durven te hopen. Met zijn viertjes zullen we een prachtig leven hebben. Meer kinderen zal daar helemaal niks aan veranderen. We zullen even gelukkig zijn. Eén persoon minder had echter wel alles veranderd…’

Ik staar hem aan en zie dat hij weet wat er na de geboorte van Vivian en Natalia echt is gebeurd. Ik wrijf met beide handen over mijn gezicht. ‘Hoelang weet je het al?’

‘Binnen een week nadat ik terug was. Waarom heb je me niet verteld dat het na de bevalling niet vijf minuten langer had moeten duren, anders was ik mijn vrouw kwijtgeraakt?’

‘Je voelde je al zo schuldig dat je niet bij de bevalling was.’

‘En dat doe ik nog steeds. Net als ik me nog steeds schuldig voel dat je door mij in een situatie bent terechtgekomen waardoor je al die vreselijke dingen moest doen. En zien. Dat zal ik mezelf voor de rest van mijn leven kwalijk nemen.’

‘Terwijl ik dat niet doe? Jij vocht in Mexico en Colombia voor ons gezin en ik deed dat hier. Jij bent jaren geleden iedereen kwijtgeraakt van wie je hield en je zal alles doen om dat niet opnieuw te moeten meemaken. Ik had zelfs nog geen relatie gehad voordat ik jou ontmoette. Toen had ik ineens een man, toen een ongeboren kind, vervolgens een tweeling. Ik laat me dat door niemand afpakken. Echt door niemand. Ik ga nog liever dood dan ons leven samen kwijtraken. Jij hoeft jezelf dus helemaal niks kwalijk te nemen. Ook niet dat je niet bij de bevalling was. Dat was voor ons gezin, zodat we niet voor de rest van onze levens over een schouder hoeven te kijken. En daar ben ik je voor eeuwig en altijd dankbaar voor.’

Hoewel we pas een uur onderweg zijn, rijden we het centrum van Savannah binnen, voor een kop koffie op een terras en om de prachtige, koloniale gebouwen in het oude centrum, die ik alleen uit boeken ken, in het echt te bewonderen. Als kleine kinderen in een speelgoedwinkel kijken Natalia, Vivian en ik onze ogen uit. In Charleston, zo’n twee uur verder rijden in noordoostelijke richting, in het midden van de kust van South Carolina, aan de Charleston Harbor, een inham van de Atlantische Oceaan, doen we hetzelfde. Daarna is het nog ongeveer driehonderdzestig kilometer rijden naar Jacksonville, North Carolina, aan de New River die uitmondt in de Atlantische Oceaan, vertelt mijn persoonlijke gids met een supersexy Spaans accent me ook, terwijl hij achter het stuur of naast mij op de bijrijdersstoel zit.

De enorme vrachtwagen vertelt me dat we goed zitten. Herinneringen van het moment dat ik er voor het eerst inklom, flitsen kort door mijn hoofd. Nog voordat we goed en wel tot stilstand zijn gekomen op het erf van de vrijstaande woning in het noorden van Jacksonville, niet ver van de rivier, gaat de voordeur al open en komt Frank met een vrouw naar buiten gelopen. In hun kielzog hun acht dochters met aanhang. Santiago en ik kijken elkaar aan. Omdat ik mijn slippers weer eens nergens kan vinden, stap ik blootvoets achter het stuur vandaan.

‘Je bent je slippers weer kwijt?’ lacht Frank.

‘Ik heb slippers. Maar vraag me niet waar,’ lach ik terug, waarna we elkaar als oude vrienden begroeten. En zo voelt dat ook, terwijl we een paar tellen in elkaars omhelzingen opgesloten blijven staan. Daarna word ik aan zijn vrouw Rita voorgesteld. Ik wil haar een hand geven, maar de vriendelijk ogende vrouw heeft andere plannen.

‘Dit is mijn man Santiago.’

Frank wil hem een hand geven, maar nu heeft Santiago andere plannen. Hij slaat zijn armen om de kleine man heen. Een eerste blijk van waardering voor wat Frank heeft gedaan door mij niet zonder gevaar voor eigen leven in zijn vrachtwagen van de parkeerplaats in het zuiden van Florida mee te nemen. En dat ontgaat Frank niet, zie ik door het hoofdknikje naar Santiago. Nadat we iedereen hebben begroet voel ik mijn hand bijna niet meer.

‘En, en, en?’ roept Frank ongeduldig, kijkend naar ons busje.

Ik maak de schuifdeur open en haal Vivian eruit.

‘Een meisje!’ roept zijn vrouw.

Dan komt Santiago met Natalia uit het busje.

‘Een tweeling?’ roept Frank stomverbaasd. ‘Wist je dat?’

‘Nee, ik had geen idee, totdat ze in mijn armen lagen.’

Vervolgens worden we door de horde ingesloten en klinken er van alle kanten zo veel mooie en lieve woorden dat ik het gevoel heb dat mijn gezicht licht geeft van trots. En hun namen noemen, en horen, maakt me zo blij. Het is alsof mijn zussen even weer leven.

‘Wat een avontuur heb jij beleefd, als ik dat zo mag zeggen,’ merkt Rita op nadat ze een groot glas limonade voor me op de tuintafel heeft neergezet en naast me is gaan zitten.

Ik kijk even naar de meiden die het middelpunt zijn van alle aandacht van haar kinderen. Santiago en Frank staan met een blikje bier in hun handen bij het ronde zwembad te kletsen. ‘Een avontuur dat zonder de hulp van Frank ongetwijfeld heel anders was afgelopen.’

Ik zie aan haar dat ze aarzelt om iets te vragen. Dat ik na mijn reactie van één zin mijn lippen stijf op elkaar houd, zorgt ervoor dat ze de vraag inslikt. ‘Ik begrijp wel dat je alles op alles zette om terug te komen naar je man,’ knipoogt ze vervolgens. ‘Wat een ontzettend knappe man zeg. En ik ben niet de enige die dat is opgevallen.’

Ik lach en zie inderdaad niet voor het eerst dat haar dochters, zeker de oudere, regelmatig naar Santiago kijken.

‘En mijn schoonzonen is het niet ontgaan dat zijn vrouw ook superknap is. Ik moet binnenkort Frank toch even uitleggen wat het verschil is tussen er goed uitzien of superknap zijn.’

Ik bedank haar en weet niet goed waar ik moet kijken.

‘Jullie rijden morgen door naar het noorden?’

‘Dat was het plan, maar het wordt Kentucky of Indiana. Het is ook goed mogelijk dat we doorrijden naar het westen,’ lieg ik met veel tegenzin. Hoewel ik begrijp dat het beter is dat niemand weet waar we heengaan, baal ik vreselijk van de leugen.

‘Spannend, Allison. En waar slapen jullie vanavond?’

‘We zoeken straks een motel hier in de buurt.’

‘Dat gaat dus niet gebeuren. Jullie blijven vanavond hier slapen.’

HOOFDSTUK 44

EEN OPEN STROOK

Het bord dat aangaf dat we de staatsgrens passeerden, precies in het midden van de brug over de Mississippi, volgens Santiago met ruim zevenendertighonderd kilometer de een na langste rivier van de VS, veroorzaakte acuut spanning in mijn buik. En dat terwijl Missouri al vanaf het vertrek eergisteren bij Frank en zijn gezin, en we sindsdien ruim dertienhonderd kilometer dwars door North Carolina en Tennessee hebben afgelegd, onze bestemming is. Inmiddels ligt de Mississippi al even achter ons. Hoewel ik geen idee had waar we reden in Missouri, deed het heuvelachtige landschap, in alle windrichtingen bedekt met een dik, groen tapijt van eindeloos lijkende bossen, me meer en meer denken aan de plek die ik zie als ik in een spiegel naar mijn naakte lijf kijk. Enkele kilometers terug, voordat we de snelweg afgingen, werd door een bord met de plaatsnamen Springfield, Columbia en Kansas City, en een paar dorpen die me met uitzondering van één ook niks zeiden, duidelijk waarom.

We komen bij een driesprong tot stilstand. Het bord recht tegenover ons met bijna dezelfde plaatsnamen als eerder, dat laat weten dat het nog vijf kilometer rijden is naar het enige dorp dat ik in Missouri ken, doet me naar adem snakken. Ik blik weg van het bord en knijp zo hard in de portiergreep dat mijn vingers pijn doen. We trekken op en slaan linksaf. Als ik opzij kijk naar Santiago snap ik dat we niet bij toeval in deze omgeving rijden.

‘Hoe weet je het?’ fluister ik.

‘Soms kan het een voordeel zijn als je achternaam Rivera was.’

‘Je hebt je broer gevraagd om het uit te zoeken?’

‘Hoe meer tijd er voorbijgaat, hoe moeilijker het wordt om uit te zoeken, Allison. En nu kan ik nog beschikken over de contacten en invloed van het Rivera-kartel. Het had wat voeten in de aarde om de persoon te vinden die jouw paspoort en rijbewijs heeft geregeld, maar daarna was het door zijn informatie eigenlijk kinderspel.’

‘Ze hebben hem gevonden?’ reageer ik stomverbaasd. ‘En ik kan me niet voorstellen dat hij iets heeft gezegd…’ begin ik en maak door Santiago’s gezicht de zin niet af.

‘Het was niet vanwege de goedheid van zijn hart dat hij je aan een paspoort en rijbewijs heeft geholpen. En om die reden bezocht hij ook niet al zo’n drie jaar de man die je gevangenhield.’

‘Is hij…’

‘Hij heeft zelfmoord gepleegd.’

Ik knijp mijn ogen even dicht. Weer een dode. ‘Weet Guillermo…’

‘Hij hoeft de reden niet te weten als ik hem om iets verzoek. Ik heb hem niets verteld en hij vraagt er niet naar. Maar hij heeft je littekens gezien. Daarom heeft die kerel van het paspoort waarschijnlijk ‘zelfmoord’ gepleegd. Ik heb daar niet om gevraagd.’

‘Waarom heb je hem wel gevraagd om het uit te zoeken?’

‘Voor het geval dat je op een dag iets met die kennis wilt doen.’

‘Zoals?’

‘Dat bepaal jij.’

‘Wat als ik de naam op het bord niet had opgemerkt?’

‘Dan waren we zonder dit gesprek doorgereden.’

Het is even stil. De meiden op de achterbank slapen alsof ze dat niet al uren doen. ‘Weet je ook waar… waar zij wonen of woonden?’

‘Wonen. Ze zijn nooit verhuisd.’

Ik schrik van de paniek en angst die plotseling door me heen denderen. Pas na tien minuten verbreek ik de stilte. Ik pak zijn hand en bedank hem. ‘Ik wil het niet weten, Santiago. Komt daar op een dag verandering in, dan laat ik je dat weten. Vraag ik er niet om, dan wil ik dus nooit weten waar die… waar ze wonen.’

‘Het spijt me als ik je van slag heb gemaakt.’

‘Geen excuses, mi amor. Je doet het uit liefde voor mij, om me te helpen. En je hebt gelijk: nu is er nog de kans om informatie te achterhalen. Weet je misschien wat er met de boerderij is gebeurd?’

‘Er bestaan geen tandartsgegevens van de eigenaar; een gepensioneerde arts, die een teruggetrokken bestaan leidde en geen familie had. Daardoor kunnen de autoriteiten het lichaam dat in de schuur is gevonden, van een man die volgens de rapporten levend is verbrand terwijl hij vermoedelijk aan een touw hing, niet positief identificeren als de eigenaar. Daarom is de afgebrande woonboerderij en het bijbehorende land officieel nog steeds een plaats delict.’

‘Een plaats delict?’

‘Een plek waar een misdrijf is gepleegd of waar sporen van een misdaad gevonden zouden kunnen worden.’

‘Op het land hebben ze geen…’

‘Er zijn geen lichamen aangetroffen.’

Ik ben een tijdje stil. ‘Hoe weet Guillermo dat eigenlijk allemaal?’

‘Hij heeft er mensen heen gestuurd die weten wat ze doen. Die hebben onder andere inzage gehad in de politierapporten.’

‘Hij heeft mensen uit Mexico gestuurd?’

Santiago glimlacht. ‘We hebben ook veel mensen in Amerika.’

‘We?’

‘Ik bedoel het Rivera-kartel.’

We rijden nog een half uurtje door en stoppen dan op een kleine, lege parkeerplaats. Nadat ik Natalia en Vivian op de achterbank de borst heb gegeven, eten we sandwiches die we bij een tankstation hebben gekocht. Daarna liggen we een poosje met zijn viertjes in de koelte van bomen. Als een vrachtwagen, een camper en enkele auto’s vrij snel achterelkaar de parkeerplaats oprijden, besluiten wij verder te gaan. Omdat Santiago de laatste drie uur heeft gereden, ga ik achter het stuur zitten.

Iets meer dan een uur later, terwijl Santiago bijna even lang een wegenkaart op zijn schoot heeft liggen, ga ik op zijn aanwijzingen de weg af. Al snel wordt de weg smaller en bochtiger. De dorpjes en gehuchten waar we langs of doorheen rijden worden kleiner. En troostelozer. Dan moet ik een onverhard pad oprijden. Er lijkt geen eind aan te komen. Totdat het pad abrupt eindigt op een kleine, open strook die volledig door bomen is omsloten. Ik stop op de rand zodat het busje in de schaduw staat. Terwijl we de kinderen op een kleedje installeren, besluit ik niet de vraag te stellen die al zeker een uur door mijn hoofd gaat. Het zal niet voor niks zijn dat we in deze uithoek Aitor zullen ontmoeten.

‘Het is voor onze veiligheid, Allison.’

Ik kijk hem verwonderd aan en schiet in de lach.

Minstens veertig minuten lang gebeurt er niets. Ik speel met de meiden totdat die besluiten dat ze liever gaan slapen. Santiago staat zowat iedere vijf minuten van het kleedje op en tuurt dan het onverharde pad over. Ik sta net bij de bus als ik ineens een auto hoor. De vier mannen die erin zitten zijn voor mij reden genoeg om vlug het pompgeweer onder de bijrijdersstoel tevoorschijn te halen. Ik zie dat Santiago het pistool op zijn rug onder het overhemd vasthoudt. Mijn reactie was dus niet overdreven. Ik ga snel voor het kleedje staan waarop de meiden liggen. De auto kruipt heel langzaam naar ons toe. De ongure types die naar ons kijken laten een koude rilling over mijn rug lopen. Ik laad het geweer door en houd het goed zichtbaar in de aanslag, zodat er geen enkel misverstand kan bestaan over wat ik bereid ben om te doen.

‘Het is in orde, Allison. Ze zijn hier voor ons,’ verklaart Santiago een paar meter verderop, terwijl hij naar de inzittenden knikt.

‘Fijn voor ze,’ zeg ik terug en laat het geweer waar dat is.

Hij schiet in de lach, komt naar me toe en kust mijn wang. De auto stopt iets verderop en de mannen stappen uit. De wapens die ze in hun handen hebben, zetten me direct nog meer op scherp. Terwijl een van de mannen door een walkietalkie praat, loopt Santiago naar ze toe. Hij houdt het wapen op zijn rug niet meer vast. De man met de walkietalkie schudt hem de hand, de anderen begroeten hem met een beleefd hoofdknikje.

Niet veel later komt tot mijn grote verbazing een vrachtwagen met twee mannen erin de open strook opgereden. Niet zo groot als die van Frank, maar toch. Erachter rijdt een auto met vier personen. Door het enorme silhouet weet ik dat Aitor achter het stuur zit. De vrachtwagen maakt een draai zodat de voorkant naar het pad toe staat. De auto komt bij de andere tot stilstand. Nog voordat hij uitstapt, herken ik Guillermo op de bijrijdersstoel van de auto.

Ze omhelzen elkaar. Ik zie aan Santiago dat de aanwezigheid van zijn broer een verrassing is. Niet zo gek gezien Guillermo een van de meest gezochte mannen van de wereld is en de VS niets liever zou willen dan hem arresteren. Blijkbaar is de reden van zijn aanwezigheid belangrijker dan het enorme risico dat hij loopt. Ze komen naar mij toegelopen. Ik blijf staan waar ik sta; vlak voor mijn dochters. Twee mannen blijven bij de vrachtwagen en twee van de andere ongure kerels gaan aan het begin van het pad staan.

‘Ik ben zo blij dat je mijn schoonzus bent,’ lacht Guillermo, gebarend naar het pompgeweer dat ik alleen nog aan de pistoolgreep vasthoud. Het lange litteken in zijn gezicht had hij nog niet toen we op de steiger op Cuba afscheid namen.

We omhelzen elkaar alsof we nooit anders hebben gedaan. ‘Wat een verrassing dat je hier bent.’

‘De laatste keer moesten Santiago en ik overhaast afscheid nemen. Zo wil ik niet uit elkaar gaan. Bovendien kan ik nu ook afscheid nemen van mijn schoonzus en nichtjes.’

‘Je weet dat het een tweeling is?’

‘Van Aitor.’

Ik loop naar de reus toe en omhels hem even innig als ik Guillermo omhelsde. Terwijl ik een kort praatje met hem maak, zie ik de andere mannen kijken. Blijkbaar kletst de vrouw van de patrón niet met het personeel. Als ik me omdraai zie ik eenzelfde verwonderde blik bij Guillermo. ‘Aitor heeft me het leven gered toen een chagrijnig wicht me de keel wilde dichtknijpen. Dat heeft hij nogmaals gedaan vlak voor de bevalling. Een flinke salarisverhoging is dus zeker op zijn plaats, Guillermo.’

Hij lacht hard en zijn hoofdknikje naar Aitor verklapt me dat hij dat verhaal niet kende. We lopen naar het kleedje. De meiden zijn net wakker. Ik pak Vivian op en geef haar aan Guillermo. Natalia belandt in de armen van Aitor. Het resultaat is een absurd tafereel: twee nietsvermoedende mini-mensjes in de armen van zware criminelen van het beruchte Rivera-kartel, met erachter en verderop nog meer Mexicaanse moordenaars, allen met vuurwapens in de handen of broek. Ik weet nu al dat mijn dochters geen woord zullen geloven als ik ze op een dag over dit moment zou vertellen.

‘Ángel en Esteban,’ begin ik als ik nog een kleedje in de schaduw heb uitgespreid en we erop zijn gaan zitten.

‘Putas,’ reageert Guillermo venijnig, amper nadat ik uitgesproken ben.

‘Zonder Ángel was ik dood geweest. Esteban was op zijn hoede, maar de aanval kwam echt totaal onverwacht. Terwijl Ángel al tweemaal in zijn borst was geschoten, wist hij nog de mannen dood te schieten en daarmee mijn leven te redden. Ángel laat drie kinderen na en Esteban een vrouw.’

Guillermo staart me aan en glimlacht. ‘Komt in orde. In het FBI-rapport staat dat een van de mannen met een mes is gedood. Hij is drie keer in zijn hals gestoken en sneller als een geslacht varken leeggebloed. Voor de zekerheid zijn er ook nog twee kogels in hem gepompt. Zowel Ángel als Esteban droegen geen mes. Ligt het mes dat ik je heb gegeven nu in de bewijsopslag van de FBI?’

‘Die ligt in mijn tas. Schoongemaakt met bleek en wel.’

Hij kijkt enkele tellen recht in mijn ogen, schiet in de lach en knipoogt naar Santiago. ‘Als je ooit een baan zoekt, Allison.’

We kletsen nog een poosje, dan zegt een van de lijfwachten in het Spaans dat ze moeten gaan. Guillermo neemt afscheid van de meiden en dat doet hij met tranen in de ogen. Aitor heeft het ook moeilijk terwijl hij hun voorhoofdjes kust. Daarna staat hij wat ongemakkelijk voor mij te dralen.

‘Buig even omlaag zodat ik je goed kan omhelzen,’ lach ik. Als hij dat heeft gedaan en ik mijn armen om hem heen heb geslagen, bedank ik hem nogmaals voor alles wat hij voor mij en de meiden heeft gedaan. ‘Ik zie je niet als een vriend, Aitor.’ Mijn verklaring doet hem verstarren. ‘Ik zie je als familie, als een oom van Vivian en Natalia. We zullen elkaar nooit meer zien, maar op een dag zal ik ze over je vertellen. En wat je voor hun moeder hebt gedaan.’

‘Dank u, señorita de Céspedes.’ Na een hoofdknikje loopt hij vlug weg. Een paar meter verderop zie ik hem snel en achteloos met een hand langs zijn gezicht gaan.

‘Mijn broer heeft het met je getroffen. Je bent een bijzondere vrouw, Allison,’ zegt Guillermo terwijl we elkaar omhelzen. ‘Zal je je dochters ook over mij vertellen?’ lacht hij vervolgens.

‘Ja. Het kan nog heel lang duren, maar op een dag zal ik ze ook over hun oom vertellen. Dat beloof ik.’

Mijn woorden verrassen hem merkbaar. We nemen afscheid, daarna lopen hij en Santiago van ons weg. De anderen nemen afstand van ze. Hoewel ik niet de hele tijd naar ze kijk, raakt het afscheid van de twee me diep. Het moet vreselijk zijn om broers te zijn en te weten dat men elkaar na vandaag echt nooit meer zal zien. Ze praten met elkaar en aansluitend omhelzen ze elkaar enkele seconden. Guillermo gebaart naar een van zijn mensen. Die haalt een grote envelop uit een auto en komt die rennend brengen. Santiago pakt hem aan, zegt nog wat tegen zijn broer, waarna ze in verschillende richtingen weglopen. We kijken in stilte toe hoe de auto’s wegrijden. Ik zwaai totdat ze niet meer te zien zijn. Dat de vrachtwagen blijft staan, verbaast me niks. Ik kan niet wachten om de reden te horen.

‘Gaat het, mi amor?’

Hij knikt. Het verdriet in zijn ogen doet mij verdriet. Nadat hij over zijn gezicht heeft gewreven, haalt hij twee Amerikaanse paspoorten uit de envelop. Ik begrijp direct waarom we weken geleden in Darien pasfoto’s gingen maken.

‘Je wilde zo graag de achternaam houden waarmee we zijn getrouwd. Exact hetzelfde ging niet, maar dit is een goede oplossing,’ glimlacht Santiago geheimzinnig en houdt mijn paspoort opengeslagen voor me omhoog.

‘Allison de Zéspedes…’ fluister ik. ‘Je hebt de C in een Z laten veranderen? Is dat wel veilig genoeg?’

‘Iedereen die onze achternaam kent, en dat zijn er heel weinig, en vermoed dat wij nog leven, zal verwachten dat we compleet andere identiteiten hebben aangenomen. Niet dat we alleen de eerste letter van de achternaam hebben veranderd.’ Dan haalt hij rijbewijzen en een stapeltje documenten uit de envelop. De namen van de kinderen op de geboorteaktes zien, maar ook die van ons op de trouwakte, maakt mijn zicht in een oogwenk waterig.

‘Is alles echt of… Ik bedoel: het meeste ziet er allesbehalve nieuw uit.’

‘Officiëler kan het niet, Allison. En de documenten zijn nieuw, maar gebruikt gemaakt omdat rijbewijzen, paspoorten, enzovoort, ook niet recent zijn uitgegeven. Een rijbewijs dat vier jaar oud is en er hagelnieuw uitziet, is meteen verdacht. De personen van wie alles afkomt, zijn de besten in hun vak. Vanwege mijn accent ben ik in Mayagüez, Porto Rico, geboren. Zo’n tien jaar geleden ben ik Amerikaans staatsburger geworden. Jullie drieën zijn geboren in Miami, Florida. Twee jaar geleden zijn we daar ook getrouwd.’

Ik vlieg hem om de hals. Nadien kijk ik naar de vrachtwagen en aansluitend naar hem. Ik haal mijn schouders vragend op. Santiago lacht. Hij reageert niet op mijn schouderophalen, maar zegt dat we de kinderen moeten meenemen naar de vrachtwagen. Als we er staan, neem ik Vivian van hem over. Hij maakt de klep open en glimlacht naar me. Samen met de meiden staar ik verbaasd naar de tientallen gestapelde dozen die bijna tot het dak reiken, de meubels, een koelkast en fornuis, matrassen, delen van een bed, een strijkplank, planten en schilderijen. Er staat zelfs een fiets tussen. Ik vraag me serieus af of iemand vanavond bij thuiskomst ontdekt dat zijn hele inboedel verdwenen is.

‘We hoeven alleen nog maar een woning te vinden en vervolgens uit te laden?’

Santiago lacht hard, pakt een kleine ladder die op de vloer ligt, zet die tegen de vrachtwagen en klimt de laadruimte in. Nadat hij zich langs een koelkast en via een smalle ruimte tussen hoge stapels verhuisdozen verder naar binnen heeft gewurmd, zie ik hem niet meer. Hem horen doe ik wel. Wat later komt hij terug en springt uit de vrachtwagen. Hij neemt de meiden over en knikt met zijn hoofd de laadruimte in.

Langs het laddertje omhoogkomen gaat me moeizamer af dan Santiago, terwijl het zo makkelijk leek toen hij het deed. Me tussen de dozen doorwurmen gaat ook minder eenvoudig als bij hem. Iets met mijn borsten. Als ik achteraan in de laadruimte ben aangekomen, zie ik dat een schot in de achterwand openstaat. Ik kruip naar binnen. Als ik weer sta, in de krappe ruimte, oog in oog met drie pallets die elk hoger zijn dan ik groot ben, van beneden tot boven met doorzichtig plastic omwikkeld, stoot ik van schrik mijn achterhoofd tegen de wand. Met mijn handen op mijn mond gedrukt, staar ik secondelang naar de pallets. Toch kan ik gewoonweg niet geloven wat ik zie. Ik kruip de tussenruimte uit en wurm me gehaast langs meubels en tussen dozen door naar de andere kant van de laadruimte.

‘Waar is dat voor, Santiago?’

‘Dat is voor ons. Voor onze toekomst, die vandaag begint.’

‘Voor ons? Alles? Hoeveel is dat wel niet?’

‘Vijftig miljoen dollar.’

HOOFDSTUK 45

EEN STEEKVLAM

Ik gooi de lucifer tegen hem aan. Ogenblikkelijk is er een steekvlam die zeker een meter voorbij de balk komt waar het touw om zijn hals door een stalen oog naar het optakelmechanisme gaat. Hoewel het touw zo strak zit dat de huid eromheen rood en wit uitslaat, gilt de oude, verrotte tyfuslijder zo hard dat het pijn doet aan mijn oren. Ik schrik me rot; met zulke grote vlammen gaat het veel te snel. Misschien had ik minder benzine moeten gebruiken. Ik haal opgelucht adem als de vlammen algauw kleiner worden.

Terwijl hij met woeste, ongecontroleerde bewegingen aan de vlammen probeert te ontsnappen, waardoor het touw om zijn hals alleen maar strakker wordt getrokken, begint zijn kleding ook op plaatsen te branden waar ik geen benzine op heb gegoten, zoals op zijn rug en aan de achterkant van zijn broek. Zijn haar ontbrandt als een gaspit die wordt aangezet. Hoewel ik dacht dat dat niet mogelijk was, wordt het gegil nog harder.

Zijn oren vatten op hetzelfde moment vlam. Een groot deel van een broekspijp valt brandend van hem af. Het been eronder is al flink zwartgeblakerd. Zijn gezicht is aan de linkerkant op eenzelfde wijze oppervlakkig verkoold. De geur van verbrand vlees is om kotsmisselijk van te worden. Onder andere omstandigheden was ik beslist over mijn nek gegaan. Behalve de vreselijke pleurislucht is de aanblik eigenlijk ook te afschuwelijk voor woorden. Maar dat zijn de beelden van wat hij me door de jaren heen heeft aangedaan, met hetzelfde touw dat nu om zijn hals zit, met zijn messen en priemen, altijd glimlachend, soms zelfs schaterend, ook.

Een oor begint als een kaars te smelten. Het touw brandt inmiddels helemaal tot aan het stalen oog. Nog even en dan zal die knappen. Boven hem begint de houten balk te smeulen. Nog een stuk broek valt van hem af. Zijn zwart verschroeide worstje doet me vals glimlachen. Plotseling stoppen zijn bewegingen. Het gegil komt vrijwel gelijktijdig tot een eind. Teleurstelling neemt massaal bezit van me. Dan breekt het touw en donderstraalt hij met een harde klap op de grond. Vlammen laaien op. Ineens zijn ze uit. De lucht om hem heen doet me kokhalzen. Zijn gezicht is zo ernstig verbrand dat ik hem, zonder haar, neus en oren, eigenlijk niet meer herken. Volgens mij zijn de oogleden ook weg. En de onderlip.

Ik schrik me werkelijk de pestpleuris als hij opeens zacht kermt. Die ouwe tyfuslijder wil maar niet doodgaan. Maar dat is niet erg; iedere extra seconde ondraaglijke pijn voordat hij crepeert is meegenomen. Daarom onderdruk ik de aandrang om meer benzine op hem te gieten. Ik schud de jerrycan leeg op verschillende plekken in de schuur en na een laatste blik op de man die me zoveel jaren gevangen heeft gehouden dat ik al heel lang geleden de tel ben kwijtgeraakt, steek ik de schuur aan. De andere jerrycans giet ik in het huis leeg en zet met een lucifer een gordijn in lichterlaaie. Nog voordat ik het erf afrijd, slaan de vlammen uit de woning en flikkert een deel van het dak van de schuur in.

Ik rij naar het dorp, maar parkeer erbuiten op een landweggetje, voor het geval iemand de auto herkent waarin ik rij. Het is langer lopen naar de slijterij dan ik had verwacht. Terug bij de auto met een doos met zes flessen wodka ben ik bekaf. Ik voel mijn armen en schouders nauwelijks meer. Na een paar flinke slokken ga ik rijden. Geen idee waarheen. Terwijl ik de fles regelmatig aan mijn mond zet, rij ik zeker een uur van het dorp vandaan. In een opwelling stuur ik een onverharde weg op als die naast de hoofdweg opduikt. Het blijkt het begin te zijn van een wirwar aan weggetjes die me steeds dieper een bos in brengt. Over een smal, erg hobbelig pad beland ik op een plek waar de zon amper langs de bomen komt. Ik stop de auto en zet de motor uit. Terwijl ik grote slokken achter elkaar neem, komen de tranen. En ze komen met miljoenen tegelijk. Dat weerhoudt me er niet van om met drinken door te gaan.

De rest van de dag is door wodka en herinneringen als een nachtmerrie waarin de tijd niet bestaat. Ik kijk regelmatig op het blaadje dat me maanden geleden stiekem in mijn hand is gedrukt door een man die zich Roger noemt, een staatsambtenaar, wat dat ook mag zijn. Daarna fluisterde hij in mijn oor dat ik hem altijd kon bellen als ik was ontsnapt en hulp nodig had. Behalve een slaapplek kon hij ook een paspoort en rijbewijs voor me regelen. Kosteloos, knipoogde hij vervolgens overdreven, waarna hij zijn worst in me stopte en met een hand mijn keel dichtkneep en met de andere mijn neus en mond afdekte.

Mijn ogen worden steeds zwaarder. Soms weet ik niet of ik slaap of wakker ben. Beelden van een man, brandend als een fakkel, zo hard gillend dat mijn oren ervan piepen, worden afgewisseld met flitsen van momenten dat hij in me snijdt en woorden kerft terwijl ik zo hard gil dat het niet anders kan dat zijn oren er pijn van doen. Maar ook de gore tyfushonden die me op deze wereld hebben neergezet gaan door mijn hoofd. Ik voel hun klappen en trappen alsof het nu is dat ze me aan het haar door het huis sleuren en ondertussen lachend raken waar ze maar kunnen. Ik word meer dan eens gillend wakker. De laatste keer is ergens in de nacht. Het is donkerder dan aardedonker in het bos. Nadat ik heb gepist, voornamelijk over mijn voeten, ga ik weer op de achterbank liggen. Algauw dringen beelden zich weer aan me op.

Ik krijg harde klappen in het gezicht. Van een man. Geen idee wie het is. Maar dat zegt niks. Hij spuugt me in het gezicht, noemt me een hoer, een slet, een gore teef. Een lelijk kutwijf. Dan wil hij me weer slaan. Nu met zijn vuisten. Terwijl ik in een reflex mijn armen omhooghoud om mijn gezicht te beschermen, raak ik hem per ongeluk hard op zijn neus. De man vloekt en scheldt me verrot. Zijn ogen maken er geen geheim van dat hij me nog harder gaat slaan dan dat hij al van plan was. In een opwelling ruk ik me van hem los en ren de kamer uit. Hij schreeuwt mijn naam. Al na een paar stappen ga ik in de gang keihard op mijn bek. Terwijl mijn naam weer klinkt, krabbel ik vlug op, om vervolgens een meter of wat verderop weer onderuit te gaan. Vreemd genoeg voel ik gras en aarde onder me. Geen linoleum.’

‘Allison!’ klinkt weer achter me. Vlak voordat ik opnieuw omhoog krabbel, kijk ik over een schouder. Door de stem die me roept. Die is anders dan van de man die me sloeg. Het tafereel dat ik zie raakt me als een mokerslag en zorgt ervoor dat ik me van het ene op het andere moment niet meer in een gang bevind, maar op een strook gras bij een parkeerplaats. Meters terug zit Santiago voorovergebogen op zijn knieën. Bloed drupt in een hoog tempo uit zijn neus. Vivian en Natalia liggen op een kleedje naast hem en huilen uit volle borst. Verderop staan mensen naast een picknicktafel en kijken in onze richting. Een vrachtwagenchauffeur stapt uit en loopt aarzelend enkele meters onze kant op.

Ik ren terug en val op mijn knieën naast Santiago. ‘Kut, kut, kut… Wat heb ik gedaan?’ snik ik, pak gauw een doekje van de kinderen en houd dat tegen zijn neus. ‘Sorry, sorry, sorry. Ik dacht dat je…’

‘De meiden…’

Ik knik en kruip het kleedje op en begin ze te troosten, wat geen enkel resultaat heeft. In het begin dan. Opeens stoppen ze met huilen. Niet door mij, blijkt als ik over een schouder omkijk en zie dat een wagen van de Kentucky State Troopers met flitsende zwaailichten vlak naast ons tot stilstand komt. Santiago en ik kijken elkaar kort aan. Terwijl de agent uitstapt, zie ik dat de hele parkeerplaats ons gadeslaat.

‘Goedemorgen,’ knikt de man vriendelijk, maar op zijn hoede. ‘Dat is een flinke bloedneus, meneer.’

Ik zie aan hem dat hij weet hoe de bloedneus is veroorzaakt. Ongetwijfeld door een van de nieuwsgierige toeschouwers verderop. ‘Dat is mijn schuld. Ik had een nachtmerrie, agent,’ leg ik vlug uit voordat Santiago een smoes verzint die alleen maar meer wantrouwen bij de agent zal opwekken. ‘Mijn man probeerde me wakker te maken. Wat niet lukte. En toen heb ik hem onbewust op zijn neus geslagen, wat ik pas besefte nadat ik was weggerend en verderop in het gras was gevallen.’

Hij kijkt eerst mij en dan Santiago onderzoekend aan. ‘Dat verklaart de worsteling die getuigen hebben gezien. En dat klinkt als een bijzonder vervelende nachtmerrie.’

Ik knik en kijk Santiago schuldbewust aan. ‘Het spijt me.’

‘Dit zijn uw kinderen?’ vraagt hij en loopt naar het kleedje.

Alsof ze het weten dat we alle hulp kunnen gebruiken, beginnen beiden poeslief te glimlachen als de agent op zijn hurken naast ze zit. En niet voor niks. Hij trekt een grappig gezicht en lacht met ze mee.

‘Prachtige kinderen,’ zegt hij plots erg vriendelijk, terwijl hij opstaat. ‘Kan ik u even apart spreken, mevrouw?’

Ik loop met hem mee totdat hij een stuk verderop blijft stilstaan.

‘Is alles zo gegaan zoals u zojuist heeft verklaard, mevrouw?’

‘Hoe bedoelt u, agent?’

‘Getuigen zagen inderdaad dat u meneer een bloedneus sloeg, maar ook dat u van hem wegrende. Hebben u en uw kinderen hulp nodig? U hoeft alleen te knikken.’

‘U kunt die vraag beter aan mijn man stellen,’ reageer ik, overdreven lacherig, om mijn reactie geloofwaardiger te maken. ‘Hij is degene die een stomp op zijn neus heeft gekregen. Ik begrijp dat de situatie voor anderen nogal ongewoon was, en misschien ook wat beangstigend, maar ik verzeker u dat mijn kinderen en ik veilig zijn.’

‘Uw man is dus niet verantwoordelijk voor die littekens?’

Ik volg zijn blik en trek vlug de mouwen omlaag. ‘Nee. Die heb ik zelf op mijn geweten.’

De agent kijkt me met een ruk aan. Hij heeft even nodig om mijn woorden te laten bezinken. Dan knikt hij en zegt dat we kunnen teruglopen.

‘Zijn de vrachtwagen en het busje beiden van u?’

‘We zijn aan het verhuizen,’ verklaart Santiago.

‘Naar Virginia,’ vul ik hem aan.

‘Niet zo mooi als Kentucky, maar zeker geen verkeerde plek om te wonen,’ knipoogt de agent en kijkt nog enkele seconden naar de vrachtwagen. Net als ik de vraag verwacht of hij even in de laadruimte mag kijken, glimlacht hij naar ons beiden. ‘Excuses voor het lastigvallen en de vervelende vragen. Ik wens u nog een fijne dag en een goed leven toe in Virginia.’

Als de agent bijna bij zijn wagen is roep ik hem en loop naar hem toe. ‘Excuses waren niet nodig, agent. U heeft ons niet lastiggevallen en de vragen waren niet vervelend. Als iemand me vroeger dezelfde vragen had gesteld, dan had ik waarschijnlijk nu geen nachtmerries waardoor ik mijn man een bloedneus sla en dan had ik zeker mijn armen niet met kleding hoeven te bedekken.’

HOOFDSTUK 46

EEN ZANDERIGE LAAN

‘Is het wel veilig hier, maar tegelijkertijd ook niet een groot risico?’ vraag ik voordat Santiago goed en wel op de bijrijdersstoel zit en het portier heeft gesloten. We kijken beiden links het busje uit naar de vrachtwagen die aan de overkant van de weg op de rand van een parkeerplaats staat. Dan kijken we rechts naar het politiebureau.

‘Niemand zal het in zijn hoofd halen om een vrachtwagen te stelen op nog geen dertig meter van een politiebureau. Wat trouwens nooit zal lukken door de speciale startonderbreker die Guillermo heeft laten installeren, waardoor de vrachtwagen nog geen meter van zijn plek komt. En de politie heeft geen reden om in de laadruimte te kijken. En verzinnen ze toch iets, dan zullen ze niks anders zien dan een inboedel.’

Ik knik en kijk even terug naar de parkeerplaats waar net een vrachtwagen piepend tot stilstand komt.

‘Je hebt me niet gevraagd waar het geld vandaan komt.’

‘Dat was niet nodig gezien de personen die het brachten.’

‘En daar heb je geen problemen mee?’

‘Jawel, maar de toekomst van onze kinderen is belangrijker voor me. Net als bij jou. Hoeveel geld gaat er trouwens om in dat kartel-wereldje?’

‘Hoe bedoel je?’

‘Hoe bedoel je? Er ligt vijftig miljoen in de vrachtwagen, Santiago. Ik weet niet eens hoe je dat bedrag schrijft. En dat is geen grapje.’

Hij glimlacht. ‘Het Rivera-kartel verdient iedere maand een veelvoud van dat bedrag.’

‘Iedere maand een veelvoud van vijftig miljoen dollar?’

‘Ja. Absurd, ik weet het. Overigens is de vijftig miljoen de eerste betaling van een Colombiaans kartel met wie Guillermo nu samenwerkt.’

‘En ondanks het belachelijk vele geld heb je vroeger afstand genomen van het Rivera-kartel en ben je met je gezin buiten Mexico gaan wonen?’ Voordat hij kan reageren, buig ik me naar hem toe en kus hem. Hij begrijpt waarom, zie ik in zijn ogen. Op de achterbank wordt gegiecheld. ‘Ik begrijp dat je ons niet in de vrachtwagen wilt hebben voor het geval je wordt aangehouden en ze het geld ontdekken, maar ik ben blij dat we nu weer samen in de bus zitten. Na vijftienhonderd kilometer alleen met die twee lastposten, ben ik er wel klaar mee dat we apart rijden.’ Mijn handkussen tussen de voorstoelen door, terwijl ik scheel naar ze kijk, worden lachend in ontvangst genomen door Vivian en Natalia.

Ik start de bus en rij naar het centrum van Richmond, de hoofdstad van Virginia, en zoek een parkeerplaats. Terwijl Santiago Vivian in de kinderwagen zet, pak ik de tas met hun spulletjes. Als ik hem pijnlijk hoor kreunen, zie ik over een schouder dat hij op zijn hurken voor de kinderwagen zit en zijn neus vasthoudt. Vivian lacht. ‘Wat is er gebeurd?’

‘Wat ze van haar moeder heeft afgekeken.’

‘Stompte ze je op je neus?’

‘En bijna net zo hard als haar moeder,’ lacht hij, nog steeds aan zijn neus voelend.

Ik houd een hand voor mijn ogen, stap dan vlug uit en hurk naast hem op de stoep. ‘Sorry, mi amor. Je hebt het niet makkelijk met je drie meiden. Ze houden zielsveel van je, maar op een of andere manier stompen ze iedere keer onbedoeld op je neus.’

Hij lacht hard. ‘Zolang ze zielsveel van me blijven houden, stompen ze maar een eind raak.’

Nu lach ik hard. Dan val ik abrupt stil en kus zijn lippen zachtjes. ‘Ik kan je niet garanderen dat we nooit meer je neus een stomp zullen geven, maar wat ik wel kan garanderen is dat wij voor de rest van onze levens van je blijven houden, Santiago. Onze liefde is voor eeuwig en altijd.’

We lopen een winkelstraat in en gaan op het eerste terras dat we tegenkomen koffiedrinken. Natalia en Vivian genieten samen van een waterijsje. Daarna gaan we verder. We lopen alle etalages voorbij. Alleen bij die van makelaars blijven we stilstaan. Omdat hun huizen zich voornamelijk in Richmond en nabije omgeving bevinden, en we niet in of vlak bij een drukke stad willen wonen, besluiten we lokale makelaars te zoeken in rustigere gebieden. We kopen wegenkaarten van de wijde omgeving en gaan terug naar het busje. Nadat de meiden de borst hebben gekregen, en we een poosje de kaarten hebben bestudeerd, gaan we op pad. Omdat Santiago duidelijk de beste kaartlezer van ons tweeën is, rij ik.

We gaan naar Essex County, Richmond County en Lancaster County, ten oosten en noordoosten van Richmond. We bezoeken makelaars in plaatsen zoals Tappahannock, Warsaw, Kilmarnock en Irvington. Halverwege de middag zijn de kinderen het zat en zie ik scheel door de vele huizen die we hebben bekeken. Vooral omdat het eerste huis al prima voor me was. We gaan op zoek naar een motel.

‘Er zat voor jou niets tussen dat eruit sprong?’ wil Santiago weten als we net op het schaduwrijke terrasje van onze motelkamer hebben plaatsgenomen. Natalia en Vivian liggen binnen lekker te ronken in het campingbedje, zie ik langs de openstaande deur.

‘Ik vond alles mooi.’

‘Alles?’

‘Alles,’ bevestig ik. ‘Met uitzondering van de hotelkamer op Cuba heb ik nooit iets voor mezelf gehad. Ik ben blij met alles, zolang we er maar samen wonen.’

‘Het appartement in Matanzas was van ons samen.’

‘Lief van je, maar ik kwam bij jou wonen. En dat had ik overigens ook gedaan als je in zo’n schijt bus had gewoond. De meiden en ik laten het aan jou over waar we gaan wonen. En dat kan nooit fout zijn. Wat je ook kiest is goed. Want we zullen er met zijn viertjes wonen.’

Ondanks mijn woorden vindt Santiago de volgende dag ook niks. De ochtend erna bekijken we twee woningen in Colonial Beach, een strandplaatsje in het noordwesten van Westmoreland County op het schiereiland Northern Neck, ingesloten door de rivier Potomac, Monroe Bay en Monroe Creek, lees ik in de verkoopinformatie. Hoewel ik wild enthousiast ben, wil hij nog even kijken bij een open dag van een woning die hemelsbreed vijf kilometer noordelijker ligt. Om er te komen moeten we om Rosier Creek, een rivier die in de Potomac uitmondt, heen rijden. Een omweg van vijftien kilometer volgens Santiago.

‘Het huis staat op Sandy Beach Avenue?’ vraag ik, terwijl we linksaf een vrij smalle weg met aan beide kanten bomen inslaan. Hij knikt en glimlacht. ‘Mag ik vragen waar jullie wonen, Allison?’ zeg ik met een overdreven hoog stemmetje. ‘Natuurlijk mag je dat. Samen met mijn allerliefste echtgenoot en mijn superschattige kinderen woon ik op de Sandy Beach Avenue in King George, King George County, Virginia.’

Santiago lacht hard. De meiden achter ons doen vrolijk mee. Zonder dat we een auto zijn tegengekomen, staan we een paar minuten later aan het eind van Sandy Beach Avenue voor een hoge poort die openstaat. Ondanks het bord met ‘OPEN DAG’ vraag ik of we wel goed zitten. Hij knikt en we rijden de poort voorbij. De oprijlaan die door een prachtig groen grasveld slingert doet me rechtop zitten. Het grote huis met twee verdiepingen dat even later voor ons opduikt, wit als kalk met een dieprood pannendak, laat me uit de rugleuning schieten. Hij moet lachen, ook door mijn gezicht.

Nog voordat we zijn uitgestapt, komt een vrouw het huis uit. Ik vraag me af hoe ze op die hoge naaldhakken overeind blijft. Haar blik naar ons busje is veelzeggend. Ze stelt zich voor als Linda, de makelaar. Haar achternaam verstond ik niet en die boeit me ook niks. Ik mag haar nu al niet. En niet alleen omdat ze zwaar opgemaakt is als een clown, of omdat ze naar Santiago kijkt alsof hij een enorme hamburger is en ze vandaag nog niks heeft gegeten. Als we de dubbele kinderwagen tevoorschijn halen en vervolgens de meiden eruit halen, ondergaat Linda een gedaanteverwisseling en is haar ronduit arrogante houding in een oogwenk verdwenen.

‘Mijn god, een tweeling!’ roept ze en hurkt voor de kinderwagen. ‘Wat een prachtige kinderen. Kijk die lieve gezichtjes dan. Wat een schatjes!’

Mijn weerzin tegen de vrouw is direct een stuk minder. We gaan door een brede deur het huis binnen. Ik heb de grootste moeite om mijn gezicht in de plooi te houden, zoals dat schijnbaar moet als de koop nog niet is gesloten. De hal is enorm, net als de spierwitte, gedraaide trap. Linda laat ons de keuken zien die groter is als die van het restaurant op Cuba. Via een klapdeur komen we in een ruime kamer die alleen bedoeld is om te eten. Ik geloof mijn oren niet. Daarna neemt ze ons op sleeptouw naar een zitkamer, een tweede zitkamer die nog groter is, een werkkamer en een heuse bibliotheek. Alles is gemeubileerd. Ik weet niet waar ik moet kijken. En hoe ik mijn gezicht in de plooi moet houden.

We lopen langs openslaande deuren naar buiten. De tuin een park noemen is misschien overdreven, maar toch passender. Ik ben sprakeloos, door de vele bomen, het uitgestrekte grasveld, de vijver helemaal achterin, maar ook door het uitzicht op de Potomac die direct aan de tuin grenst. Het deinende water schittert prachtig onder de zon. De steiger die ver de rivier ingaat schijnt ook bij het huis te horen. Ik zie me al aan de lange tafel zitten die onder een reusachtige boom staat. Volgens Linda een eik van bijna drie eeuwen oud. Ik vraag van wie het huis op de rand van de tuin is en krijg te horen dat dat het gastenverblijf is.

We halen de meiden uit de kinderwagen en gaan naar boven. Ik val in de ene na de andere verbazing. Vier badkamers. Niet te geloven. Net als de balkons die een werkelijk adembenemend uitzicht bieden op de tuin en de rivier. Terug in de tuin laat Linda ons alleen. We zetten Vivian en Natalia op het gras neer, die ogenblikkelijk tijgerend op verkenning gaan.

‘En?’ vraagt Santiago op zachte toon.

‘Ik kan wel huilen.’

‘Omdat je thuis bent gekomen?’

‘Ja, mi amor. Maar het kost miljoenen, zag ik net in de folder.’

‘Miljoenen die we hebben. Ik ga het regelen.’

HOOFDSTUK 47

EEN KRUIWAGEN

Ik kan gewoonweg niet stoppen met huilen. Hoewel ik met een hand stevig op mijn mond gedrukt de snikken tot vrijwel onhoorbaar smoor, en de meiden onder de eik ver weg in dromenland zijn en dus geen enkel benul hebben van de omgeving, of van hun huilende moeder, loop ik toch nog een paar meter verder de tuin in. Tranen breken het ochtendlicht, bemoeilijken het zicht en laten bomen, struiken en stukken gras samensmelten tot wazige, groene vlekken. Doordat de snikken elkaar sneller opvolgen, krijg ik meer en meer moeite met ademhalen.

Als binnen een deur open en dichtgaat, begin ik vlug met een mouw tranen uit mijn ogen en van mijn gezicht te vegen. Hoewel ik hem de tuin in hoor komen, draai ik me niet om, alsof ik hem niet opmerk.

‘Ik heb de laatste balken tegen de muur geschroefd.’

‘Fijn. En dat heb je snel gedaan,’ reageer ik met een wat onvaste stem. ‘Ik geloof dat de meiden net wakker worden,’ zeg ik en wil vlak voordat hij bij me is naar het campingbedje onder de eik lopen. Met een hand om die van mij voorkomt hij dat en draait me naar zich terug.

‘Wat is er, Allison?’

‘Er is niks,’ antwoord ik, ondertussen vechtend tegen tranen.

Zijn armen gaan om me heen en hij trekt me tegen zich aan. Dan herhaalt hij zijn vraag op zachte toon.

‘Ik wil je er niet mee lastigvallen.’

‘Mijn vrouw kan me nooit lastigvallen.’

Ik staar naar de rivier alsof daar iets te zien is wat mijn aandacht vraagt. Hij blijft mij aankijken. ‘Er is iedere keer wat met mij. Ik word er werkelijk, en dan ook werkelijk schijtziek van. Hoe moet jij je dan wel niet voelen?’

‘In elk geval niet schijtziek, anders zou ik er niet naar vragen.’

‘Hoe kan je niet schijtziek worden van iemand die je door nachtmerries wakker gilt, met je worstelt, en zelfs een bloedneus stompt? Of bij wie je nauwelijks een biertje durft te drinken omdat ze een alcoholiste is? Hoe kan je niet schijtziek worden van iemand die stad en land moet afrijden voor kleding zodat niemand ziet wat voor monster ze eigenlijk is. Of van iemand die haar dochters bijna niet meer de borst durft te geven omdat ze de littekens steeds meer opmerken. Nog even en dan weten zij ook wat voor een monster hun moeder is. En dan nog…’

‘Zeg dat niet, Allison,’ reageert Santiago best fel. ‘Als iemand op deze wereld geen monster is, dan ben jij dat wel. Dit zijn allemaal onderwerpen waar we het eerder over hebben gehad. Onderwerpen die we hebben uitgesproken. Vertel me wat er echt is.’

Ik schud mijn hoofd vaker dan nodig is.

‘Waarom ben je vandaag zo verdrietig, Allison?’

‘Ik ben niet verdrietig…’ begin ik met een trillende stem en barst dan opeens in huilen uit. Terwijl ik weer met een hand op mijn mond probeer te voorkomen dat de meiden wakker worden, trekt hij me nog meer tegen zich aan en vraagt wat er dan wel is. ‘Ik ben bang, Santiago,’ antwoord ik na een secondelange stilte. ‘Ik ben doodsbang. Ik heb… heb nooit iets bezeten in mijn… leven. Behalve een goor matras in een kelder… en een ketting aan een paal in een schuur, en buiten in het gras. En nu dit alles… met jou… de meiden…’ Ik begin harder te huilen en druk direct mijn hand weer op mijn mond. Tranen stromen langs mijn gezicht en over de vingers. Even ben ik bang dat ik alle controle over mezelf zal gaan verliezen.

Santiago kust mijn voorhoofd en streelt mijn haar. Tranen glimmen in zijn ogen. ‘Waar ben je dan bang voor?’

‘Ik ben… ik ben zo bang dat dit… dat jij en de kinderen niet echt zijn… omdat ik… nu compleet gek ben geworden… en niet in de gaten heb… dat dit alles zich alleen… alleen in mijn hoofd afspeelt. Dat zou niet voor het eerst zijn. Om aan verdriet… uitzichtloosheid, en aan pijn te ontsnappen… ben ik eerder naar fantasielevens gevlucht. Om het vol te houden. Wat… wat als jij, de meiden, dit huis, ook zo’n fantasieleven zijn… en jullie alleen in mijn hoofd bestaan? Wat als ik vanmiddag, over tien minuten, of wat ik denk dat volgende maand is, bij zinnen kom en… en ontdek dat ik nog steeds bij hem gevangen zit?’

Hij schrikt van mijn woorden.

‘Sorry, ik had het niet moeten vertellen. Niet nu, drie dagen nadat we de sleutel hebben gekregen. Waarom moet ik altijd alles verpesten? Ik had het je helemaal niet moeten vertellen. Behalve dat je vrouw een monster is, weet je nu ook zeker dat ze een gestoord kutwijf is.’

Terwijl tranen uit zijn ogen glippen en smalle, glimmende streepjes over zijn wangen trekken, neemt hij mijn gezicht tussen zijn handen. ‘Je bent geen monster en je bent niet gestoord,’ zegt hij met een zachte maar vastberaden stem. ‘Denk je dat ik alle vreselijke dingen in Mexico en Colombia heb gedaan, maandenlang in de gevangenis iedere minuut voor mijn leven heb gevochten, zodat ik kon terugkeren naar een monster, naar een gestoord kutwijf? De gedachte aan de mooiste en liefste vrouw van de wereld die me op een dag weer in haar armen zou nemen, zorgde ervoor dat ik het in die hel heb overleefd. Zonder haar was ik doodgegaan. Zonder jou, Allison, had ik het opgegeven. Omdat er niks voor te leven zou zijn geweest. Onze liefde, het verdriet van de maanden die we niet samen waren, Natalia en Vivian, het huis, deze tuin, de ochtendzon nu op onze huid; alles is echt, Allison. Dit prachtige leven is echt. Een leven zo mooi, dat niemand dat kan bedenken. Zelfs de grootste fantast niet.’

Ik huil tegen zijn borst en pak hem zo stevig vast als ik kan. ‘Het spijt me. Het spijt me vreselijk. Vergeef me alsjeblieft dat ik altijd over mijn verleden mekker.’

‘Als je worstelt met je verleden wil ik dat horen. Iedere keer. Zonder uitzondering. Ik hou van je en wil dat je gelukkig bent.’

‘Ik ben gelukkig,’ fluister ik terug. ‘Zielsgelukkig. Door jou en onze twee lastposten. Maar soms…’

‘En als ‘soms’ speelt, dan wil ik dat horen. Beloof je me dat?’

Ik knik. ‘Ik beloof het je.’

‘En beloof me dat je jezelf nooit meer een monster of een gestoord kutwijf zal noemen.’

‘Dat beloof ik ook.’

‘Echt?’

‘Echt, mi amor.’

‘Oké. Zullen we nu een broodje eten, daarna de lastposten wakker maken en dan beginnen?’

‘Ik heb soep,’ zeg ik, terwijl hij tranen van mijn gezicht veegt.

‘Hoe heb je die zo vlug gemaakt?’

‘Gewoon: ik heb met een opener het blik geopend en de inhoud in een pan gegoten. Daarna heb ik de soep op een laag vuur langzaam opgewarmd. Uiteraard zonder te laten koken. Want dan gaan heel veel voedingsstoffen maar ook smaak verloren, heeft een erg lieve, erg geduldige, erg lekkere vent van een restaurant op Cuba me ooit verteld. Hopelijk houdt hij zich aan zijn woord en leert me op een dag hoe ik zelf soep kan maken zonder dat ik een blikopener nodig heb.’

Nadat we hebben gegeten gaan we aan de slag in de kelder die in meerdere ruimtes is opgedeeld en zowel via een trap binnenshuis als een brede ingang aan de zijkant van de woning kan worden bereikt. Terwijl ik de kruiwagen voor de zoveelste keer naar binnen rij, glijden er langs vastgekleefde haren zweetdruppeltjes in mijn wenkbrauwen. Ik heb al even geen druppels meer langs mijn lijf gevoeld, bedenk ik me. Vermoedelijk doordat elke centimeter van de jurk als een drijfnatte zeem aan me kleeft. Zonder te stoppen rij ik door naar de achterste ruimte van de kelder. En dat is best een stuk verderop. Een groot huis kan dus ook nadelen hebben. Gelukkig is het er een stuk koeler dan buiten. Tussen de vrachtwagen en de ingang van de kelder is het zo heet en benauwd dat ik geregeld naar lucht moet happen.

Zowel Natalia als Vivian beginnen te lachen zodra ze me zien. Blijkbaar zie ik er lachwekkend uit. Ik steek mijn tong ver naar ze uit. Ze lachen direct harder, maar zwaaien ook druk met hun armpjes, waardoor de kinderwagen op en neer begint te veren. Nadat ik de kruiwagen heb neergezet, begin ik met mijn handen hoog boven me voor ze te dansen. Het moet in elk geval doorgaan voor dansen. Het ziet er zo belachelijk uit dat de meiden het uitschateren van plezier. Aan de andere kant bewegen ze ondertussen zo druk mee dat het lijkt dat ze mijn bewegingen willen nadoen. Als ik achter me gelach hoor, stop ik abrupt en pak de kruiwagen weer op en rij die dichter naar Santiago. Vreemd genoeg blijft hij lachen. Ik kijk hem met een gespeeld boos gezicht aan, de ogen iets toegeknepen, waardoor hij nog harder moet lachen. De kinderen doen vrolijk met hem mee.

‘Het zag er fantastisch uit, Allison.’

‘Vroeg ik je hoe het eruitzag?’

Hij schudt zijn hoofd en probeert zijn gezicht in de plooi te krijgen, terwijl ik juist probeer om het in de plooi te houden. ‘Ik wilde je gewoon laten weten dat het dansen er fantastisch uitzag. Maar dat wist je al door de meiden.’

‘Lekker stel zijn jullie zeg,’ snuif ik met een serieus gezicht en proest het dan uit. Dan doe ik nog een paar houterige danspasjes voor Vivian en Natalia, die direct weer beginnen te schateren.

‘Waarom doe je de jurk niet uit?’

‘Eindelijk zeg je iets zinnigs,’ reageer ik en kijk hem langs lokken haar zwoel aan. ‘Wat heb je in gedachten, mi amor?’

‘Dat je iets draagt waar ik het niet warm van krijg als ik naar je kijk.’

‘O,’ pruil ik best geloofwaardig.

‘Je bent bij je gezin. Het is niet nodig om een jurk tot je knieën met lange mouwen te dragen. Doe iets luchtigs aan; het zwarte jurkje met de dunne schouderbandjes dat tot halverwege je dijen komt.’

‘Ja, dat is een goed idee zeg, alsof we niks te doen hebben.’

‘Hoe bedoel je?’

‘Ik heb de jurk driemaal aangehad en driemaal resulteerde dat in een zeer heftige… kuspartij,’ verbeter ik me voortijdig, knipogend naar de meiden, die naar ons kijken alsof ze elk woord dat we zeggen verstaan.

Santiago schiet in de lach en krabt zich op het achterhoofd. ‘De jurk staat je ook erg sexy. Maar als we ons beheersen, dan…’

‘Als we ‘ons’ beheersen?’ onderbreek ik hem.

‘Als ik me beheers,’ verbetert hij zichzelf en trekt een gezicht.

‘Oké, eerst de kruiwagen leegmaken, dan kleed ik me daarna om.’

‘Ik vul hierna wel de kruiwagen. Dan kan jij stapelen.’

Ik geef hem twee in stevig plastic verpakte dikke stapels bankbiljetten aan. Onverwacht legt hij ze verderop op de vloer neer. Ik kijk hem vragend aan. ‘Eén pak sturen we met de post naar Betsy en Lorraine. De ander naar Frank en zijn gezin.’

Nadat ik Santiago lang heb gekust, reik ik hem weer twee pakken met bankbiljetten aan. Nadat hij die boven op de stapel strak tegen de muur heeft gelegd, geef ik hem twee nieuwe. Tussen de verticale balken die we gisteren tegen de muur hebben geschroefd, passen precies drie kolommen van gestapelde pakken biljetten naast elkaar. Van de vloer tot het ruim twee meter hoge plafond. Als al het geld in de vrachtwagen tegen de muren is gestapeld, waar we nog wel een dag of wat zoet mee zullen zijn, schroeven we plafondhoge platen tegen de balken. Daarna zetten we de stellingkasten terug zodat buiten ons niemand zal weten dat deze ruimte dubbele wanden heeft waarin vijftig miljoen dollar min het aankoopbedrag voor het huis verstopt is. Geld van een Colombiaans drugskartel. Gebracht door de patrón van een Mexicaans drugskartel. De broer van mijn man. Mijn zwager dus. En dan ben ik bang dat het leven dat ik nu leid niet echt is. Gek, hè?

HOOFDSTUK 48

EEN VIJVER

Zomers in King George zijn warm, vochtig en erg benauwd, ondervonden we al op de dag dat we het huis kochten. De winters daarentegen zijn flink koud en vaak met sneeuw. Al hebben we daar tijdens onze eerste winter in Virginia niks van gemerkt. Koud was het wel, van eind november tot begin maart, met in januari temperaturen rond het vriespunt en zelfs iets eronder. En dat vond ik eigenlijk best fijn. Ik vind de afwisseling van de seizoenen prettig. Eigenlijk aangenamer dan het hele jaar door snikheet weer. Wat ook prettiger is dan op Cuba is dat ik van halverwege oktober tot begin mei lange mouwen en een sjaaltje kon dragen zonder in winkels of op straat te worden aangestaard omdat ik veel te warm ben gekleed.

Maar ook als King George een tropisch klimaat zou hebben, zou ik hier de rest van mijn leven willen doorbrengen. Niet alleen door het huis dat al direct als een thuis aanvoelde, maar ook door de omgeving, de natuur en de rust. De tijd, wat normaal schijnt te zijn als je gelukkig bent, vliegt hier nog sneller voorbij dan op Cuba. Zo hebben we verleden week Vivians en Natalia’s tweede verjaardag gevierd. Twee jaar! Het is gewoonweg niet te geloven. Toch lijkt het op een of andere manier gisteren dat de meiden bloederig en nat van slijm en vruchtwater voor het eerst op me werden neergelegd. Aan de andere kant voelt het wel als een eeuwigheid geleden dat Aitor me naar het huis van Betsy droeg, waar ik twee levens op de wereld zette en die van mij tot een eind leek te komen. En dat op een moment dat ik juist meer dan ooit wilde leven, terwijl ik zestien maanden voor de bevalling naar Cuba was gegaan om een eind te maken aan alles.

Ik schuif dichter tegen Santiago aan en leg mijn hoofd tegen hem.

‘Koud?’

‘Totaal niet.’

Met de arm langs mijn schouders trekt hij me tegen zich aan en kust mijn hoofd. Hoewel ik zijn ogen niet kan zien, weet ik dat hij net als ik naar de vijver kijkt. Iets wat we al graag doen sinds de dag dat we de sleutels van het huis kregen. Zelfs op dagen als het eigenlijk te koud is om buiten te zitten. Soms kletsen we over wissewasjes, halen herinneringen op, en soms worden serieuze onderwerpen besproken. Maar het gebeurt ook regelmatig dat stilte de boventoon voert omdat we beiden in gedachten verzonken naar het water staren.

Vandaag is het niet te koud om op het bankje te zitten. De wind die over de Potomac landinwaarts gaat is wel vochtig en fris, en laat de vijver zo nu en dan hoog rimpelen en het riet eromheen wuiven alsof het onze aandacht probeert te trekken. Maar met de juiste kleding is het zalig in het waterige zonnetje. Een vogel die een paar meter verderop in het gras landt en halsoverkop paniekerig vertrekt als hij ons opmerkt, trekt even mijn aandacht. Niet veel later vallen mijn ogen kort dicht. Vervolgens iets langer. Tot ik met een wilde ruk rechtovereind schiet. Ik kijk verdwaasd naar de vijver, dan naar Santiago.

‘Sorry…’

‘Excuseer je daar nooit voor.’

Ik knik, glimlach nauwelijks merkbaar en schuif weer tegen hem aan. Een poosje is het weer stil. ‘Wonen ze ook in Missouri?’ vraag ik op gedempte toon, terwijl ik haar uit mijn gezicht strijk.

Ik voel aan zijn lijf dat de plotselinge vraag over dit onderwerp hem compleet verrast. Niet zo vreemd. ‘In Kentucky, maar niet heel ver van de staatsgrens tussen beide staten. Waarom wil je dat weten?’

‘Ik moet wat doen. Dit kan niet langer zo doorgaan, voor mij niet, maar vooral niet voor jou en de kinderen. Ik ben gelukkiger dan ooit, maar heb ook meer nachtmerries dan ooit. Ik snap daar echt geen reet van.’

‘Misschien doordat je nu gelukkig bent, denk je bewust of onbewust terug aan de tijd dat je dat niet was en heb je daardoor vaker nachtmerries. Wat de reden ook is; als je wat wilt doen, dan moet je dat voor jezelf doen, niet voor ons. De kinderen merken er niks van.’

‘Maar jij wel. En ik wil je niet hierdoor op een dag kwijtraken.’

‘Dat zal nooit gebeuren.’

‘Lo estoy haciendo por nosotros cuatro. Para nuestra familia.’

Santiago glimlacht en knikt. ‘Voor ons vieren. Voor ons gezin. Wat wil je ermee bereiken, Allison?’

‘Misschien geeft het zien van beide plekken een soort van afsluiting waardoor het verleden me niet alsmaar blijft achtervolgen,’ antwoord ik en ben dan even stil. ‘Tegelijkertijd realiseer ik me dat het ook een totaal ander effect kan hebben en het zien van de plekken me zo diep terug in mijn verleden sleurt dat ik er nooit meer uitkom. Het lijkt me van niet, maar garanderen kan ik dat uiteraard niet. Als jij dat risico niet wilt nemen, dan zie ik ervan af.’

‘Ben jij bereid om dat risico te nemen?’

Ik knik.

‘Dan sta ik achter je, Allison.’

Ik kus zijn voorhoofd. ‘Dan wil ik graag naar Missouri en Kentucky. Máár alleen als we een goede oplossing kunnen vinden voor de kinderen. Want ze gaan niet mee. Ik wil ze nog geen tien, nog geen vijftig kilometer in de buurt van die plekken hebben. Hoelang zou het rijden zijn?’

‘Waar we in Missouri moeten zijn, schat ik op zo’n veertienhonderd kilometer rijden. Daarna is het ongeveer driehonderd kilometer terugrijden naar Kentucky en aansluitend twaalfhonderd kilometer om weer thuis te komen. Als de een rijdt terwijl de ander slaapt, en we nergens overnachten, dan kunnen we de heen- en terugreis in twee, tweeënhalf dag doen. En dan de tijd daar natuurlijk.’

Ik zucht diep en wrijf met een hand driftig door mijn haar.

‘Mia? De meiden zijn dol op haar. En zij op hen.’

‘Kunnen we dat wel aan haar vragen? De verantwoording over twee lastposten van twee jaar is toch wel wat anders dan het huishouden doen en koken. Ik wil haar niet voor het blok zetten en dat ze daarom ja zegt.’

‘Vraag het gewoon. Je voelt je er wel goed bij om de meiden bij haar achter te laten?’

Ik weifel. Niet omdat ik Vivian en Natalia niet aan haar toevertrouw, maar vanwege het idee dat ik ze voor het eerst dagenlang niet zal zien. Alleen het idee al. ‘Ja, anders zouden we dit gesprek niet eens hebben.’

Als we naar binnen zijn gegaan, gaat Santiago naar boven om de meiden wakker te maken en ik ga op zoek naar Mia, die inmiddels alweer zo’n tien maanden als huishoudster bij ons werkt. Dat was op aandringen van Santiago. In het begin wilde ik er niks van weten. Ik zou er zelf wel voor zorgen dat het huis schoon blijft, de koelkast en voorraadkasten gevuld zijn en minstens twee verantwoorde maaltijden per dag in elkaar draaien, was mijn weerwoord, hoewel ik voor het eerst in mijn leven een huishouden had. Het duurde niet lang tot ik op mijn woorden moest terugkomen. Het huis is zo groot dat het een volledige dagtaak is om alles goed schoon te houden. En daar komen boodschappen doen en koken nog bij. Er was amper tijd over voor Santiago en de kinderen.

Elf sollicitanten later zat Mia tegenover me aan de keukentafel. Hoewel ze bloednerveus was klikte het opvallend rap tussen ons. Niet omdat ze maar een paar jaar jonger is dan ik, maar omdat ze iets liefs en zachtaardigs over zich heeft waardoor ik me op mijn gemak bij haar voelde. Iets wat ik niet had bij haar voorgangsters en wat voor mij belangrijker is dan werkervaring en referenties. Toen Santiago zoals afgesproken met de kinderen de keuken binnenkwam, reageerde ze bovendien zo leuk op ze, en zij op haar, dat ik haar direct de baan heb gegeven. Na een snelle rondleiding door het huis hebben we nog een poosje onder de eik gekletst. En gelachen.

‘Kunnen we even praten, Mia?’ vraag ik als ik haar in de keuken heb gevonden. Ik ga aan tafel zitten en wijs tegenover me naar de stoel.

‘Zijn jullie niet tevreden over me?’ wil ze weten, nog voordat ze goed en wel is gaan zitten.

‘Hoe bedoel je?’

‘Dat je met me wilt praten. Je klonk en kijkt zo serieus.’

‘O, sorry,’ reageer ik vlug. ‘Wat stom van me. Het is ook serieus wat ik wil bespreken, maar niet zoals jij denkt. Nogmaals sorry, Mia. We zijn meer dan tevreden over wat je allemaal voor ons doet. Ik hoop dat we dat wel genoeg laten merken?’

Opluchting doet haar ontspannen. ‘Jazeker. Maar op de een of andere manier schrok ik toch. Soms ontgaan sommige signalen me, heb ik in het verleden gemerkt. Maar waarover wilde je praten, Allison?’

HOOFDSTUK 49

EEN SCHUUR

Ik heb nog geen enkele weg, driesprong of kruispunt herkend. Niets komt me in de verste verte zelfs maar een klein beetje bekend voor. Net als ik wil vragen of het nog ver is, passeren we een bord met de naam van het enige dorp dat ik in Missouri ken. Ik schiet rechtop in de bijrijdersstoel. Mijn hart gaat direct als een razende tekeer en het zweet breekt me aan alle kanten uit, helemaal als we even later door het dorp rijden en ik aan de overkant van de weg de slijterij zie waar ik, voor mijn gevoel een eeuwigheid geleden, een doos met zes flessen wodka heb gekocht.

Santiago pakt mijn hand vast en kust de rug. ‘Zoals je hebt gezien is het niet ver meer. Zeg het straks als je weg wilt, dan vertrekken we ogenblikkelijk.’

Ik knik en probeer te glimlachen.

‘Sterkte. En zeg het als ik iets voor je kan doen.’

‘Dank je, mi amor. En dat zal ik doen.’

Als we het dorp uit zijn herken ik opnieuw niks. Zowel de omgeving als de weg niet. Alsof ik hier voor het eerst ben. Santiago werpt een snelle blik op de kaart. Voordat hij weer voor zich kijkt, glimlachen we naar elkaar. Ik neem zijn hand in de mijne.

‘We moeten verderop rechts!’ roep ik ineens hard. ‘Sorry…’

Hoewel hij dat al wist, zie ik aan hem, knikt hij en gaan we even later de weg af. Langs een hek, waar een niet te missen bord van de Sheriff’s Office aangeeft dat toegang tot het land voorbij het hek verboden is, rijden we een smalle, verharde weg op.

‘Voorbij de bomen recht voor ons gaat de weg scherp naar rechts. Een stuk daarna is er een lange bocht naar links.’

‘Oké.’

Als ik bij toeval ontdek dat mijn vingers om zijn hand bijna wit uitgeslagen zijn, laat ik hem vlug los en verontschuldig me. Hij legt zijn hand terug in die van mij. De restanten van de voormalige boerderij en schuur die halverwege de lange bocht opdoemen, doen me met een klap achteruitdeinzen tegen de rugleuning. Hooguit een tel of wat later zie ik de verkoolde resten niet meer, alsof de dag dat ik alles in lichterlaaie zette nog moet aanbreken. Het is alsof ik terug in de tijd ben gereisd en hij elk moment naar buiten kan lopen, met zijn doordringende blik, en veelal het smalende glimlachje. Vaak nog voordat hij de verandatrap was afgelopen, wist ik al wat me te wachten stond.

We komen tot stilstand. Ik heb even nodig voordat ik het portier kan openen. Santiago staat in een mum van tijd naast me. Nog voordat ik een stap heb gezet, kijk ik naar het stuk gras recht tegenover de plek waar ooit de veranda en de ingang van de woning waren. De ring aan de dikke ketting die vastzit aan een paaltje liggen nog steeds in het gras. Ik kan de ring om mijn hals horen dichtklikken. Ik zie aan Santiago dat hij de plek herkent uit mijn verhalen. En dat hij er moeite mee heeft om de halsring en ketting in het echt te zien.

Tussen zwartgeblakerde planken en balken, tussen overblijfselen van wanden en meubels, schuifel ik langs deurposten die soms nog maar voor een klein deel overeind staan, van kamer naar kamer. In elk van hen zie ik herinneringen die mijn maag binnenstebuiten keren. Santiago volgt me op de voet. Als onze blikken elkaar even treffen, zie ik dat hij het erg lastig vindt om hier te zijn. Ik vraag of hij misschien liever in de auto wacht. Hij schudt zijn hoofd en kust mijn wang.

In het midden van de schuur staan, ondanks dat er niet veel van over is, is nog moeilijker dan ik had verwacht. Ik zie mezelf huilend en hevig bloedend mijn zus Vivian omhooghouden zodat ze niet stikt door het touw om haar hals. Haar levenloze lijf aan hetzelfde touw zien bungelen, met de tong ver uit haar mond en de ogen uitpuilend, doet me kreunen. Tranen glijden langzaam langs mijn wangen. Ik zou er zo veel voor over hebben om even met haar te kunnen praten en Santiago en de meiden aan haar te kunnen voorstellen.

Door de werkbank met de slijptol waar hij zijn messen en priemen sleep voordat hij die ontsmette en vervolgens in mijn huid zette, maar altijd pas nadat hij me haarfijn had uitgelegd wat hij ging doen, vlucht ik bijna terug naar de auto. Maar daar hebben we geen veertienhonderd kilometer voor gereden. Binnensmonds vloekend dwing ik me om te blijven staan, ondanks dat ik de pijn van toen zowat weer kan voelen en mijn gegil en gekrijs door de schuur kan horen galmen. Soms minutenlang zonder een enkele onderbreking. Net als zijn gelach.

‘Espero que haya sufrido hasta el final y todavía esté ardiendo en el infierno,’ zegt Santiago met een blik die ik lang niet bij hem heb gezien. Zijn kaken zijn gespannen en zijn handen stevig gebald.

‘Of er een hel bestaat en hij daar nu nog brandt, weet ik niet. Maar hij heeft zeker tot het allerlaatst geleden.’

‘Muy bien.’

Mijn blik gaat terug naar de plek waar Vivian en zo veel andere jonge meiden aan hun eind zijn gekomen. Ik kan ze allemaal zien spartelen en vechten voor hun leven. Het akelige geluid dat tussen hun lippen vandaan kwam, vult net als toen de schuur. Ik kan ze allemaal roerloos aan het touw zien hangen. Santiago’s blik gaat met die van mij mee naar de deels afgebrande balk waar een ketting en een grote ring in het zand liggen. Ik heb de ring een eeuwigheid om mijn hals gedragen. Beiden zijn zwartgeblakerd. ‘Vraag jij je weleens af waarom je een gevaarlijke situatie hebt overleefd en anderen niet?’

‘Constant,’ reageert hij zonder aarzelen. ‘Maar ik ken het antwoord nog steeds niet. Ik weet niet of het domweg geluk was, of dat het lot bepaalde dat mijn tijd nog niet was gekomen omdat ik misschien nog dingen in mijn leven moet doen, of bereiken. Het enige wat ik doe in iedere gevaarlijke situatie is het gevecht aangaan alsof ik al dood ben en niets meer te verliezen heb. Net als jij dat doet. Daarom heb jij deze hel op aarde overleefd en ben je uiteindelijk als winnaar hier weggekomen.’

Zijn antwoord verrast me. ‘Elf anderen niet,’ merk ik op, met een onverwachte snik aan het eind.

‘Elf?’ herhaalt hij ontzet. ‘Je hebt gezien hoe hij hier elf meisjes heeft opgehangen?’

‘Elf met Vivian erbij. En nadat hij ze had gemarteld. Soms urenlang.’

Santiago draait zich om en loopt een stukje van me weg. Zijn handen ballen zich weer tot vuisten. Als iets later onze blikken elkaar bij toeval vinden, verdwijnt de ijzige blik direct uit zijn ogen en vullen ze zich met liefde. Ik retourneer die met een kus op zijn wang. Daarna neem ik hem aan de hand mee het erf op. Hoewel het koud is voelt de scherpe decemberzon aangenaam op het gezicht. Ik knoop de lange jas open en tuur met een hand boven mijn ogen het uitgestrekte land rondom de boerderij af. Als ik nu een wens zou mogen doen, dan zou ik wensen dat ik Vivian vind en haar een rustplaats kan geven op een andere plek.

‘Ik denk niet dat de politie aanleiding had om op zoek te gaan naar lichamen,’ zegt Santiago op zachte toon.

Het is niet voor het eerst dat hij mijn gedachten schijnt te kunnen lezen. Ik moet erdoor glimlachen. En zijn wang opnieuw kussen. ‘Hoe zou het Rivera-kartel ze laten verdwijnen?’

‘Oplossen in zuur. Diep begraven, soms in delen. Op de zeebodem. In de fundering van een nieuw gebouw. Inmetselen in een muur. Cremeren tot er niets meer dan as van over is. De wijze waarop is vaak afhankelijk van het aantal lichamen dat moet verdwijnen.’

Ik schrik van de snelheid en het gemak waarmee hij opties aandraagt om een lijk te laten verdwijnen. Het doet me ineens weer beseffen wie hij in het verleden was. En dat het laten verdwijnen van lijken bijna een dagtaak was voor zijn familie.

‘Is het land dat bij het huis hoort groot?’

Ik haal mijn schouders op. ‘Ik heb echt geen idee.’

‘Na al die tijd zullen we niks vinden, maar laten we wat rondkijken.’

HOOFDSTUK 50

EEN GROEPJE EIKEN

Door werkzaamheden aan een weg en een brug gaat de rit van Missouri naar de plek waar ik vermoedelijk iets meer dan dertig jaar geleden ongemerkt voor de buitenwereld het levenslicht zag, een stuk langer duren dan gedacht. We zijn al bijna drie uur onderweg en nog maar net de staatsgrens over. En volgens Santiago hebben we nog zo’n honderdtwintig kilometer voor de boeg naar het noordwesten van Kentucky.

In andere omstandigheden zou het, afgezien van de files, een mooie rit zijn. Niet op de laatste plaats door onze nieuwe auto, inmiddels bijna een jaar oud. De motor hoor je bijna niet en de stoelen zitten als gegoten. Ook na een dag rijden. Zelf vind ik het ster-embleem aan de voorkant erg handig bij het inparkeren. Het busje hebben we gehouden. Ik denk vanwege nostalgische redenen. Maar ook het uitgestrekte landschap, vol eindeloos lijkende akkerbouwvelden, vlak, dan weer heuvelachtig, maar altijd groen, tenminste, waar geen sneeuw omlaag dwarrelt uit een grijze lucht, zou de rit als uitstapje beslist de moeite waard maken. Ik laat het raam iets verder zakken zodat nog meer koude lucht tegen mijn gezicht stroomt. Mijn haar wappert onafgebroken.

‘Heb je het niet koud?’

Ik schud mijn hoofd en glimlach. ‘Als jij het koud hebt, dan doe…’

‘Ik heb het niet koud,’ is Santiago me voor. ‘Hoe gaat het nu?’

‘Eigenlijk minder slecht dan ik had verwacht. Ik was zo bang dat ik mezelf compleet zou verliezen, dat ik er steeds meer tegenop begon te zien. En ja, natuurlijk was het afschuwelijk om weer op die plek te zijn, maar ik voelde me over het algemeen kalm. In controle. En dat voelt als een overwinning.’

‘Dat is het ook. Heb je een idee hoe dat komt?’

‘Door jou,’ antwoord ik zonder na te moeten denken. ‘Terwijl we daar stonden en liepen, kon ik alles glashelder voor ogen zien. Alsof ik terug in de tijd was gereisd en als buitenstaander toekeek wat hij toen allemaal deed. Maar jou daar ook zien, op die plek waar bijna elke stap andere afschuwelijke beelden oproept, deed me meer dan ooit beseffen dat die tijd voorbij is, en ik nu een ander leven heb, met een man die meer van me houdt dan iemand anders ooit van mij zou kunnen houden. Jouw liefde voor mij en mijn liefde voor jou wissen het verleden niet uit, vervagen de herinneringen niet en maken het gebeurde ook niet minder erg, maar de liefde voor elkaar vult mij wel zo massaal dat verdriet en pijn veel minder ruimte hebben in mijn hart, als je begrijpt wat ik bedoel. Je hebt me op Cuba het leven gered, maar me ook voor het eerst in mijn leven gelukkig gemaakt, terwijl je zelf het verlies van je gezin had om te verwerken. Ondanks dat er nieuwe afschuwelijke gebeurtenissen bij zijn gekomen, maak je me toch iedere dag zielsgelukkig. Alleen nu samen met twee heerlijke meiden, die ik overigens vreselijk mis. Ik weet niet hoe ik je daar ooit voor moet bedanken, mi amor, maar ik beloof je nu, en dat is het minste dat ik kan doen, dat ik voor de rest van mijn leven iedere dag van je zal houden alsof het onze laatste dag samen is.’

We stoppen nog eenmaal voor een kop koffie en een bord eten die beiden nergens naar smaken en rijden de laatste vijftig kilometer zonder onderbrekingen of oponthoud, maar wel met veel stiltes. De spanning in me lijkt iedere tien minuten toe te nemen. Als we nog maar een paar kilometer moeten rijden stoppen we langs de weg en haalt Santiago een gedetailleerde kaart van de omgeving tevoorschijn. In tegenstelling tot Missouri kunnen we niet doodleuk het erf oprijden, ook al was dat verboden. We zullen dus een manier moeten vinden om onopgemerkt het huis te kunnen bekijken om er zeker van te zijn dat het Rivera-kartel het juiste adres heeft achterhaald. Wat ik ga doen als dat inderdaad het geval is, weet ik nog niet. Of toch wel, maar ik ben nog steeds in een tweestrijd verwikkeld. Dat Santiago al een manier had gevonden om het huis heimelijk te naderen, blijkt wel als hij de kaart na niet meer dan tien seconden bestuderen weer dichtvouwt.

We rijden verder. Ik sluit mijn ogen en open ze pas weer als we afslaan en een onverharde weg opgaan. We hobbelen en schudden dwars door een bos. Dan gaan we rechts. De ondergrond wordt alsmaar slechter. Net als ik overweeg om te vragen of er nog een eind aan de weg komt, stopt Santiago de auto.

‘Zijn we er?’ informeer ik met een stem vol zenuwen.

‘Bijna. We moeten een stuk lopend verder.’

Wanneer we zijn uitgestapt, zie ik hem iets op zijn rug onder het overhemd in zijn broek steken. Het is niet moeilijk raden wat. Ik besluit er niks van te zeggen, ook omdat ik niet alleen een portemonnee en sleutels in mijn schoudertas heb liggen. Santiago pakt de verrekijker uit de kofferbak en we beginnen te lopen. En dat doen we minutenlang, langs ontelbaar veel bomen, totdat we ineens aan de rand van een weiland naast een tarweveld staan en hij voorkomt dat ik verderloop. Ik heb geen idee hoe ik weet dat het zachte, rode wintertarwe is. Hij wijst naar een woning aan de andere kant van het weiland en geeft me de verrekijker. Het duurt even totdat ik eindelijk het huis door de lenzen zie. Alles is zo groot dat het lijkt alsof ik op de rand van het erf sta. Omdat het beeld onscherp is, draait Santiago aan het focuswiel.

Ik deins met een schrikreactie achteruit, struikel over iets en val met mijn kont in mossige aarde. De verrekijker ligt naast me. Terwijl Santiago snel naast me knielt, grijp ik met beide handen naar mijn mond. Tranen beginnen langs mijn gezicht te stromen.

‘Is dat…’

‘Dat is… dat is het huis waar ik ben geboren,’ snik ik en begin dan in mijn handen te huilen. Hij slaat zijn armen om mee heen. Als ik gekalmeerd ben gaan we weer staan. Nadat ik een lieve kus heb gekregen, kijkt Santiago door de verrekijker. Plotseling bevriezen zijn bewegingen.

‘Wat is er?’

‘Er is een vrouw naar buiten gekomen…’

‘Hoe ziet ze er uit?’

‘Blond, stevig.’

‘Enorme tieten?’

‘Ja. Er komt nu ook een man naar buiten. Niet zo groot, dik, kalend.’ Santiago haalt de verrekijker voor zijn ogen weg. ‘Wil je zelf kijken?’

Ik pak de verrekijker met trillende vingers aan. Opnieuw duurt het even totdat ik door de lenzen zie waarnaar ik op zoek ben. Terwijl tranen langs mijn wangen rollen, volg ik de man en vrouw lange tijd. Nog geen haar op mijn hoofd had ooit verwacht dat ik de mensen die me op de wereld hebben gezet en me jarenlang hebben mishandeld, misbruikt en aan anderen hebben verhuurd, op een dag zou terugzien. Eigenlijk ook niet terwijl we op weg hiernaartoe waren. Omdat ik door tranen bijna niks meer zie laat ik de verrekijker zakken.

‘Dat zijn ze dus?’ wil Santiago weten.

Ik knik.

‘Honderd procent zeker?’

‘Honderd procent.’

‘Oké, ga alvast terug naar de auto. Ik kom zo.’

‘Wat ga je doen?’

‘Wat al vele jaren geleden had moeten gebeuren,’ antwoordt hij, haalt het pistool onder zijn overhemd vandaan en laadt het door.

‘Nee, dat wil ik niet, Santiago.’

‘Na alles wat ze je hebben aangedaan, wil je ze niet dood hebben?’

‘Jawel. Maar ik wil mijn man niet kwijt en de meiden niet hun vader.’

‘Dat gebeurt niet. Niemand die me ziet.’

‘Maar wat als iemand je wél ziet? Of onze auto in het bos heeft zien staan en voor de zekerheid het kenteken heeft opgeschreven? Wij kunnen niet zonder jou. Die gestoorde tyfushonden daar hebben me de eerste dertig jaar van mijn leven afgepakt. Ik verrot het dat ze ook de rest van mijn leven afpakken omdat jij levenslang de gevangenis in gaat.’

Hij weifelt zichtbaar. ‘Ik vind het erg moeilijk om niks te doen, om ze ongestraft te laten wegkomen met alles wat ze jou, je zussen en al die andere meisjes hebben aangedaan. En dan druk ik me erg voorzichtig uit.’

‘Dat begrijp ik helemaal, maar de tijd van eigen rechtertje spelen, het Rivera-kartel, moorden, schietpartijen, wapens, bloed, dode en levende mensen in stukken zagen, is voorbij, Santiago. We zijn ouders van twee meiden die op ons vertrouwen en ons nodig hebben. Ik zou niets liever willen dan nu naar die twee tyfushonden gaan en van een halve meter afstand hun aftandse kutkoppen eraf schieten met het pompgeweer, maar zonder ons, omdat we beiden in de gevangenis zitten, zullen Vivian en Natalia in een systeem terechtkomen waarin een jeugd zoals die van mij niet ondenkbaar is. We hebben afschuwelijke dingen gedaan om onze kinderen en ons gezin te beschermen, maar dit nu doen, staat daar haaks op. Hierdoor brengen we alles juist in gevaar.’

Santiago legt een hand tegen mijn wang. Mijn woordkeuze lijkt hem even niks uit te maken. Zijn ogen glinsteren. Dan kust hij me. ‘Ik ben zo trots op je, Allison,’ fluistert hij, terwijl onze lippen elkaar nog raken. ‘Maar wat kunnen we dan wel doen?’

Voordat ik kan reageren, wordt aan de andere kant van het weiland een auto gestart. Santiago houdt vlug de verrekijker omhoog. ‘Ze gaan beiden weg.’

We kijken elkaar aan. Ik knik.

‘Weet je dat zeker?’

‘Ja.’

Terwijl de pick-uptruck langzaam over het erf richting het pad naar de hoofdweg rijdt, haal ik het pistool uit mijn schoudertas, ontzeker en laadt het door.

‘Die tijd is voorbij, Santiago?’ snuift hij lacherig.

‘Om ons gezin te kunnen beschermen moeten we wel blijven leven.’

Mijn lippen krijgen een kus, daarna lopen we langs hoge tarweplanten het weiland op. Ik loop echter niet richting het huis, maar blijf vlak bij de bosrand. Na een flink stuk lopen, blijf ik eensklaps stilstaan. Santiago botst tegen me op. Hij kijkt met me mee naar het groepje eiken waar we praktisch onderstaan.

‘Is dit de plek waar ze…’

Ik knik, stop het pistool in mijn tas, doe een paar stappen naar voren en zak dan op mijn knieën. Terwijl ik een hand op het gras leg, beginnen tranen langs mijn gezicht te rollen. Het idee dat mijn oudste zus en haar naamloze, doodgeboren kind hier al jaren in de grond liggen, wringt mijn hart compleet uit. ‘Ik ben… ben weer terug, Natalia. Het spijt me zo erg… dat het zo lang duurde. Maar ik… ik beloof je dat we je hier gaan weghalen. Jou en je baby.’

Nadat ik weer ben gaan staan, slaat Santiago een arm om mijn schouders. Ik veeg de tranen van mijn gezicht, maar nieuwe blijven maar komen. ‘Hoeveel lichamen liggen hier, denk je?’

‘Ik ben de tel kwijtgeraakt. Opzettelijk. Maar ik schat ergens tussen de tien en vijftien, toen ik hier was. Na mijn vertrek zullen ze ongetwijfeld niet stil hebben gezeten. Al denk ik dat ze een andere plek hebben om de meisjes te laten verdwijnen, aan de aarde en het hoge gras te zien.’

‘Het is nauwelijks voor te stellen dat die twee van zonet verantwoordelijk zijn voor zo veel doden.’

‘Laat je niet misleiden door hun uiterlijk. Dat doet de rest van de wereld al decennialang. Het Rivera-kartel zou blij zijn met zulke monsters aan hun zijde.’

‘Is het nog wel verstandig om naar binnen te gaan, Allison?’

Ik haal mijn schouders op en staar naar het huis. Alleen de buitenkant al maakt zo veel herinneringen los dat mijn buik er pijn van doet.

‘De afgebrande schuur was al afschuwelijk, maar hier staat vermoedelijk alles nog net zoals in de tijd dat je…’

Hij maakt de zin niet af. Dat is ook niet nodig. ‘Je hebt gelijk.’ Ineens staar ik hem geschrokken aan en grijp mijn hoofd vast. Voordat hij iets kan zeggen, barst ik in snikken uit. ‘Wat als er nu iemand in de kelder aan de ketting ligt? Wat ben ik voor een… voor een achterlijk kut, kut kutwijf dat ik niet direct hiernaartoe ben gegaan? Wat is er mis met me dat ik pas nu hier ben? Wat bezielt me dat ik me pas nu realiseer dat ze misschien nooit zijn gestopt met wat ze deden? Hoeveel had ik er kunnen redden sinds je… je weet waar ze wonen?’ huil ik bijna overstuur.

Santiago neemt me gauw mee het bos in. Minuten later, als ik weer rustiger ben, zegt hij dat hij naar binnengaat. Voordat ik kan reageren, rent hij naar het huis. Mijn hart bonst als een gek. De deur bij de keuken is niet afgesloten. Dan verdwijnt hij erachter uit het zicht. Er lijkt een eeuwigheid voorbij te gaan terwijl ik naar een huis kijk waarin en omheen geen enkele beweging is te zien. Plotseling hoor ik een auto. Even later zie ik hem ook. Het is dezelfde pick-uptruck als eerder. En hij rijdt vanaf de hoofdweg het pad naar het huis op. Paniek neemt in een oogwenk bezit van me. Ik aarzel wat te doen. Naar het huis rennen om Santiago te waarschuwen kan niet omdat ze me direct zullen zien. Hopelijk hoort hij ze en kan hij onopgemerkt, en zonder ze te doden, het huis uitglippen.

Ik ga iets terug tussen de bomen op mijn buik liggen. De truck komt iets voorbij het huis tot stilstand. Daardoor kan Santiago niet meer via de keuken wegkomen. De twee tyfushonden stappen uit en lopen rechtstreeks naar de keukendeur. Ze hebben bonje. En flink ook. Wat dat betreft is er weinig veranderd. Het kutwijf gaat naar binnen, de kalende tyfuslul blijft buiten voor de deur staan en steekt een sigaret op.

Opeens gaat een raam aan de zijkant van het huis open. Een tel later klimt Santiago naar buiten. Hij duwt het raam heel behoedzaam dicht en sluipt met zijn rug tegen de muur, met het pistool in de aanslag, richting de achterkant van het huis, waar hij eerder de keuken is binnengegaan. En waar die tyfuslul nu staat te paffen. Ik kan mijn hart in mijn hoofd horen bonzen. Ik durf bijna niet te kijken, helemaal als hij op de hoek is aangekomen en de tyfuslul plots in zijn richting loopt.

Gelukkig hoort Santiago hem. Het pistool is zo ver omhooggegaan dat hij alleen maar de trekker hoeft over te halen om hem in zijn verrotte kop te schieten. Ik hoop zo dat dat niet nodig zal zijn. Als de tyfuslul nog iets doorloopt, ondertussen driftig zuigend aan de sigaret, zodat hij nu voorbij de hoek van het huis staat en alleen maar over een schouder hoeft te kijken om Santiago te zien, lijkt het met de seconde onwaarschijnlijker dat we hier wegkomen zonder dat er doden vallen.

Dan kijkt de tyfuslul naar de openstaande keukendeur. Hij schiet de sigaret geërgerd weg en stiert het huis binnen. Santiago treuzelt geen tel en begint direct te rennen. Ik ga vlug op een knie zitten, pak het pistool, blaas haar uit mijn gezicht en druk mijn onderarm tegen een boom voor steun. De afstand naar de keukendeur is enorm, maar alle kogels in het magazijn erop afvuren zal wel voorkomen dat de tyfushonden ongestoord Santiago op de korrel kunnen nemen met de vuurwapens die ze in huis hebben liggen. En dat zullen er ongetwijfeld nog heel veel zijn.

Als Santiago bijna bij me is, sta ik op en samen rennen we dieper het bos in. We praten pas als we eindelijk bij de auto zijn.

‘Gelukkig hoorde ik ze op tijd uitstappen.’

Ik omhels hem stevig. Daarna neem ik zijn gezicht tussen mijn handen. ‘Dank je dat je hem niet hebt doodgeschoten.’

‘Het scheelde bar weinig, maar toen herinnerde ik me ineens de wijze woorden van mijn echtgenote,’ knipoogt hij.

Ik kus hem. Daarna kijk ik hem vragend aan.

‘De kelder is leeg en al lang niet gebruikt. Er staan stapels dozen met porno. Hoofdzakelijk zelfgemaakte kinderporno. Met soms erg jonge kinderen. Werkelijk vreselijk. Maar er ligt zo’n dikke laag stof en er hangt zo veel rag dat ik zelfs denk dat de kelder al vele jaren niet meer wordt gebruikt.’

Ik kijk hem diep in de ogen. ‘Echt? Of zeg je dat om mij…’

‘Als het nodig was geweest, zou ik inderdaad gelogen hebben om te voorkomen dat je een schuldgevoel krijgt,’ onderbreekt hij me. ‘Maar dat was gelukkig niet nodig.’

‘Dank je. Waren de matrassen weg?’

‘Er lagen er nog twee. Kettingen zaten nog aan de muren, maar ook onder het stof.’ Hij probeert zich goed te houden, maar de tranen in zijn ogen ontgaan me niet, net als de lichte trilling in zijn stem. Beneden in de kelder heeft hij me in gedachten als een klein meisje bloot aan de ketting op een matras zien liggen. ‘Wat wil je nu doen, Allison?’

Ik kus hem lang en veeg nadien een paar tranen onder zijn ogen weg. ‘Laten we een openbare telefoon zoeken, zodat ik vandaag nog de levens van die tyfushonden de vernieling in kan helpen.’

HOOFDSTUK 51

EEN LUNCHROOM

Het was alsof we al een eeuwigheid tussen de bomen aan de rand van het weiland stonden, ijsbeerden, en om de beurt keer op keer door de verrekijker keken zonder dat er iets gebeurde. Ik stelde zelfs voor om een andere openbare telefoon te zoeken en opnieuw te bellen. Hoewel Santiago zich hoorbaar en zichtbaar zat op te vreten, zei hij dat we geduld moesten hebben. Geen idee of het voor mij was bedoeld, maar enkele minuten later hoorde ik hem binnensmonds in het Spaans mompelen dat hij ze alsnog een kogel door hun koppen zou jagen als er niet vlug iets gebeurde. Doen alsof ik hem niet had gehoord leek me toen het verstandigst. Hem dat weer uit zijn hoofd praten kon later altijd nog, als dat echt nodig was.

Ik was net zuchtend tegen een boom gaan zitten toen ik in de verte iets hoorde dat ik niet kon plaatsen. Hij hoorde het ook, zag ik aan hem. Nog voordat een van ons iets kon zeggen, hoorden we de sirene nu duidelijk door de omgeving echoën. En niet eentje. Op de hoofdweg naderden uit beide richtingen meerdere sirenes. Ik stond een seconde op mijn benen toen ik de eerste politiewagen over het tarweveld heen achter bomen vandaan zag komen, op enkele meters gevolgd door drie anderen. Van de andere kant kwamen er drie ook op hoge snelheid aangereden. Terwijl ze het pad naar het huis op scheurden, vloog de keukendeur open. De kalende tyfuslul rende naar buiten. Vlak voor de truck bedacht hij zich en rende terug het huis in. Santiago sloeg een arm om mijn schouders en trok me tegen zich aan. Tranen begonnen langs mijn wangen te rollen.

Een deel van de agenten ging het huis binnen, anderen liepen direct met schoppen naar het groepje eiken waarover ik ze telefonisch had verteld en begonnen op verschillende plekken te graven. Het duurde niet lang tot de eerste dozen uit de kelder de woning uit werden gedragen. Agenten die de foto’s in daglicht bekeken, gooiden ze terug alsof ze zich ergens aan brandden en liepen vlug meters weg van de dozen. Meer auto’s kwamen het erf opgereden. Mannen in burgerkleding stapten uit.

Plotseling klonk geschreeuw links van ons bij het groepje eiken. Blijkbaar vonden de tyfushonden het niet nodig om de lichamen diep te begraven. Een agent rende kotsend weg van het gat dat hij had gegraven. Een ander stapte als vertraagd achteruit bij een tweede gat. Zijn schop viel uit zijn hand. De mannen in burger renden het weiland over. Meer lichamen werden in hoog tempo deels blootgelegd. Toen iemand riep dat hij waarschijnlijk een baby had gevonden, greep ik met beide handen mijn mond vast.

‘Eindelijk rust voor jou en je kleine, Natalia,’ snikte ik zacht.

Santiago knikte, zichtbaar geëmotioneerd. ‘Justicia y paz por fin.’

‘Eindelijk gerechtigheid en rust.’

‘Ahora eres el ganador aquí también.’

‘Si, mi amor. Het voelt inderdaad of ik uiteindelijk het gevecht heb gewonnen.’

Het duurde erg lang voordat de twee tyfushonden het huis uit werden gebracht. Ze alleen al geboeid zien, ook bij de enkels, met de hoofden diep gebogen, schuifelend naar een politiewagen, voelde als een grotere overwinning dan ik had verwacht. Maar de grootste overwinning moest nog komen. Daarom renden we terug naar de auto en reden over de hobbelige weg zo snel mogelijk terug naar de hoofdweg. Ondertussen kleedde ik me op de achterbank om. Geen makkelijke opgave als iemand achter het stuur met hoge snelheid over de weg jakkert en ondertussen onafgebroken in het Spaans tegen je ratelt. Maar timing was alles.

Terwijl Santiago in het dorp de auto evenwijdig naast de stoep bij het enige politiebureau in de wijde omtrek parkeerde, schudde ik in de binnenspiegel mijn haar op. Nadat ik de zwarte pumps had aangetrokken, besloot ik, ondanks dat het best fris was, de jas uit te laten. We stapten uit en gingen aan de stoepzijde naast de auto staan; gereed voor het toneelstukje waarover ik eerst ernstige bedenkingen had. Maar Santiago wist me te overtuigen: dit kon het verschil uitmaken waardoor ik alles met die tyfushonden kon afsluiten. Lukte dat niet, of niet volledig, dan diende ons toneelstukje nog steeds een heel nuttig doel.

De lokale pers was inmiddels ook getipt. Een fotograaf verscheen en liep met zijn toestel in de aanslag voor het bureau heen en weer. Hoewel we hem negeerden alsof hij er niet stond, voelde ik zijn blik wel regelmatig onze kant opgaan. Zo’n vijf minuten na onze aankomst, kwamen twee politiewagens met zwaailichten aangereden. Agenten in het bureau, die ongetwijfeld over de gevonden lichamen waren geïnformeerd, kwamen ongeduldig naar buiten om het gearresteerde stel te bekijken.

Ik streek de zwarte, nauwsluitende kasjmieren jurk glad langs mijn lijf en ging tegen de auto staan, de enkels gekruist, de linker pump met alleen de naaldhak op de weg. Santiago ging vlak naast me tegen de auto staan. Ik nam zijn hand tussen die van mij en hield hem voor me vast. De politiewagens stopten rechts van ons naast het betegelde pad dat naar de hoofdingang van het politiebureau gaat. De portieren gingen open en de tyfushonden werden eruit gehaald. De camera van de fotograaf begon direct te klikken. Schuifelend, de hoofden wat gebogen, aan alle kanten door agenten ingesloten, begonnen de twee aan de ongeveer vijftien meter naar de hoofdingang. Niet lang meer en dan zouden ze hooguit vijf meter van ons vandaan voorbijkomen.

Het kutwijf keek het eerst naar mij. Even gebeurde er niks. Toen zag ik haar voorhoofd fronsen. Twee stapjes later herkende ze me. Haar ogen schoten wijd open. Haar mond ook. De tyfuslul keek pas in mijn richting toen hij bijna bij ons was. Hij herkende me ogenblikkelijk. Ook zijn ogen schoten wijd open. Hun blikken gingen naar Santiago, kort naar de Mercedes achter ons, en daarna weer naar mij. Behalve herkenning in hun ogen zag ik ook het besef wie verantwoordelijk was voor het feit dat ze nu geboeid richting een politiebureau schuifelden. Ik keek ze beiden beurtelings diep in de ogen en glimlachte op de meest minachtende wijze waartoe ik in staat ben. Ze bleven over hun schouders kijken totdat ze achter de deuren waren verdwenen. Omdat de fotograaf vaker in onze richting keek dan me lief was, bliezen we razendsnel de aftocht.

Sindsdien zijn er anderhalf jaar voorbijgegaan. Hooguit twee dagen na hun arrestatie stond de landelijke media, maar ook die ver over de landsgrenzen, bol over ‘de monsters van Kentucky’: een stel dat niet als onvriendelijk bekend stond maar al decennialang een afgezonderd leven leidde. Behalve dat op hun land de lichamen van tweeëntwintig meisjes zijn opgegraven, waaronder een baby die vermoedelijk door ondervoeding en medische verwaarlozing dood was geboren, heeft de FBI veel informatie gevonden waaruit bleek dat het stel een pedofielennetwerk runde. Binnen een paar weken volgden vele arrestaties door het hele land. Lange tijd werd er gesproken over de onbekende vrouw die blijkbaar telefonisch de tip had gegeven die leidde tot de arrestatie van het stel. De FBI ging ervan uit dat de vrouw, omdat ze precies wist waar de meeste lichamen begraven waren, maar ook veel informatie had over het huis, zelf een slachtoffer was die had weten te ontsnappen. Zeker een maand lang werd de vrouw via de media opgeroepen om zich te melden. Zonder succes. Ook niet nadat een mogelijke foto van haar was gepubliceerd. De zwarte jurk staat me vanachter inderdaad ook fantastisch, zoals Santiago al beweerde.

De tyfushonden zijn twee weken geleden beiden ter dood veroordeeld. De executiemethode zal een dodelijke injectie zijn, al mogen terdoodveroordeelden in Kentucky blijkbaar ook ervoor kiezen om in plaats daarvan geëlektrocuteerd te worden. Apart. De tyfuslul verblijft sinds de veroordeling in de Kentucky State Penitentiary in Eddyville, waar alle mannelijke terdoodveroordeelden van Kentucky verblijven. Het kutwijf zit in de dodencel in het Kentucky Correctional Institute for Women in Shelby County. Alle executies vinden plaats in de Kentucky State Penitentiary, las ik zonet niet voor het eerst in de krant. De kans dat het vonnis daadwerkelijk wordt voltrokken is zeer klein, volgens de journalist die het artikel heeft geschreven. En dat vind ik prima, zelfs eigenlijk beter. De twee kunnen me niet lang genoeg wegrotten in een cel. Bovendien schijnen kindermoordenaars en kinderverkrachters het niet best te hebben in een gevangenis. Ik hoop het van harte.

Ik ben blij met wat we anderhalf jaar geleden in Kentucky hebben gedaan. En ik ben zielsgelukkig met de wijze waarop. Ze opwachten bij het politiebureau en van dichtbij niet alleen de verrassing in hun ogen zien dat ik leef, maar ook nog eens tiptop gekleed hand in hand met een man leunend tegen een dure auto sta, naast het besef dat ik het was die ze na al die jaren heeft verlinkt, was meer dan ik ooit had durven dromen. Of daardoor sindsdien de nachtmerries een stuk minder zijn geworden, weet ik niet. Ik denk dat ze me de rest van mijn leven gezelschap zullen blijven houden. De tijd zal het leren.

‘En, nog wat nieuws?’ klinkt achter me op zachte toon.

‘Zo, dat pak staat je allesbehalve vervelend,’ is mijn eerste reactie nadat ik me aan de tafel onder de eik naar Santiago heb omgedraaid. ‘Moeten we al weg of kunnen we nog even vlug naar boven?’ fluister ik terug en glimlach langs hem naar Mia die verderop in de deuropening staat. ‘En wat zien de dames er prachtig uit. Ik ben gewoon jaloers op jullie mooie jurken. En dan die glimmende schoenen.’ Vivian en Natalia komen op me af alsof we maanden gescheiden van elkaar zijn geweest. Ik kus hun voorhoofden en bewonder nog even hardop hun jurkjes en schoentjes. En natuurlijk de bontgekleurde strikjes in hun haar. Dan krijg ik van Santiago een kus op mijn voorhoofd.

‘Die jurk staat je anders ook niet vervelend,’ fluistert hij in mijn oor.

‘Toch eerst even snel naar boven?’ lach ik. ‘En niks nieuws.’

De autorit van zestien kilometer naar de boulevard van het strandplaatsje Colonial Beach, hemelsbreed ongeveer zes kilometer van ons huis vandaan, duurt nog geen twintig minuten. Het is al een drukte van jewelste in het restaurant. Het personeel loopt zich werkelijk de benen uit het lijf. Het terras staat vol grote parasols. Geen overbodige luxe op deze wolkeloze, zomerse dag. In de keuken is ook veel hectiek. Ik maak een praatje met de band en de zangeres. Daarna neem ik met de meiden en Mia een kijkje op het strand, wat betekent dat we van het terras een vier meter brede betonnen pad moeten oversteken om met onze blote voeten het zand in te kunnen stappen. We wandelen richting de rivier, maar omdat de zon zo fel is, vluchten we algauw terug naar de rand van het strand en gaan onder bomen op een bankje zitten. Ondertussen stroomt het restaurant en het terras in hoog tempo vol. Dan is het tijd om terug te gaan.

Twintig minuten later begint de band met het nummer dat Santiago liet spelen toen we het restaurant Son Cubano op Cuba binnenkwamen. De prachtige stem van de zangeres brengt me bijna lijfelijk terug naar die dag. Ik zie verrassing in zijn ogen, en vervolgens liefde. Als het nummer afgelopen is, doe ik een stapje naar voren en houd de microfoon voor mijn mond. Alleen Santiago weet wat het betekent dat ik nu het woord durf te richten tot een grote groep mensen.

‘Een paar jaar geleden liet mijn man dit prachtige lied voor mij spelen. Op een heel bijzondere dag. Hoewel ik er destijds geen woord van verstond, voelde ik wel elk woord. Daarom is het lied altijd speciaal voor me gebleven. Nu ik de woorden wel begrijp helemaal. En daarom heb ik de band gevraagd om het als openingsnummer te spelen. Want het is vandaag weer een heel bijzondere dag. Met grote dankbaarheid voor het vele werk dat de aannemer en het personeel hebben verricht, en gepaste trots, heet ik u allen welkom bij de opening van Los Naranjo Colonial Beach; de eerste lunchroom op Latijns-Amerikaanse wijze in Virginia. Dat we ervoor hebben gekozen om de zaak niet alleen Los Naranjo te noemen, heeft overigens een praktische reden. We willen verwarring voorkomen. Niet alleen bij de klanten, maar ook bij onszelf. Mijn man en ik zullen namelijk het komende jaar in Virginia nog vier Los Naranjo-lunchrooms openen in evenveel plaatsen.’

HOOFDSTUK 52

EEN VRAAG

Vandaag ben ik nog minder vooruit te branden dan gisteren. Al sinds ik vanochtend de ogen opende gaat alles langzaam en moeizaam. Het is alsof ik me in een laag dikke stroop bevind die tot mijn hals reikt. Eerder voorbij mijn oren, want ik hoor ook niet goed en wat ik wel opvang, dringt bovendien met enige vertraging tot me door. En dan mijn gedachten. Mijn hoofd lijkt wel zo’n bingomolen en mijn gedachten de balletjes. Hoewel er vijfenzeventig balletjes met verschillende nummers uit kunnen rollen, beperkt de molen in mijn hoofd zich telkens tot hetzelfde balletje. Ook als ik me tot het uiterste inspan om aan iets anders te denken, gaan mijn gedachten telkens terug naar hetzelfde.

Het begon na een kinderfeestje, een paar honderd meter verderop in de straat waar ik Vivian en Natalia gistermiddag naartoe heb gebracht en een paar uur later weer heb opgehaald. De jarige job, een lieve meid die bij ze in de klas zit, is elf geworden. En dat werd groots gevierd met een soort mini-pretpark in de tuin, compleet met volwassenen die ondanks de hitte verkleed als stripfiguren doldwaze kapriolen uithaalden. Het plezier bij de kinderen stemde me vrolijk, maar ook wat bedroefd. Niet omdat het me weer eens deed beseffen wat ik allemaal in mijn kinderjaren heb gemist, maar door de vraag of ik eigenlijk wel ooit kind ben geweest.

Nog iets minder dan drie maanden en dan zullen mijn meiden ook hun elfde verjaardag vieren. De jaren die sinds hun geboorte in Darien voorbij zijn gegaan, lijken in een vloek en zucht te zijn omgevlogen. Alsof ik even de ogen heb gesloten en ontdek dat ik bijna elf jaar heb geslapen. Als de komende elf jaar even snel voorbijgaan, zullen de meiden de eerstvolgende keer dat ik ‘mijn ogen na een dutje open’ tweeëntwintig zijn. Het is nauwelijks te bevatten, ook niet omdat Santiago dan op een jaar na zestig zal zijn en ik vijf jaar jonger. Minder oud moet ik zeggen.

Maar dat alles is niet de oorzaak waarom ik sinds gistermiddag zo traag en afwezig ben. Mijn dochters zijn de aanleiding. Nadat ik ze van het feestje had opgehaald en we naar huis liepen, wilden ze weten waarom ik zelfs met snikheet weer een sjaaltje en lange mouwen draag, terwijl alle andere moeders allemaal dunne zomerjurkjes dragen die de armen en schouders onbedekt laten. Ik heb alleen mijn schouders opgehaald. Iets anders wist ik niet te bedenken. Zeggen dat ik beiden fijn vind zitten, zoals ik dat al jaren doe, is ondanks hun jonge leeftijd geen antwoord meer dat zal worden geloofd. Daarna volgde de vraag waarom ze mij eigenlijk nog nooit in badkleding hebben gezien. Ik zag dat beide vragen niet zomaar waren gesteld en dat er meer speelde. Daarom haalde ik opnieuw mijn schouders op. Ik wilde niet meer tegen ze liegen. Maar ze de ware redenen vertellen, ben ik nog niet aan toe.

Het is duidelijk dat de dag dat ik ze de waarheid moet vertellen over het sjaaltje, de lange mouwen, en waarom ze me nog nooit in badkleding hebben gezien, veel sneller nadert dan dat ik had gehoopt. En daar zie ik als een berg tegenop. Dat ze de redenen al hebben gezien en zelfs aangeraakt toen ik ze de borst gaf, weten ze niet meer omdat ik nog voor hun eerste jaar begonnen ben met mijn lijf voor ze te verbergen. Santiago begreep mijn beweegredenen wel, maar het stemde hem erg verdrietig. En dat doet het nog steeds. Dat, maar ook mijn lijf voor mijn eigen kinderen verbergen, waardoor ik nog nooit samen met ze heb gezwommen, of me altijd in de badkamer uit- en aankleed als de meiden in de buurt zijn, maakt mij ook verdrietig. Maar liever verdrietig dan dat ze hun moeder als een afzichtelijk monster zien voor wie ze zich schamen.

Ik kijk nog even in de spiegel en ga intussen met mijn vingers door het handdoekdroge haar. Dan loop ik de badkamer uit. Net een stap in de slaapkamer slaak ik een gilletje en deins achteruit. Mia doet exact hetzelfde. Terwijl haar blik omlaag schiet trek ik zo snel mogelijk mijn badjas hoger dicht. Maar ik ben te laat, zie ik aan haar gezicht, vlak voordat ze die afwendt.

‘Het… spijt me. Ik… ik dacht dat je al in de werkkamer was.’

‘Het is mijn fout. Ik loop achter op… Ik ga me nu maar snel aankleden,’ reageer ik en verdwijn vlug de badkamer in. Als ik de slaapkamerdeur hoor dichtgaan, kom ik er weer uit. Nadat ik me heb aangekleed, duurt het even alvorens ik naar beneden ga. In de keuken glimlach ik wat ongemakkelijk naar Mia en schenk mezelf een kop koffie in.

´Het spijt me echt heel erg, Allison.’

‘Dat is niet nodig.’

‘Ik weet… weet even niet wat ik moet zeggen.’

‘Ook dat is niet nodig.’ Even overweeg ik om zelf toch iets te zeggen over wat ze heeft gezien. Dan verdwijn ik met de opmerking dat ik aan de slag ga naar de werkkamer. Van werken komt weinig terecht. Het enige dat ik doe is door een raam naar buiten staren zonder iets van de tuin te zien. Ik schrik ruw uit mijn gedachten als er zachtjes op de deur wordt geklopt.

‘Stoor ik?’ vraagt Mia langs de iets geopende deur.

Ik gebaar dat ze kan binnenkomen. Ze gaat aan de andere kant van het bureau tegenover me zitten en glimlacht nerveus.

‘Ik werk hier nu iets van negen jaar. En bijna even lang zie ik mijn werk niet meer als werk. Het is alsof ik iedere dag over de vloer kom bij vrienden en hun kinderen.’

‘Santiago en ik zien dat niet anders. En beiden zijn we dolblij dat jij wel weet hoe een huishouden draaiende moet worden gehouden en dat daarom elke dag beter doet dan wij dat ooit zouden kunnen.’

We schieten beiden kort in de lach.

‘Ik zie je als een goede vriendin, Allison.’

‘En dat is wederzijds.’

‘Niks zeggen over wat ik in de slaapkamer heb gezien, is niet iets wat een goede vriendin zou doen. Zou jij je mond houden als de rollen omgedraaid zijn?’

Ik schud mijn hoofd.

‘Mag ik vragen wie je dat heeft aangedaan?’

Ik kijk door een raam naar buiten. En nog steeds krijg ik niks mee van het uitzicht. ‘De mensen die me op de wereld hebben gezet,’ zeg ik op zachte toon. Ik baal van de leugen, maar om nog meer vragen te vermijden, is het beter om het verleden simpel te houden. Moeten uitleggen dat de personen uit wie ik ben voortgekomen me hebben verkocht als een schroothoop van een auto die nergens meer toe dient, is ook iets wat ik liever niet doe. Uit schaamte.

‘Je ouders?’ reageert Mia onthutst.

‘De mensen die me op de wereld hebben gezet.’

Als ze begrijpt hoe ik dat bedoel, knikt ze. Even is het stil.

‘Draag je daarom altijd lange mouwen, omdat…’

‘Omdat mijn armen soortgelijke littekens hebben.’

Opnieuw is het kort stil. Ik zie haar lippen bewegen, maar woorden blijven achterwege. Ik vraag wat ze wilde zeggen.

‘Ongetwijfeld zeg ik iets heel geks, maar ben jij misschien de vrouw die jaren geleden de politie heeft getipt over een echtpaar in Kentucky, waarna ze iets van twintig meisjes en een baby op hun land hebben gevonden? Ik ben even vergeten hoe ze werden genoemd.’

‘De monsters van Kentucky.’

Mia schrikt en knikt bijna onmerkbaar. ‘Zijn zij de…’

‘De mensen die me op de wereld hebben gezet.’

Ze zucht diep en staart nu naar buiten. ‘Wat ontzettend erg.’

‘Hoelang vermoedde je het al?’

‘De foto van de vrouw die destijds op tv en in de kranten werd getoond, deed me wel even aan jou denken. Hoewel het geen scherpe foto was, waar de vrouw bovendien maar deels op stond, dacht ik je haar te herkennen. Zo’n blonde bos zie je niet vaak. Bovendien was het precies tijdens de dagen die jullie samen wegwaren. Maar ik kon me gewoonweg niet voorstellen dat iemand in mijn directe omgeving, een vriendin die samen met haar man een bedrijf met bijna veertig lunchrooms heeft opgebouwd, op zo’n plek kan hebben geleefd. Nog nooit heb ik iets aan je gemerkt dat kan duiden op een… op een dergelijk verleden. En je bent zo’n onvoorstelbaar lieve en goede moeder.’

‘Dank je, het doet me veel dat je dat zegt.’

‘Je bent aan ze ontsnapt?’ vraagt ze even later voorzichtig.

Ik knik. ‘Een paar jaar voordat de kinderen werden geboren.’

‘Toen pas?’ reageert ze geschokt, met grote ogen. ‘Wat erg, Allison.’ Ze zwijgt even en probeert dan te glimlachen. ‘Als we vanmorgen niet bijna tegen elkaar waren aangelopen en ik niets had gezien, had ik er niks over gezegd, maar ik hoorde Vivian en Natalia gisteren met elkaar praten over …’

‘Mijn kleren en dat ze me nog nooit in badkleding hebben gezien?’

Als Mia me verrast aankijkt, vertel ik over hun vragen.

‘Ze zijn erg wijs en opmerkzaam voor hun leeftijd.’

‘Dat heb ik weer: van die wijsneuzen vermomd als onschuldig ogende tienjarigen.’

We lachen en aansluitend kletsen we nog een poosje voordat we met een omhelzing uit elkaar gaan. Van werken komt nog steeds niet veel terecht. De dag kruipt voorbij. Ik ga veel vroeger dan gewoonlijk van huis om de meiden van school op te halen. Zoals vaak drinken we bij thuiskomst met zijn vieren onder de eik limonade. De meiden zitten op hun praatstoel en vertellen ronduit over wat ze op school hebben meegemaakt. En dat doet me zo goed. Daarna gaan we balletje trappen, waar de meiden sinds het nieuwe schooljaar geen genoeg van kunnen krijgen. Zoals voorgaande keren wordt er meer gelachen dan gevoetbald, vooral omdat ik het nog steeds regelmatig voor elkaar krijg om finaal naast en over de bal heen te maaien.

Lachend van plezier en hijgend van inspanning en de hitte gaan we in het gras zitten. Ik veeg met een mouw zweet van mijn voorhoofd en gezicht. Ik zie Vivian en Natalia kort naar mij en naar elkaar kijken, zoals ze dat gisteren na het feestje ook deden. Mia glimlacht zacht naar me. Ik glimlach terug en voel tranen in mijn ogen prikken.

‘Wat is er, mam?’ wil Natalia weten als ze mijn blik opmerkt.

Ik haal mijn schouders op, kijk kort naar Mia en dan terug naar mijn dochters. Ik aarzel. ‘Jullie vroegen me gisteren waarom ik altijd sjaaltjes en lange mouwen draag. Ik zeg altijd dat ik die draag omdat ze fijn zitten, maar dat is niet de waarheid.’

Mia komt uit het gras omhoog en zegt dat ze ons alleen laat.

‘Je hoeft van mij niet weg te gaan. Of willen jullie liever met zijn drietjes praten?’ De meiden schudden eenstemmig het hoofd en kijken me aan alsof ik iets geks heb gezegd. Het is nog kort stil. ‘Ik draag altijd sjaaltjes en lange mouwen omdat ze niet wil dat mensen… zien wat ik eronder verstop.’

‘Wat verstop je dan?’ vraagt Vivian verbaasd.

‘Littekens.’

‘Littekens?’

‘Wat je ziet nadat een wondje is genezen, zoals jij op je knie hebt nadat je heel hard was gevallen in de keuken.’

‘Mogen we ze zien?’

Ik kijk naar Mia en knik dan. Nadat ik op mijn knieën ben ga zitten, knielen mijn dochters vlak voor mij in het gras. ‘Als jullie het eng vinden dan zal ik ze direct weer bedekken.’

Ze knikken. Met trillende vingers begin ik het sjaaltje los te maken en trek het dan uiteindelijk heel rustig van mijn hals. Of het daardoor komt weet ik niet, maar een schrikreactie blijft bij beiden achterwege. Ze glimlachen wel heel lief naar me. Dan vragen ze of ze de littekens op mijn armen ook mogen zien.

‘Die zien er wel veel enger uit,’ waarschuw ik. Ze knikken en ik begin de rechtermouw langzaam naar de elleboog omhoog te stropen.

‘O, mam,’ kreunt Vivian.

‘Stoppen?’ vraag ik snel.

‘Nee, niet stoppen.’

Na de rechtermouw doe ik de linker. De ogen van de meiden glimmen van de tranen.

‘Doen ze nog pijn, mam?’ wil Natalia weten.

‘Ik voel helemaal niks van ze.’

‘Mogen we ze aanraken?’

Ik knik. Hun vingers heel voorzichtig en liefdevol over de littekens zien gaan, alsof ze die met hun aanrakingen willen laten verdwijnen, emotioneert me zo veel dat ik de grootste moeite heb om niet te gaan huilen.

‘Heb je ook op andere plekken littekens?’

Mijn blik schiet kort naar Mia. Ze vecht tegen de tranen. Dan begin ik de knoopjes bovenaan de jurk tot de aanzet van mijn borsten open te maken. Santiago is thuisgekomen en loopt de tuin in zonder dat de meiden hem opmerken. Hij begrijpt direct wat er aan de hand is. Daarom blijft hij op een afstandje staan toekijken.

‘Wat erg, mam,’ snikt Natalia.

Als ik de knoopjes snel weer wil sluiten, houdt ze me tegen en vraagt of ze deze littekens ook mag aanraken. Ik knik en voel tranen uit mijn ogen glippen. Vivian veegt tranen van mijn wang. Ik doe hetzelfde bij haar en daarna bij haar zus.

‘Hoe is dat gebeurd, mam?’

‘Dat hebben mensen gedaan, Vivian.’

‘Welke mensen dan?’

‘De mensen die me op de wereld hebben gezet.’

‘Wie?’ reageren ze zowat in koor, begrijpelijkerwijze.

Omdat ik niet aan tienjarigen wil vertellen dat er ouders zijn die hun kinderen verkopen, maar het ook niet over hem wil hebben, omdat ik dan vragen kan verwachten die ik nu beslist niet wil beantwoorden, maak ik het onbedoeld verwarrend voor ze. En dat wil ik niet.

‘Mijn mama en papa.’

HOOFDSTUK 53

EEN DROOM

Ik probeer mijn gezicht droog te maken, maar de tranen blijven maar komen. Net als de snikken maar niet willen stoppen. Ik trek mijn benen hoger op en begraaf mijn gezicht in beide handen zodat ze boven mijn gehuil niet horen.

‘Waar wil jij heengaan, Allison?’ vraagt Natalia verderop in de kelder.

Ik reageer niet, ook omdat ik bijna stik in de snikken.

‘Ik vind dat we naar Cuba moeten gaan.’

‘Cuba?’ vraag ik iets later, nog steeds huilend.

‘Cuba is heel mooi.’

‘Ik… ik weet niet wat Cuba is,’ reageer ik bijna onhoorbaar en probeer met huilen te stoppen. Maar de man die net hard lachend de trap omhoog is gegaan, blijft maar door mijn hoofd gaan. Als ik haar uit mijn gezicht veeg en opnieuw een dikke klodder van zijn spuug voel, begin ik weer harder te huilen. Vlug verberg ik mijn gezicht weer achter mijn handen.

‘Cuba is een eiland,’ legt Natalia uit.

‘Wat is een eiland?’ wil Vivian weten, links van mij in de kelder.

‘Een eiland is een land met alleen zee eromheen. Je kunt alleen met een boot op een eiland komen.’

‘Hoe weet je dat?’ vraag ik tussen de snikken in.

‘Dat heb ik gelezen.’

‘Waar?’

Als ze voor het eerst geen antwoord geeft, weet ik waar ze over een eiland heeft gelezen. We praten nooit over de mensen waar we naartoe worden gebracht.

‘Vertel dan over Cuba,’ spoort Vivian onze oudste zus aan.

‘Wil je het ook horen, Allison?’

Ik veeg de tranen uit mijn ogen, ga rechtop zitten en knik.

‘Cuba is een eiland heel ver hier vandaan. Je moet zeker een dag in de auto zitten en dan heel lang op een boot,’ begint Natalia. ‘Het ligt zo ver hier vandaan dat ze niet hetzelfde praten als wij.’

‘Hoe praten ze dan?’

‘Spaans.’

‘Wat is Spaans?’

‘Dat zijn andere woorden dan die wij gebruiken.’

‘Hoe klinken die dan?’

‘Dat weet ik niet, maar we kunnen die woorden leren. Omdat Cuba zo ver hier vandaan ligt is het ook altijd mooi weer. Het is er nooit koud. De zon schijnt het hele jaar. De grond naast de zee is bijna wit en de zee is nog blauwer dan de lucht hier. En het water is niet alleen heerlijk warm, maar ook zo helder dat je je voeten kunt zien als je tot je kin erin staat.’

‘Dan zou ik echt de hele dag zwemmen,’ merkt Vivian enthousiast op. ‘Als ik zou kunnen zwemmen.’

‘Dat is het eerste dat we leren als we op Cuba zijn.’

‘Dat zou leuk zijn,’ glimlacht ze terug, waarna het even stil is.

‘Op de grond naast de zee hebben ze bomen die we hier niet hebben. Ze zijn heel dun en hebben bovenop hele grote bladeren die op en neer bewegen op de wind. En aan sommige van die bomen groeien dingen waar je uit kunt drinken.’

‘Wat voor dingen zijn dat dan?’

‘Ik ben de naam even vergeten. Maar het is heel lekker.’

‘Waar gaan we dan wonen?’

‘We zoeken een huisje waar we met zijn drietjes kunnen wonen. In de buurt van de zee. Het hoeft niet groot te zijn. Maar wel met een tuin, want als het warm is in de nacht dan kunnen we buiten slapen. Ervoor kijken we dan eerst sterren.’

Het is een tijdje stil. Alle drie staren we in gedachten verzonken voor ons uit. We zien niks meer van de kelder, omdat we alle drie op Cuba zijn. Vivian gaat met een hand langs haar gezicht.

‘Spreken we af dat we op een dag samen naar Cuba gaan?’ vraagt Natalia met een beverige stem. ‘Elke dag zwemmen, elkaar achterna zitten door het water, ons door de zon laten drogen, lange wandelingen maken en in de avond tot heel laat in de tuin kletsen totdat we in slaapvallen.’

Vivian en ik knikken gelijktijdig. We vegen beiden tranen van onze wangen. Natalia volgt niet veel later.

‘Wil je nog wat over…’

‘Cuba,’ schiet Vivian me te hulp.

‘Wil je nog wat over Cuba vertellen?’

‘Ik weet niets meer,’ antwoordt Natalia.

‘Het hoeft niet waar te zijn. Je mag ook wat verzinnen.’

‘Waar ben je met je gedachten, mam?’ klinkt zachtjes naast me.

‘Sorry,’ verontschuldig ik me en houd vlug een hand voor mijn ogen als de ochtendzon de rivier weer even fel doet schitteren. De bries die over de steiger gaat is zalig. ‘Ik was even in Kentucky. In de kelder, op de dag dat mijn oudste zus voor het eerst over Cuba vertelde en we afspraken dat we er op een dag samen naartoe zouden gaan.’

Mijn dochters kijken me verrast aan en ik besluit ze te vertellen over de herinneringen die zonet door mijn hoofd gingen. De man die bulderend van het lachen de trap opliep, nadat hij zijn mosterd in me had gedeponeerd, terwijl hij de hele tijd van die grote klodders spuug op me had gerocheld, rep ik met geen woord over. Mijn dochters hebben al genoeg ellende gehoord.

‘Je bent dus naar Cuba gegaan door je zussen?’

‘Zodat een van ons deed wat we hadden afgesproken.’

‘Dachten jullie toen echt…’

‘Nog geen tel,’ onderbreek ik haar. ‘Met zijn drietjes ontsnappen zou nooit gebeuren, al was het alleen maar omdat het altijd de vraag was wie van ons morgen, volgende week, of eind van de avond nog zou leven. Natalia gebruikte Cuba om ons op te vrolijken en af te leiden. Het was een droom waarvan we op de dag dat ze erover begon al wisten dat die nooit zou uitkomen. Maar wel een droom die ons lang op de been heeft gehouden. Toen Natalia in verwachting raakte, fantaseerden we dat haar kleine erbij was op Cuba. We hebben ontelbare uren met zijn viertjes op het strand en in de zee doorgebracht, in een tuin op onze ruggen gelegen en naar de sterren gekeken. Na haar dood hebben we lang niet over Cuba gepraat. Op een dag begon Vivian er weer over. Omdat het door Natalia’s dood steeds meer bergafwaarts met me ging. We spraken af dat we samen naar het eiland zouden gaan en Natalia en haar baby in gedachten met ons mee zouden gaan. Mijn zussen waren op die jonge leeftijd al zulke sterke vrouwen.’

‘Net als onze moeder: de allersterkste vrouw die we kennen en die tot op de dag van vandaag ons grote voorbeeld is,’ zegt Vivian.

Ik glimlach, maar zeg niks, omdat ik dan gegarandeerd in huilen uitbarst. Wat ik wel doe is ze beiden een smakkende kus geven. Daarna sla ik mijn armen om hun schouders en trek ze tegen me aan.

‘Waarom moest je daar nu aan denken?’

‘Door het water tegen de steiger moest ik terugdenken aan onze laatste dag op Cuba. En daardoor hoe ik op het eiland ben terechtgekomen. Als Natalia nooit over Cuba had verteld, was ik er nooit naartoe gegaan en had ik jullie vader nooit ontmoet. En zonder jullie vader was ik… en daardoor jullie niet…’

Het is een tijdje stil. Het klotsende water onder ons klinkt hypnotiserend. Opeens schiet Natalia in de lach.

‘De dingen die jij en papa hebben meegemaakt. Echt onvoorstelbaar, alsof je vertelde over een film die je hebt gezien.’

‘Zelfs ik heb soms moeite om te geloven dat alles echt is gebeurd.’

‘En dan het geld, hier in de kelder verstopt. Vijftig miljoen dollar…’

‘Zeker twee derde ligt er nog.’

‘Wat?’ roepen ze gelijktijdig.

‘De zaken waren algauw erg winstgevend. Van de vijftig miljoen hebben we het huis betaald en door de jaren heen een nieuwe inrichting en wat renovatie- en onderhoudswerk. En een paar auto’s. Ook wat kleding. Misschien ook deze armband. En natuurlijk de eerste lunchrooms. En niet te vergeten jullie studies.’

‘Onze studies?’ roepen ze opnieuw bijna op hetzelfde moment.

‘Hallo, weten jullie wel hoe duur Princeton is?’ lach ik, vooral door hun verbijsterde gezichten. ‘En dan twee kinderen die exact op dezelfde dag gaan studeren. Hoeveel ouders hebben dat?’

‘Jullie hebben onze studies met het geld van een Colombiaans drugskartel betaald?’

‘Goed besteed geld toch?’ zeg ik zo ernstig mogelijk en proest het dan uit. Vervolgens krijg ik de slappe lach, helemaal als mijn dochters doen alsof ze me van de steiger in de Potomac willen duwen. Aansluitend word ik met kussen bestookt. Ik stik zowat van plezier. Daarna besluiten we om terug te gaan en Mia te helpen met het ontbijt. Ik zie Vivian op haar horloge kijken. Als onze blikken elkaar treffen glimlachen we.

‘Nog een paar uur, mam.’

‘Ik kan niet wachten totdat hij weer thuis is. Het is alsof hij langer dan een eeuwigheid weg is.’

HOOFDSTUK 54

EEN PLEURISWIJF

‘Alles goed met je, Mia?’ vraag ik en schenk een tweede mok koffie voor iets meer dan de helft vol.

‘Ja, hoor,’ glimlacht ze van de andere kant van de keuken.

‘Zeker weten? Je bent wat stilletjes.’

‘Ik heb niet zo lekker geslapen. Misschien dat ik wat grieperig word.’

‘Wat doe je dan nog hier? Ga lekker naar huis en kruip onder de wol.’

‘Dat is niet nodig. Misschien dat ik wel iets eerder naar huis ga.’

‘Als je te ziek bent om zelf te rijden, moet je maar een gil geven. Dan breng ik je naar huis.’

Ze knikt en bedankt me. Ik zeg dat ik naar buiten ga. De wolken, die sinds ik naar binnen ben gegaan een stuk dreigender zijn geworden, doen me bedenkelijk omhoogkijken. Het zou mij verbazen als het droog blijft voordat we de koffie ophebben. Meters voordat ik bij het bankje ben, staat Santiago op. Zelfs na al die jaren doet hij dat nog iedere keer. En dat blijft me vertederen.

‘Wat glimlach je?’ vraagt hij, terwijl ik hem de mok aanreik.

‘Mannen doen dat tegenwoordig niet meer.’

‘Opstaan voor een vrouw, bedoel je?’

Ik knik en we gaan zitten.

‘Maar die mannen zijn niet met jou getrouwd.’

Ik leg een hand tegen zijn wang en laat hem met mijn ogen weten hoeveel ik van hem hou. ‘Weet je trouwens wanneer een man voor het allereerst voor me opstond?’

Hij schudt zijn hoofd.

‘Dat was op Cuba. In de stad Matanzas.’

Santiago schiet in de lach.

‘Wil je het verhaal horen of niet?’ reageer ik gespeeld boos.

‘Heel graag zelfs.’

‘Het was dus in Matanzas op Cuba. Een kerel reed toen op een parkeervak achteruit tegen mijn auto. Behalve flinke schade had ik ook een flinke bloedneus. Omdat ik niet verder kon met de huurauto, en mijn gezicht en kleren onder het bloed zaten, bood hij me aan om me bij hem thuis op te frissen. Hij zou dan ondertussen het autoverhuurbedrijf voor mij bellen. Nadat ik naar de badkamer was geweest, stapte ik het terrasbalkon op. Toen hij me zag, veerde hij direct uit de stoel. Dat was de allereerste keer dat een man voor mij opstond. En dat raakte me diep, ook omdat ik zag dat hij dat niet uit gewoonte had gedaan. Dat bevestigde wat ik even ervoor op straat in zijn ogen had gezien, waardoor een stem in me zei dat ik gerust met hem mee naar zijn huis kon gaan. En vijftien jaar later bewijst die kerel nog steeds iedere dag dat hij niet zoals andere mannen is.’

Mijn woorden ontroeren hem, zie ik in zijn ogen. Hij zegt niks, maar kust me wel op een wijze die ik zelfs na vijftien jaar nog diep in mijn buik voel.

‘Denk je graag terug aan die tijd?’ wil hij nadien weten.

‘Bedoel je de tijd toen ik nog niet wist dat die kerel de patrón van een Mexicaans drugkartel was geweest?’ zeg ik op ernstige toon.

Hij trekt een gezicht en lacht.

‘Of bedoel je de tijd dat ik een kutwijf was?’

‘Was?’ reageert hij nu serieus.

Ik slaak een overdreven lange, zeer geslaagde kreet van verontwaardiging. Ik moet erdoor schateren. Hij ook, maar niet zo hard als ik.

‘Je bent nooit een kutwijf geweest, Allison.’

Ik smak een kus op zijn wang, waardoor de koffie bijna over de rand klotst. ‘We weten beiden dat de waarheid anders is, maar lief dat je stug blijft ontkennen dat ik toen niet te pruimen was. En om antwoord op je vraag te geven: hoewel het ook een erg moeilijke tijd was, denk ik graag terug aan Cuba. En dan met name, in elk geval vóórdat ik met drinken stopte, aan jou. De dingen die ik daarvoor deed, of juist niet deed, denk ik niet graag aan terug. Maar ik doe het wel, ook omdat het bij ons hoort en het begin is van een levenslange, onverwoestbare liefde.’

Wanneer ik met hem meeloop naar de auto begint het te miezeren. Dat weerhoudt ons er niet van om te kussen en te ginnegappen als een stel verliefde pubers voordat hij instapt. Terwijl hij over de oprijlaan wegrijdt, zwaaien we naar elkaar alsof we elkaar lange tijd moeten missen. Soms kunnen enkele uren ook als een eeuwigheid aanvoelen.

‘Wondermooi hoe jullie met elkaar omgaan,’ zegt Mia, terwijl ik op de deurmat mijn voeten afveeg met een handdoek die daar speciaal voor ligt.

‘Dank je. Maar Santiago maakt dat erg makkelijk.’

Ze knikt en wil de trap verder omhooglopen.

‘Is er iets, Mia?’

‘Er is niets,’ glimlacht ze terug.

Voordat ik kan reageren, verdwijnt ze naar boven. Ik ga naar de werkkamer en plof achter het bureau neer. Nadat ik een poosje glimlachend heb teruggedacht aan het koffiedrinken bij de vijver, iets wat we vrijwel iedere ochtend doen, zeker als Santiago een groot deel van de dag bezig is met het bezoeken van onze lunchrooms, begin ik met het eerste van twaalf telefoontjes naar leveranciers die deze ochtend op de agenda staan.

Het is amper te bevatten dat we inmiddels tweeënvijftig lunchrooms in tien counties hebben. Er zijn vergevorderde plannen voor Shenandoah County, Frederick County, Clarke County en Loudoun County, allemaal in het noorden van Virginia. Latijns-Amerikaanse gerechten, snacks en lekkernijen in plaats van wat men gewoonlijk in lunchrooms op de kaart aantreft, is een nog groter succes dan we hadden durven te dromen toen we het bedachten. Waar het stopt weet ik niet. Santiago eveneens niet. Virginia heeft vijfennegentig counties, grapt hij weleens. Al vraag ik me soms af of hij echt een grapje maakt. Net als hij niet met zekerheid kan zeggen of ik grap als ik zeg dat we bij honderd lunchrooms moeten stoppen, zodat we een mooi rond getal aan filialen kunnen overdragen aan Natalia en Vivian na hun studie.

Na het zesde telefoontje besluit ik Mia te vragen hoe het gaat. Ik loop de werkkamer uit en ga naar de keuken. Halverwege de gang hoor ik iets wat ik niet kan plaatsen. Ik blijf stilstaan, maar hoor niks meer. Schouderophalend loop ik verder. Een paar meter voor de keuken hoor ik een schreeuw aan de voorkant van de woning. Ik ren terug en zie door de smalle ruit naast de voordeur hoe Luke, een werkeloze vrachtwagenchauffeur met wie Mia ongeveer twee jaar een relatie heeft, haar aan het haar over de grond met zich meesleurt.

Het pistool op de rug in zijn broek doet me besluiten om niet naar buiten te rennen, maar naar de trap die naar de kelder gaat. In een mum van tijd heb ik de kluis open, graai het pompgeweer eruit en haast me via de deur aan de zijkant van het huis naar buiten. Voordat ik aan de voorkant ben hoor ik Mia gillen. Als ik de hoek omren zie ik hoe hij haar met de vuist enkele keren hard in het gezicht slaat. Omdat ik op mijn blote voeten ben, hoort niemand me aankomen.

‘Wil je erachter komen wat een kaliber 12 op deze afstand met een hoofd doet?’ zeg ik, laad het wapen door en duw de dikke loop hard tegen zijn achterhoofd.

Zijn bewegingen stoppen in een oogwenk. Ik haal een hand van het geweer en trek vliegensvlug het pistool uit zijn broek en geef het een gooi achter me.

‘Goddomme, weet je wel wat dat pistool heeft gekost?’

Met een hand op haar neus staart Mia me afwezig aan. Bloed stroomt erachter vandaan. Haar linkeroog is zo goed als dichtgeslagen en een wenkbrauw gescheurd. Ik klap zowat uit elkaar van woede en moet me inspannen om niet zonder nog een woord te verspillen de trekker over te halen.

‘Geen idee. Ik gok meer dan jouw begrafenis.’

Luke snuift vermaakt en draait zich om. ‘Ik dacht al dat jij het was: het rijke dametje met de enorme knoppen. Wat zeg ik: reusachtige knoppen. Wel een erg geile combinatie met de pomper. Ik heb altijd al een zwak gehad voor wijven met een wapen in hun handen. Helemaal als ze gigantische prammen hebben. Een wapen vasthouden betekent echter niet dat je hem ook durft te gebruiken,’ grijnst hij en stapt plots op me af.

Ik zwaai de achterkant van het pompgeweer razendsnel naar voren en raak hem met de pistoolgreep vol op de neus die breekt als een walnoot in de bek van een tang. Met een keiharde vloek valt hij achterover op de grond. Bloed lijkt met liters tegelijk uit zijn neus te gutsen. In een ommezien zitten zijn kleren onder.

‘Godverdomme!’ schreeuwt hij opnieuw en houdt zijn neus met beide handen vast. ‘Wat ben jij voor een gestoord pleuriswijf! Je hebt godver mijn neus gebroken, kut kut kutwijf.’

‘Dat was één manier om het wapen te gebruiken,’ glimlach ik en loop naar zijn auto. Met een oorverdovend schot schiet ik zowat de hele voorruit eruit. Met het volgende patroon knal ik beide portierruiten aan de rechterkant aan diggelen.

‘Mijn auto… Jezus, doe even normaal, pleuriswijf!’

Ik stap op hem af en houd de rokende loop een centimeter voor zijn mond. ‘En dat was de tweede manier. Zal ik de derde manier van wat ik met een wapen in mijn handen kan doen ook demonstreren? Zonder een spoiler weg te geven, kan ik wel verklappen dat je er echt heel kort getuige van zult zijn.’

Hij staart me langs de loop recht in de ogen. Wat hij daar ziet doet hem algauw besluiten om met zijn hoofd te schudden. ‘Mijn pistool.’

‘Wat is daarmee?’

‘Kan ik die meenemen?’

‘Borst of hoofd?’

‘Wat?’

‘Wil je de kogels in je borst of hoofd meenemen?’

Hij krabbelt kreunend op en kijkt me vuil aan. ‘Wat ben jij voor een gestoord pleuriswijf?’

‘Je hebt geen idee, Luke, echt geen idee.’

‘Ik wil jou nooit meer zien, snol,’ snauwt hij omlaag naar Mia.

‘Vanavond tussen zeven en acht komen we samen met mijn man Mia’s spullen ophalen. Zorg dat je er niet bent, want mijn man praat niet zo veel als ik. Begrepen?’

Hij aarzelt even voor de show en knikt dan. Enkele seconden later scheurt hij met zijn auto van het huis weg, een spoor van stukjes glas achterlatend. Als hij uit het zicht is, kniel ik naast Mia neer en leg het geweer vlak naast me. Voor het geval dat hij terugkomt.

Als ik Mia in mijn armen neem, begint ze hard te huilen. Ik druk haar tegen me aan en probeer haar te troosten.

‘Je jurk… ik bloed alles onder…’

‘Ja, heel belangrijk nu, Mia.’

‘Ik schaam me zo,’ snikt ze.

‘Als je iets niet moet doen, dan is het je schamen voor het gedrag van een ander.’

Ze begint weer te huilen. Haar schouders schudden ruw op en neer. Ik laat haar uithuilen en streel ondertussen haar haar.

‘Was ik maar… maar zoals jij,’ zegt ze later, met een zachte, trillende stem. ‘Jij bent zo sterk, moedig… en stoer, Allison.’

Ik neem haar gezicht voorzichtig tussen mijn handen. ‘Dat kan jij ook allemaal zijn, Mia.’

‘Hoe… hoe dan?’

‘Doe als ik: speel gewoon alsof je sterk, moedig en stoer bent.’

HOOFDSTUK 55

EEN FEESTJE

De spanning bouwt zich al even op. Tenminste, bij mij. De rest is bijna irritant kalm. In stilte ga ik nogmaals de lijst af van dingen die fout kunnen gaan. Lijst? Welke lijst? Er kan helemaal niks misgaan. Daarom is de lijst nog steeds leeg, hoezeer ik ook mijn best doe om iets te bedenken.

Het is een prachtige zomeravond. De lucht is vrij van wolken. Regen kan dus geen roet in het eten gooien. Jammer. Nee, dat mag ik niet denken. De keuken puilt uit van snacks, hapjes en drinken. Alcoholvrij drinken uiteraard. Er staan tafels en stoelen in de tuin voor ruim dertig gasten. Zoveel zullen er toch niet komen? Er hangen lichtslingers in de eik en langs het huis, voor als het donker wordt. Dat is sfeervol. En romantisch. Waarom is dat belangrijk voor zeventien- en achttienjarigen? Op een lange tafel staan een pick-up en bakken vol LP’s en singles. De enorme luidsprekerboxen doen me niet voor het eerst afvragen of ik de buren twee kilometer verderop ook moet waarschuwen.

‘Ademhalen, mam,’ glimlacht Vivian.

‘Hoezo?’ reageer ik met mijn meest onschuldige gezicht.

Mijn dochters beginnen beiden te lachen. Santiago doet met ze mee, tussendoor krijg ik een kus van hem. Ik haal mijn schouders op en doe alsof ik geen idee heb waarom ze me uitlachen.

‘Als hij komt, doe ik open,’ zegt Natalia voor de derde keer.

‘Hoe heet hij ook alweer?’ vraagt Santiago ook voor de derde keer en knipoogt naar haar zus.

‘Tim, pap,’ zucht Natalia. ‘Tim DeMarco.’

‘Is er geen maffiafamilie in New York met die achternaam?’

‘Dat is niet leuk, mam.’

Dat is het inderdaad niet, vooral vanwege de familie van haar vader, ondanks dat ze daar geen enkele weet van heeft. Toch moet ik lachen om mijn eigen grapje. Gelukkig doen Vivian en Santiago uitbundig met me mee. ‘Sorry, Natalia, erg flauw van me.’

Ze retourneert mijn handkus en voordat ik iets kan zeggen, veert ze ineens uit de stoel. ‘Ik hoor zijn auto.’

‘Zijn auto?’ reageer ik, maar ze is al weg. Ik kijk naar Vivian en herhaal de woorden.

‘Tim heeft een auto.’

‘Hoe oud is hij dan?’

‘Achtentwintig. Heeft Natalia dat niet gezegd?’

‘Wat?’ zeg ik harder dan bedoelt. Pas als zowel Vivian als Santiago het uitproesten, snap ik dat ik in de maling word genomen. ‘Dat is niet leuk, Vivian. Over zulke dingen maak je geen grapjes.’

De twee blijven er zowat in.

Tim DeMarco komt schoorvoetend de tuin in. Komt dat door wat Natalia over ons heeft verteld? Hij is in elk geval keurig gekleed. En de bos bloemen in zijn hand is groter dan groot. Dat is een positieve binnenkomer. Aan zijn andere hand hangt een plastic tas. Zie ik daar de vorm van een fles? Natalia stelt hem eerst aan Santiago voor. Met wat gejongleer met de bos bloemen drukt Tim hem de hand. Hij heeft een vriendelijk gezicht. En een aangename stem. Dan komt er inderdaad een fles uit de tas tevoorschijn, die het volgende moment in de hand van Santiago belandt. Een goed merk ook, hoor ik Santiago zeggen.

‘Mam, dit is Tim DeMarco. Tim dit is mijn moeder.’

‘Fijn om eindelijk kennis met u te maken, mevrouw de Zéspedes.’

‘Eindelijk?’ Vivian schatert, Natalia trekt een gezicht naar me. Met een knipoogje laat ik Tim weten dat ik hem plaag. ‘Ook fijn om kennis met jou te maken, Tim.’ Als hij de bos bloemen voor me omhooghoudt, kijk ik hem verrast aan. En ik ben niet de enige. ‘Die zijn voor mij?’

Hij knikt wat ongemakkelijk.

‘Dank je, Tim, wat aardig van je.’

Dan haalt hij een mooi verpakt cadeau uit de tas. Voordat hij die aan Vivian heeft gegeven is het duidelijk dat het om een LP gaat. De laatste van Michael Jackson, horen we haar even later enthousiast roepen. Dan komt er een heel klein cadeautje uit de tas.

‘Dit is voor jou, Natalia,’ zegt Tim zo lief dat de tranen zowat in mijn ogen schieten.

Ze gaat op een stoel zitten en begint het cadeau uit te pakken. Haar vingers trillen een beetje. Het is serieuzer tussen de twee dan ik dacht. Ze maakt het doosje open en haalt er een ketting met een hartje uit. Haar blik naar hem zal ik nooit meer vergeten; de eerste keer dat ik haar met liefde naar een jongen zie kijken. Ze staat op, legt een hand tegen de zijkant van zijn gezicht en kust de andere wang heel zacht. Het is al véél en véél serieuzer tussen de twee dan me is verteld. Mijn blik treft bij toeval die van Santiago. Ook hij is geraakt door de aanblik van zijn dochter die voor het eerst in haar leven tot over haar oren verliefd is. We glimlachen naar elkaar. Voor momenten als deze hebben we in het verleden gedaan wat we hebben gedaan.

‘U woont prachtig, meneer en mevrouw de Zéspedes. Wat een prachtig huis. En dan de tuin, direct aan de Potomac.’

‘Dank je, Tim. Woon je ook in King George?’

‘Een paar straten verderop.’

‘Toevallig familie in New York?’

‘Mam!’ roepen Natalia en Vivian gelijktijdig. Santiago lacht.

Tim kijkt verwonderd van hen naar mij en weer terug.

‘Sorry, mijn dochters hebben gelijk: een erg flauw grapje. Fijn dat je er bent, Tim. Voel je thuis en kom na vanavond een keer langs; barbecueën of zo.’

Met de uitnodiging heb ik mijn onbezonnen vraag, die eruit floepte voordat ik er erg in had, gelukkig weer goed gemaakt. De muziek gaat aan en tien minuten later arriveren de eerste vrienden en vriendinnen. Een half uur later is het een drukte van jewelste. Ik heb een lamme hand van het handen schudden. Als er nog meer auto’s voor het huis stoppen, besluiten wij de aftocht te blazen en gaan vlug naar boven. Nauwelijks halverwege de trap tettert de muziek al harder uit de luidsprekers.

Santiago doet de televisie aan en gaat op bed tegen het hoofdeind zitten. Ik gluur langs de iets openstaande balkondeur omlaag in de tuin.

‘Het zijn wel allemaal nette jongens en meisjes, hè? Of heb je iemand gezien die uit de toon valt?’ Als ik alleen gelach achter me hoor, kijk ik over een schouder. ‘Wat lach je?’

‘Niks,’ lacht hij nog harder.

‘Wat lach je nou?’

‘Laat ze, Allison. Alles zal goed gaan.’

‘Wat nou als ze iets doen waar ze nog niet aan toe zijn?’

‘Zoals?’

‘Je weet wel.’

‘Dat gebeurt niet.’

‘Waarom ben je daar zo zeker van?’

‘Omdat Vivian en Natalia verstandige en serieuze meiden zijn. Soms heb ik het idee dat ze beter dan wij weten wat goed en fout is. We hebben ze naar onze beste inzicht normen en waarden bijgebracht. Ik vertrouw ze volledig. En daarom ook hun keuzes en besluiten.’

‘Je hebt helemaal gelijk,’ zeg ik en neem met een aanloopje een duik op bed waardoor we bijna samen ernaast vallen. ‘Sorry, mi amor,’ schater ik. Voordat hij iets kan zeggen, kus ik hem. Een paar tellen later, als ik buiten hard gelach hoor, stop ik abrupt en haast me terug naar de balkondeur. ‘Even kijken wat er gebeurt.’

‘Doe je mooiste jurk aan, Allison.’

‘Wat?’

‘Doe je mooiste jurk aan.’

‘Hoezo en wat is er mis met deze jurk?’

‘Niks, maar ik bedoel een jurk om in uit te gaan.’

‘Gaan we uit? Nu? Kan dat wel, met het feest, bedoel ik?’

Hij knikt. ‘Mooiste jurk, Allison.’

Een kwartier later lopen we de trap af; ik in mijn mooiste zomerjurk en Santiago in een donkerbeige, linnen broek met een wit overhemd die hem zo goed staat dat ik er kriebels in mijn buik van krijg. Beneden aangekomen stap ik in de hooggehakte, open schoenen en gaan we op zoek naar de meiden. En dat is nog even een klus.

‘Wat zien jullie er prachtig uit,’ verklaart Vivian nog voordat we iets hebben kunnen zeggen. ‘

‘Wat gaan jullie doen?’ vraagt Natalia verbaasd.

‘Jullie vader is ineens in een romantische bui en daarom neemt hij jullie moeder mee uit naar een bar in Colonial Beach.’

We worden innig omhelsd alsof we op wereldreis gaan. Geen idee of dat is omdat ze blij zijn dat we weggaan of dat ze het leuk vinden dat we samen uitgaan.

Nog voordat onze splinternieuwe Mercedes een meter heeft bewogen, grijp ik Santiago’s onderarm opeens vast. Hij schrikt ervan. ‘Ben ik altijd zo’n slechte moeder?’

‘Slechte moeder? Je bent de beste en liefste moeder die er is.’

‘Maar ik heb me vanavond zo aangesteld.’

‘Omdat je de beste en liefste moeder bent. Daarom ben je bezorgd.’

‘Overbezorgd?’

‘Soms, maar dat heeft een reden. En we weten beiden welke.’

‘Maar daar hebben de meiden geen boodschap aan.’

‘Dat hebben ze wel. Ik denk dat ze liever een moeder hebben die soms overbezorgd is dan altijd onverschillig. En geloof me: ze weten de reden net zo goed als wij.’

Het is een heerlijke rit naar Colonial Beach. Eentje die me doet terugdenken aan Cuba. We gaan op het terras zitten. De bries, hoewel best stevig, over de aardedonkere Potomac is zalig. Onze gesprekken zijn dat ook. Het is alsof we in Havana zijn op de avond dat Santiago me voor het eerst mee uit eten nam.

‘Ik ben nog net zo verliefd op je als toen we trouwden.’

Mijn bekentenis laat hem zichtbaar niet koud. Over tafel heen pakt hij mijn hand vast, kust de palm en fluistert dan woorden die mijn vingertoppen laten tintelen.

Omdat het steeds drukker wordt, besluiten we over het strand te gaan wandelen. We doen onze schoenen uit. Na een paar meter sleur ik hem schaterlachend mee naar het water. Niet veel later is zijn broek tot voorbij de knieën nat en mijn jurk zelfs iets hoger. We ploffen naast elkaar in het zand neer. Zijn arm gaat om me heen en ik leg mijn hoofd tegen zijn schouder. Er wordt geen woord gezegd. Beiden kijken we naar de golfjes die kalm het strand op glijden. Ik voel me zo gelukkig dat ik wel kan huilen. Dat doe ik uiteindelijk dan ook, onhoorbaar, alleen met tranen die heel langzaam langs mijn wangen afdalen. Hoewel Santiago het toch opmerkt zegt hij niets. Het enige dat hij doet is mijn hoofd kussen en me steviger tegen zich aantrekken.

Omdat hij heeft gedronken, rij ik naar huis. Er staan minder auto’s, maar rustig is anders. We vinden de meiden aan het begin van de tuin. Ze vragen niet hoe het is geweest, dat zien ze wel aan onze gezichten, en aan onze kleding die nog steeds wat nat is.

‘Moeten we stoppen, mam?’ wil Natalia weten.

‘Muziek iets zachter en dan nog een uur. Oké?’

Ik word omhelsd, daarna Santiago. We gaan naar de slaapkamer. Terwijl hij zich uitkleedt, kijk ik langs de balkondeur naar de tuin. De aanblik van Natalia die op het gras met Tim, en Vivian die met een onbekende jongen op een mooi nummer schuifelen, raakt me tot op het bot.

‘Sta je weer te gluren?’ klinkt geamuseerd achter me.

Als ik niet reageer, komt hij naast me staan. Mijn glinsterende ogen ontgaan hem niet. ‘Ik geniet van onze dochters die vanavond misschien wel meer dan ooit laten zien dat wat we in het verleden hebben gedaan niet voor niks was.’

HOOFDSTUK 56

EEN BUSJE

Ik vraag me hardop af wat ze allemaal meenemen. Santiago reageert niet. Ik denk zelfs dat hij me niet heeft gehoord. Hij staart naar de vele ingelijste foto’s op de muur die een bijna chronologische tijdlijn van ons gezin weergeven. Toen ik eerder alleen in de kamer was, heb ik er even naar gekeken zoals hij nu doet, maar ik trok het niet meer en ben met een doos naar beneden gevlucht. Vooral de foto’s van ons met de meiden niet lang na de hereniging met Santiago in Darien, maar ook die terwijl ze op vrijwel hetzelfde ogenblik hun eerste stapjes maakten, raakten me zo diep dat uit het niets een snik aan mijn lippen ontsnapte.

Ik ga naast hem staan en sla een arm om die van hem. ‘Het lijkt zo kortgeleden dat we daar in het ronde parkje lagen.’

Hij knikt, veegt langs een wang en kijkt even van me weg. Dan glimlacht hij naar me. Ik schrik van het verdriet in zijn ogen. Dat vertelt me dat er meer speelt dan alleen wat er vandaag gaat gebeuren.

‘Denk je aan Leonel en David?’

Santiago knikt opnieuw, tranen beginnen langs zijn gezicht te rollen. Ik sla mijn armen om hem heen.

‘Het spijt me…’ fluistert hij wat later. ‘Juist vandaag…’

‘Geen excuses, mi amor. Je dochters beginnen vandaag aan een nieuwe fase in hun levens. Het is niet meer dan normaal dat je erbij stilstaat dat je zonen dat nooit zullen doen.’

‘Ja, en allemaal vanwege dat tyfusgeld. Zo veel levens…’

‘Alles goed hier?’ klinkt vanuit de deuropening.

‘Zeker,’ reageer ik best geloofwaardig, terwijl Santiago vlug tranen van zijn gezicht veegt. ‘We kijken even wat we met jullie slaapkamers zullen doen zodra jullie voorbij de poort zijn. Ik twijfel nog tussen een naaikamer of iets met pottenbakken.’

Vivian en Natalia lachen, maar ze zijn niet van gisteren. Ze naast elkaar zien staan, volkomen identiek, met dezelfde oogopslag, glimlachjes, kapsels, alsof er een spiegel tussen hen in staat, emotioneert me plots zo veel dat mijn ogen zich razendsnel met tranen vullen.

‘We zullen jullie alleen laten.’

Ik knik en werp ze een handkus toe.

‘Iets met pottenbakken…’ glimlacht Santiago door de tranen heen en omhelst me. ‘Ik hou toch zo veel van je, Allison.’

‘En ik van jou, mi amor.’

Als we de laatste dozen naar beneden hebben gebracht en in het busje hebben gelegd, gaan we met zijn allen aan de tafel in de keuken zitten. Mia zet koffie en sandwiches neer. Ondanks dat ik best trek heb, heb ik al moeite met de eerste sandwich. En ik ben niet de enige. Er hangt een wat gespannen stilte. Santiago heeft het nog steeds zwaar. Maar ook daarmee is hij niet de enige. Bij zowel Natalia, Vivian en Mia glinsteren tranen in de ogen.

‘We zijn zo trots op jullie dat daar geen woorden voor bestaan,’ begin ik. ‘Jullie vader heeft ook gestudeerd en weet dus precies wat jullie te wachten staat. Zelf heb ik nog geen dag in de schoolbanken gezeten. Ik kon niet lezen en schrijven tot ik ergens begin twintig was. En ook daarna stelde beiden niet veel voor. En nu gaan mijn dochters studeren, en nog wel aan de universiteit van Princeton.’

‘Je bent nooit naar school geweest?’ vraagt Vivian stomverbaasd, terwijl haar zus en Mia me geschokt aankijken.

‘Ik zeg dit niet om jullie verdrietig te maken, maar om te laten zien dat iedereen alles kan bereiken. Ik was dertig toen ik mijn eerste boek las, mijn eerste brief schreef, voor het eerst over de Tweede Wereldoorlog hoorde, en ontdekte dat ons land uit vijftig staten bestaat. En nu heb ik samen met de man die me dat alles met veel geduld en liefde leerde een bedrijf met bijna zeventig filialen. Bijna dagelijks praat, telefoneer en vergader ik met de grootste leveranciers van het land, banken, gemeenten en de Virginia General Assembly. Natuurlijk was doorzettingsvermogen en de wil om nog iets van mijn leven te maken, onontbeerlijk. Maar even onmisbaar daarbij waren steun en liefde, vooral tijdens de zware momenten. En die waren er. Zonder beiden was ik nooit de vrouw geworden die ik nu ben. Jullie gaan een mooie, onvergetelijke tijd tegemoet, maar er kunnen momenten komen dat het zwaar wordt. Weet dat steun en liefde dan slechts een telefoontje verwijderd zijn.’

We lopen naar buiten. De aanblik van het busje waarin de meiden als baby’s lagen, en waarmee ze nu een rit van ongeveer driehonderdzeventig kilometer gaan maken naar Princeton, New Jersey, doet me glimlachen van vertedering. Mia, niet lang nadat we in Virginia kwamen wonen al deel van hun levens, neemt afscheid van Natalia en Vivian. Er wordt in elkaars omhelzingen gehuild. Aansluitend in die van hun vader. Hij knijpt ze bijna fijn. Daarna ben ik. Ik neem om beurten hun gezichten tussen mijn handen en kus hun voorhoofden, vervolgens omarm ik ze gelijktijdig. Hen loslaten is me nog nooit zo zwaar gevallen. We zwaaien ze na totdat het busje uit het zicht is. Nadat we nog even met Mia hebben gepraat, lopen we om het huis heen naar de vijver.

‘Dat waren mooie woorden in de keuken,’ zegt Santiago terwijl we op het bankje plaatsnemen.

‘Dank je. Ik wilde nog zo veel meer zeggen, maar…’

We staren een poosje naar het roerloze water.

‘Ik vind het heel erg dat ik ze nooit heb verteld over Carlotta, Leonel en David,’ zegt Santiago opeens. ‘Ik zwijg hen dood en gelijktijdig lieg ik tegen mijn dochters.’

‘Dat is ook vreselijk. Maar een leugen komt nooit alleen, weten we beiden maar al te goed. Biecht je de waarheid op van één leugen, dan blijven er nog vele anderen over. Als je vertelt over Carlotta, Leonel en David, verzin je dan een nieuwe leugen over hoe ze zijn gestorven of vertel je de waarheid? Als je de waarheid vertelt, dan moet je ook vertellen waarom ze zijn vermoord. En dan komt de waarheid over jouw familie op tafel te liggen, plus de jaren dat je actief was in het Rivera-kartel. Als ik de meiden vertel over mijn zussen dan ontkom ik er niet aan om ze ook te vertellen hoe ze zijn doodgegaan. Het was al vreselijk om ze op hun elfde te moeten vertellen dat niet alle mama’s en papa’s even lief zijn voor hun kinderen. Maar wat moest ik dan? Ik kon ze toch niet op die leeftijd echt vertellen wat mensen elkaar allemaal aan doen? Wat zou dat hebben gedaan met hun kijk op de wereld en op mensen? En wanneer had ik ze moeten vertellen dat hun moeder iemand levend in brand heeft gestoken, en jij dat hun vader…’ Ik val stil en zucht diep. ‘Op welke leeftijd kan je daarover vertellen zonder dat dat gevolgen heeft voor hen? Ongeacht of het goed of fout was wat we vroeger hebben gedaan; we hadden geen keuze wat we hen zouden vertellen. De volledige waarheid zou en zal nog steeds vergaande gevolgen hebben voor ons gezin.’

‘Wil je ze dan nooit de waarheid vertellen?’

‘Op een dag moeten ze die kennen. Maar niet nu, vind ik. Misschien zelfs pas na onze dood. Ongeacht wanneer dat zal zijn, ben ik net als jij van mening dat ze recht hebben op de waarheid. En dat vind ik al heel lang. Daarom ben ik jaren geleden begonnen om alles op te schrijven. Ook omdat alles nog vers in het geheugen lag. Ik besef dat je er niet blij mee zult zijn, omdat we door die woorden alles kunnen kwijtraken, en zelfs in de gevangenis kunnen belanden, maar ik wil dat onze kinderen op een dag zelf kunnen beslissen of ze willen weten wie hun ouders ook waren. Ik hoop dat jij daar hetzelfde over denkt.’

HOOFDSTUK 57

EEN JURK

Sinds we zijn geland op José Martí International Airport, zo’n vijftien kilometer ten zuiden van Havana, vernoemd naar de Cubaanse onafhankelijkheidsstrijder, bevind ik me in een soort van schemerzone waar het verleden en het heden elkaar overlappen. Dat werd nog wat erger toen we met de huurauto van het vliegveld wegreden, en helemaal toen we de hoofdstad binnenreden. Er waren straten, pleinen, kerken en fonteinen waarvan ik me afvroeg of ik die nu echt zag of dat het herinneringen in mijn hoofd waren. In vierentwintig jaar lijkt er niks te zijn veranderd. Zo ook niet in Hotel Palacio waar ik in 1983 twee weken verbleef. Zelfs de ligbedden op het terras bij het zwembad lijken nog op exact dezelfde plekken te staan, kwamen we zonet achter.

Santiago neemt een slok van de koffie en kijkt intussen naar de ligbedden helemaal links. Hij snuift vermaakt. Ik hoef niet te vragen waar dat binnenpretje over ging. Onze blikken vinden elkaar en we lachen. Het heeft best lang geduurd alvorens ik geamuseerd kon terugdenken aan de ochtend dat Santiago me onverwacht kwam ophalen voor een rit over het eiland, en ik op een van de ligbedden lag, de haren warrig, de kleren smoezelig, en ondanks het vroege uur al flink aangeschoten door de wodka die ik door een rietje uit een milkshakebeker slurpte.

Als we de koffie ophebben verlaten we het hotel. Het eerste strand dat we tegenkomen gaan we aan voorbij. Na iets meer dan twintig minuten lopen duikt er een rustig strand op. Het mulle zand loopt nog steeds niet makkelijk. Met een blik naar links kan ik het groepje lokale, schaars geklede meiden onder twee parasols aan de rand van het strand weer zien. Dan staan we hand in hand tussen een paar rotsen met wat schaduw en vrij zicht op de zee. Ik zie me met mijn kont in het zand vallen en de fles wodka aan mijn mond zetten, voordat ik languit op mijn rug ga liggen omdat zitten niet goed meer lukt. Een badlaken of handdoek heb ik niet bij me. Alleen de bermuda en het shirt die ik draag. Ik kan de urine van toen zowat weer ruiken.

We wandelen terug. Onderweg eten we een ijsje op een bankje. Daarna gaan we verder en lopen aan het hotel voorbij. De ochtendzon doet het water in de haven mooi schitteren. Aangemeerde boten bewegen mee op de golven. Het is veel rustiger dan op de avond dat we voor het eerst uit eten gingen. Ook nu zie ik regelmatig blikken in onze richting gaan.

‘Precies vierentwintig jaar later ben je nog steeds de mooiste vrouw in Havana, Allison. En net als die avond zal er nu in heel Havana geen man zijn die niet jaloers op mij is als hij jou aan mijn arm ziet.’

Ik stop met lopen en draai me naar hem toe. Nadat ik op mijn tenen ben gaan staan, doe ik mijn armen om zijn nek en kus hem. Voorbijgangers lachen, fluiten en maken grappige opmerkingen. Maar niks kan me overhalen om te stoppen met kussen.

We slaan het restaurant over waar we in ’83 voortijdig de aftocht bliezen. Enkele minuten later lopen we een smalle straat in. Het terras is bijna leeg. De muziek staat een stuk zachter. Het ziet er allemaal nog steeds krakkemikkig uit. Maar vreemd genoeg niet meer dan bijna een kwart eeuw geleden. We gaan op het stille terras aan een van de vele mini-tafeltjes zitten. Hoewel het nu overdag is, wanen we ons terug in de tijd. Ik kan ons horen kletsen en de tintelingen in mijn buik weer voelen toen Santiago me met zijn ogen liet weten wat hij voor mij voelde.

Nadat we heerlijk hebben gegeten, gaan we op weg naar Matanzas. Ik rij. Het is een rit die veel herinneringen bovenbrengt. Zonder eenmaal verkeerd te rijden, breng ik ons naar de straat waar we prachtige en minder prachtige momenten hebben beleefd, maar waar ik eigenlijk alleen mooie herinneringen aan heb.

Het bord van het restaurant hangt er niet meer. De steeg die naar het terras leidt staat vol troep. Het gebouw ziet er verwaarloosd uit. Langs containers en over losliggend afval lopen we naar het terras. Er staan nog twee tafels. Beiden zijn kapot. Alle stoelen zijn weg. In de hoek ligt een berg vuilniszakken. Deze eens zo mooie plek ziet er ronduit mistroostig uit. We gaan de wenteltrap op. Het balkonterras is ook zo goed als leeg. Met onze neuzen tegen het glas gedrukt kijken we het appartement in. Santiago haalt zijn portemonnee tevoorschijn en vist er een sleutel uit die nog blijkt te passen. We trotseren de muffe lucht die ons ogenblikkelijk omringt en lopen naar binnen.

Hier zijn doet me nog meer dan ik had verwacht. Bij Santiago is dat niet anders, zie ik, en hoor ik aan zijn stem. Na de woonkamer gaan we naar onze slaapkamer. Hetzelfde bed staat er nog. Ik kan ons erop zien liggen, maar mij er ook naast op de vloer zien zitten met een pistool in de handen terwijl Santiago aan de andere kant van het bed staat en een pistool op de deur gericht houdt. Zelfs het badkamertje emotioneert me. Terwijl ik in de smerige spiegel kijk zie ik mezelf met een bloedneus.

‘Eigenlijk verschilden we niet zo veel van elkaar in de tijd van de aanrijding,’ zeg ik terwijl we op het balkonterras tegen de reling gaan staan. Omdat die vervaarlijk kraakt doen we er direct een stap vandaan. ‘We waren beiden in een land dat niet de onze was, zonder vrienden en familie, rouwend om verlies van dierbaren, de dingen die we hadden gezien en gedaan verwerkend. Jij zag in de spiegel een gezicht dat niet de jouwe was en ik eigenlijk ook, door de dingen die ik had meegemaakt. Zonder dat toen te beseffen verlangde ik net als jij naar iemand om van te houden. En die mij liefhad. Het enige grote verschil was dat ik alles door de bodem van een wodkafles zag.’

Hij knikt en streelt mijn haar.

‘Was je toen eenzaam?’

‘Best wel. Als ik het dagelijkse gezelschap van herinneringen die ik me niet wilde herinneren niet meereken.’

‘Waarom heb je dat nooit laten merken?’

‘Omdat jij hulp nodig had. En wie laat zich helpen door iemand die zijn eigen leven niet op orde heeft?’

Ik keer me naar hem toe en neem zijn gezicht tussen mijn handen. Ik doe niks, zeg ook niks. Het enige dat ik doe is in zijn ogen kijken en hem een blik diep in mijn hart geven. Dan kom ik omhoog op mijn tenen en omhels hem. ‘Ik ben zo blij dat ik die dag tegen je ben opgeknald,’ fluister ik wat later.

Hij lacht zacht. ‘Geef je het eindelijk toe dat jij tegen me aan reed?’

‘Alleen nu, mi amor. Alleen nu.’

We gaan naar het strand waar we zo veel tijd hebben doorgebracht. Na een poosje op de plek te hebben gestaan waar we bijna dagelijks onder een parasol luierden, kletsten, van stiltes en elkaars aanwezigheid genoten, waar Santiago me beter leerde lezen en schrijven, en me over de wereld en diens geschiedenis vertelde, gaan we pootjebaden in de zee waar hij me heeft bijgebracht hoe ik aan de veilige kant van de waterlijn moet blijven. Terwijl de golven tegen ons aan duwen, alsof ze ons het water uit willen hebben, ben ik niet de enige die dierbare, hartverwarmende herinneringen om me heen tot leven ziet komen. Soms verlang ik terug naar die tijd. Al was het alleen maar omdat we dan de afgelopen vierentwintig jaar overnieuw kunnen beleven.

Het is donker als we aankomen in Caibarién, aan de noordkust van Cuba. We doen vlug wat boodschappen en eten op het terras van een klein restaurant met een adembenemend uitzicht op de baai van Buena Vista. Niet voor de gezelligheid, hoewel het wel erg gezellig is, maar omdat we geen zin hebben om dadelijk nog te koken. Na de laatste hap hebben we zo veel haast om af te rekenen dat de ober informeert of alles wel naar wens was. De dikke fooi stelt hem gerust.

Het huis op het strand, tussen torenhoge palmbomen, met suikerachtig, wit zand tussen het overkapte terras en de golven, is precies zoals ik me herinnerde van de eerste keer dat we hier waren. Ditmaal blijven we geen drie nachten, maar een hele week.

Terwijl ik mijn haar met een handdoek nog wat droogwrijf loop ik de slaapkamer in. Mijn blik gaat vanzelf weer naar de fauteuil. Een andere dan als tijdens ons eerste verblijf, maar op die plek heb ik Santiago voor het eerst de littekens en gekerfde woorden op mijn lijf laten zien. Daarna kijk ik naar het bed, wel hetzelfde als waarop we voor het eerst vreeën, zie ik door de typische lange barst in het hout bij het voeteneind. Het raakt me om te zien waar we Vivian en Natalia hebben verwekt, terwijl we ons overgaven aan verlangen, lust en liefde.

Ik trek het jurkje aan dat ik speciaal voor deze week heb gekocht, schud mijn haar nog wat op, bekijk mezelf nogmaals in de spiegel en loop dan de slaapkamer uit. Santiago staat op het strand en tuurt over de zee die goed te zien is door de heldere maan. Over de houten planken van het terras stap ik het zand in dat nog warm is van de zon. Zonder iets te zeggen ga ik naast hem staan en glij met een hand in die van hem. Zijn gezicht, zacht verlicht door maanlicht, doet me lachen.

‘Ze bevalt dus?’

‘Ik heb er geen woorden voor,’ fluistert hij terwijl zijn blik het zwarte jurkje, dat losjes om mijn lijf hangt en tot halverwege de dijen reikt, met veter dunne bandjes over de blote schouders, niet loslaat. Het zeer lage decolleté dat het grootste gedeelte van mijn borsten met een overduidelijk doel etaleert, heeft veel van zijn aandacht, net als mijn keiharde tepels die bijna door de ragfijne stof prikken. ‘Ik heb er werkelijk geen woorden voor, Allison.’

Ik schater en kus zijn wang. ‘Gracias, mi amor.’

‘Jij gracias hiervoor…’

Nu schateren we beiden.

‘En ik ben je nog tweemaal een gracias verschuldigd.’

‘Hoezo dat?’

‘Omdat je al vanaf de eerste keer dat we vreeën naar me kijkt alsof je de littekens en woorden niet ziet. Alsof je netvliezen niet in staat zijn om die op te vangen. Ik heb geen idee hoe je dat doet, maar daardoor vergat ik zelfs soms bijna dat ik ze heb. En daar dank ik je voor. De tweede gracias is omdat je nog steeds, zoals zonet, met evenveel verlangen naar me kijkt als vierentwintig jaar geleden. Dat vindt een vrouw van vierenvijftig niet vervelend.’

Hij houdt mijn hand tussen ons in omhoog en kust de rug.

‘Weet je trouwens wat een van de grootste voordelen van deze jurk is?’ Voordat ik zelf het antwoord heb kunnen geven, schiet Santiago in de lach. Ik doe met hem mee. ‘Dat ze met één, hooguit twee handelingen uit kan.’

Nu schatert hij. Ik ook.

‘Wil je dat zien?’

‘Heel graag.’

Met wat smokkelen lukt het me met anderhalve handeling. Ik laat het lapje stof voor me in het zand vallen en glimlach langs lokken haar provocerend naar hem. ‘Kan die bermuda ook uit of zit die vastgelijmd aan die lekkere kont van je?’

Door de knoop en rits heeft Santiago drie handelingen nodig om de bermuda op zijn enkels te laten zakken. Net als hij eruit wil stappen, begin ik luid schaterend naar de zee te spurten. ‘Wie het eerste in de golven staat, mag zeggen wat we de rest van de avond gaan doen! En ik weet wel wat ik wil doen…’

HOOFDSTUK 58

EEN VERJAARDAG

Ik heb geen hekel aan koken. Wat niet wil zeggen dat ik er zo veel plezier aan beleef zoals hele volksstammen dat doen. Ik zie koken als een noodzakelijk kwaad. Zoiets als hout kloven tot het zweet van je voorhoofd druipt en je schouders in brand lijken te staan, om daarna van een mooi haardvuur te kunnen genieten. Uitzondering daarop is koken met Santiago. Het koken is nog steeds geen feest, maar samen met hem bezig zijn in de keuken is dat wel. Hetzelfde geldt voor mijn dochters, alhoewel die net als hun moeder liever aan de eettafel zitten dan achter het aanrecht staan.

Daarom hebben we voor vandaag een catering ingehuurd die naar eigen zeggen een ongekende barbecue belevenis biedt die pas weer zal worden geëvenaard door de volgende barbecue die door hen wordt verzorgd. Moedige woorden, maar ik heb er alle vertrouwen in gezien de voorbereidingen die naast de grote eik met een bijna militaire precisie worden uitgevoerd. Zelfs als het mocht tegenvallen, krijg ik waarschijnlijk geen spijt dat ik ze heb ingehuurd. Niks hoeven doen en op dit moment, niet lang voordat de kinderen komen, op het bankje bij de vijver kunnen luieren met de belangrijkste persoon in mijn leven, compenseert veel. Heel veel zelfs. Misschien zelfs wel een steak die als een schoenzool smaakt.

‘Wat kijk je naar me?’ wil Santiago op fluistertoon weten.

Ik haal mijn schouders op. ‘Ik kijk vandaag gewoon graag naar je.’

‘Andere dagen niet?’

Ik proest het uit en geef hem een plagerig tikje. Dan buig ik me naar hem toe en kus zijn lippen. Als ik weer rechtop wil gaan zitten, houdt hij me met een hand op het achterhoofd tegen en kust mij lang. Nadien kijk ik hem misschien wat verwonderd aan.

‘Ik kus je vandaag gewoon graag.’

Ik glimlach, maar laat me niet verleiden om dezelfde vraag als hem te stellen. Wat ik wel doe is hem opnieuw kussen. Daarna ga ik wel rechtop zitten en kijken we elkaar secondelang in de ogen. In die van hem zie ik wat ik al op Cuba zag op de avond van ons afscheid. Hopelijk ziet hij in die van mij wat hij zag vlak voordat ik hem op een wang kuste en vervolgens wegrende. Zijn glimlachje zegt van wel.

Keihard, tweetonig gefluit verderop in de tuin dat zelfs aan de overkant van de Potomac te horen moet zijn, doet ons beiden met een ruk richting het huis kijken. Terwijl ik wuif dat we ze hebben gezien, voel ik Santiago’s blik op mij. We schieten beiden in de lach.

‘Sorry, ik heb er ook spijt van dat ik ze vroeger heb leren fluiten op hun vingers. Helaas kan ik ze dat niet ontleren.’

Het gras voelt zalig aan mijn blote voeten, stel ik niet voor het eerst vast op deze werkelijk prachtige junidag. Meters voordat we bij ze zijn beginnen ze uit volle borst Happy Birthday te zingen. Ik doe direct mee, waardoor iedereen even in de lach schiet. Kan ik er wat aan doen dat ik niet kan zingen?

Nadat iedereen Santiago heeft gefeliciteerd, omhels ik mijn dochters. Daarna is Tim aan de beurt. Sinds de dood van zijn ouders bij een auto-ongeluk, drie maanden nadat hij en Natalia getrouwd waren, alweer bijna twee jaar geleden, begon hij uit zichzelf Santiago en mij te omhelzen. En dat vinden wij beiden fijn. Daarna begroet ik Owen, na een mislukte relatie de partner van Vivian. In tegenstelling tot haar vorige partner mag ik Owen wel. Hij is lief en attent. Het warmt mijn hart telkens weer als ik hem naar Vivian zie kijken terwijl ze praat of met iets bezig is. Alsof hij haar voor het eerst ziet en opslag verliefd is geworden. Als laatste omhels ik Mia. Zonder dat we praten staan we lang in elkaars armen. Onze vriendschap heeft weinig woorden nodig. Een blik, een aanraking, zegt veelal voldoende.

‘Waarom staat de tuin niet vol met gasten, pap?’ wil Natalia weten terwijl de vriendelijke meid van het cateringbedrijf het drinken dat iedereen even ervoor heeft doorgegeven serveert. ‘Het is je zestigste verjaardag; dat moet toch groots worden gevierd?’

‘Ik vier mijn zestigste verjaardag liever met de personen die speciaal voor me zijn. De personen van wie ik hou.’

Zijn woorden tekenen zijn gemoedstoestand. Santiago is de laatste tijd emotioneler. Soms zie ik hem lang voor zich uit staren. En hij slaapt zo nu en dan onrustig. Hij zegt van niet, maar ik ben bang dat de demonen uit het verleden hem soms ongevraagd opzoeken.

Ik hef mijn glas Seven-Up. ‘Gefeliciteerd, Santiago, mi amor. Dat we nog minstens zestig keer op dezelfde wijze bij elkaar mogen komen om jouw verjaardag te vieren. Daarna kus ik zijn lippen en zeg dat ik over zestig jaar nog evenveel van hem zal houden als vandaag.

‘Waarom drink je op deze speciale dag niet een glas wijn mee, mam?’ wil Vivian met een plagerig lachje weten. ‘Het lijkt me erg leuk om jou een keer dronken te zien.’

‘Dat betwijfel ik,’ lach ik terug waarna Santiago zich in een slok bier verslikt. ‘Ik bedoel: het duizelt me al als ik alleen aan een glas wijn ruik,’ grap ik er vlug achteraan om te voorkomen dat ze vragen hoe ik mijn reactie bedoelde.

Voordat we gaan eten, moeten we van de kinderen naar binnen voor een verrassing. We volgen ze naar de kelder. De schildersezel met een groot schilderij onder een deken stond er vanmorgen nog niet. Vivian en Natalia spreken beurtelings mooie woorden, die Santiago diep raken. Dan wordt de deken voorzichtig weggehaald. Het schilderij van onze dochters samen met Tim en Owen, zo levensecht dat het een foto lijkt, doet niet alleen mij naar de mond grijpen. Santiago worstelt ogenblikkelijk met tranen, die uiteindelijk toch komen als hij de vier met omhelzingen bedankt.

‘Wat heb jij pap gegeven?’ wil Vivian weten als we weer rond de tafel onder de eik zitten.

‘Hij krijgt mijn cadeau vanavond, als jullie weg zijn, in de slaapkamer. Het wordt een cadeau dat tot in de kleine uurtjes duurt, misschien wel tot de zon weer opkomt.’

‘Mam!’ roepen mijn dochters en beginnen hard te lachen. De jongens doen met ze mee. Zelfs de twee van de catering hebben even nodig om hun gezichten weer in de plooi te krijgen, zie ik, terwijl ik naar ze knipoog.

Het cateringbedrijf heeft niks te veel gezegd: ik geloof niet dat ik ooit zo lekker heb gebarbecued. De steaks, centimeters dik, waren zo mals dat het mes er zowat vanzelf doorheen zakte. Maar ook de zalm was om je vingers bij af te likken. Voordat ze vertrokken, drukte ik een zeer dikke fooi in hun handen en beloofde dat ze komende zomer nog een belletje van me kunnen verwachten.

Terwijl Vivian en Mia in de keuken zijn, en Natalia en Tim door de tuin slenteren, genieten Santiago en ik op de steiger van verkoeling. De temperatuur boven het water en de wind die over de rivier gaat, is verrukkelijk. Ik zie Owen al even in onze richting lopen. Het is meer dralen. Dat en zijn gezicht verklappen me dat hij ons niet opzoekt voor een kletspraatje.

‘Stoor ik?’

‘Ja, heel erg, Owen.’

Hij schiet in de lach, dan krijgt zijn gezicht direct weer een ernstige uitdrukking. ‘Meneer en mevrouw de Zéspedes: ik ben beslist niet iemand die over een nacht ijs gaat. En ik besef dat het nog niet zo lang bezig is, maar ik weet…’

‘Ik zeg ja!’ roep ik voordat ik er erg in heb. ‘Sorry, ga verder. Ik heb niks gezegd.’ Terwijl Santiago me verbaasd aankijkt, gaat Owen verder.

‘Ondanks mijn leeftijd ben ik iemand van oude normen en waarden. Van de oude stempel, zoals ze dat zeggen.’

Ik knik zeker vijf keer en kan wel gillen van geluk.

‘Daarom wil ik u om de hand van uw dochter vragen.’

Ik vlieg hem om de hals en knijp hem zowat fijn tussen mijn armen. ‘Ik zeg weer ja, Owen. En Vivians vader ook.’ Ik laat hem los en knipoog naar Santiago. ‘Una broma, mi amor.’

‘Zoals je hoort, zit je aanstaande schoonmoeder vol grapjes.’

‘Dat wist ik al,’ lacht hij nerveus. ‘Aanstaande schoonmoeder?’

Santiago knikt. ‘Je had het niet hoeven te vragen, maar we vinden het niet vervelend dat je dat wel hebt gedaan. En ik sluit me volledig aan bij mijn vrouw: dus welkom in de familie, Owen.’

‘Wanneer ga je haar vragen?’ wil ik ongeduldig weten.

‘Binnenkort. Heel binnenkort.’

We zitten net onder de eik aan de koffie als Leo Rodgers, al sinds de opening van het eerste filiaal van Los Naranjo onze advocaat, door de tuin om de woning heen komt aangelopen.

‘Dat je een goede band hebt met Leo wist ik wel, maar niet dat je ook van hem houdt,’ plaagt Vivian haar vader op gedempte toon. Het in elkaar gepropte servetje mist haar zeker op een halve meter.

We verwelkomen Leo en maken voor hem plaats aan tafel. Nadat hij ook koffie heeft gekregen wordt er gezellig gekletst. Na een half uurtje of zo, maakt Leo zijn aktetas open en haalt er documenten uit.

‘Serieus, pap, werk op je verjaardag?’

Hij glimlacht, maar zegt niks. Dan staat hij op en kijkt naar mij. Ik smak hem een kus toe en krijg er eentje terug. Dan kijkt hij voor zich, naar onze dochters aan de andere kant van de tafel. ‘Het is geen werk, niet echt dan,’ begint hij met emotie in zijn stem, waardoor ze elkaar vragend aankijken. Onbewust gaan ze beiden rechtop zitten. ‘Natalia en Vivian: we waren al onbeschrijfbaar trots toen jullie besloten om te gaan studeren. Dat jullie vervolgens beiden ook nog eens summa cum laude slaagden aan Princeton hebben we nog steeds geen woorden voor. Inmiddels werken jullie een jaar in het bedrijf. En dat doen jullie met veel inzet én plezier.’

‘We genieten iedere seconde, pap.’

‘De komende jaren bij Los Naranjo blijven is dus een optie?’

‘Komende jaren? De rest van onze levens.’

‘Fijn om te horen. Iets wat overigens niet geheel als een verrassing komt voor jullie moeder en mij. Twee maanden geleden hebben jullie tijdelijk de dagelijkse leiding van het bedrijf gekregen. Dat gaat boven verwachting, zijn niet alleen wij van mening, maar ook jullie naaste collega’s, net als de boekhouders. Daarom hebben we besloten dat de tijdelijke leiding wordt omgezet in een definitieve. Verder hebben we besloten dat jullie namen op de eigendomsakte moeten komen te staan. Mijn zestigste verjaardag leek ons een uitgelezen moment om dat officieel te maken. Daarom hebben we Leo gevraagd om vanavond hier te komen. We gaan dadelijk alle vier een paar keer onze handtekening zetten en dan is het officieel.’

‘Jullie maken ons mede-eigenaren?’ vraagt Vivian zachtjes, met een stem vol ongeloof, terwijl een traan uit haar oog glipt. Natalia zegt niks. Ze zit alleen met een hand op haar mond.

‘Geen mede-eigenaren. Jullie worden beiden de nieuwe eigenaren. Wij trekken ons volledig terug uit het bedrijf. En het was altijd jullie moeders droom om het bedrijf aan jullie over te dragen met honderd filialen. En vraag me niet hoe, maar dat is haar op wonderbaarlijke wijze gelukt.’

Een paar uur later zijn we weer alleen en zitten op het bankje bij de vijver. Het is net na middernacht. Het is windstil en een dikke bewolking vult de lucht in alle windrichtingen. Daarom voelt het wat klam en benauwd aan. Ik betrap mezelf er regelmatig op dat ik tevreden zucht. En dat overkomt niet alleen mij. Wat de precieze reden bij Santiago is, kan ik alleen maar raden, maar bij mij is het door puur geluk dat door heel mijn lijf stroomt. Ik denk niet dat ik eerder zo sterk het gevoel heb gehad dat mijn leven op alle fronten geslaagd is.

‘Dank je voor de onvergetelijke verjaardag.’

‘Maar ik heb niks gedaan,’ reageer ik alsof hij me ervan beschuldigt dat ik een van de auto’s in de prak heb gereden.

‘Je was erbij, als mijn vrouw. Alleen daarom was het al een onvergetelijke verjaardag.’

Ik glimlach en laat me gewillig de lippen kussen.

‘Zo, vanaf nu zijn we dus gepensioneerden?’

Santiago lacht. ‘Gestopt met werken, vind ik beter klinken.’

‘Roerend mee eens. Vertel nog eens wat deze twee personen gaan doen nu ze met werken zijn gestopt?’

‘Die twee gaan reizen. Europa. Azië. Australie. Samen steden en bezienswaardigheden bekijken die we alleen uit boeken, van tv en uit films kennen. Uiteraard wordt er ook geluierd op verlaten stranden, gezwommen in het blauwste water, genoten van keukens die we nog nooit hebben geproefd, en natuurlijk gevreeën op de meest afgelegen en exotische plekken.’

‘Ik kan niet wachten, mi amor.’

Het is een poosje stil. Ondanks de warmte schuiven we nog wat meer tegen elkaar aan. Ik leg een been op die van hem. Santiago begint het te strelen. Eerst het onderbeen, dan de knie en knieholte. Vervolgens glijden zijn vingers onder de jurk en strelen ze de dij, vooral aan de achterkant, en dan tot aan mijn kont. Ondertussen kijkt hij me aan met een blik die ik maar al te goed ken. Een blik die na vierentwintig jaar nog exact hetzelfde is. Ik schuif nog wat meer tegen hem aan.

‘Wanneer krijg ik eigenlijk het cadeau waarover je het had?’

HOOFDSTUK 59

EEN THUISKOMST

Zolang ik hier zit staar ik al voor me uit. Van de vijver of wat dan ook in de tuin zie ik echter niks. In elk geval niet wat zich in het heden bevindt. Sinds ik heb voorgelezen over Santiago’s zestigste verjaardag, deze week precies vijftien jaar geleden, en het laatste dat ik in de schriften heb geschreven, lijk ik geen enkele controle meer te hebben over mijn gedachten. Nerveus flitsende beelden, flarden van gesprekken, gegil, ratelende vuurwapens, akelige geluiden van mensen in een doodsstrijd verwikkeld, een deputy-sheriff die op een landweggetje ligt, Ángel die met een mond vol bloed zegt dat ik snel moet weggaan, mijn oudste zus die me vlak voordat ze doodgaat onhoorbaar laat weten dat ze van me houdt, gaan voortdurend en in een moordend hoog tempo door mijn hoofd. Misschien heb ik er niet verstandig aan gedaan om alles wat ik heb geschreven zo kort op elkaar voor te lezen. Er waren flink wat momenten dat ik me afvroeg of ik het wel zou volhouden tot de laatste pagina. En nu me dat is gelukt, betreur ik dat het voorlezen tot een eind is gekomen. Weer iets dat voorbij is.

Ik schrik me rot als Vivian plotseling naast het bankje opduikt.

‘Sorry. Ik had je al een paar keer geroepen, maar je hoorde me niet. Ik wilde alleen even laten weten dat pap er over iets meer dan een uur is.’

Ik sta op en samen lopen we terug. In de hal kus ik haar wang en ga dan naar boven. Voordat ik onder de douche stap staar ik zeker vijf minuten in de spiegel naar een reflectie van veertig jaar geleden. Ik sta lang onder de straal. Nadat ik me heb gewassen, beweeg ik niet meer. Als ik uit de douche stap ga ik bijna onderuit. Ik heb zo’n barstende koppijn dat alleen al een stap zetten meer pijn door mijn hoofd doet golven. Af en toe duizelt het ook om me heen. Opnieuw staar ik lang in een spiegel. Ditmaal van de make-uptafel. Nadat ik mijn haar nog wat heb drooggewreven, besluit ik me aan te kleden.

Mijn blik dwaalt weifelend door de inloopkast. Geen idee waarom, want ik weet exact wat ik ga aantrekken. En dat doe ik dan ook maar. Nadat ik met blote voeten in zwarte pumps ben gestapt, bekijk ik me van alle kanten in de spiegelwand. De jurk, van zwart zijde, die mijn lijf nauwgezet tot de knieën volgt, mouwloos en met een best laag maar wel beschaafd decolleté, heb ik nog nooit buiten deze slaapkamer gedragen. Santiago heeft me vaak aangemoedigd om dat wel te doen. Maar ik durfde het gewoonweg niet aan, doodsbang dat de kinderen, of nog erger; samen met hun gezinnen, plots naast me zouden staan. Ik heb er zelfs de meest absurde nachtmerries over gehad.

Ik loop de slaapkamer in, ga op het aankleedbankje zitten en doe de pumps uit. Bijna ogenblikkelijk ben ik weg uit de kamer. Net als ik eerder weg was op het bankje bij de vijver toen ik daar na het voorlezen was gaan zitten. Alleen mijn lijf bevindt zich nog in de kamer. Jaren schieten in seconden voorbij. Tijd vervaagt. Stemmen gaan door mijn hoofd. Gelach klinkt. Ook geschreeuw. Ik hoor hoe Aitor met een hamer het gezicht inslaat van het chagrijnige wicht. Ik zie mezelf met een fles wodka aan mijn lippen, dan bloedend en kotsend op een vloer. Ik voel pijn. Onmenselijke pijn. Door een mes. Een priem. De dood van mijn zussen. Ik voel liefkozingen. Ik voel liefde. Ik voel tranen, ook in het heden, en veeg ze met de rug van mijn hand weg voordat ze mijn hals inglijden. Dan wordt er aangeklopt.

‘Ben je zover, mam?’ vraagt Natalia langs de iets openstaande deur.

Ik gebaar dat ze binnen kan komen. ‘Kan dit wel?’ vraag ik vlug door haar verraste blik. Het is de eerste keer dat ze me zonder lange mouwen ziet. En het is voor het eerst dat ik in haar aanwezigheid iets draag met een lage halsuitsnijding. ‘Of denk je dat ik beter…’

‘Nee, houd de jurk aan,’ valt ze me met een stem vol emoties in de rede. ‘De jurk staat je werkelijk fantastisch.’

‘Zeker weten?’

‘Echt zeker weten, mam.’

‘Zijn Tim en Owen er al?’

‘Die zijn er beiden al even.’

‘Misschien moet je hen en Mia even…’

Ze knikt. Als ik zeg dat ik zo naar beneden kom, laat ze me alleen. Nadat ik in de pumps ben gestapt, bekijk ik mezelf weer in de spiegelwand. Ik schud mijn haar op, doe een beetje parfum op en loop dan met knikkende knieën de slaapkamer uit. Zonder de reling los te laten ga ik voorzichtig de trap af. Pumps en trappen blijven altijd iets riskants bij mij, maar het zijn vooral de duizelingen waardoor ik mezelf niet vertrouw.

Ik vind ze verderop in de gang. Hun blikken, krampachtig hoger dan mijn hals, vertellen me dat Natalia ze heeft verteld over de jurk. Ik begroet mijn schoonzonen en zonder dat er verder wordt gesproken, lopen we naar de zitkamer die het minst wordt gebruikt. In de deuropening blijf ik even stilstaan. Alleen al een glimp van hem zien, hoe klein ook, vult mijn hart met zo veel liefde dat het bijna pijn doet.

‘O, mi amor, wat heb ik je vreselijk gemist,’ fluister ik, leg mijn hand op die van hem en kus zijn voorhoofd heel zacht. Ik streel zijn wang en doe wat haartjes bij een oor goed. ‘Het lijkt een eeuwigheid geleden, Santiago. Een eeuwigheid die maar niet om leek te gaan. Hoe moet dat straks als…’ Ik val stil en voel een traan uit een ooghoek glippen. Ik laat hem ongemoeid afdalen.

De aanblik van Vivian en Natalia, aan de andere kant van de grafkist, zacht snikkend, de ogen rood en de wangen nat gehuild, breekt mijn hart nog meer. Ze houden zo veel van hun vader.

‘Wat ziet hij er mooi uit, hè, mam?’ huilt Vivian. ‘Alsof hij slaapt.’

Ik knik en zie hem naast me op bed liggen in het appartement boven het restaurant op Cuba, dan niet ver daar vandaan op een strand. Naar hem kijken terwijl hij sliep was altijd iets waar ik geen genoeg van kon krijgen. Andersom was dat niet anders. ‘Hij ziet er ook zo jong uit.’

Ik ben niet de enige die dat denkt te zien. Nadat ik even zijn wang heb gestreeld, besluit ik, ook om mijn dochters en schoonzonen tijd alleen met Santiago te geven, om naar de uitermate vriendelijke man van de begrafenisonderneming te gaan, verderop in de zitkamer. Nog voordat we elkaar de hand hebben geschud, zie ik dat ook hij is geïnformeerd over de littekens. Terwijl geen spier in zijn gezicht vertrekt, lukt het hem niet om de ontzetting uit zijn ogen te houden. En dat begrijp ik helemaal. Ik vertel hem dat ik dolgelukkig ben hoe mooi Santiago er uitziet en bedank hem daarvoor. Voor de zekerheid nemen we op fluistertoon nog een paar zaken door voor de opbaring morgen. En de begrafenis, de dag erna.

Nadat ik afscheid heb genomen van de beste man, mijn dochters, schoonzonen en Mia naar buiten zijn gegaan, ben ik alleen in de grote kamer met Santiago. Ik ga tegen de kist staan en door de aanblik van zijn zo overduidelijk levenloze lijf, lukt het me niet langer om me te beheersen. Van het ene op het andere ogenblik komen de tranen, wel duizenden, en ze lijken zich allemaal tegelijk uit de traanbuizen te willen persen. Ik druk beiden handen op mijn mond en mijn schouders schokken snel op en neer. En dat doen ze minutenlang.

‘Ik heb de jurk speciaal voor jou aangetrokken, mi amor,’ fluister ik als de tranen voor nu op lijken te zijn. ‘Het spijt me dat ik dat niet eerder heb gedaan buiten onze slaapkamer. Ik hoop dat je me vergeeft.’ Ik leg mijn hand op die van hem en streel die met de duim. ‘Dank je, mi amor,’ zeg ik na een lange stilte. ‘Dank je voor je liefde. Je vriendschap. Al direct nadat je tegen me was opgeknald.’ Ik schiet kort in lach en begin tegelijkertijd te huilen. ‘Iedere dag weer. Elke minuut. Je hebt me genoeg geluk gegeven voor wel drie levens.’

Na een diepe zucht zeg ik dat ik bij onze meiden ga kijken. ‘We hebben nog twee hele dagen samen voordat je voorgoed vertrekt. Voorlopig ben je dus nog niet van me af,’ lach ik zachtjes, kus zijn lippen, en loop dan de zitkamer uit.

Vijf gezichten draaien in mijn richting als ik de tuin inloop. Natalia en Vivian komen direct naar me toe gesneld. We staan lang in elkaars armen. Er vloeien veel tranen voordat we rond de tafel gaan zitten.

‘Trekken je ouders het nog, Owen?’ glimlach ik.

‘Het gaat goed,’ lacht hij terug.

‘Dank ze van me dat ze op de plaaggeesten willen passen vanmiddag.’

‘Dat is vanzelfsprekend, maar ik zal het doorgeven.’

‘Ik vind het niet erg als je ernaar kijkt,’ verklaar ik na een korte stilte. ‘Voor jou geldt uiteraard hetzelfde, Tim. Ik begrijp het dat de littekens voor het eerst zien een schok is.’

Owen knikt. Zijn ogen glinsteren. ‘Natuurlijk weet ik door Vivian wat… wat er vroeger is gebeurd, maar… dit had ik eerlijk gezegd niet verwacht. Ik vind het zo erg voor jou…’

‘Het is lang geleden gebeurd, Owen. Ze zien er nog steeds vreselijk uit, maar ik voel er helemaal niks meer van.’

‘Ik kan er gewoonweg niet bij dat er ouders zijn die zoiets bij hun kind…’ begint Tim en stopt dan met praten, alsof hij vergeten is wat hij wilde zeggen.

Ik kijk naar Natalia. Als ik niks zeg, dan houdt zij ook haar lippen stijf op elkaar, zie ik in haar ogen. ‘Ik zie ze niet als mijn ouders, maar als de personen die me op de wereld hebben gezet. Maar zij hebben dit niet gedaan. Bijna alles wat je op mijn armen ziet, heb ik zelf gedaan.’

‘Zelf?’ reageert hij onthutst.

‘Uiteraard niet uit vrije wil, maar omdat het moest. De rest, wat in de halsuitsnijding begint, heeft iemand anders gedaan.’

Zowel Tim als Owen weten niet wat ze moeten zeggen. Daar maak ik dankbaar gebruik van en verander vlug het onderwerp door te doen waar ik gewoonlijk een bloedhekel aan heb: herinneringen ophalen over het deel van mijn leven vóórdat ik mijn dochters kreeg. Vanzelfsprekend laat ik niet het achterste van mijn tong zien omdat Tim en Owen niet weten wat mijn dochters en Mia weten. Ik geniet ervan om ze te vertellen over vroeger, omdat ik dan over Santiago kan praten en zijn naam vaak in de mond kan nemen. En zij genieten er merkbaar van om het te horen. Er wordt zelfs gelachen.

Zo’n anderhalf uur later vertrekken Owen en Tim. We zien ze morgen weer samen met de kleinkinderen en de ouders van Owen. Mijn dochters lopen met ze mee naar de auto. Dat geeft mij gelegenheid om even naar de werkkamer te gaan. Voordat we weer buiten gaan zitten, gaan we eerst naar Santiago. Opnieuw vloeien er tranen. Maar er wordt ook gelachen. Er zijn niet veel verhalen waar Santiago in voorkomt die de mondhoeken niet omhoog doen gaan.

In de tuin, nadat we drinken hebben ingeschonken, duurt het zo’n drie kwartier tot de telefoon in de zak van mijn jurk een paar keer piept. Ik haal hem tevoorschijn en stuur een bericht van één woord terug.

‘Wat is dat voor een telefoon, mam?’ wil Vivian weten.

‘Een oude.’

‘Dat zie ik,’ lacht ze. ‘Wat moet je ermee? Je hebt net een nieuwe. En wie stuurde je dan een bericht op dat ding?’

Ik zeg niks. Dat hoeft ook niet, want de aandacht gaat van mij af als in de verte een geluid klinkt dat we hier niet vaak horen.

‘Is dat nou een helikopter?’ vraagt Natalia.

Mia knikt. Alle vier kijken we richting de Potomac. Omdat we in de lucht niks zien, kan het niet anders dan dat de helikopter vlak boven de rivier vliegt. En hij komt snel dichterbij. Ik voel mijn dochters naar mij kijken. Mia slaakt een gilletje als plotseling een helikopter met een hoop lawaai rakelings over boomtoppen scheert en landinwaarts over de tuin vliegt. Voorbij de vijver maakt hij een draai en blijft in de lucht stilhangen. Ik steek mijn hand op en wuif zoals afgesproken driemaal.

‘Wie is dat, mam?’ vragen Natalia en Vivian stomverbaasd.

‘Familie.’

HOOFDSTUK 60

EEN WEERZIEN

Ik ben de eerste die opstaat en van de tafel wegloopt. Terwijl de zwarte helikopter langzaam naar het gras afdaalt, bomen in de omgeving hard heen en weer zwiepen en het water in de vijver golft alsof er een zware storm in aantocht is, komen mijn dochters en Mia naast me staan.

‘Wat bedoel je met familie, mam?’ vraagt Vivian op luide toon om boven het geluid van de helikopter uit te komen.

‘Guillermo Hernández Rivera, de tweelingbroer van jullie vader. Jullie oom en na mij de enige bloedverwante die jullie hebben.’

‘Wat?’ roept Natalia.

‘Was je gisteren in de werkkamer met hem aan de telefoon, toen we je hoorden huilen?’ wil Vivian weten.

Ik knik. ‘Ik heb hem verteld over Santiago, dat hij… En gevraagd of hij zijn broer voor een laatste keer wil zien. En dat wilde hij, ondanks het enorme risico dat hij in de VS loopt. Maar ik heb hem ook gevraagd zodat jullie konden zien hoe jullie vader er uit zou hebben gezien zonder de operaties. Dit is een eenmalige gebeurtenis. Hierna zullen we hem nooit meer zien.’

De rotor gaat uit. Stilte keert terug in de omgeving. Bomen, vijver en gras komen tot rust. Deuren van de helikopter gaan open.

‘Guillermo Hernández Rivera is behalve de tweelingbroer van jullie vader, en jullie oom, ook al ruim vier decennia de leider van het grootste en gewelddadigste drugskartel van de wereld,’ merk ik op als er meerdere mannen uit de helikopter stappen. ‘Daarom zal hij vergezeld worden door mannen die je de stuipen op het lijf zullen jagen. Maar er is geen enkele reden om bang voor ze te zijn; ik ben de schoonzus van de patrón van het Rivera-kartel. En daar tillen Mexicanen zwaar aan. Ik loop hem tegemoet. Wachten jullie maar hier.’

Ik schop de pumps uit en begin te lopen. Ondanks de afstand pik ik Guillermo eenvoudig uit de groep van vier mannen die in mijn richting komt. Niet omdat hij als enige in het zwart is gekleed en het overhemd over de broek draagt, zoals Santiago dat vaak deed. En ook niet omdat een van de mannen op enkele meters schuin achter hem blijft en de twee anderen een stuk verderop links en rechts van hem meelopen, maar door zijn manier van lopen. Het is alsof ik Santiago door de tuin op me af zie komen, zoals ik ontelbare keren heb gezien.

Bij iedere stap vullen meer tranen mijn ogen, helemaal als Guillermo naar me zwaait. Hij heeft zijn haar nog net zo lang als de laatste keer dat ik hem zag. Zijn glimlach, als er nog maar enkele meters gras tussen ons in zit, maar ook zijn ogen, even donker als die van Santiago, en de wijze van kijken, laten de eerste tranen langs mijn wangen glijden. Omdat dit pas de derde keer is dat we elkaar ontmoeten, aarzel ik opeens hoe ik hem moet begroeten. Guillermo’s wijd gespreide armen zorgen ervoor dat ik geen keuze hoef te maken.

‘Allison…’ zegt hij met een stem waardoor ik een seconde vergeet dat Guillermo voor me staat. Vervolgens bewijst hij met zijn omhelzing dat een band tussen mensen niet wordt bepaald door het aantal keren dat ze elkaar hebben ontmoet.

‘Gracias por venir, Guillermo. Y bienvenido a nuestra casa.’

‘Gracias. Y gracias por contactarme. Condolencias por su pérdida. El mundo es una vez más una persona muy pobre.’

‘Dank je. Jij ook gecondoleerd. En de wereld is inderdaad een bijzonder mens armer.’ Zijn stem laat mijn knieën knikken en ontneemt me zowat de adem. Als hij me wil loslaten, pak ik hem vlug steviger vast. ‘Sorry… het is alsof ik Santiago…’

‘Ik begrijp het,’ fluistert hij terug en omhelst me weer. ‘Entiendo cariño.’

Het duurt even voordat ik hem loslaat. Terwijl ik me zacht glimlachend opnieuw verontschuldig, veeg ik tranen van mijn wangen. Ondertussen zie ik dat de jaren Guillermo milder hebben gemaakt. Zijn blik is nog steeds niet zoals die van Santiago was, maar die is niet meer ijzig koud en meedogenloos. Ik stel het zo op prijs dat hij na een eerste korte blik, toen we elkaar naderden, niet meer naar mijn littekens kijkt of er iets over zegt. Als ik het nu ergens niet over wil hebben, dan is het dat wel.

‘Y tu español es notablemente mejor que la última vez.’

‘Dank je. Mijn Spaans is voornamelijk roestig. Mijn dochters spreken op een paar zinnetjes en woorden na geen Spaans.’

‘Ze weten wie ik ben?’

‘Ze weten sinds gisteren dat hun vader een tweelingbroer heeft.’

‘Weten ze ook waarom onze gezichten niet meer hetzelfde waren?’

‘Dat weten ze ook.’

‘Ze begrijpen dus wie Guillermo Hernández Rivera ook is?’

‘Voor hen ben je de broer van hun vader, niet de patrón van het Rivera-kartel.’

‘Bien. En je vriendin is te vertrouwen?’

‘Die vertrouw ik de levens van mijn dochters toe.’

Hij knikt en we lopen richting de grote eik. De drie mannen lopen direct mee. Doordat Guillermo een arm langs mijn schouders houdt, voelt het alsof ik met Santiago door de tuin loop. Aan de lichaamstaal van Vivian en Natalia, maar ook die van Mia, zie ik dat ze, ondanks dat zijn gezicht compleet anders is, Santiago naast me zien lopen. Met iedere stap die we dichter bij ze komen, wordt de ontsteltenis in hun gezichten beter zichtbaar, ook door de gelijkenis tussen mijn dochters en Guillermo. Alleen een blinde zou niet zien dat ze bloedverwanten zijn.

Omdat hun blikken en die van Mia regelmatig naar de drie mannen gaan, zegt Guillermo in Spaans dat ze meer afstand moeten nemen. Niet alleen door de pistolen die open en bloot op de buik in de broeken steken, is het duidelijk hoe de mannen de kost verdienen.

‘Vivian en Natalia…’ zegt Guillermo, niet zonder emotie in zijn stem. ‘Excuseer me dat ik niet weet wie wie is. De laatste keer dat ik jullie zag, waren jullie mini chicas, niet zulke prachtige jongedames.’

‘Ik ben Vivian. En de knappe meid naast me is Natalia.’

Hij knikt en glimlacht ontroerd. ‘Met uitzondering van de mooie ogen van jullie moeder lijken jullie zoveel op onze zus Cristina. Alsof ik vijftig jaar terug in de tijd ben gereisd.’

‘Echt?’

‘Ik heb foto’s bij me. Ook van jullie vader, van voor de tijd dat ik hem zelfs niet meer herkende. Als jullie willen kunnen we die straks kijken. Ik kan dan ook vertellen over jullie vader, tante, en opa en oma. Als jullie dat leuk vinden.’

‘Heel erg graag,’ reageren ze ogenblikkelijk.

‘Je stem en ogen. Je lichaamsbouw, manier van staan en bewegen…’ zegt Natalia. ‘Het is alsof mijn vader…’ Als ze begint te huilen, stapt Guillermo op haar af en omhelst haar, en even later ook haar zus.

Omdat ik achter hem sta, lijkt het helemaal alsof Santiago zijn dochters vasthoudt. En dat is zo mooi, maar ook zo hartbrekend om te zien. Ik ben zo blij dat ik besloten heb om contact te leggen met Guillermo. Geen familie hebben, terwijl vrijwel iedereen om je heen grootouders, ooms, tantes, neefjes en nichtjes heeft, is niet altijd even makkelijk en leuk, weet ik uit eigen ervaring.

Nadat ik Mia heb voorgesteld, gaan we allen naar binnen. Alleen een van de lijfwachten loopt mee. Maar die blijft in de hal staan als we de grote zitkamer binnengaan. Santiago’s lichaam in de kist zien is zoals alle voorgaande keren een schok. Een snoeiharde, meedogenloze confrontatie met de realiteit. Het is alsof ik telkens voor het eerst ontdek dat hij er niet meer is. Mijn dochters ervaren dat niet veel anders, zie ik aan hun tranen en het diepe verdriet in hun ogen.

Guillermo zucht diep als hij naast de kist staat. Emoties nemen zijn gezicht in bezit. Tranen doen zijn ogen glanzen. Hij legt een hand op die van zijn broer, buigt zich omlaag en kust zijn voorhoofd. Wanneer hij weer rechtop staat veegt hij tranen van zijn gezicht. De broers mogen dan vanbuiten niet meer identiek zijn, sommige eigenschappen zijn dat duidelijk wel. Ook Guillermo is een man die niet bang is om zijn emoties te tonen.

‘No deberías haber ido primero, hermanito. No con una esposa e hijos tan encantadores. No tengo nada más que muerte y destrucción a mi alrededor. Debería haberme ido antes, Alejandro. Para que ganaras mis años. Besa a mamá y papá, y a nuestra hermana de mi parte. Un día nos volveremos a ver.’

Mijn dochters en Mia kijken me vragend aan, ik Guillermo. Hij knikt.

‘Jij had niet als eerste mogen gaan, broertje. Niet met zo'n lieve vrouw en kinderen. Ik heb niks, behalve dood en verderf om me heen. Ik had eerder moeten gaan, Alejandro. Zodat jij mijn jaren erbij zou krijgen. Kus mama en papa, en onze zus van me. Op een dag zien we elkaar weer.’

Nadat Guillermo een tas uit de helikopter heeft laten halen kijken we zeker al een uur foto’s onder de grote eik. Het is zo mooi om Santiago in zijn jongere jaren te zien. Die uit zijn tienerjaren vertederen me tot tranen toe. Ik ben ook zo blij om eindelijk zijn ouders en zus te kunnen zien. Guillermo heeft niks te veel gezegd: op de ogen na lijken mijn dochters veel op Cristina. En hoezeer ik ook mijn best doe; met de beste wil van de wereld kan ik in hun ouders geen leiders van een drugkartel zien. Maar ik heb me wel vaker in mensen vergist.

Terwijl foto’s van hand tot hand gaan, krijgen we verhalen te horen die stuk voor stuk de man typeren die ik als Santiago ken. Ze doen ons lachen, maar raken ons ook tot op het bot. Regelmatig houden we het niet droog, ook omdat de man over wie wordt verteld binnen in een grafkist ligt. Maar de verhalen raken Guillermo zelf ook, en daar maakt hij geen geheim van.

‘Hoe is het met Aitor?’ wil ik ineens weten.

Het is kort stil, dan schudt hij zijn hoofd.

Voordat ik er erg in heb ontsnapt een snik aan mijn lippen. Dit had ik liever niet geweten. Ik kan mezelf wel voor mijn hoofd slaan. ‘Wanneer?’

‘Zo’n tien jaar geleden. Door putas die niet weten hoe je zaken doet.’

Ik staar naar de rivier, maar zie Aitor in Darien, in mijn slaapkamer terwijl hij me het leven redt, in de tuin terwijl hij me uit het gras optilt en niet alleen opnieuw mijn leven maar ook die van mijn dochters redt. Ik zie ons in een bos terwijl hij me leert schieten met een pistool en pompgeweer. En op de bank achter het huis terwijl we Spaans oefenen.

‘Word je al die doden nooit zat?’ vraagt Vivian voorzichtig.

‘Soms. En naar mate ik ouder word steeds vaker. Maar dan verliezen we weer mensen en dan spelen er andere emoties.’

‘Neem je niet een enorm risico om hier te zijn, Guillermo?’ wil mijn andere dochter weten. ‘Volgens mij zag ik verleden maand op tv dat je in de VS bij verstek tot tweehonderd jaar bent veroordeeld.’

Hij schiet in de lach, dan wordt zijn gezicht weer ernstig. ‘Een risico dat ik graag neem om mijn broer voor de laatste keer te kunnen zien, maar ook om mijn schoonzus en nichtjes te ontmoeten. Bovendien krijgen ze me nooit te pakken.’

We kijken hem vragend aan.

‘Perdone. Levend moest ik erbij zeggen. Mijn mannen hebben de opdracht om me veilig weg te krijgen, waar we ook zijn. Lukt dat niet, dan zullen ze geen tel aarzelen om hun tweede opdracht uit te voeren: mij doden. Ik mag onder geen beding in de handen vallen van andere kartels of van de politie.’

Na het eten gaan Guillermo en ik door de tuin wandelen. We eindigen op de steiger. In het laatste licht van de dag zie ik Santiago’s ogen over de Potomac uitkijken.

‘Hoe zou je er tegenover staan om contact te houden, Allison?’ vraagt hij plots zonder van de rivier weg te kijken. ‘Jij en je dochters zijn nog mijn enige familie. Misschien kunnen we elkaar zo nu en dan ontmoeten. Dat hoeft niet in Mexico, maar kan ook in een ander land. Ik heb villa’s over de hele wereld. Of op een van mijn jachten. Dat kan zelfs midden op een oceaan. Op al die plekken zijn jullie even veilig als hier.’

‘Dat zul je aan Vivian en Natalia zelf moeten vragen.’

‘En jij?’

‘Ik heb nooit familie gehad en de paar die ik nu heb ben ik zuinig op. Net als jij. Dus ja; ik neem je uitnodiging graag aan.’

Hij knikt en glimlacht. Dan omhelst hij me.

Twee uur later, na een erg emotioneel afscheid, terwijl het geluid van ronddraaiende rotorbladen de tuin vult, bomen opnieuw heen en weer bewegen en de vijver wild deint, zwaaien we Guillermo uit totdat de helikopter achter bomen is verdwenen. We blijven hem nog even boven de rivier horen. Dan is het ineens stil.

‘Wat vind je ervan om op een dag met hem af te spreken?’

‘Ik sta er niet afkerig tegenover,’ reageer ik. Omdat ik hun besluit niet wil beïnvloeden, houd ik me wat op de vlakte. ‘En jullie?’

‘Ik beslist ook niet,’ verklaart Vivian.

‘Ik zou hem heel graag weer willen zien,’ zegt Natalia op haar beurt. ‘Hij is de broer van pap. Onze oom. De enige familie die we hebben.’

‘Dat hij behalve jullie oom ook de meest gezochte crimineel van de wereld is, maakt jullie niet uit?’

Het duurt hooguit een tel en dan schudden ze beiden het hoofd.

We kletsen nog een poos in de keuken. Dan gaan de meiden en Mia, nadat ze naar Santiago zijn geweest, naar boven. Het is morgen een drukke dag. Ik haal een stoel uit de eetkamer en ga bij de kist zitten. Ik praat hardop met Santiago. In mijn hoofd praat hij terug. Na een uurtje ga ik naar de werkkamer en neem kreunend plaats achter het bureau. Mijn hoofd lijkt te ontploffen van de koppijn, zoals de hele dag al het geval is.

Ik pak het schrift en zoek het laatste dat ik heb geschreven. Nadat ik wat heb teruggelezen over Santiago’s zestigste verjaardag, blader ik door naar de eerstvolgende lege pagina. Ik heb nog een laatste hoofdstuk te schrijven. Voor Natalia en Vivian. Voor Santiago. Voor mijzelf. Over de ergste dag uit mijn leven.

HOOFDSTUK 61

EEN LAATSTE HOOFSTUK

‘Ik weet iemand die morgen héél oud wordt,’ zeg ik met een uitgestreken gezicht. Om te voorkomen dat ik toch nog in de lach schiet kijk ik vlug van hem weg. Gelukkig vliegt er net een zwerm bijzonder luidruchtige vogels over. Terwijl ik omhoogkijk alsof ik nooit eerder ganzen heb gezien, word ik van het gras getild en lig ik een tel later in zijn armen. Ik slaak een gilletje en lach uitgelaten.

‘Zei je nou heel oud?’

‘Vind je tachtig dan niet héél oud?’

Santiago schiet nog eerder dan ik in de lach. ‘Grappig ben jij. Ik vind vijfenzeventig al erg. In 1983, tijdens de eerste autorit over Cuba, vond je me trouwens ook al oud. Hoe oud zei je ook alweer? Een jaar of vijftig, terwijl ik net vijfendertig was?’

‘Vervelend was ik, hè?’

‘Laat het woord ‘was’ maar weg.’

Ik proest het uit. ‘Gelukkig was ik toen wel al erg lief.’

Hij trekt een gezicht en schiet in de lach. ‘Dat was je zeker.’

Opnieuw proest ik het uit. Hij knipoogt en kust mijn lippen kort. Daarna zet hij me neer en wandelen we door naar de vijver.

‘Ik kan gewoon niet geloven dat ik morgen een echtgenoot van vijfenzeventig heb,’ merk ik op nadat we op het bankje zijn gaan zitten.

‘Je houdt maar niet op, hè?’

‘Ik was nog niet uitgesproken, mi amor: morgen ben je vijfenzeventig, maar voor mij ben je nog steeds een oogverblindende verschijning, zoals je jezelf noemde tijdens ons eerste gezamenlijke strandbezoek op Cuba.’

‘Lief van je, maar dat was een grapje. Een flauwe ook.’

‘En toch ben je een oogverblindende verschijning. Toen en nu.’

We kussen en staren aansluitend naar de vijver.

‘Als het morgen tijdens het feest te druk voor je wordt, kan je tussendoor wel een dutje doen hoor. Ik bedenk wel een smoes voor de gasten.’

Santiago grijpt me vast en begint kussen op me te smakken. Eerst is mijn gezicht het doelwit, dan mijn hals en schouders. Ik schater het uit en doe geen enkele poging om me uit zijn greep te bevrijden. Waarom zou ik? Als hij bij de aanzet van mijn borsten komt, wordt mijn gelach snel minder. De kussen smakken ook minder luid. Helemaal als zijn lippen mijn borsten beroeren vlak boven de rand van de jurk. Mijn tepels tekenen zich nog nadrukkelijker af. Hij kust ze heel zacht door de stof heen. Ik begin onrustig te ademen. Nog onrustiger moet ik zeggen.

‘Zal ik de jurk omlaag doen?’ fluister ik. ‘Of helemaal uit?’

‘Ik trek de jurk straks wel uit als we naar bed gaan.’

‘Zullen we dan nu gaan? Ik ben ineens héél erg moe.’

We schieten gelijktijdig in de lach en gaan weer rechtop zitten.

‘Ik heb dorst. Wil jij bier?’ vraag ik.

‘Ik haal wel drinken.’

‘Je bent bijna vijfenzeventig. Ik ga wel.’

Ik kan maar net uit zijn handen blijven en sta zo snel mogelijk op. Schaterlachend loop ik vlug van het bankje weg. In de keuken haal ik een flesje uit de koelkast en schenk voor mezelf een groot glas Seven-Up in. In een opwelling eet ik een stukje van de slagroomtaart die me riep vlak voordat ik de koelkast wilde sluiten.

Ik loop naar buiten en verbaas me hoe snel het donker is geworden. Als ik Santiago niet op het bankje zie zitten, laat ik mijn blik door de tuin gaan. Vreemd genoeg zie ik hem nergens. De tuinverlichting springt aan. Opeens zie ik een silhouet voor het bankje in het gras liggen. Roerloos. Ik laat het flesje en glas uit mijn handen vallen en begin direct te rennen.

Niet veel later val ik op mijn knieën naast Santiago neer. Hij heeft zijn ogen iets open en kijkt me aan. Maar zijn blik is zo afwezig dat ik me afvraag of hij me wel ziet. Zijn gezicht heeft minder kleur en de huid glanst van het zweet, zie ik in het licht van tuinspotjes.

‘Wat is er gebeurd, Santiago?’ roep ik met een stem vol angst en paniek. ‘Ben je gevallen?’

Omdat ik geen antwoord krijg ga ik op zijn hoofd op zoek naar een wond of buil. Ik kan niks vinden. ‘Heb je pijn, Santiago?’

‘Ik kan… bijna niet… ademhalen,’ fluistert hij ineens, happend naar lucht, en legt een hand op zijn linker bovenarm. ‘Het doet zo’n pijn… mijn borst ook… Ik denk dat het… mijn hart is…’

Het duizelt me zo erg dat ik steun op het gras moet zoeken. Ik ga vlug in zijn broek op zoek naar zijn telefoon. Ineens herinner ik me dat die op het keukenblok ligt, naast mijn telefoon. ‘Ik ga een ambulance bellen en ben zo weer terug.’

Hij glimlacht. Wanneer ik wil opstaan, grijpt hij mijn hand vast. ‘Ik hou… hou van je, Allison de Zéspedes…’

‘En ik van jou, mi amor,’ snik ik zacht.

‘Dank je voor… het mooie leven dat… je… je me hebt gegeven…’

‘Wat zeg je allemaal, Santiago? Ik bel een ambulance en dan komt…’

‘En dank je voor de prachtige… kinderen… die je me ook hebt gegeven,’ gaat hij verder, alsof hij me niet heeft gehoord.

‘Waarom zeg je dat?’ huil ik harder. ‘Alles komt weer goed.’

‘Dank je dat je… je aan jouw belofte hebt gehouden…’

‘Welke belofte, mi amor?’

‘Om elke dag… van me te houden alsof… alsof het onze laatste dag samen was.’

Hij reikt heel langzaam met een hand naar mijn gezicht. Ik pak hem vast en druk hem tegen mijn wang. We glimlachen naar elkaar. Tranen zakken langs mijn gezicht. Ik zeg dat ik de telefoon ga halen. Dan leg ik voorzichtig zijn hand terug. Hij reageert niet.

Hoewel de tuin om me heen draait, ren ik zo snel als ik kan naar de keuken. Ik toets 911 op mijn eigen telefoon, maak op afstand de poort open zodat de ambulance dadelijk direct kan doorrijden, en voordat ik weer buiten ben heb ik iemand aan de lijn. Huilend leg ik aan de vrouw uit dat mijn man waarschijnlijk een hartaanval heeft gekregen. Ondertussen haast ik me terug naar Santiago. Ik houd alleen twee tellen in om het adres opnieuw, nu wel verstaanbaar door te geven.

‘De ambulance is onderweg,’ zeg ik en kniel weer naast hem. ‘Ze komen er zo snel mogelijk aan. Alles komt goed, mi amor. Santiago, hoor je me? Santiago?’ Hij reageert niet en staart langs me omhoog naar de sterren. ‘Mi amor… alsjeblieft… zeg iets…’ De telefoon valt uit mijn hand. Ik buig me omlaag en plaats mijn oor op zijn borst. Dan leg ik twee vingers op de slagader in zijn hals. Met een ruk schiet ik rechtop. Tranen gutsen uit mijn ogen. Een stekende pijn schiet door mijn buik en ik hap snikkend naar lucht. Met een vlakke hand tik ik zachtjes tegen zijn wang. Dan wat harder. Zijn hoofd valt iets opzij en zijn ogen staren nu naar de boomtoppen, zonder een enkele keer te knipperen. ‘Mi amor, alsjeblieft… ik kan niet zonder je… laat me niet alleen… zeg wat…’ fluister ik, huilend, tegen beter weten in. Dan krimp ik ineen en gil zo hard dat het pijn doet aan mijn oren.

Mijn liefje, de man die me vier decennia gelukkig heeft gemaakt, die de jaren weer zomers gaf, is niet meer. Even plotseling en onverwacht als hij mijn leven binnenstapte, is hij er ook weer uitgestapt.

Santiago, mi amor, met de laatste regels die ik ooit in deze schriften zal schrijven, wil ik me tot jou richten.

Totdat we elkaar ontmoetten, leidde ik een bestaan zonder zomers. Door jou werd mijn leven één lange, zwoele, fantastische zomer die nu al veertig jaar duurt. Aan die zomer zal pas een eind komen als ik je achternaga, ook al zijn we niet meer samen en ik je iedere seconde van de dag zal blijven missen. Jouw liefde, de herinneringen aan ons leven samen, het herbeleven van de ontelbare mooie, liefdevolle en hartstochtelijke momenten die we hebben gehad, maar ook jou zien voortleven in onze dochters en kleinkinderen, zullen me door de jaren die me nog resten heen helpen.

Ik hoop zo dat je gelijk hebt en we elkaar na de dood weer vinden. Mocht dat niet zo zijn, weet dan dat ik van je zal blijven houden tot ik voor de laatste keer uitadem, mijn hart voor de laatste keer klopt en mijn bewegingen voor altijd bevriezen. Met jouw naam op mijn lippen, en een glinstering van liefde in mijn ogen, zal ik dan als een gelukkig mens sterven. Omdat jij in mijn leven was.

Te amo, Santiago, mi amor.

Ik hou van je, Santiago, mijn liefje.

Hopelijk zien we elkaar op een dag weer.